I SA/WR 868/21

I SA/Wr 868/21 - Wyrok WSA we Wrocławiu
Data orzeczenia
2022-01-21
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-08-19
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Sędziowie
Marta Semiczek /przewodniczący sprawozdawca/
Piotr Kieres
Tadeusz Haberka
Symbol z opisem
6116 Podatek od czynności cywilnoprawnych, opłata skarbowa oraz inne podatki i opłaty
Hasła tematyczne
Wodne prawo
Sygn. powiązane
III OSK 1982/22 - Wyrok NSA z 2024-03-12
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
*Oddalono skargę w całości
Powołane przepisy
Dz.U. 2021 poz 624
art. 272 ust. 17-21, 273, 300 ust. 1
Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne - t.j.
Dz.U. 2020 poz 1325
art. 55  par. 2
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Marta Semiczek (sprawozdawca), Sędziowie sędzia WSA Piotr Kieres, sędzia WSA Tadeusz Haberka, , po rozpoznaniu w Wydziale I w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 21 stycznia 2022 r. sprawy ze skargi Gminy W. - [...] . na postanowienie Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej we W. Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z dnia [...] czerwca 2021 r. nr [...] w przedmiocie zaliczenia wpłaty na poczet zaległości podatkowych i odsetek za zwłokę oddala skargę w całości.
Uzasadnienie
Postępowanie przed organami administracji.
Zaskarżonym postanowieniem Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej we Wrocławiu Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie utrzymał w mocy postanowienie Dyrektora Zarządu Zlewni we Wrocławiu Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z 11 lutego 2021 r. nr WR.ZUO.5.470.2440.2019.OZ.PS w sprawie zaliczenia dokonanej 8 lutego 2021 r. przez Gminę W. – [...] wpłaty w wysokości 8 190 zł w kwocie 7 957,78 zł na poczet zaległości podatkowej i w kwocie 232,22 zł na poczet odsetek.
W dniu 14.09.2020 r. Gminie doręczono informację Dyrektora Zlewni z 10 września 2020 r. nr WR.ZUO.5.470.2440 .2019.OZ.MS ustalającą Gminie za II kwartał 2019 r. opłatę zmienną, w wysokości 8 190,00 zł tytułem odprowadzenia do Kanału [...] rzeki O. wód opadowych i roztopowych pochodzących z odwodnienia ul. [...] i fragmentu ulicy [...]. Informacja zawierała wskazanie daty płatności - 14 dni od daty doręczenia informacji wraz z pouczeniem, że Gmina ma prawo złożyć do Dyrektora Regionalnego reklamację w terminie 14 dni od otrzymania informacji, jeśli nie zgadza się z wysokością opłaty zmiennej (art. 273 ust. 1 – 3 ustawy z 20 lipca 2017 r. Prawo wodne). Ponadto w przypadku braku uiszczenia opłaty zmiennej we wskazanym terminie od dnia następującego po jego upływie naliczane będą odsetki za zwłokę, a kwotę odsetek zobowiązana jest naliczać w płacić bez wezwania Gmina (art. 53 § 1, § 3 – 4 oraz art. 55 § 1 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa w związku z art. 300 ust. 1 ustawy z 20 lipca 2017 r. – Prawo wodne). Ponadto wskazano, że w przypadku nieuiszczenia opłaty zmiennej w zawartym w informacji terminie Dyrektor Regionalny określi wysokość opłaty zmiennej decyzją (art. 272 ust. 19 ustawy z 20 lipca 2017 r. – Prawo wodne).
Gmina nie uiściła wskazanej w informacji opłaty zmiennej we wskazanym terminie i Dyrektor Zlewni decyzją z 19 stycznia 2021 r. nr Wr.ZUO.5.470.2440.2019.OZ.AF określił Gminie za II kwartał 2019 r. opłatę zmienną tytułem odprowadzenia do Kanału [...] rzeki O. wód opadowych i roztopowych pochodzących z odwodnienia ul. [...] i fragmentu ulicy [...] w tożsamej z zawartą w informacji z 10 września 2020 r. kwocie 8 190,00 zł. Decyzja została doręczona Gminie 22 stycznia 2021 r. W dniu 08.02.2021 r. Gmina dokonała wpłaty kwoty 8 190,00 zł, którą Dyrektor Zlewni postanowieniem z 11 lutego 2021 r. nr WR.ZUO.5.470.2440.2019.OZ.PS rozliczył na poczet zaległości wynikającej z informacji z 10 września 2020 r. nr WR.ZUO.5.470.2440.2019.OZ.MS w sposób następujący: 7 957,78 zł na poczet zaległości, 232,22 zł na poczet odsetek za zwłokę.
W wyniku wniesionego przez Gminę zażalenia Dyrektor Regionalny postanowieniem z 28 czerwca 2021 r. utrzymał w mocy postanowienie Dyrektora Zlewni z 11 lutego 2021 r. W swoim rozstrzygnięciu Organ odwoławczy argumentował w szczególności, że termin uiszczenia opłaty zmiennej wynika z art. 272 ust. 18 ustawy z 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (tekst jedn. Dz. U. z 2021 r., poz. 624 ze zm.) – dalej jako pr.w. i wynosi 14 dni od daty otrzymania informacji o opłacie. Z kolei wydanie decyzji, o której mowa w art. 272 ust. 19 pr.w. nie kreuje na nowo zobowiązania, a doręczenie takiej decyzji nie otwiera na nowo terminu jego zapłaty. Decyzja taka umożliwić ma jedynie przymusowe dochodzenie opłaty w toku postępowania egzekucyjnego. Tym samym wobec nieuiszczenia przez Gminę opłaty zmiennej w terminie (14 dni od doręczenia informacji) należne były również do dnia wpłaty odsetki i dokonaną wpłatę należało rozliczyć proporcjonalnie zgodnie z art. 55 § 2 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jedn. Dz. U. z 2020 r., poz. 1325 ze zm.) – dalej jako o.p.
Postępowanie przed Sądem.
Strona wniosła skargę na postanowienie organu odwoławczego, zarzucając naruszenie:
art. 272 ust. 20 p.w. poprzez błędną interpretację przez organ przedmiotowego przepisu i pominięcie, że opłata określoną w decyzji podmiot zobowiązany do ponoszenia opłat za usługi wodne ma prawo uiścić w terminie 14 dni od dnia doręczenia mu tej decyzji przez Wody Polskie, a nie w terminie wynikającym z uprzednio wystosowanej informacji oraz w konsekwencji niezasadne obciążanie skarżącego odsetkami za zwłokę w zapłacie opłaty za usługi wodne naliczonymi za okres od 29 września 2020 r. do 8 lutego 2021 r.;
art. 21 § 1 pkt 2 w zw. z art. 47 § 1 o.p. w zw. z art. 300 p.w. poprzez obciążenie skarżącego odsetkami za zwłokę w zapłacie opłaty za usługi wodne naliczonymi za okres od dnia 29 września 2020 r. do dnia 8 lutego 2021 r., w sytuacji gdy zgodnie z wyżej wymienionymi przepisami jedynie doręczenie decyzji, a nie jakiegokolwiek innego aktu, powoduje powstanie zobowiązania podatkowego, co ma zasadnie znaczenie dla bytu odsetek i terminu płatności;
art. 7a § 1 p.p.a. poprzez jego niezastosowanie i ustalenie znaczenia przepisu nakładającego na zobowiązanego określone ciężary wynikające z danin publicznych w sposób dla niego najbardziej niekorzystny, w sytuacji, gdy z przepisów Ordynacja podatkowej (do stosowanie których odsyła art. 300 p.w.) wynika, że w razie wątpliwości co do interpretacji przepisów nakładających opłatę na zobowiązanego, powinny być one rozpatrzone na korzyść zobowiązanego.
Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości oraz o zasądzenie od organu kosztów postepowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego i przeprowadzenie rozprawy.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Na wstępie należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r., poz. 137, ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Na mocy art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325, ze zm.; dalej: p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty (art. 3 § 2 pkt 2 p.p.s.a.). Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a, które to ograniczenie nie ma zastosowania w rozpatrywanej sprawie.
Stosownie do art. 119 pkt 3 p.p.s.a., sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów (art. 120 p.p.s.a.). Na tej podstawie Sąd rozpoznał niniejszą sprawę w ww. trybie.
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Przedmiotem sporu jest kwestia uwzględnienia w rozliczeniu dokonanej przez Gminę 8 lutego 2021 r. wpłaty na poczet opłaty zmiennej - tytułem odprowadzenia do Kanału [...] rzeki O. wód opadowych i roztopowych pochodzących z odwodnienia ul. [...] i fragmentu ulicy [...] za II kwartał 2019 r. - odsetek liczonych od dnia po upływie terminu płatności wynikającego z doręczonej Skarżącej informacji Dyrektora Zlewni ustalającej ww. opłatę zmienną. Gmina wywodzi, że brak zapłaty w terminie opłaty wynikającej z informacji dezaktualizuje opłatę i jest ona wymagana dopiero w przypadku wydania przez Dyrektora Zlewni stosownej decyzji w oparciu o art. 272 ust. 19 pr.w., z terminem płatności z art. 272 ust. 20 pr.w. tj. 14 dni od daty doręczenia takiej decyzji. Skoro zaś w niniejszej sprawie Gmina uiściła opłatę wynikającą z decyzji, o której mowa w art. 272 ust. 19 pr.w. z zachowaniem terminu, o którym mowa w ust. 20 art. 272 pr. w to brak było podstaw do naliczania odsetek i rozliczenia na ich poczet dokonanej przez Gminę wpłaty.
Zdaniem składu orzekającego rację w tym sporze mają organy. Przede wszystkim należy przytoczyć stosowne jednostki redakcyjne przepisu art. 272 pr.w. mające znaczenie dla rozpoznawanej sprawy:
- ust. 17 - wysokość opłat (...) ustalają Wody Polskie oraz przekazują podmiotom obowiązanym do ponoszenia opłat za usługi wodne, w formie informacji, zawierającej także sposób obliczenia tej opłaty;
- ust. 18 - podmiot obowiązany do ponoszenia opłat za usługi wodne wnosi opłatę na rachunek bankowy Wód Polskich w terminie 14 dni od dnia, w którym doręczono mu informację, o której mowa w ust. 17; ust.
- 19 - jeżeli podmiot obowiązany do ponoszenia opłat za usługi wodne zaniechał wykonania obowiązku, o którym mowa w ust. 18, właściwy organ Wód Polskich określa wysokość opłaty w drodze decyzji;
- ust. 20 - podmiot obowiązany do ponoszenia opłat za usługi wodne wnosi opłatę określoną w decyzji, o której mowa w ust. 19, na rachunek bankowy Wód Polskich w terminie 14 dni od dnia doręczenia mu tej decyzji;
- ust. 21 - zaskarżenie decyzji, o której mowa w ust. 19, nie wstrzymuje jej wykonania.
Zgodnie natomiast art. 300 ust. 1 pr.w. w zakresie ponoszenia opłat za usługi wodne oraz opłat podwyższonych należy stosować odpowiednio przepisy działu III ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jedn. Dz. U z 2020, poz. 1325 ze zm.), a uprawnienia organów podatkowych przysługują Wodom Polskim, właściwym organom Inspekcji Ochrony Środowiska oraz gminom.
Istotnym jest przy tym - w odniesieniu do wspomnianego przepisu o.p. zaznaczenie, że zawarte w jednym akcie prawnym odesłanie do odpowiedniego stosowania przepisów innego aktu należy rozumieć w ten sposób, że w zależności od specyfiki konkretnej sytuacji, materii i zakresu stosowania przepis, do którego nastąpiło odesłanie należy uwzględnić wprost lub z modyfikacjami lub odmówić zastosowania takiego przepisu. "Zwrot "stosowanie odpowiednie" ma powszechnie akceptowane rozumienie, zgodnie z którym, niektóre przepisy należy zastosować wprost, inne po dokonaniu odpowiednich zmian, a jeszcze inne w ogóle nie będą mogły mieć zastosowania." (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 21 marca 2019 r., o sygn. akt II FSK 3627/18 dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych w skrócie CBOSA) – tak w wyroku tut. Sądu z 26 kwietnia 2019 r. o sygn. akt I SA/WR 72/19 (CBOSA).
Zdaniem Sądu w rozpatrywanej sprawie obowiązek zapłaty opłaty zmiennej powstał w dacie doręczenia Gminie informacji (art. 272 ust. 17 i 18 pr.w.) Dyrektora Zlewni z 10 września 2020 r. nr WR.ZUO.5.470.2440 .2019.OZ.MS.
Sąd ocenia doręczenie informacji, jako odpowiadające skutkom doręczenia decyzji, o której mowa w art. 21 § 1 pkt 2 o.p. (o charakterze konstytutywnym). W orzecznictwie wskazuje się, że: "Powyższa informacja jest, z woli ustawodawcy, swoistym dla prawa wodnego, odformalizowanym rozstrzygnięciem władczym organu, wydawanym w indywidualnej sprawie z zakresu prawa administracyjnego, od którego przysługuje specyficzny środek zaskarżenia w postaci reklamacji, przewidziany w art. 273 u.p.w. (...) W informacji tej dochodzi skonkretyzowania wysokości opłaty poprzez jej ustalenie przez organ, zobowiązanie z tytułu opłaty za usługi wodne powstaje w momencie doręczenia tej informacji przez organ Wód Polskich podmiotowi korzystającemu z usług wodnych. (...) Przed doręczeniem powyższej informacji podmiot korzystający z usług wodnych nie ma wiedzy o wysokości opłaty, gdyż uzależnione jest to od ilości (...), która może w następujących po sobie okresach (kwartałach roku) się różnić. Można zatem uznać, że informacja ustalająca wysokość opłaty za usługi wodne ma charakter konstytutywny." (prawomocny wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z 14 kwietnia 2021 r. o sygn. akt II SA/Sz 1109/20)
Sąd nie podziela tym samym zarzutu o naruszeniu art. 21 § 1 pkt 2, w związku z art. 47 o.p, w związku z art. 300 pr., albowiem nie uznaje, by w sytuacji Gminy wymienione przepisy o.p. miały wprost zastosowanie.
Istotnym jest również zwrócenie uwagi, że w przypadku skorzystania z przewidzianego w art. 273 ust. 1 pr.w. środka zaskarżenia w postaci reklamacji, taka reklamacja nie wstrzymuje wykonania obowiązku, o którym mowa m.in. w art. 272 ust. 18 pr.w. – a więc nie wstrzymuje obowiązku zapłaty wynikającego z informacji kwoty opłaty. Tym samym Sąd nie znajduje podstaw, by istnienie, wymagalność opłaty zawartej w informacji, o której mowa w art. 272 ust. 17 i 18 pr.w. była różnicowana jedynie ze względu na to, czy wskazany w informacji podmiot zobowiązany do jej uiszczenia złoży środek odwoławczy (reklamację), czy też podejmie decyzję o niezapłaceniu wynikającej z informacji opłaty.
Takie różnicowanie stawiałoby, w zdecydowanie gorszej sytuacji te podmioty, które chociaż teoretycznie miałyby podstawy merytoryczne do kwestionowania wysokości, czy też w ogóle obowiązku nałożenia opłaty za usługi wodne od tych, które bez żadnych podstaw dążyłyby do prolongowania terminu zapłaty opłaty, albowiem pierwotny obowiązek (z informacji) miałby wygasać z upływem terminu zapłaty w sytuacji braku uiszczenia kwoty wynikającej z informacji, a mógłby zostać "odnowiony" dopiero w decyzji wydanej na podstawie art. 272 ust. 19 pr.w.. Niczym nieusprawiedliwionym byłoby uznanie stanowiska Gminy za zasadne wobec podmiotów, które regulują opłatę w terminie zakreślonym informacją.
Zdaniem Sądu celem wydania decyzji z art. 272 ust. 19 pr.w. jest jedynie umożliwienie skorzystania z przymusowego wyegzekwowania opłaty w toku postępowania egzekucyjnego - którego przepisy nie przewidują wszczęcia takiego postępowania w oparciu o informację o opłacie (w rozpatrywanej sprawie zmiennej).
Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, iż zaskarżone postanowienie odpowiada prawu, albowiem zasadnym było podzielenie stanowiska Dyrektora Zlewni o rozliczeniu dokonanej przez Gminę w dniu 8.02.2021 r. wpłaty proporcjonalnie zgodnie z art. 62 § 4 o.p. na zaległość wynikającą z informacji Dyrektora Zlewni z 10 września 2020 r. nr WR.ZUO.5.470.2440 .2019.OZ.MS ustalającej za II kwartał 2019 r. opłatę zmienną, w wysokości 8 190,00 zł tytułem odprowadzenia do Kanału [...] rzeki O. wód opadowych i roztopowych pochodzących z odwodnienia ul. [...] i fragmentu ulicy [...] oraz na odsetki za zwłokę liczone od dnia po upływie wyznaczonego w informacji terminu zapłaty do dnia wpłaty Gminy.
Z tych też względów Sąd nie podzielił zarzutów zawartych w skardze - odnotowując również stanowisko z orzecznictwa, zgodnie z którym informację o opłacie z art. 272 § 17 pr.w. ocenia się w kategoriach czynności materialno-technicznej Sąd nie podziela jednak tego poglądu przyznając walor konstytutywny informacji o opłacie w oparciu o odesłanie z art. 300 pr.w.
Brak zasadności zarzutów skargi jak również innych naruszeń przepisów obligujących Sąd do uchylenia zaskarżonego aktu spowodował oddalenie skargi Gminy w oparciu o art. 151 p.p.s.a.