Orzeczenie · 2025-04-15

I SA/WR 824/24

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Miejsce
Wrocław
Data
2025-04-15
NSApodatkoweWysokawsa
ulga mieszkaniowapodatek dochodowyPITsprzedaż nieruchomościcele mieszkanioweinterpretacja podatkowakolejność zdarzeńzadatekdochód

Sprawa dotyczyła interpretacji indywidualnej w zakresie podatku dochodowego od osób fizycznych, a konkretnie możliwości skorzystania ze zwolnienia określonego w art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy o PIT. Skarżąca M. S. nabyła nowe mieszkanie 2 stycznia 2024 r., wydatkując na ten cel 420 000 zł, a umowę przedwstępną sprzedaży swojego dotychczasowego lokalu podpisała wcześniej, jednak ostateczna sprzedaż nastąpiła dopiero 21 maja 2024 r. Skarżąca argumentowała, że uchwała NSA II FPS 4/19 dopuszcza wydatkowanie środków uzyskanych z zadatku na cele mieszkaniowe przed sprzedażą nieruchomości. Organ interpretacyjny, Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej, uznał stanowisko podatniczki za nieprawidłowe, wskazując, że zwolnienie dotyczy dochodu faktycznie uzyskanego ze sprzedaży i wydatkowanego na cele mieszkaniowe, a nie środków własnych wydatkowanych przed uzyskaniem przychodu. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił skargę, podzielając stanowisko organu. Sąd podkreślił, że przepisy prawa podatkowego należy interpretować literalnie, a zwolnienie z art. 21 ust. 1 pkt 131 uPIT wymaga, aby podatnik najpierw uzyskał dochód ze sprzedaży nieruchomości, a następnie wydał ten dochód na cele mieszkaniowe. Sąd stwierdził, że skarżąca nie mogła wydatkować dochodu, którego do daty zakupu nowego mieszkania jeszcze nie uzyskała. Sąd odrzucił również zarzut naruszenia przepisów postępowania, wskazując, że uchwała NSA II FPS 4/19 dotyczyła innej sytuacji faktycznej (wydatkowania zadatku otrzymanego od kupującego), a nie wydatkowania własnych środków przed uzyskaniem przychodu ze sprzedaży.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Potwierdzenie ścisłej wykładni przepisów dotyczących ulg podatkowych i znaczenia kolejności zdarzeń przy wydatkowaniu dochodu ze sprzedaży nieruchomości na cele mieszkaniowe.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji podatnika, który wydał własne środki przed uzyskaniem przychodu ze sprzedaży. Może być mniej relewantne dla przypadków, gdzie faktycznie wydatkowano zadatek lub zaliczkę otrzymaną od kupującego.

Zagadnienia prawne (2)

Czy podatnik może skorzystać ze zwolnienia podatkowego na zakup nowego lokalu mieszkalnego, jeśli środki na ten cel zostały wydatkowane przed uzyskaniem przychodu ze sprzedaży dotychczasowego lokalu mieszkalnego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, podatnik nie może skorzystać ze zwolnienia, jeśli wydał własne środki na zakup nowego mieszkania przed faktycznym uzyskaniem przychodu ze sprzedaży poprzedniej nieruchomości.

Uzasadnienie

Sąd podkreślił, że zwolnienie podatkowe z art. 21 ust. 1 pkt 131 uPIT dotyczy dochodu faktycznie uzyskanego ze sprzedaży nieruchomości i wydatkowanego na cele mieszkaniowe. Nie można wydatkować dochodu, którego się jeszcze nie uzyskało. Kolejność zdarzeń jest istotna w tym sensie, że najpierw musi nastąpić uzyskanie przychodu, a następnie jego wydatkowanie.

Czy uchwała NSA II FPS 4/19 dopuszcza wydatkowanie zadatku otrzymanego od kupującego na cele mieszkaniowe przed zawarciem umowy przyrzeczonej sprzedaży nieruchomości, nawet jeśli środki te pochodzą z przyszłego przychodu?

Odpowiedź sądu

Uchwała ta dotyczyła sytuacji, w której zadatek został otrzymany od kupującego i wydatkowany na cele mieszkaniowe, a następnie doszło do zawarcia umowy przyrzeczonej. Nie ma ona zastosowania do sytuacji, gdy podatnik wydatkuje własne środki przed uzyskaniem jakiegokolwiek przychodu ze sprzedaży.

Uzasadnienie

Sąd wyjaśnił, że uchwała NSA II FPS 4/19 dotyczyła specyficznego stanu faktycznego, w którym zadatek od kupującego został uzyskany i wydatkowany na cele mieszkaniowe przed zawarciem umowy przyrzeczonej. W niniejszej sprawie podatniczka wydatkowała własne środki, a nie zadatek od kupującego, przed uzyskaniem jakiegokolwiek przychodu ze sprzedaży.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalono skargę
Sąd oddalił skargę podatniczki na interpretację indywidualną Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej.

Przepisy (16)

Główne

u.p.d.o.f. art. 21 § 1

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

Wolne od podatku dochodowego są dochody z odpłatnego zbycia nieruchomości i praw majątkowych, o których mowa w art. 30e, w wysokości, która odpowiada iloczynowi tego dochodu i udziału wydatków poniesionych na własne cele mieszkaniowe w przychodzie z odpłatnego zbycia nieruchomości i praw majątkowych, jeżeli począwszy od dnia odpłatnego zbycia, nie później niż w okresie trzech lat od końca roku podatkowego, w którym nastąpiło odpłatne zbycie, przychód uzyskany ze zbycia tej nieruchomości lub tego prawa majątkowego został wydatkowany na własne cele mieszkaniowe.

u.p.d.o.f. art. 21 § 25

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

Za wydatki poniesione na cele, o których mowa w ust. 1 pkt 131, uważa się wydatki poniesione na nabycie budynku mieszkalnego, jego części lub udziału w takim budynku, lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość lub udziału w takim lokalu, a także na nabycie gruntu lub udziału w gruncie albo prawa użytkowania wieczystego gruntu lub udziału w takim prawie, związanych z tym budynkiem lub lokalem.

Pomocnicze

u.p.d.o.f. art. 10 § 1

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

Sprzedaż nieruchomości, jej części, udziału w nieruchomości lub praw wymienionych w lit. a)-c) przed upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie lub wybudowanie, skutkuje powstaniem przychodu.

P.u.s.a. art. 1 § 1

Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych

P.u.s.a. art. 2

Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych

p.p.s.a. art. 3 § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 3 § 2

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 134 § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 57a

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 146 § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 151

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

o.p. art. 14b § 3

Ustawa Ordynacja podatkowa

o.p. art. 14c § 1

Ustawa Ordynacja podatkowa

o.p. art. 14c § 2

Ustawa Ordynacja podatkowa

o.p. art. 121 § 1

Ustawa Ordynacja podatkowa

o.p. art. 14h

Ustawa Ordynacja podatkowa

Argumenty

Skuteczne argumenty

Kolejność zdarzeń jest istotna: podatnik musi najpierw uzyskać dochód ze sprzedaży nieruchomości, aby następnie móc ten dochód wydatkować na cele mieszkaniowe. • Przepisy dotyczące ulg podatkowych należy interpretować literalnie, a zwolnienia nie można stosować do wydatkowania własnych środków przed uzyskaniem przychodu ze sprzedaży.

Odrzucone argumenty

Podatniczka argumentowała, że kolejność transakcji nie ma znaczenia, a uchwała NSA II FPS 4/19 dopuszcza wydatkowanie środków (np. zadatku) na cele mieszkaniowe przed sprzedażą nieruchomości. • Zarzut naruszenia przepisów postępowania poprzez pominięcie wniosków z uchwały NSA II FPS 4/19 i orzecznictwa.

Godne uwagi sformułowania

kolejność następujących po sobie zdarzeń ekonomicznych ma zasadnicze znaczenie dla dopuszczalności zastosowania analizowanej ulgi podatkowej • podatnik najpierw musi uzyskać dochód z określonego źródła przychodów (odpłatnego zbycia nieruchomości i praw majątkowych), aby następnie móc ten dochód wydatkować na preferowany podatkowo przez ustawodawcę cel • nie można wydatkować dochodu, którego do tego dnia jeszcze nie uzyskała • przepisy prawa podatkowego należy interpretować ściśle oraz zgodnie z ich 'literalnym brzmieniem'

Skład orzekający

Tadeusz Haberka

przewodniczący sprawozdawca

Marta Semiczek

sędzia

Łukasz Cieślak

asesor

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Potwierdzenie ścisłej wykładni przepisów dotyczących ulg podatkowych i znaczenia kolejności zdarzeń przy wydatkowaniu dochodu ze sprzedaży nieruchomości na cele mieszkaniowe."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji podatnika, który wydał własne środki przed uzyskaniem przychodu ze sprzedaży. Może być mniej relewantne dla przypadków, gdzie faktycznie wydatkowano zadatek lub zaliczkę otrzymaną od kupującego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy popularnej ulgi mieszkaniowej i kwestii, która często budzi wątpliwości podatników – kolejności transakcji przy zakupie nowego mieszkania. Wykładnia sądu jest jasna, ale może być niekorzystna dla osób w podobnej sytuacji.

Kupujesz nowe mieszkanie, zanim sprzedasz stare? Uważaj na ulgę mieszkaniową – sąd wyjaśnia, kiedy możesz stracić prawo do zwolnienia.

Dane finansowe

WPS: 420 000 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst