I SA/Wr 855/01
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję o wymierzeniu dodatkowej opłaty manipulacyjnej, uznając, że organy celne działały nieprawidłowo i naruszyły zasady postępowania, co podważyło zasadność obciążenia strony.
Sprawa dotyczyła wymierzenia dodatkowej opłaty manipulacyjnej w związku z nieprawidłowym zakończeniem procedury tranzytu samochodu osobowego. Skarżący zgłosił samochód jako mienie przesiedleńcze, jednak procedura tranzytu nie została zakończona prawidłowo, a towar został usunięty spod dozoru celnego. Organy celne początkowo objęły towar procedurą dopuszczenia do obrotu, wymierzyły cło i opłatę manipulacyjną. Po wznowieniu postępowania, uchylono część decyzji, ale utrzymano opłatę manipulacyjną. Sąd administracyjny uchylił obie decyzje, uznając, że organy celne działały nieprawidłowo, udzielały mylnych informacji i naruszyły zasady postępowania, co podważa zasadność obciążenia skarżącego opłatą.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu rozpoznał skargę H.K. na decyzję Prezesa Głównego Urzędu Ceł dotyczącą wymiaru dodatkowej opłaty manipulacyjnej. Sprawa wywodziła się z zgłoszenia samochodu osobowego jako mienia przesiedleńczego i objęcia go procedurą tranzytu. Procedura ta nie została jednak zakończona prawidłowo, a towar został usunięty spod dozoru celnego. Organy celne, po początkowym objęciu towaru procedurą dopuszczenia do obrotu i wymierzeniu należności, w wyniku wznowienia postępowania uchyliły część decyzji, ale utrzymały w mocy opłatę manipulacyjną. Skarżący podnosił, że organy celne udzieliły mu błędnych informacji, nie doręczono mu decyzji i nie poinformowano o prowadzonym postępowaniu. Sąd administracyjny, analizując postępowanie organów celnych, uznał je za wadliwe. Wskazał na naruszenie zasady praworządności i zasady zaufania do organów podatkowych, wynikające z udzielania mylnych informacji, nieprawidłowego prowadzenia postępowania wyjaśniającego oraz obciążania strony opłatą za czynności podjęte z winy organów. Sąd podkreślił, że organy celne powinny były dokładniej wyjaśnić stan faktyczny, zwłaszcza w kontekście informacji o wywozie samochodu za granicę i rezygnacji z przesiedlenia. W konsekwencji, Sąd uchylił zaskarżoną decyzję Prezesa Głównego Urzędu Ceł oraz utrzymaną przez nią decyzję organu pierwszej instancji, uznając, że wymiar opłaty manipulacyjnej był nieprawidłowy.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, dodatkowa opłata manipulacyjna nie może być wymierzona za czynności organu celnego, które były nieprawidłowe lub niecelowe, zwłaszcza jeśli wynikają z błędów lub zaniedbań samego organu, naruszając zasady praworządności i zaufania do organów.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że organy celne naruszyły zasady postępowania, udzielając mylnych informacji i nie wyjaśniając stanu faktycznego w sposób prawidłowy. Wymierzenie opłaty manipulacyjnej za czynności podjęte w wyniku tych błędów było niezasadne.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (24)
Główne
k.c. art. 275 § 4 pkt 2
Kodeks celny
Ustawa z dnia 30.08.2002r Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. 145 § 1 pkt 1 lit. c
Pomocnicze
k.c. art. 3 § 1 pkt 1
Kodeks celny
k.c. art. 35 § 1-3
Kodeks celny
k.c. art. 98
Kodeks celny
k.c. art. 186
Kodeks celny
k.c. art. 231
Kodeks celny
k.c. art. 262
Kodeks celny
k.c. art. 275 § 2-4
Kodeks celny
k.c. art. 276 § 1
Kodeks celny
o.p. art. 121 § 1
Ordynacja podatkowa
o.p. art. 122
Ordynacja podatkowa
o.p. art. 207
Ordynacja podatkowa
o.p. art. 224 § 1
Ordynacja podatkowa
o.p. art. 240 § 1 pkt 5
Ordynacja podatkowa
o.p. art. 241
Ordynacja podatkowa
o.p. art. 243 § 1 i 2
Ordynacja podatkowa
o.p. art. 244 § 1
Ordynacja podatkowa
o.p. art. 233 § 1
Ordynacja podatkowa
Ustawa z dnia 30.08.2002r Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 3
Ustawa z dnia 30.08.2002r Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. 97 § 1
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 19.12.1997r. w sprawie ustanowienia Taryfy Celnej art. 1 § 1
Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 14.11.1997r. w sprawie opłat pobieranych przez organa celne art. 7 § ust. 2
Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 14.11.1997r. w sprawie opłat pobieranych przez organy celne art. 7
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organy celne naruszyły zasady postępowania, udzielając mylnych informacji i nie wyjaśniając stanu faktycznego. Wymierzenie opłaty manipulacyjnej za czynności podjęte w wyniku błędów organu było niezasadne. Postępowanie organów celnych naruszyło zasadę zaufania do organów podatkowych.
Odrzucone argumenty
Argumentacja organów celnych o prawidłowym zakończeniu procedury tranzytu i zasadności wymierzenia opłaty manipulacyjnej. Twierdzenie, że opłata manipulacyjna ma charakter obligatoryjny i jest pobierana za czynności podejmowane w związku z naruszeniem przepisów przez stronę.
Godne uwagi sformułowania
organy celne działały nieprawidłowo naruszenie zasady praworządności naruszenie zasady zaufania do organów podatkowych niecelowo podjęte czynności zasada prawdy obiektywnej
Skład orzekający
Henryka Łysikowska
przewodniczący sprawozdawca
Barbara Adamiak
członek
Anna Moskała
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja zasad prowadzenia postępowania celnego, stosowanie zasady praworządności i zaufania do organów w sprawach celnych, odpowiedzialność organów za błędy proceduralne."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji nieprawidłowego zakończenia procedury tranzytu i wymierzenia opłaty manipulacyjnej. Interpretacja zasad ogólnych postępowania może być szersza.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak błędy i zaniedbania organów celnych mogą prowadzić do uchylenia decyzji obciążających obywatela, podkreślając znaczenie zasad ogólnych postępowania administracyjnego.
“Błędy urzędników celnych kosztowały obywatela dodatkową opłatę – sąd stanął po jego stronie.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI SA/Wr 855/01 - Wyrok WSA we Wrocławiu Data orzeczenia 2004-04-27 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2001-03-14 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu Sędziowie Anna Moskała Barbara Adamiak Henryka Łysikowska /przewodniczący sprawozdawca/ Symbol z opisem 630 Obrót towarami z zagranicą, należności celne i ochrona przed nadmiernym przywozem towaru na polski obszar celny Hasła tematyczne Celne prawo Skarżony organ Prezes Głównego Urzędu Ceł Powołane przepisy Dz.U. 1997 nr 23 poz 117 art. 3 par. 1 pkt 1, art. 35 par. 1-3, art. 98, art. 186, art. 231, art. 262, art. 275 par. 2-4 Ustawa z dnia 9 stycznia 1997 r. - Kodeks celny. Dz.U. 1997 nr 137 poz 926 art. 121 par. 1, art. 122 Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Sędzia NSA Sędzia NSA Henryka Łysikowska (sprawozdawca) Barbara Adamiak Anna Moskała Protokolant: Krzysztof Caliński po rozpoznaniu w dniu 27 kwietnia 2004 r. sprawy ze skargi K.K. na decyzję Prezesa Głównego Urzędu Ceł z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie wymiaru opłaty manipulacyjnej dodatkowej 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Dyrektora Urzędu Celnego w L. z dnia [...] nr [...] w części dotyczącej opłaty manipulacyjnej dodatkowej; 2. zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu Uzasadnienie W dniu [...] H. K. zgłosił w Oddziale Celnym w J. na formularzu SAD nr [...] samochód osobowy marki Ford Mondeo, deklarując go jako mienie przesiedleńcze. Na podstawie powyższego dokumentu Dyrektor Urzędu Celnego w L. objął towar procedurą tranzytu i określił termin dostarczenia towaru do urzędu celnego przeznaczenia -Oddziału Celnego w T. do dnia [...]. Z akt sprawy wynika, że H. K. zgłosił się w wyznaczonym terminie w Oddziale Celnym w T., wraz z dokumentami, w tym m.in. z zaświadczeniem wydanym przez Konsulat RP w Paryżu, uprawniającym do uzyskania ulgi celnej w ramach przesiedlenia, jednak procedura tranzytu nie została zakończona zgodnie z przepisami prawa celnego. Pismem nr [...] z dnia [...] Oddział Celny w T. poinformował Urząd Celny w L., że przedmiotowego samochodu nie przedstawiono w urzędzie celnym przeznaczenia (o czym świadczy brak stosownych zapisów w ewidencji komputerowej w Oddziale), w związku z czym procedura tranzytu nie została zakończona. Z informacji Oddziału wynikało ponadto, że w dniu [...] wpłynęło do Oddziału pismo, w którym H.K. zwrócił się o unieważnienie procedury tranzytu w związku z rezygnacją z zamiaru osiedlenia się w Polsce. W tej sytuacji Dyrektor Urzędu Celnego w L. Oddział w J. w dniu [...] wszczął postępowanie w sprawie uregulowania statusu celnego towaru i nadania mu właściwego przeznaczenia celnego. Decyzją nr [...] z dnia [...] wydaną na podstawie art. 207 i art. 224 § 1 ustawy z dnia 29.08.1997r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. Nr 137, poz. 926 ze zm.) w związku z art. 262 i na podstawie art. 23 § 1, art. 38, art. 68 § 3, art. 85 § 1 , art. 101 § 2, art. 211 § 1, § 2, § 3 pkt 4, art. 222 § 1, art. 230 § 1, art. 231 § 1 pkt 1, art. 242 § 3, art. 275 § 4 pkt 2 i art. 276 § 1 ustawy z dnia 09.01.1997r. Kodeks celny (Dz. U. Nr 23, poz. 117 ze zm.), § 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 19.12.1997r. w sprawie ustanowienia Taryfy Celnej (Dz.U. Nr 158, poz. 1047) i § 7 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 14.11.1997r. w sprawie opłat pobieranych przez organa celne (Dz.U. Nr 139, poz. 937 ze zm.) organ celny odmówił unieważnienia procedury tranzytu i objął przedmiotowy towar procedurą dopuszczenia do obrotu wymierzając jednocześnie cło przywozowe oraz określając kwotę podatku akcyzowego oraz podatku od towarów i usług. Ponadto w decyzji określono odsetki za zwłokę od tych należności oraz na podstawie art. 275 § 4 pkt 2 powołanej ustawy Kodeks celny i na podstawie § 7 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 14.11.1997r. w sprawie opłat pobieranych przez organy celne (Dz.U. Nr 139/97) wymierzono opłatę manipulacyjną dodatkową w kwocie [...] za czynności podejmowane przez organ celny w wyniku usunięcia towaru spod dozoru celnego. Pismem z dnia [...] H. K. działając przez pełnomocnika zwrócił się do Dyrektora Urzędu Celnego w L. z wnioskiem o wznowienie postępowania i unieważnienie wydanej decyzji podnosząc, że dnia [...] samochód objęty zgłoszeniem celnym opuścił teren Polski i od tego czasu jest używany na terenie Francji, co potwierdzono zaświadczeniem wydanym przez Sygn. akt 3 I SA/Wr 855/01 3 Konsulat R.P. w Paryżu. W piśmie podniesiono ponadto, że przedmiotowa decyzja nie została w ogóle stronie doręczona, jako że przesłano ją wyłącznie na adres stałego zamieszkania H.K. w Polsce, nie zaś na podawany przez niego adres we Francji. Decyzję odebrał jego ojciec, który nie przekazał jej adresatowi, ale zgubił, jako że jest osobą w podeszłym wieku i ma kłopoty z pamięcią. Dyrektor Urzędu Celnego w L. postanowieniem nr [...] z dnia [...], wydanym na podstawie art. 240 § 1 pkt 5, art. 241, 243 § 1 i 2 i art. 244 § 1 Ordynacji podatkowej wznowił postępowanie w sprawie i decyzją nr [...] z dnia [...] , wydaną na podstawie art. 207 i 224 w związku z art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej oraz art. 23 § 1, art. 38, art. 101 § 2, art. 270 § 1, art. 275 § 4 pkt 2 i art. 276 § 1 Kodeksu celnego uchylił decyzję Dyrektora Urzędu Celnego nr [...] z dnia [...] w części dotyczącej objęcia towaru procedurą dopuszczenia do obrotu, wymiaru cła przywozowego i należnych z tego tytułu odsetek za zwłokę, powiadomienia o zarejestrowaniu kwoty wynikającej z długu celnego oraz wezwania strony do uiszczenia długu celnego wraz z odsetkami. Ponadto w decyzji organ celny postanowił uznać procedurę tranzytu zainicjowaną powołanym dokumentem SAD nr [...] za zakończoną w sposób nieprawidłowy i objąć zgłoszony uprzednio w Oddziale Celnym samochód procedurą wywozu, zaś w części dotyczącej podatku akcyzowego oraz podatku VAT przekazać sprawę do właściwego Urzędu Skarbowego. Odnośnie pozostałych elementów rozstrzygnięcia, tj. odmowy unieważnienia zgłoszenia celnego oraz wymiaru opłaty manipulacyjnej dodatkowej Dyrektor Urzędu Celnego w L. uznał je za prawidłowe. W uzasadnieniu powyższej decyzji stwierdzono, że przedstawione przez stronę dokumenty potwierdzają fakt wywozu przedmiotowego samochodu poza polski obszar celny oraz rezygnacji zgłaszającego z zamiaru przesiedlenia się do Polski, zaczym brak było podstaw do objęcia tego towaru procedurą dopuszczenia do obrotu oraz wymierzenia cła przywozowego. Uznając zarazem za bezsporny fakt usunięcia tego towaru spod dozoru celnego, procedurę tranzytu należało uznać za zakończoną w sposób nieprawidłowy - co uzasadniało wymierzenie opłaty manipulacyjnej za czynności podejmowane przez organ celny w wyniku usunięcia towaru spod dozoru celnego. H. K. odwołał się od powyższej decyzji podnosząc, iż zawiadomił Urząd Celny Oddział w T. o rezygnacji z zamiaru przesiedlenia się do Polski, a w odpowiedzi Urząd poinformował go, iż przyjęto do wiadomości jego rezygnację. Takie samo pismo otrzymał Urząd Celny Oddział w J. Decyzją nr [...] z dnia [...], wydaną na podstawie art. 233 § 1 Ordynacji podatkowej i art. 275 § 4 pkt 2 Kodeksu celnego Prezes Głównego Urzędu Ceł utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Odnosząc się do zarzutu strony co do bezzasadnego obciążenia jej opłatą manipulacyjną dodatkową organ odwoławczy stwierdził, że opłata ta nie stanowi należności celnej określonej w art. 3 § 1 pkt 8 Kodeksu celnego, ale jest obligatoryjnie pobierana w związku z podejmowaniem przez organy celne dodatkowych czynności, w przypadkach enumeratywnie wymienionych w art. 275 § 4 Kodeksu celnego. Prezes Głównego Urzędu Ceł podkreślił, że opłaty manipulacyjne dodatkowe nie mają charakteru represyjnego, ale pobierane są w związku z naruszeniem przepisów prawa przez osoby zobowiązane do wykonania obowiązków 4 Sygn. akt 3 I SA/Wr 855/01 celnych. Wobec bezspornego faktu usunięcia towaru objętego zgłoszeniem do procedury tranzytu spod dozoru celnego, należało pobrać opłatę manipulacyjną dodatkową na podstawie art. 275 § 4 pkt 2 Kodeksu celnego - za czynności podejmowane przez organ celny w wyniku usunięcia towaru spod dozoru celnego, wg stawki wynikającej z powołanego rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 14.11.1997r. Zdaniem organu celnego drugiej instancji H.K. nie dopełnił obowiązku przedstawienia towaru w Oddziale celnym w T., przez co procedura tranzytu nie została prawidłowo zakończona, a tym samym organy celne były obowiązane na podstawie art. 95 Kodeksu celnego podjąć wszelkie działania sprawdzające i wyjaśniające w celu uregulowania sytuacji towarów, wobec których procedura nie została zakończona zgodnie z określonymi warunkami i terminami. Podjęcie w przedmiotowej sprawie czynności wyjaśniających przez organy celne było zatem uzasadnione, przez co decyzję pierwszej instancji należy uznać za prawidłową również w części dotyczącej wymiaru opłaty dodatkowej. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego H. K. podnosi, że dopełnił warunków określonych w zgłoszeniu celnym stawiając się w wyznaczonym terminie w urzędzie celnym przeznaczenia - Oddziale Celnym w T., natomiast informacja udzielona mu w tym Oddziale odnośnie upływu terminu do przedstawienia zaświadczenia z Konsulatu RP była błędna, ponieważ jego pobyt za granicą nie zakończył się w dniu wydania tego zaświadczenia, ale miał się zakończyć dopiero w grudniu 1998r. Ponadto po otrzymaniu pisma z Oddziału o przyjęciu do wiadomości jego rezygnacji z przesiedlenia się do Polski uznał, że sprawę tranzytu samochodu za zakończoną. Skarżący ponadto zarzuca ponownie, że nie wiedział o wszczęciu i prowadzeniu wobec niego postępowania celnego, a decyzji kończącej to postępowanie w ogóle nie otrzymał. W odpowiedzi na skargę Prezes Głównego Urzędu Ceł podtrzymał argumenty przytoczone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i podkreślił, że opłaty manipulacyjne dodatkowe pobierane są przez organy celne obligatoryjnie, w przypadkach enumeratywnie wymienionych w art. 275 § 4 Kodeksu celnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Na wstępie należy zaznaczyć, że na podstawie art. 3 ustawy z dnia 30.08.2002r Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1271) z dniem 01.01.2004r przestała obowiązywać ustawa z dnia 11.05.1995r o Naczelnym Sądzie Administracyjnym, a sprawy, w których skargi zostały wniesione do NSA przed dniem 01.01.2004r., podlegają rozpatrzeniu - zgodnie z art. 97 § 1 cytowanej ustawy Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1271 ze zm.) - przez wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z dnia 30.08.2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270). Opłaty w sprawach celnych zaliczają się do szeroko rozumianych należności celnych, mają jednak charakter specjalny. Opłaty manipulacyjne, wymienione w art. 5 Sygn. akt 3 I SA/Wr 855/01 275 § 2, 3 i 4 Kodeksu celnego związane są z wykonywaniem przez organy celne określonych czynności, przy czym opłaty manipulacyjne dodatkowe, wymienione w § 4 tego przepisu pobiera się za dodatkowe czynności podejmowane przez organ celny w związku ze zdarzeniami, które albo noszą znamiona naruszenia prawa (przypadki określone w pkt 1, 3 i 4 tego przepisu) albo wymagają pojęcia czynności w celu zabezpieczenia przestrzegania przepisów prawa (pkt 2), bądź są to czynności dodatkowe, podejmowane przez organ celny na wniosek strony (pkt 5). W świetle powyższego ocena prawidłowości wymierzenia w danym przypadku opłaty manipulacyjnej dodatkowej musi obejmować badanie, czy miało miejsce jedno ze zdarzeń określonych w art. 275 § 4 Kodeksu celnego oraz czy organ celny podjął czynności pozostające w związku przyczynowym z tym zdarzeniem. W myśl art. 35 § 1 i 3 Kodeksu celnego towary wprowadzone na polski obszar celny podlegają od chwili ich wprowadzenia dozorowi celnemu i pozostają pod jego wpływem tak długo, jak jest to niezbędne do określenia ich statusu celnego, w wypadku towarów niekrajowych - aż do czasu, kiedy ich status celny zostanie zmieniony bądź gdy zostaną wprowadzone do wolnego obszaru celnego albo zostaną powrotnie wywiezione bądź zniszczone zgodnie z art. 186 Kodeksu celnego. Przez dozór celny należy przy tym rozumieć wszelkie działania podejmowane przez organ celny w celu zapewnienia przestrzegania przepisów prawa celnego oraz innych przepisów mających zastosowanie do towarów przywożonych na polski obszar celny lub z niego wywożonych (art. 3 § 1 pkt 1 Kodeksu celnego). W przypadku objęcia danego towaru procedurą tranzytu oznacza to, że do czasu zakończenia tej procedury towar nią objęty podlega dozorowi celnemu. Art. 98 Kodeksu celnego wyraźnie wskazuje moment zakończenia procedury tranzytu - stwierdzając, że następuje to w chwili, gdy towary i odpowiednie dokumenty zostaną przedstawione w urzędzie celnym przeznaczenia, zgodnie z przepisami tej procedury. Przez "przedstawienie" należy w tym wypadku rozumieć zawiadomienie właściwego organu celnego o dostarczeniu towarów do wyznaczonego miejsca, dokonane przez zobowiązanego w odpowiedniej formie, określonej przepisami prawa - co powinno znaleźć wyraz w stosownych zapisach w ewidencji prowadzonej przez urząd celny. Z decyzji organów pierwszej i drugiej instancji, pism strony w postępowaniu oraz z odpowiedzi na skargę wynika, że skarżący mimo iż stawił się z wymaganymi dokumentami w Oddziale Celnym w T. w wyznaczonym przez organ celny dniu, to jednak wskutek (mylnej) informacji na temat przysługujących mu uprawnień do skorzystania ze zwolnienia od cła zdecydował się nie zakańczać w tym dniu procedury tranzytu i nie dopełnił przewidzianych tą procedurą formalności. Jednocześnie H.K. poinformował pracowników urzędu celnego o zamiarze wyjazdu do Francji celem uzyskania z Konsulatu RP aktualnego zaświadczenia o zakończeniu pobytu we Francji. Tym samym, jak podnosi organ celny, procedury tranzytu nie zakończono w sposób prawidłowy, przez co wykonywanie czynności w ramach dozoru celnego stało się niemożliwe. W tej sytuacji - w opinii Sądu - urząd celny zasadnie przyjął, że towar usunięto spod dozoru celnego. Stanowisko to potwierdza zresztą wyrok z dnia 12.01.2001r sygn. akt V S.A. 637/00, w którym Naczelny Sąd Administracyjny potwierdził, iż usunięcie spod dozoru celnego zachodzi wówczas, gdy na skutek działania lub zaniechania osoby zobowiązanej lub innych czynników, w tym również przez zobowiązanego nie zamierzonych, rozpoczęcie 6 Sygn. akt 3 I SA/Wr 855/01 wykonywania konkretnych czynności w ramach dozoru celnego nie może być dokonane, ponieważ towar jest fizycznie niedostępny dla organu celnego. Wypada się zgodzić z organami celnymi również w kwestii obowiązku podjęcia przez te organy działań wyjaśniających, względnie poszukiwawczych, w sytuacji, gdy procedury tranzytu nie zakończono w sposób zgodny z przepisami, a towar objęty zgłoszeniem usunięto spod dozoru celnego. Zarazem jednak działań organów celnych podjętych w przedmiotowej sprawie, uzasadniających wymierzenie skarżącemu opłaty manipulacyjnej dodatkowej, nie można uznać za prawidłowe. Z akt sprawy wynika bowiem nie tylko, że Oddział Celny w T. wiedział o zamiarze wywozu samochodu przez H. K. już w dniu [...], ale również, że Dyrektor Oddziału w J. wydając decyzję z dnia [...] był w posiadaniu informacji o wywozie tego samochodu na teren Francji i rezygnacji skarżącego z zamiaru przesiedlenia się do Polski. W tej sytuacji organy celne powinny były odstąpić od wymiaru długu celnego i raczej podjąć działania w celu potwierdzenia faktu powrotnego wywozu samochodu i objęcia towaru procedurą wywozu. W decyzji z dnia [...] opłatę manipulacyjną dodatkową pobrano zatem za czynności, które doprowadziły do określenia długu celnego, a więc za czynności podjęte przez urząd nieprawidłowo, a w każdym razie - o czym świadczą opisane wyżej okoliczności - niecelowo. Trudno zarazem przyjąć, że tego rodzaju czynności miały na celu zabezpieczenie przestrzegania przepisów prawa celnego - a jak zaznaczono podjęcie takich właśnie czynności przez organ celny jest warunkiem wymiaru opłaty manipulacyjnej dodatkowej na podstawie art. 275 § 4 pkt 2 Kodeksu celnego. Zasadność obciążenia strony dodatkowymi opłatami w związku z czynnościami podejmowanymi na skutek zaniedbania organów celnych może budzić poważne wątpliwości w świetle ujętych Ordynacji podatkowej zasad ogólnych postępowania, znajdujących zastosowanie także w postępowaniu celnym, w tym w szczególności zasady zaufania do organów podatkowych. Art. 262 Kodeksu celnego stanowi, że do postępowania w sprawach celnych stosuje się odpowiednio przepisy działu IV ustawy z dnia 29.08.1997r. Ordynacja podatkowa, z uwzględnieniem zmian wynikających z przepisów prawa celnego. Jako pierwszą zasadę wiążącą organy podatkowe (tu: celne) w prowadzonym postępowaniu Ordynacja podatkowa wymienia zasadę praworządności stwierdzając w art. 120, że "organy podatkowe działają na podstawie przepisów prawa". Powyższy zapis jest zresztą odzwierciedleniem zasady praworządności wyrażonej w art. 7 Konstytucji RP , zgodnie z którą organy władzy publicznej mają obowiązek działania "na podstawie i w granicach prawa". Jak wyżej wskazano, w przedmiotowej sprawie działania organu celnego podejmowane po uzyskaniu informacji o rezygnacji Pana K. z przesiedlenia się do Polski i zgłoszeniu przez niego żądania unieważnienia procedury tranzytu tj. wydanie decyzji określającej dług celny, należy ocenić jako błędne i nie znajdujące oparcia w przepisach prawa, a przez to naruszające powołaną zasadę ogólną postępowania w sprawach podatkowych i celnych. Nawet bezzasadność żądania strony co do unieważnienia procedury tranzytu i niewątpliwy fakt usunięcia towaru spod dozoru celnego nie zwalniały bowiem Dyrektora Urzędu Celnego z obowiązku dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego w sprawie, w tym okoliczności z powodu których dozór celny nie mógł być wykonywany - zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej, wyrażoną w art. 122 Ordynacji podatkowej. Jak stwierdził Naczelny Sąd 7 Sygn. akt 3 I SA/Wr 855/01 Administracyjny w wyroku z dnia 07.09.1994r. sygn. akt III SA 1111/93 "Organ administracji nie jest związany podaną przez stronę podstawą prawną żądania; mając obowiązek dochodzenia prawdy obiektywnej i działania na podstawie przepisów prawa (...) organ musi rozpoznać sprawę co do istoty, na podstawie obowiązującego prawa mającego zastosowanie w konkretnym stanie faktycznym". Z kolei art. 121 § 1 Ordynacji formułuje nakaz prowadzenia postępowania podatkowego w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych. Jako naruszenie tak ujętej zasady zaufania do organów podatkowych należy ocenić wyciąganie negatywnych konsekwencji wobec strony w związku z czynnościami podejmowanymi przez organy celne z naruszeniem wyżej powołanych ogólnych zasad postępowania. Zgodnie z poglądem wyrażanym w doktrynie prawa podatkowego znaczenie i treść zasady zaufania do organów podatkowych należy wiązać ze szczególną pozycją i funkcjami organów podatkowych, które w procesie stosowania prawa podatkowego są "sędziami we własnej sprawie" - w związku z czym zaufanie może budzić tylko takie działanie tych organów, które nie będzie miało charakteru jednoznacznie profiskalnego (w: C. Kosikowski, H. Dzwonkowski, A. Huchla, Ustawa Ordynacja podatkowa. Komentarz, Dom Wydawniczy ABC, 2002, wyd. II.). Określenie "w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych" oznacza nie tylko, że organ prowadząc postępowanie winien zachować bezstronność i kierować się zasadą prawdy obiektywnej, ale także by działaniem swym nie doprowadzał do naruszenia interesu podatnika. Udzielenie skarżącemu mylnej informacji odnośnie warunków zwolnienia od cła, poinformowanie go o przyjęciu do wiadomości informacji o rezygnacji z procedury tranzytu bez jednoczesnego podjęcia dalszych działań w kierunku wyjaśnienia rzeczywistej sytuacji prawnej zgłaszanego do procedury towaru, w tym pominięcie informacji o wywozie tego towaru za granicę, następnie wydanie decyzji określającej dług celny i wymierzającej w związku z tym opłatę manipulacyjną dodatkową, a wreszcie uznanie decyzji o wymiarze długu celnego za błędną i jej uchylenie, a zarazem uznanie, że strona ma obowiązek ponieść dodatkowe obciążenia w związku z wydaniem uchylonej decyzji - w odniesieniu do tych działań, kolejno podejmowanych przez organy celne w rozpoznawanej sprawie, trudno mówić o postępowaniu budzącym zaufanie do organów podatkowych. Należy podkreślić, że owo zaufanie, podobnie jak poczucie pewności prawa, strona postępowania podatkowego (celnego) wywodzi nie tylko z brzmienia przepisów prawa, ale także ze sposobu działania i praktyk organów podatkowych. Warto zaznaczyć, że co prawda w decyzji z dnia [...] wydanej w postępowaniu wszczętym wskutek wznowienia Dyrektor Urzędu Celnego w L. prawidłowo objął przedmiotowy samochód procedurą wywozu po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego - co można by uznać za nowe czynności uzasadniające wymierzenie opłaty manipulacyjnej na podstawie art. 275 § 4 pkt 2 Kodeksu celnego -jednak zarówno sentencja tej decyzji, jak i jej uzasadnienie nie pozostawiają wątpliwości, że decyzją tą orzeczono o zgodnym z prawem wymierzeniu opłaty dodatkowej w decyzji wzruszonej w trybie nadzwyczajnym. Tym samym Dyrektor Urzędu Celnego w L. podtrzymał pogląd o istnieniu podstaw prawnych do obciążenia strony opłatą manipulacyjną dodatkową w związku z czynnościami podejmowanymi przez organy celne nieprawidłowo przed wydaniem decyzji z Sygn. akt 3 I SA/Wr 855/01 [...], w wyniku zaniedbań z ich strony. Bez wątpienia opłata wymierzona na podstawie art. 275 § 4 pkt 2 Kodeksu celnego musi pozostawać w związku z faktycznie dokonanymi przez organ czynnościami, a nie czynnościami, które organ miał prawo podjąć, ale ich nie podjął. W sytuacji zatem, gdy organ celny uzasadnia swoją decyzję dotyczącą wymiaru opłaty dodatkowej czynnościami, które ze wzglądu na powołane zasady ogólne dotyczące prowadzenia postępowania celnego nie powinny skutkować obciążeniem strony tego rodzaju opłatą, należy uznać taką decyzję za wadliwą. Jak wykazano, bez wpływu na legalność tej decyzji pozostaje okoliczność, że organ miał podstawy do wymierzenia wspomnianej opłaty w związku z innymi czynnościami niż te, które powołał w decyzji. Ponadto zgodnie z art. 277 Kodeksu celnego opłaty są pobierane na zasadach i w trybie ustalonych dla należności celnych przywozowych i wywozowych a to oznacza, że od upływu terminów płatności (10 dni od momentu powiadomienia dłużnika o zarejestrowaniu należności - art. 231 Kodeksu celnego) pobiera się odsetki według zasad i w wysokości odsetek za zwłokę od należności podatkowych. Tym samym utrzymanie w mocy decyzji Naczelnika Urzędu celnego z dnia [...] w części dotyczącej opłaty dodatkowej skutkuje obciążeniem skarżącego wyższymi odsetkami, niż miałoby to miejsce w wypadku wymierzenia takiej opłaty w związku z objęciem towaru procedurą wywozu w wyniku postępowania wznowionego, w którym podjęto dodatkowe czynności wyjaśniające. Tym samym za naruszającą prawo należy uznać decyzję Prezesa Głównego Urzędu Ceł z dnia [...] utrzymującą w mocy decyzję organu pierwszej instancji wydaną na skutek wznowienia postępowania - w związku z czym na podstawie 145 § 1 pkt 1 lit. c powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uchylono zaskarżoną decyzję, jak i utrzymaną przez nią w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI