I SA/Go 1224/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie WielkopolskimGorzów Wielkopolski2007-04-12
NSApodatkoweŚredniawsa
podatek akcyzowyolej opałowyoświadczenia nabywcówcele grzewczepreferencyjna stawkarozporządzenie Ministra Finansówkontrola skarbowazobowiązanie podatkowesąd administracyjny

WSA oddalił skargę spółki handlowej na decyzję Dyrektora Izby Celnej dotyczącą podatku akcyzowego od oleju opałowego, uznając brak wymaganych oświadczeń nabywców za podstawę do opodatkowania wyższą stawką.

Spółka handlowa zaskarżyła decyzję Dyrektora Izby Celnej dotyczącą podatku akcyzowego od sprzedaży oleju opałowego w 2003 r. Spór dotyczył głównie prawidłowości oświadczeń nabywców o przeznaczeniu oleju na cele grzewcze. Skarżąca argumentowała, że braki formalne oświadczeń nie powinny skutkować utratą preferencyjnej stawki. Sąd uznał jednak, że brak wymaganych podpisów lub kompletności oświadczeń, zgodnie z przepisami rozporządzenia Ministra Finansów, jest równoznaczny z ich niezłożeniem, co uzasadnia zastosowanie stawki właściwej dla oleju napędowego. Sąd oddalił skargę.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim rozpoznał skargę Zakładu Handlu Sp. J.E. M., Ł.M. na decyzję Dyrektora Izby Celnej utrzymującą w mocy decyzję organu I instancji, która określiła spółce zobowiązanie w podatku akcyzowym za poszczególne miesiące 2003 r. w łącznej kwocie 366.684 zł. Zobowiązanie to wynikało z kontroli wykazującej nieprawidłowości w obrocie olejem opałowym, w tym sprzedaż poza ewidencją, brak oświadczeń nabywców o przeznaczeniu oleju na cele grzewcze oraz nieprawidłowości formalne tych oświadczeń. Skarżąca spółka nie kwestionowała opodatkowania sprzedaży poza ewidencją, ale sprzeciwiała się opodatkowaniu wyższą stawką sprzedaży potwierdzonej niekompletnymi oświadczeniami nabywców. Argumentowała, że braki formalne oświadczeń nie powinny automatycznie pozbawiać jej prawa do obniżonej stawki podatku akcyzowego. Sąd analizując przepisy rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 marca 2002 r. w sprawie podatku akcyzowego, uznał, że brak wymaganych podpisów na oświadczeniach, zarówno złożonych w fakturze VAT, jak i odrębnie, jest równoznaczny z niezłożeniem oświadczenia. Podobnie ocenił brak wymaganych danych w oświadczeniach składanych przez osoby fizyczne nieprowadzące działalności gospodarczej. Sąd podkreślił, że przepis § 6 ust. 2 rozporządzenia, określający wymagania dla oświadczeń, ma charakter nakazowy, a nie postulatywny. W przypadku niezłożenia lub niekompletności oświadczeń, stosuje się przepisy § 5 rozporządzenia, co oznacza zastosowanie stawki podatku akcyzowego właściwej dla oleju napędowego. Sąd oddalił skargę, uznając, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa materialnego ani przepisów postępowania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, braki formalne oświadczeń, w tym brak podpisu lub niekompletność danych, są traktowane jako niezłożenie wymaganego oświadczenia, co skutkuje zastosowaniem stawki podatku akcyzowego właściwej dla oleju napędowego.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że przepisy rozporządzenia Ministra Finansów dotyczące oświadczeń nabywców oleju opałowego mają charakter nakazowy. Brak wymaganych elementów, w tym podpisu, jest równoznaczny z niezłożeniem oświadczenia, co zgodnie z § 6 ust. 5 rozporządzenia, prowadzi do zastosowania wyższej stawki podatku akcyzowego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (11)

Główne

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

rozp. MF § § 2 pkt 1

Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 22 marca 2002 r. w sprawie podatku akcyzowego

rozp. MF § § 6 lit. 1,2 i 5

Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 22 marca 2002 r. w sprawie podatku akcyzowego

rozp. MF § § 5

Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 22 marca 2002 r. w sprawie podatku akcyzowego

rozp. MF § § 14 ust. 2

Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 22 marca 2002 r. w sprawie podatku akcyzowego

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

o.p. art. 122

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

o.p. art. 121 § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

rozp. MF § § 24 ust. 1

Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 22 marca 2002 r. w sprawie podatku akcyzowego

rozp. MF § § 25

Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 22 marca 2002 r. w sprawie podatku akcyzowego

k.c. art. 78 § 1

Kodeks cywilny

Argumenty

Skuteczne argumenty

Brak wymaganych podpisów na oświadczeniach nabywców oleju opałowego, zarówno złożonych w fakturze, jak i odrębnie, jest równoznaczny z niezłożeniem oświadczenia. Niekompletność danych w oświadczeniach składanych przez osoby fizyczne nieprowadzące działalności gospodarczej, zgodnie z § 6 ust. 2 rozporządzenia, jest traktowana jako niezłożenie oświadczenia. Organ podatkowy nie jest zobowiązany do uzupełniania wadliwych lub niekompletnych oświadczeń nabywców oleju opałowego. Podatnik nie ma prawa do obniżenia należnego podatku akcyzowego o podatek naliczony, jeśli nie jest w stanie wykazać dowodem zapłaty kwot podatku akcyzowego wynikających z faktur.

Odrzucone argumenty

Braki formalne oświadczeń nabywców oleju opałowego nie powinny automatycznie pozbawiać podatnika prawa do zastosowania obniżonej stawki podatku akcyzowego. Przepis § 6 ust. 2 rozporządzenia, określający elementy oświadczenia, ma charakter postulatywny, a nie nakazowy. Organ kontroli skarbowej powinien podjąć wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, w tym zwrócić się do kontrahentów spółki o wykazanie kwoty podatku akcyzowego na fakturach. Zakwestionowanych oświadczeń nie można traktować jako 'niebyłych', ponieważ w rzeczywistości istnieją i stwierdzają opisane okoliczności sprzedaży.

Godne uwagi sformułowania

brak własnoręcznego podpisu nabywcy oznacza i tak że oświadczenie nie zostało złożone niekompletne oświadczenie nie może być przy tym traktowane jak pismo z brakami formalnymi , do usunięcia których należałoby wezwać stronę organ preferuje wybitnie formalistyczne podejście do problemu, wbrew wyrażonej w art. 191 Ordynacji podatkowej zasadzie swobodnej oceny dowodów

Skład orzekający

Krystyna Skowrońska-Pastuszko

przewodniczący sprawozdawca

Stefan Kowalczyk

sędzia

Anna Juszczyk-Wiśniewska

asesor

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących oświadczeń nabywców oleju opałowego w kontekście podatku akcyzowego, w szczególności znaczenie braków formalnych dla zastosowania preferencyjnych stawek."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznych przepisów rozporządzenia Ministra Finansów z 2002 r., które mogły ulec zmianie. Koncentruje się na formalnych wymogach dokumentacji.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy szczegółowych kwestii podatku akcyzowego i wymogów formalnych dokumentacji, co jest interesujące dla specjalistów z tej dziedziny. Brak jest jednak szerszego kontekstu społecznego czy nietypowych faktów.

Brak podpisu na oświadczeniu o przeznaczeniu oleju opałowego kosztował firmę ponad 360 tys. zł podatku akcyzowego.

Dane finansowe

WPS: 366 684 PLN

Zdanie odrębne

Anna Juszczyk-Wiśniewska

Anna Juszczyk-Wiśniewska, jako asesor, podpisała orzeczenie, co sugeruje jej udział w składzie orzekającym, jednak brak jest informacji o jej odrębnym zdaniu. W sentencji widnieje podpis "( - ) Anna Juszczyk-Wiśniewska", co może oznaczać jej udział jako asesora, a nie sędziego z prawem do zdania odrębnego w tradycyjnym rozumieniu. Brak jest wyraźnego wskazania na zdanie odrębne.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Go 1224/06 - Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia
2007-04-12
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2006-09-11
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Sędziowie
Anna Juszczyk - Wiśniewska
Krystyna Skowrońska-Pastuszko /przewodniczący sprawozdawca/
Stefan Kowalczyk
Symbol z opisem
6111 Podatek akcyzowy
Hasła tematyczne
Podatek akcyzowy
Skarżony organ
Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 151 w zw. z art.145 par. 1 pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Dz.U. 1997 nr 137 poz 926
art. 122
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.
Dz.U. 2002 nr 27 poz 269
par. 2 pkt 1, par. 6 lit. 1,2 i 5 par. 5, par. 14 ust. 2
Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 22 marca 2002 r. w sprawie podatku akcyzowego.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krystyna Skowrońska-Pastuszko (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Stefan Kowalczyk Asesor WSA Anna Juszczyk-Wiśniewska Protokolant Ref. Marta Surmacz-Buszkiewicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 kwietnia 2007 r. sprawy ze skargi Zakładu Handlu Sp. J.E. M., Ł.M. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego za styczeń, luty, marzec, kwiecień, maj, wrzesień, październik, grudzień 2003 r. oddala skargę.
Uzasadnienie
Zakład Handlu Spółka jawna, zwany dalej "W" lub skarżąca Spółka , wniósł skargę na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] lipca 2006 r. , nr [...] , utrzymującą w mocy decyzję organu I instancji określającą skarżącej Spółce zobowiązanie podatkowe w podatku akcyzowym za poszczególne miesiące 2003 r. w łącznej kwocie 366.684 zł.
Określenie skarżącej Spółce zobowiązania podatkowego w powyższym zakresie było wynikiem kontroli przeprowadzonej przez organ kontroli skarbowej co do prawidłowości rozliczenia podatku akcyzowego za 2003 r. Kontrola ta wykazała , iż w "W" w wymienionym okresie wystąpiły nieprawidłowości w obrocie olejem opałowym , które polegały na :
1) sprzedaży oleju opałowego poza ewidencją ,
2) braku oświadczeń nabywców o przeznaczeniu oleju opałowego na cele grzewcze ,
3) załączeniu do faktur sprzedaży oraz paragonów fiskalnych oświadczeń niezgodnych z wymogami formalnymi określonymi przepisami rozporządzenia w sprawie podatku akcyzowego.
Skarżąca Spółka nie kwestionowała ustaleń organu kontroli skarbowej , wynikiem których było opodatkowanie podatkiem akcyzowym sprzedaży oleju opałowego poza ewidencją oraz sprzedaży dokonanej bez uzyskania stosownych oświadczeń . Natomiast od początku "W" nie godziła się na opodatkowanie podatkiem akcyzowym sprzedaży potwierdzonej niekompletnymi oświadczeniami nabywców o przeznaczeniu oleju opałowego na cele grzewcze . Z tego tytułu zobowiązanie podatkowe określono na kwotę 180.054 zł . Według podatnika braki formalne oświadczeń składanych przez podmioty nabywające olej opałowy nie powinny automatycznie pozbawiać go możliwości zastosowania obniżonej stawki podatku akcyzowego .
W skardze podtrzymane zostały twierdzenia o nieprawidłowym opodatkowaniu skarżącej Spółki podatkiem akcyzowym w części odnoszącej się do sprzedaży potwierdzonej niekompletnymi oświadczeniami nabywców.
Zarzuty skargi wywiedzione zostały przez wskazanie naruszenia następujących przepisów rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 marca 2002 r. w sprawie podatku akcyzowego (Dz.U. Nr 27,poz.269 ze zm.) :
- § 12 ust. 1 pkt 1 przez opodatkowanie dokonanej przez spółkę sprzedaży oleju zabarwionego na czerwono i oznaczonego znacznikiem na cele opałowe , stawką podatku akcyzowego właściwą dla olejów napędowych,
- § 14 ust. 2 przez odmowę obniżenia należnego podatku akcyzowego o podatek akcyzowy zawarty w fakturach zakupu .
Ponadto postawiony został zarzut naruszenia art. 121 § 1 oraz art. 122 Ordynacji podatkowej przez prowadzenia postępowania w sposób niebudzący zaufania do organów kontroli skarbowej oraz przez niepodjęcie wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy.
Jak wynika z uzasadnienia skargi , określony w powołanym powyżej rozporządzeniu obowiązek uzyskania przez podatnika sprzedającego olej opałowy osobom prawnym , jednostkom organizacyjnym niemającym osobowości prawnej oraz osobom fizycznym prowadzącym działalność gospodarczą oświadczeń nabywców o przeznaczeniu tego oleju , "W" postrzega w ten sposób , iż w przypadku gdy oświadczenie składane jest w fakturze sprzedaży powinno zawierać jedynie oświadczenie o przeznaczeniu nabywanych wyrobów. Minister Finansów w rozporządzeniu nie precyzuje dokładnie , jak to oświadczenie powinno brzmieć , zatem zdaniem skarżącej Spółki można z całym przekonaniem przyjąć , iż wystarczy , że nabywca oświadczy , że zakupiony olej opałowy zostanie przeznaczony na cele grzewcze . W omawianym przypadku sprzedawca oleju opałowego nie jest zobowiązany do uzyskania od nabywcy informacji o rodzaju i typie urządzeń grzewczych. To samo dotyczy też oświadczeń wskazanej powyżej grupy nabywców składanych odrębnie , nie na fakturze. Poza informacją o przeznaczeniu nabywanego wyrobu , należy jedynie zamieścić dane nabywcy oraz datę złożenia oświadczenia . Z treści § 6 pkt 1 rozporządzenia skarżąca Spółka w szczególności wywodzi , iż oświadczenie składane odrębnie , jak również oświadczenie składane bezpośrednio w fakturze nie musi zawierać podpisu wystawcy. Natomiast przepis § 6 ust. 2 rozporządzenia , określający elementy oświadczenia nabywcy oleju opałowego , odnosi się wyłącznie do oświadczeń składanych przez osoby fizyczne , które nie prowadzą działalności gospodarczej.
W skardze zostało też podniesione , że w niektórych przypadkach (skarżąca Spółka nie wskazała konkretnych nabywców) zakwestionowano oświadczenia załączone do faktur sprzedaży z powodu niepodania rodzaju urządzenia grzewczego, ponieważ przyjęto , iż faktury te potwierdzają sprzedaż oleju opałowego na rzecz osób fizycznych nieprowadzących działalności gospodarczej. "W" poddała jednak w wątpliwość przyjęty status osób , które złożyły sporne oświadczenia. Według skarżącej Spółki już sam fakt potwierdzenia sprzedaży oleju fakturą VAT a nie paragonem fiskalnym "pozwala domniemywać , iż osoby , które złożyły oświadczenia bez wskazania na typ pieca grzewczego były osobami fizycznymi prowadzącymi działalność gospodarczą". Skarżąca argumentowała dalej , że zgodnie z przepisami ustawy o podatku od towarów i usług , podatnicy VAT nie mają obowiązku wystawiania faktur VAT osobom fizycznym nieprowadzącym działalności gospodarczej, a powinni to czynić jedynie na żądanie tych osób. Sprzedaż na rzecz osób fizycznych nieprowadzących działalności gospodarczej powinna być potwierdzona jedynie paragonami z kasy fiskalnej , co skarżąca Spółka praktykowała.
W dalszych wywodach skargi "W" podkreślała , iż według § 6 ust. 5 rozporządzenia w sprawie podatku akcyzowego opodatkowanie sprzedaży oleju opałowego stawką właściwą dla oleju napędowego następuje w przypadku niezłożenia oświadczeń, o których mowa w ust. 1-3 tego paragrafu. Natomiast z zaskarżonej decyzji wynika , iż brak jakiegokolwiek elementu dyskredytuje to oświadczenie i skarżąca Spółka uważa , że z takim stanowiskiem nie sposób się zgodzić . Według "W" ważne jest rzeczywiste, z punktu widzenia dowodowego, istnienie oświadczeń na potwierdzenie samego faktu sprzedaży oleju. Przepis § 6 ust. 2 rozporządzenia określa, iż oświadczenie "powinno zawierać", a więc ma charakter postulatywny. Gdyby bowiem intencją zapisu miała być prawna dyskwalifikacja wadliwego oświadczenia omawiany przepis musiałby mieć postać kategoryczną - " oświadczenie ... musi zawierać". Zakwestionowanych oświadczeń nie można traktować jako "niebyłych" , bowiem w rzeczywistości istnieją i stwierdzają opisane okoliczności sprzedaży .Prawną przesłanką zastosowania sankcji z § 5 rozporządzenia jest niezłożeni oświadczeń a nie ich formalna wadliwość . Należy przyjąć , że nastąpiła sprzedaż oleju osobom fizycznym na cele opałowe , lecz jedynie w sposób formalnie wadliwy została udokumentowana. Okoliczność ta nie rodzi jednak skutku w postaci sankcji z § 6 ust. 5 rozporządzenia, bowiem żaden przepis prawa podatkowego nie powoduje nieważności bądź bezskuteczności tych oświadczeń. Zdaniem skarżącej Spółki organ preferuje wybitnie formalistyczne podejście do problemu, wbrew wyrażonej w art. 191 Ordynacji podatkowej zasadzie swobodnej oceny dowodów , oznaczającej m.in. brak skrępowania jakimikolwiek przepisami co do wartości poszczególnych dowodów . Organ prowadzący postępowanie może więc swobodnie i według swego uznania ustalać stan faktyczny a w kwestii istotnej przesłuchiwać świadków.
W dodatkowym piśmie procesowym z dnia 3 kwietnia 2007 r. "W" podtrzymała w pełni dotychczasowe stanowisko dotyczące braków formalnych oświadczeń nabywców oleju podkreślając , że z uwagi na funkcję jaką spełnia takie oświadczenie w przedmiocie przeznaczenia na cele opałowe niedopuszczalne jest utożsamianie oświadczenia obarczonego brakami formalnymi z jego niezłożeniem . Na zasadzie analogii przywołane zostało też orzeczenie Naczelnego Sądu Administracyjnego dotyczące braków formalnych faktur VAT jako dokumentów mających istotne znaczenie na gruncie prawa podatkowego ( wyrok z dnia 17 lipca 1997 r. , sygn. akt I SA/Wr 758/97) . Skarżąca Spółka powołała się m.in. , że w tamtej sprawie Sąd uznał , że chociaż zgodnie z art. 32 ust. 1 ustawy z 1993 roku o VAT faktura powinna zawierać dane dotyczące podatnika i nabywcy , to jednak wykazane braki faktur nie były tego rodzaju , aby wykluczały możliwość ustalenia tych danych przy prawidłowej analizie innych zapisów zawartych w fakturach . Stąd też stwierdzone braki nie dyskwalifikowały przedmiotowych faktur. W świetle przytoczonego orzeczenia "W" twierdziła , iż oświadczenia , o których mowa w § 6 ust. 2 rozporządzenia z dnia 22 marca 2002 r. obarczone podobnymi brakami formalnymi " o ile nie umożliwiają (powinno raczej być nie uniemożliwiają) identyfikacji nabywcy, winny zostać uwzględnione przez organ podatkowy".
Skarżąca Spółka nie zgadza się też z przyjętym przez organy podatkowe stanowiskiem , iż nie było podstaw prawnych , by w niniejszej sprawie , określając "W" zobowiązanie podatkowe , stosownie do § 14 ust. 2 rozporządzenia , dokonać obniżenia należnego podatku akcyzowego o podatek akcyzowy zawarty w cenach zakupu. Zdaniem skarżącej nie ma przy tym znaczenia treść § 25 rozporządzenia , zgodnie z którym podatnik może obniżyć należny podatek akcyzowy pod warunkiem , że posiada dowód , iż zapłacił kwoty podatku akcyzowego , wynikające z faktur. Jak wskazała skarżąca podatnik podatku akcyzowego nie jest zobowiązany do wyszczególniania w wystawianej fakturze kwoty podatku akcyzowego i czyni tak jedynie na żądanie nabywcy wyrobu akcyzowego (§ 24 ust. 1 rozporządzenia) . Natomiast w związku z tym , że "W" sprzedawała zakupiony olej opałowy jedynie na cele opałowe i korzystała ze zwolnienia w podatku akcyzowym , to nie zwracała się do swoich kontrahentów z żądaniem wyszczególnienia podatku akcyzowego w wystawianych na jej rzecz fakturach .
Skarżąca Spółka stanowczo twierdziła , że w zaistniałej sytuacji organ kontroli skarbowej bezpodstawnie odmówił jej prawa do obniżenia należnego podatku akcyzowego o podatek naliczony, bowiem zgodnie z wyrażoną w art. 122 Ordynacji podatkowej zasadą prawdy obiektywnej oraz zasadą prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej powinien podjąć wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy , to jest "zwrócić się do kontrahentów spółki o wykazanie kwoty podatku akcyzowego na przedmiotowych fakturach". Powinien również ustalić , czy spółka faktycznie zapłaciła zawarty w fakturach sprzedaży podatek akcyzowy. Według "W" skoro organy obu instancji zinterpretowały postępowanie spółki jako błędne i w wydanej decyzji przystąpiły do określenia prawidłowego zobowiązania w podatku akcyzowym , powinny wskazać nie tylko na okoliczności niekorzystne dla strony, ale również te , które będą skutkować obniżeniem zobowiązania podatkowego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył , co następuje :
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie .
Spór dotyczy przede wszystkim oświadczeń wymaganych przepisami prawa dotyczącymi podatku akcyzowego przy sprzedaży oleju opałowego przeznaczonego dla celów opałowych . Zgodnie z § 2 ust.1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 marca 2002 r. w sprawie podatku akcyzowego (Dz.U. Nr 27 , poz. 269 ze zm.) - cyt. dalej jako rozporządzenie - stawki podatku akcyzowego , dla wyrobów akcyzowych sprzedawanych w kraju , obniża się do wysokości określonej w załączniku nr 1 do rozporządzenia - dla wyrobów akcyzowych sprzedawanych w kraju (olej opałowy zabarwiony na czerwono i oznaczony znacznikiem przeznaczony na cele opałowe zamieszczono w załączniku nr 1 pod pozycją 12).
Natomiast w myśl § 6 ust. 1 rozporządzenia podatnik sprzedający wyroby określone pod pozycją 12 w załączniku nr 1 jest obowiązany w przypadku tej sprzedaży:
1) osobom prawnym, jednostkom organizacyjnym niemającym osobowości prawnej oraz osobom fizycznym prowadzącym działalność gospodarczą - do uzyskania od nabywcy oświadczenia o przeznaczeniu nabywanych wyrobów, uprawniającym do stosowania stawek wymienionych w poz. 1 pkt 4 załącznika nr 1 do rozporządzenia; oświadczenie może być złożone w wystawianej fakturze VAT, a jeżeli jest składane odrębnie, powinno zawierać dane dotyczące nabywcy, datę złożenia tego oświadczenia oraz powinno być dołączone do kopii faktury VAT,
2) osobom fizycznym nieprowadzącym działalności gospodarczej - do uzyskania od nabywcy oświadczenia stwierdzającego, iż nabywane wyroby są przeznaczone na cele opałowe; oświadczenie to powinno być dołączone do kopii paragonu lub kopii innego dokumentu sprzedaży wystawionego nabywcy, a w przypadku braku takiej możliwości sprzedawca jest obowiązany wpisać na oświadczeniu numer i datę wystawienia dokumentu, potwierdzającego tę sprzedaż.
Co do oświadczenia , o którym mowa powyżej w pkt 2 , to zgodnie z § 6 ust. 2 rozporządzenia powinno ono zawierać co najmniej:
• imię i nazwisko nabywcy,
• adres zamieszkania nabywcy,
• określenie ilości nabywanego oleju opałowego,
• określenie ilości posiadanych urządzeń grzewczych oraz miejsca (adresu), gdzie znajdują się urządzenia, jeżeli jest ono inne niż adres zamieszkania nabywcy,
• wskazanie rodzaju i typu urządzeń grzewczych,
• datę i miejsce wystawienia oświadczenia oraz podpis składającego oświadczenie.
Jak wynika z § 6 ust. 5 rozporządzenia w przypadku niezłożenia oświadczeń, o których mowa w ust. 1-3 tego paragrafu , stosuje się odpowiednio przepisy § 5 tego rozporządzenia , co oznacza , że dla sprzedawanego oleju opałowego stosuje się stawki podatku akcyzowego określone dla oleju napędowego .
Przechodząc na grunt niniejszej sprawy stwierdzić należy , iż nie ma racji skarżąca Spółka utrzymując , że w odniesieniu do oświadczeń składanych przez nabywców będących osobami prawnymi , jednostkami organizacyjnymi mniemającymi osobowości prawnej bądź osobami fizycznymi prowadzącymi działalność gospodarczą nie ma wymogu podpisu składającego oświadczenie , bowiem literalnie nie został on zapisany w § 6 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia . Stanowisko prezentowane przez "W" w tym przedmiocie stoi bowiem w sprzeczności z samą istotą oświadczenia jako wyrażonego pisemnie aktu woli , w tym przypadku dotyczącego stwierdzenia , iż nabywany olej opałowy jest przeznaczony na cele opałowe. Zgodnie z cyt. § 6 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia obowiązkiem podatnika sprzedającego olej opałowy jest uzyskanie od nabywcy oświadczenia o przeznaczeniu nabywanych wyrobów , zatem bez podpisu nabywcy (osoby upoważnionej do reprezentowania podmiotu) nie można mówić , iż oświadczenie pochodzi od tego właśnie nabywcy. W zaskarżonej decyzji słusznie zatem organ odwołał się do cywilnoprawnych reguł składania oświadczeń woli w formie pisemnej (art. 78 § 1 kc) , z których wynika , że w przypadku dokumentu obejmującego treść oświadczenia woli własnoręczny podpis oznacza właśnie , że złożone zostało oświadczenie tej treści przez dany podmiot.
W tej sytuacji zasadnie organy podatkowe przyjęły , że treść oświadczenia o przeznaczeniu zakupionego oleju opałowego na cele opałowe odciśnięta w formie pieczątki w wystawionych fakturach VAT , a bez własnoręcznego podpisu nabywcy oznacza niezłożenie wymaganego oświadczenia o przeznaczeniu nabywanych wyrobów.
Podobnie ocenić należy brak podpisu na dołączonym do kopii faktury VAT odrębnym dokumencie oświadczenia, jakkolwiek w większości zakwestionowanych oświadczeń składanych w tej formie stwierdzono , że nie zawierają one daty złożenia tego oświadczenia , a taki wymóg wyraźnie wynika z § 6 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia.
Nieco inne wymagania są stawiane oświadczeniom nabywców będących osobami fizycznymi nieprowadzącymi działalności gospodarczej . Oświadczenia te powinny zawierać więcej informacji , których wykaz zamieszczono w cyt. § 6 ust. 2 rozporządzenia. Przepis ten stanowi, że oświadczenie takich nabywców "powinno zawierać co najmniej" i zapis ten należy odczytywać jako konieczne minimum , a w żadnej mierze nie można przyjmować , tak jak czyni to skarżąca Spółka , że jest to przepis o charakterze postulatywnym. W § 6 ust. 1 rozporządzenia został wyraźnie sformułowany obowiązek uzyskania od nabywcy oświadczenia i to o treści wymaganej przepisami zawartymi w ust. 2 tego paragrafu. Sam wyraz "powinno" ma nakazowy a nie postulatywny charakter i oznacza obowiązek adresata normy.
Sąd uznał przy tym za nieprawidłowe stanowisko skarżącej Spółki , iż organ podatkowy miałby podstawy opodatkowania akcyzą sprzedaży oleju opałowego jedynie w przypadku niezłożenia oświadczeń przez nabywców, a nie w sytuacji , gdy oświadczenia te są niekompletne . Jak już wcześniej była mowa , przepis § 6 ust. 5 rozporządzenia zawiera zapis , iż w przypadku niezłożenia oświadczeń, o których mowa w ust. 1-3, przepisy § 5 stosuje się odpowiednio. Należy zgodzić się z twierdzeniem przyjętym w zaskarżonej decyzji , że oświadczenie niezawierające określonej treści lub oświadczenie złożone w nieodpowiedniej formie oznacza niezłożenie oświadczenia w rozumieniu cyt. § 6 ust. 5 rozporządzenia. Niekompletne oświadczenie nie może być przy tym traktowane jak pismo z brakami formalnymi , do usunięcia których należałoby wezwać stronę . W postępowaniu dotyczącym określenia zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym na skutek niedopełnienia warunków stosowania preferencyjnych stawek podatku , do organu należy ocena spełnienia owych przesłanek prawa materialnego , a niemożliwe jest prowadzenie postępowania dowodowego celem uzupełnienia wadliwych bądź niekompletnych oświadczeń nabywców oleju opałowego.
W świetle powyższego za nieprzystające zupełnie do okoliczności rozpoznawanej sprawy uznać też należy powołanie się przez skarżącą Spółkę na wyrok NSA (sygn. akt I SA/Wr 758/97) dotyczący braków formalnych faktur VAT.
Z akt sprawy nie wynika także , by można uznać za zasadny zarzut skarżącej Spółki , iż w odniesieniu do niektórych nabywców niesłusznie domagano się oświadczenia zawierającego wskazanie rodzaju i typu urządzeń grzewczych . Za chybiony w szczególności należy uznać pogląd skarżącej , iż sam fakt wystawienia danej osobie faktury VAT a nie paragonu fiskalnego "pozwala domniemywać ", że były to osoby fizyczne prowadzące działalność gospodarczą . Gdyby bowiem osobom fizycznym nieprowadzącym działalności gospodarczej nie można było wystawiać faktury VAT , a wyłącznie paragony fiskalne , to powyższy wniosek byłby uzasadniony . Nadto nie można pomijać , że w zestawieniach zakwestionowanych dokumentów do faktury wystawionej na osobą fizyczną niemal w każdym przypadku dołączony był druk , którego treść wskazywała , iż jest to oświadczenie osoby fizycznej nieprowadzącej działalności gospodarczej . Jak zdaje się wynikać z wymienionych powyżej zestawień skarżąca utrzymuje , iż nabywcami oleju opałowego były osoby fizyczne prowadzące działalność gospodarczą , bowiem w stosunku do tych podmiotów oświadczenie o przeznaczeniu nabywanych wyrobów nie musi zawierać dodatkowych informacji , określonych w § 6 ust. 2 rozporządzenia, a ponadto oświadczenie to może być złożone w wystawianej fakturze VAT . Charakterystyczne jest przy tym , że na spornych fakturach przystawiona została pieczątka z następującą treścią : "Oświadczam , że zakupiony olej opałowy lekki przeznaczony jest wyłącznie do celów grzewczych". Praktyka składania w tej formie oświadczenia w wystawianej fakturze została już wcześniej omówiona , więc wypada jedynie powtórzyć , że nawet gdyby były podstawy do przyjęcia , że nabywcą jest osoba fizyczna prowadząca działalność gospodarczą , to brak własnoręcznego podpisu tej osoby na dokumencie obejmującym treść oświadczenia oznaczałby i tak że oświadczenie nie zostało złożone.
Odnosząc się do zarzutu bezpodstawnego odmówienia skarżącej Spółce prawa do obniżenia należnego podatku akcyzowego o podatek naliczony Sąd stwierdza , iż prawidłowe było przyjęcie przez organy podatkowe , że określone w § 14 ust. 2 rozporządzenia uprawnienie może być realizowane wyłącznie przez podatnika , który według własnego uznania może ( ale nie musi) obniżyć należny podatek akcyzowy o podatek akcyzowy zawarty w cenach zakupu , ale pod warunkiem , że to on będzie w stanie wykazać dowodem , iż zapłacił kwoty podatku akcyzowego , wynikające z faktur (§ 25 rozporządzenia). Taka procedura przypisana podatnikowi powoduje , że organ podatkowy w ramach postępowania w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego z tytułu akcyzy nie jest uprawniony do ingerowania w tym zakresie , nie podejmuje z urzędu czynności związanych z ewentualnym obniżeniem podatku należnego.
W tej sytuacji nie mógł się ostać jako zasadny także zarzut naruszenia art. 122 Ordynacji podatkowej , ponieważ realizacja zasady prawdy obiektywnej , to jest podejmowania przez organ wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy nie mogła dotyczyć obniżenia należnego podatku , a co za tym idzie bezpodstawne było oczekiwanie przez skarżącą , że organ miałby zwrócić się do jej kontrahentów celem wykazania kwoty podatku akcyzowego zawartego w cenach zakupu bądź też ustalać , czy spółka faktycznie zapłaciła podatek akcyzowy.
Jak z powyższego wynika Sąd nie stwierdził , by zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem prawa materialnego , które miało wpływ na wynik sprawy . Nie stwierdził również naruszenia przepisów postępowania , które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy . Wobec braku przesłanek określonych w art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 , poz. 1270 ze zm.) Sąd skargi nie uwzględnił i na podstawie art. 151 cyt. ustawy orzekł jak w sentencji.
( - ) Anna Juszczyk-Wiśniewska ( - ) Krystyna Skowrońska-Pastuszko ( - ) Stefan Kowalczyk
,

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI