I SA/WR 811/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny we WrocławiuWrocław2006-10-18
NSApodatkoweŚredniawsa
podatek dochodowywspólne rozliczeniemałżonkowiekarta podatkowaryczałtustawa o zryczałtowanym podatku dochodowymustawa o podatku dochodowym od osób fizycznychrozliczenie roczne

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił skargę podatnika, uznając, że nie mógł on wspólnie rozliczyć się z małżonką z podatku dochodowego za 2003 r., ponieważ podlegał przepisom ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne.

Podatnik T.J. złożył skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej, która utrzymała w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego odmawiającą wspólnego rozliczenia podatku dochodowego z małżonką za 2003 r. Głównym powodem odmowy było podleganie przez T.J. przepisom ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym (u.z.p.), w tym opodatkowaniu w formie karty podatkowej, co zgodnie z art. 6 ust. 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (u.p.d.f.) wykluczało wspólne opodatkowanie. Sąd administracyjny uznał, że nawet jeśli podatnik nie osiągał w danym roku przychodów opodatkowanych zryczaczałtowanym podatkiem, samo podleganie przepisom u.z.p. (np. przez brak likwidacji działalności opodatkowanej kartą podatkową) uniemożliwiało wspólne rozliczenie.

Sprawa dotyczyła skargi T.J. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej, która utrzymała w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego odmawiającą wspólnego rozliczenia podatku dochodowego od osób fizycznych z małżonką za 2003 r. Organ podatkowy uznał, że T.J. podlegał przepisom ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym (u.z.p.), w szczególności opodatkowaniu w formie karty podatkowej, co na mocy art. 6 ust. 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (u.p.d.f.) wykluczało możliwość wspólnego opodatkowania małżonków. Podatnik argumentował, że nie prowadził aktywnie działalności gospodarczej w 2003 r., nie składał wniosku o opodatkowanie kartą podatkową i nie powinien podlegać przepisom u.z.p. Sąd administracyjny, analizując stan faktyczny i prawny, stwierdził, że T.J. w 2003 r. nadal podlegał przepisom u.z.p., ponieważ nie zlikwidował działalności gospodarczej opodatkowanej kartą podatkową ani nie wybrał innej formy opodatkowania. Nawet zgłoszenie przerwy w działalności nie zwalniało go z podlegania przepisom u.z.p., a organ podatkowy wydał decyzję ustalającą wysokość karty podatkowej na 2003 r., której podatnik nie kwestionował. Sąd podkreślił, że przepis art. 6 ust. 8 u.p.d.f. wyklucza wspólne opodatkowanie, gdy przepisy u.z.p. mają zastosowanie do choćby jednego z małżonków, a termin 'zastosowanie przepisów' należy interpretować szeroko, nie tylko jako faktyczne uzyskiwanie przychodów. W związku z tym, sąd uznał, że T.J. nie mógł skorzystać z preferencyjnego wspólnego rozliczenia z małżonką i oddalił skargę.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, podatnik taki nie może skorzystać ze wspólnego opodatkowania, ponieważ art. 6 ust. 8 u.p.d.f. wyklucza taką możliwość, gdy przepisy u.z.p. mają zastosowanie do jednego z małżonków.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że termin 'zastosowanie przepisów u.z.p.' należy interpretować szeroko, nie tylko jako faktyczne uzyskiwanie przychodów opodatkowanych tą ustawą, ale jako podleganie jej przepisom. Podatnik, który nie zlikwidował działalności opodatkowanej kartą podatkową ani nie wybrał innej formy opodatkowania, nadal podlegał przepisom u.z.p., co uniemożliwiało wspólne rozliczenie z małżonką, niezależnie od tego, czy w danym roku faktycznie osiągnął dochody opodatkowane tą ustawą.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (20)

Główne

u.p.d.f. art. 6 § ust. 8

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

Wyklucza wspólne opodatkowanie małżonków, gdy do jednego z nich mają zastosowanie przepisy ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym.

u.z.p. art. 1

Ustawa o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne

Reguluje opodatkowanie zryczałtowanym podatkiem dochodowym niektórych przychodów, w tym w formie karty podatkowej.

u.z.p. art. 29 § ust. 1

Ustawa o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne

Stanowi, że jeżeli podatnik do dnia 20 stycznia roku podatkowego nie zgłosił likwidacji działalności lub nie wybrał innej formy opodatkowania, uważa się, że prowadzi nadal działalność opodatkowaną w tej formie (np. karty podatkowej).

Obwieszczenie Ministra Finansów z dnia 31 stycznia 2000 r. art. 6 § ust. 8

Jednolity tekst ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Pomocnicze

u.p.d.f. art. 6 § ust. 2

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

Określa warunki wspólnego opodatkowania małżonków, z zastrzeżeniem ust. 8.

u.z.p. art. 30

Ustawa o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne

Dotyczy wydawania przez organ podatkowy decyzji ustalającej stawkę karty podatkowej.

u.z.p. art. 34 § ust. 1

Ustawa o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne

Dotyczy sytuacji, gdy organ podatkowy nie pobiera podatku w związku ze zgłoszoną przerwą w prowadzeniu działalności.

u.p.d.f. art. 9a § ust. 1

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

Dotyczy opodatkowania przychodów z najmu, chyba że złożono oświadczenie o wyborze ryczałtu.

u.p.d.f. art. 9a § ust. 2

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

Dotyczy opodatkowania przychodów z pozarolniczej działalności gospodarczej, chyba że złożono wniosek/oświadczenie o zastosowanie form opodatkowania z u.z.p.

Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1 § § 2

Określa właściwość sądów administracyjnych do kontroli decyzji i rozstrzygnięć administracyjnych.

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. 145 § § 1

Określa przesłanki uchylenia przez sąd zaskarżonego aktu.

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. 151

Określa skutek oddalenia skargi.

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. 188

Reguluje uwzględnianie żądania strony dotyczącego przeprowadzenia dowodu.

O.p. art. 7 § § 1

Ustawa - Ordynacja podatkowa

Definiuje, kto jest podatnikiem według Ordynacji podatkowej.

O.p. art. 121 § § 1

Ustawa - Ordynacja podatkowa

Zasada prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie.

O.p. art. 122

Ustawa - Ordynacja podatkowa

Zasada prawdy obiektywnej.

O.p. art. 180

Ustawa - Ordynacja podatkowa

Zakres dowodów w postępowaniu podatkowym.

O.p. art. 181

Ustawa - Ordynacja podatkowa

Dowody w postępowaniu podatkowym.

O.p. art. 200 § § 1

Ustawa - Ordynacja podatkowa

Zaznajomienie strony z aktami sprawy.

O.p. art. 210 § § 4

Ustawa - Ordynacja podatkowa

Wymogi uzasadnienia decyzji.

Argumenty

Odrzucone argumenty

Podatnik argumentował, że nie osiągał dochodów opodatkowanych zryczałtowanym podatkiem dochodowym i nie prowadził działalności gospodarczej, co miało wykluczać zastosowanie art. 6 ust. 8 u.p.d.f. Podatnik twierdził, że nie składając oświadczenia o wyborze ryczałtu, wyraził wolę opodatkowania na zasadach ogólnych u.p.d.f., a nie u.z.p. Podatnik zarzucał naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej dotyczących postępowania dowodowego, wyjaśnienia stanu faktycznego i uzasadnienia decyzji. Podatnik podnosił zarzut naruszenia zasady zaufania do organów podatkowych z powodu nieprzedstawienia pełnej akt sprawy i zwrotu nadpłaty przed wydaniem decyzji.

Godne uwagi sformułowania

Terminu 'zastosowanie przepisów u.z.p.' nie należy utożsamiać z 'uzyskiwaniem przychodów' opodatkowanych zryczałtowanym podatkiem, lecz traktować ten termin szerzej - jako podleganie ustawie o zryczałtowanym podatku. Brak likwidacji działalności gospodarczej jak również niedokonanie wyboru innej formy opodatkowania spowodowało, iż przepisy prawa uznawały skarżącego za podmiot prowadzący nadal działalność opodatkowaną w formie karty podatkowej.

Skład orzekający

Henryka Łysikowska

przewodniczący sprawozdawca

Lidia Błystak

sędzia

Dagmara Dominik

asesor

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących wspólnego rozliczenia małżonków w sytuacji, gdy jedno z nich podlega przepisom o zryczałtowanym podatku dochodowym, nawet jeśli nie osiągało w danym roku przychodów z tego tytułu."

Ograniczenia: Dotyczy stanu prawnego obowiązującego w 2003 r. i specyficznej sytuacji podatnika podlegającego karcie podatkowej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy powszechnego zagadnienia wspólnego rozliczenia małżonków, ale z nietypowym aspektem podlegania przepisom o zryczałtowanym podatku dochodowym, co może być interesujące dla prawników i doradców podatkowych.

Czy podleganie karcie podatkowej uniemożliwia wspólne rozliczenie z małżonką? Wyjaśnia WSA.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Wr 811/05 - Wyrok WSA we Wrocławiu
Data orzeczenia
2006-10-18
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2005-07-28
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Sędziowie
Dagmara Dominik
Henryka Łysikowska /przewodniczący sprawozdawca/
Lidia Błystak
Symbol z opisem
6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania
Hasła tematyczne
Podatek dochodowy od osób fizycznych
Sygn. powiązane
II FSK 203/07 - Wyrok NSA z 2007-12-19
Skarżony organ
Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku
*Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2000 nr 14 poz 176
art. 6 ust.8
Obwieszczenie Ministra Finansów z dnia 31 stycznia 2000 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Henryka Łysikowska (sprawozdawca) Sędziowie Sędzia NSA Lidia Błystak Asesor WSA Dagmara Dominik Protokolant: Asystent Michał Kazek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 października 2006 r. sprawy ze skargi T.J. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej we W. Ośrodek Zamiejscowy w W. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2003 r. oddala skargę.
Uzasadnienie
Przedmiotem skargi T. J. jest powołana w sentencji wyroku decyzja Dyrektora Izby Skarbowej we W. Ośrodek Zamiejscowy w W., utrzymująca w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w Ś. określającą zobowiązanie podatkowe w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2003 r.
Skierowana do rozstrzygnięcia przez Sąd sprawa jest następstwem opisanego niżej stanu faktycznego.
Małżonkowie T. J. i E. S. - J. złożyli za 2003 r. zeznanie podatkowe, w którym wyrazili wolę wspólnego opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych osiągniętych w tym roku dochodów. W ramach czynności sprawdzających, Naczelnik Urzędu Skarbowego w Ś. wezwał małżonków celem skorygowania niniejszego zeznania poprzez złożenie przez każde
z nich odrębnych formularzy zeznań. Powyższe uzasadniał faktem, iż do T. J. mają zastosowanie przepisy ustawy z dnia 20 listopada 1998 r.
o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne (Dz. U. z 1998 r., Nr 144, poz. 930 ze zm.), dalej: u.z.p., co - zgodnie
z art. 6 ust. 8 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2000 r., Nr 14, poz. 176 ze zm.), dalej: u.p.d.f. - stanowi okoliczność wykluczającą wspólne opodatkowanie małżonków.
W odpowiedzi na wezwanie organu podatkowego, małżonkowie sprecyzowali wniosek zawierający żądanie wszczęcia postępowania podatkowego w sprawie określenia zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2003 r.
W wyniku przeprowadzonego postępowania podatkowego, decyzją z dnia [...] nr [...], Naczelnik Urzędu Skarbowego w Ś. określił T. J. zobowiązanie podatkowe w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2003 r. w kwocie [...]. Uzasadniał, że małżonkowie E. S. - J. i T. J. nie spełnili warunków umożliwiających wspólne rozliczenie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2003 r., tj. rozliczenie o którym mowa w art. 6 ust. 2 u.p.d.f., gdyż do T. J. w 2003 r. miały zastosowanie przepisy u.z.p. Dodał, iż w roku 2003 miał on zgłoszoną działalność
w zakresie wolnego zawodu - usługi weterynaryjne - opodatkowaną zryczałtowanym podatkiem dochodowym w formie karty podatkowej.
Od powyższej decyzji T. J. złożył odwołanie, wnosząc o jej uchylenie. Decyzji tej zarzucił, iż została ona wydana z naruszeniem:
1. art. 6 ust. 2 u.p.d.f. w związku z art. 1 u.z.p. oraz art. 7 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 1997 r., Nr 137, poz. 926 ze zm.), dalej: O.p., wskutek tego, że w sytuacji jego i małżonki nie ma zastosowania norma zawarta w art. 6 ust. 8 u.p.d.f., bowiem nie osiągali oni żadnych przychodów podlegających opodatkowaniu zryczałtowanym podatkiem dochodowym, on zaś nie prowadził działalności gospodarczej i nie był podatnikiem tego podatku;
2. art. 9a u.p.d.f. w wyniku tego, iż nie składając oświadczenia o wyborze ryczałtu wyraził on wolę opodatkowania na zasadach określonych w u.p.d.f. i tym samym nie mogą mieć do niego zastosowania przepisy u.z.p.;
3. art. 122, art. 180, art. 181 oraz art. 210 § 4 O.p. w następstwie nie wyjaśnienia
i nie wskazania w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji żadnych dowodów jak również przepisów u.z.p. mających znaczenie w sprawie;
4. art. 121 § 1 O.p. w następstwie zwrotu wynikającej z zeznania nadpłaty przed wydaniem decyzji kwestionującej sposób rozliczenia podatku w tym zeznaniu, co naraziło podatników na szkodę w postaci odsetek za zwłokę.
W trakcie postępowania odwoławczego podatnik podniósł, że organ l instancji nie zapoznał go ze wszystkimi dokumentami zebranymi w sprawie oraz wskazał na brak spisu akt, co powoduje, iż nie ma pewności, czy został zaznajomiony z całym materiałem dowodowym. Stwierdził, iż pismem z dnia [...] skutecznie zrzekł się opodatkowania w formie karty podatkowej. Dodał, że gdyby wyraził chęć opodatkowania kartą podatkową w latach następnych ponownie powinien złożyć deklarację w sprawie opodatkowania w formie karty podatkowej (PIT-16), czego jednak nie uczynił. Ponadto wniósł o przeprowadzenie w sprawie dowodu z przesłuchania świadka.
Po rozpatrzeniu sprawy w trybie odwoławczym, Dyrektor Izby Skarbowej we W. Ośrodek Zamiejscowy w W., decyzję organu podatkowego
I instancji utrzymał w mocy. Uzasadniał, że podatnik do dnia [...] nie dokonał wyboru innej od dotychczasowej formy opodatkowania ani też nie zlikwidował prowadzonej działalności - mimo jej zawieszenia od [...]. Wskazał, iż
w związku z powyższym, zgodnie z art. 29 ust. 1 u.z.p., nadal opodatkowany był on zryczałtowanym podatkiem dochodowym w formie karty podatkowej, a tym samym miały do niego zastosowanie przepisy u.z.p., co w konsekwencji uniemożliwiało mu wspólne z małżonką rozliczenie podatku dochodowego za 2003 r. Podniósł, że przepis art. 6 ust. 8 u.p.d.f., w brzmieniu obowiązującym od dnia 1 stycznia 2003 r., stanowi, iż preferencyjny sposób opodatkowania dochodów małżonków nie ma zastosowania
w sytuacji, gdy chociażby do jednego z nich mają zastosowanie przepisy u.z.p. Dodał, iż do końca 2002 r. prawa do wspólnego opodatkowania małżonków pozbawiała okoliczność uzyskiwania dochodów/przychodów opodatkowanych na zasadach określonych w u.z.p. W związku z tym - zdaniem organu odwoławczego - należy uznać, że w sprawie nie ma znaczenia, czy strona uzyskiwała (czy też nie) w 2003 r. przychody z działalności w zakresie świadczenia usług weterynaryjnych, ale to, iż na ten rok podatkowy Urząd Skarbowy w Ś. ostateczną decyzją ustalił T. J. wysokość karty podatkowej. W ocenie Dyrektora Izby Skarbowej do podatnika miały w 2003 r. zastosowanie przepisy u.z.p. a co za tym idzie nie mógł on dokonać wspólnego z małżonką rozliczenia.
Organ podatkowy stwierdził, że z przepisu art. 9a u.p.d.f. nie wynika, aby podatnik zobowiązany był corocznie składać wniosek o opodatkowanie w formie karty podatkowej. Wskazał na treść art. 29 ust.1 u.z.p. zgodnie z którym, jeżeli do dnia 20 stycznia roku podatkowego podatnik nie zgłosił likwidacji działalności gospodarczej lub nie dokonał wyboru innej formy opodatkowania, uważa się, iż prowadzi nadal działalność opodatkowaną w tej formie.
W związku z tym, że zaskarżona decyzja wydana została w sprawie zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2003 r. nie zaś w sprawie ustalenia wysokości karty podatkowej na ten rok, zarzut dotyczący naruszenia art. 210 § 4 O.p. uznano za chybiony.
Organ odwoławczy dowodził, iż rzeczywiście Urząd Skarbowy w Ś. pierwotnie zapoznał pełnomocnika strony tylko z częścią materiału dowodowego. Jednakże niemal natychmiast wyznaczył ponownie siedmiodniowy termin do zapoznania i wypowiedzenia się w zakresie zebranego materiału dowodowego lecz pełnomocnik strony nie skorzystał z przysługującego mu uprawnienia.
Odnosząc się do zarzutu dotyczącego zwrotu wynikającej z zeznania nadpłaty przed wydaniem decyzji, organ II instancji powołał się na art. 77 § 1 pkt 5 O.p., zgodnie z którym nadpłata podlega zwrotowi w terminie 3 miesięcy od dnia złożenia zeznania. Dodał, że w sprawie - w myśl art. 54 § 1 pkt 7 O.p. - strona nie jest zobowiązana do naliczania odsetek za zwłokę za okres od momentu wszczęcia postępowania podatkowego do chwili doręczenia zaskarżonej decyzji a więc bezpodstawny jest zarzut narażenia podatnika na straty w postaci odsetek za zwłokę.
Organ odwoławczy argumentował, iż zarzut nie sporządzenia spisu akt nie zasługuje na uwzględnienie z uwagi na brak podstaw prawnych, które nakładałyby taki obowiązek na organy podatkowe.
Za niesłuszny uznano również zarzut naruszenia art. 122, art. 180 i 181 O.p.
Żądanie dotyczące przesłuchania świadka Dyrektor Izby Skarbowej rozstrzygnął negatywnie postanowieniem z dnia [...].
Decyzję Dyrektora Izby Skarbowej podatnik zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we W., wnosząc o uchylenie decyzji organów obu instancji. Zaskarżonej decyzji zarzucił, iż została ona wydana z naruszeniem art. 9a u.p.d.f. poprzez błędne przyjęcie, że podatnik opodatkowany był w 2003 r. w formie zryczałtowanej, pomimo nie złożenia oświadczenia o wyborze tej formy opodatkowania. Podniósł, że zgodnie z w/w przepisem, który wchodził w życie z dniem 1 stycznia
2003 r. i odnosił się do dochodów uzyskanych od tego dnia, podatnik zobowiązany był do złożenia oświadczenia o wyborze karty podatkowej, a ponieważ takiego oświadczenia nie złożył, to wyraził wolę opodatkowania na zasadach określonych
w u.p.d.f. i nie mogą mieć do niego zastosowania przepisy u.z.p.
Skarżący wskazał także na naruszenie art. 6 ust. 2 u.p.d.f. w związku z art. 1 u.z.p. oraz z art. 7 § 1 O.p. Podniósł, iż w przypadku jego i małżonki nie ma zastosowania art. 6 ust. 8 u.p.d.f. gdyż nie osiągali oni żadnych przychodów podlegających opodatkowaniu zryczałtowanym podatkiem dochodowym. Według niego, organ podatkowy bezpodstawnie pozbawił jego i małżonkę prawa do łącznego opodatkowania a w konsekwencji bezzasadnie określił zobowiązanie podatkowe
w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2003 r. w wysokości wskazanej
w zaskarżonej decyzji.
Zdaniem skarżącego, w sprawie, miało także miejsce naruszenie art. 122, art. 180, art. 181 oraz art. 210 § 4 O.p. W jego opinii, organy podatkowe nie wyjaśniły należycie stanu faktycznego, co znalazło przełożenie na błędne załatwienie sprawy. Skarżący stwierdził, że uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie zawiera w szczególności wskazania faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, którym dał wiarę, oraz przyczyn, dla których innym dowodom odmówił wiarygodności. Uzasadnienie prawne zaś pozbawione jest wyjaśnienia podstawy prawnej decyzji z przytoczeniem przepisów prawa. Według niego, w uzasadnieniu decyzji, organ podatkowy nie wskazał, który przepis u.z.p. ma do niego zastosowanie i jakie dowody o tym świadczą oraz nie wyjaśnił, czy - zgodnie z art. 9a u.p.d.f. - złożył on oświadczenie o wyborze w 2003 r. zryczałtowanej formy opodatkowania. Dodał, iż postępowanie podatkowe prowadzone przez organ podatkowy nie mogło też budzić zaufania co do trybu jego prowadzenia, gdyż inny materiał dowodowy przedstawił stronie organ I instancji i inny organ II instancji. Spowodowane to jest - jego zdaniem - tym, że organy podatkowe, dokonując zaznajomienia z zebranym materiałem dowodowym, przedstawiły akta luźne, pozbawione numeracji i nie zawierające spisu.
Strona skarżąca powołała się także na odmowne załatwienie przez organ II instancji wniosku dowodowego - przesłuchania świadka, co jej zdaniem bezsprzecznie wyjaśniłoby, czy była podstawa do twierdzenia, że po złożeniu informacji o zawieszeniu działalności gospodarczej podatnik mógł być opodatkowany w formie karty podatkowej. Odmowę przeprowadzenia w/w dowodu skarżący uznał za pozbawienie go możliwości udowodnienia jego racji.
Według skarżącego, od 2000 r. nie podlegał on opodatkowaniu w formie karty podatkowej, wskutek wypełnienia dyspozycji art. 36 ust. 1 pkt a/ u.z.p. w związku z art. 23 ust. 1 u.z.p.
W związku z powyższym, skarżący zażądał uwzględnienia skargi.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Zgodnie z treścią art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo
o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), właściwość sądów administracyjnych obejmuje sprawowanie kontroli decyzji i innych rozstrzygnięć administracyjnych w oparciu o kryterium ich zgodności z prawem.
Zauważa się, że uchylenie przez sąd zaskarżonego aktu następuje tylko
w razie zaistnienia istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu lub w wyniku naruszenia przepisów prawa materialnego mających wpływ na wynik sprawy - art. 145
§ 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Takie wady nie występują
w rozpoznawanej sprawie.
Po dokonaniu kontroli zaskarżonej decyzji, analizując stan faktyczny
i prawny sprawy, Sąd stwierdza, że skarga nie może być uwzględniona gdyż ocena przeprowadzonego postępowania oraz stanowiska zawartego w rozstrzygnięciu nie dają podstaw do uchylenia tej decyzji.
Istota poddanego kognicji Sądu sporu sprowadza się zasadniczo do rozstrzygnięcia, czy skarżący spełniał określone ustawowo warunki pozwalające mu na opodatkowanie - podatkiem dochodowym od osób fizycznych - osiągniętych w 2003 r. dochodów wspólnie z małżonką.
Na wstępie Sąd zauważa jednak, że w sprawie nie stwierdzono naruszeń przepisów procesowych, w tym uregulowań powołanych w skardze, w stopniu który nakazywałby uchylenie zaskarżonej decyzji.
Dokonując weryfikacji zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego jak
i czynności procesowych podejmowanych przez organy podatkowe obu instancji, rozpoznający sprawę skład orzekający nie dopatrzył się naruszenia zasady wyrażonej
w art. 122 O.p. (zasady prawdy obiektywnej). W opinii Sądu, w sprawie podjęto niezbędne działania mające na celu wyjaśnienie stanu faktycznego i załatwienie sprawy. Organy podatkowe dokonały analizy sytuacji faktycznej skarżącego nakierowanej na ustalenie, czy w 2003 r. miały w stosunku do niego zastosowanie przepisy u.z.p. Wyjaśnienie przedmiotowej kwestii miało fundamentalne znaczenie dla rozstrzygnięcia, czy skarżący mógł skorzystać z preferencji zawartej w art. 6 ust. 2 u.p.d.f., czyli czy miał on prawo do łącznego z małżonką opodatkowania uzyskanych
w 2003 r. dochodów. Złożona deklaracja w sprawie opodatkowania w formie karty podatkowej (PIT-16), brak zrzeczenia się opodatkowania w tej formie, nie obranie innej formy opodatkowania, zgłoszona - zgodnie z przepisami u.z.p. - przerwa w prowadzeniu działalności skutkująca nie pobieraniem przez urząd skarbowy podatku w formie karty podatkowej jak i wydana decyzja w sprawie stawki karty podatkowej na 2003 r. (pomimo zgłoszonej przerwy organ podatkowy był zobligowany do jej wydania), pozwalały w przełożeniu na obowiązujące przepisy prawa rozstrzygnąć, czy do skarżącego miały zastosowanie przepisy u.z.p. ze wszelkimi tego konsekwencjami.
Za pozbawiony podstaw należy uznać także zarzut naruszenia art. 210 § 4 O.p. Uzasadnienie faktyczne zaskarżonej decyzji zawiera bowiem wskazanie udowodnionych faktów, czyli m. in. tego, że w 2003 r. skarżący nie był uprawniony do wspólnego z małżonką opodatkowania dochodów z tej oto przyczyny, iż miały do niego zastosowanie przepisy u.z.p. W uzasadnieniu prawnym natomiast organ podatkowy dokonał szczegółowej analizy mających zastosowanie w sprawie przepisów u.p.d.f. jak i u.z.p.
Zauważa się, że zakres sprawy objętej skargą obejmował określenie zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2003 r. Organy podatkowe uzasadniając swoje rozstrzygnięcie wskazały podstawę faktyczną i prawną uniemożliwiającą podatnikowi wspólne rozliczenie z małżonką a następnie dokonały jego osobnego rozliczenia z tytułu podatku dochodowego za 2003 r.
Sąd nie stwierdził równocześnie naruszenia przepisów regulujących postępowanie dowodowe, w tym wskazanych przez skarżącego przepisów art. 180
i 181 O.p. Według Sądu, zgromadzony przez organy podatkowe materiał dowodowy pozwalał rozstrzygnąć, czy skarżący podlegał przepisom u.z.p. i czy mógł skorzystać
z preferencji określonej w art. 6 ust. 2 u.p.d.f. Zauważa się ponadto, że nieuwzględnienie wniosku strony skarżącej o przeprowadzenie dowodu z przesłuchania w charakterze świadka Kierownika Działu Podatku Dochodowego od Osób Fizycznych Prowadzących Działalność Gospodarczą w Urzędzie Skarbowym w Ś., zostało poparte regulacją zawartą w art. 188 O.p. stanowiącą, iż żądanie strony dotyczące przeprowadzenia dowodu należy uwzględnić, jeżeli przedmiotem dowodu są okoliczności mające znaczenie dla sprawy, chyba że okoliczności te stwierdzone są wystarczająco innym dowodem. Zdaniem Sądu, w uzasadnieniu zawartym
w postanowieniu z dnia [...] o odmowie przesłuchania świadka wyraźnie wskazano, że w aktach sprawy znajdują się inne dowody potwierdzające fakty, które pełnomocnik skarżącego uznał za ważne. Także Sąd nie dopatrzył się konieczności przeprowadzenia dowodu z przesłuchania świadka, w sytuacji, gdy zebrany w sprawie materiał dowodowy pozwalał ponad wszelką wątpliwość rozstrzygnąć sporną w sprawie kwestię.
Według Sądu, w sprawie nie miało ponadto miejsca naruszenie zasady zaufania do organów podatkowych, określonej w art. 121 § 1 O.p., w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. I tak, uchybienie organu I instancji polegające na zapoznaniu pełnomocnika strony w ramach art. 200 § 1 O.p. tylko z częścią materiału dowodowego zebranego w sprawie zostało sanowane poprzez wyznaczenie pełnomocnikowi kolejnego terminu do zapoznania się ze zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym (pełnomocnik nie skorzystał z przysługującego mu uprawnienia).
Sąd zauważa, iż w praktyce przyjęte jest, że znajdujący się w aktach sprawy materiał dowodowy winien być spięty, ponumerowany oraz opatrzony spisem akt. W/w wymogi nie mają jednak uzasadnienia normatywnego. Zapoznając pełnomocnika
z materiałem dowodowym organ I instancji nie sporządził spisu akt, co nie zasługuje oczywiście na aprobatę. Jednak spisując protokół z zapoznania z materiałem dowodowym organ ten, w protokole, wskazywał z jakimi dowodami zapoznano pełnomocnika (opis zawiera rodzaj dokumentu i datę jego wydania). Ponadto należy zauważyć, że przed wydaniem decyzji w drugiej instancji organ odwoławczy zapoznał pełnomocnika strony z materiałem zgromadzonym w sprawie (zgromadzonym przez organ I instancji oraz z dodatkowymi dowodami zebranymi w ramach postępowania odwoławczego), tj. z aktami spiętymi w teczkach do tego celu przeznaczonych
i ponumerowanymi.
Twierdzenie skarżącego sugerujące celowe nie przedstawianie jego pełnomocnikowi zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego należy natomiast uznać za pozbawione podstaw.
Dokonując dalszej oceny będącej przedmiotem skargi decyzji Sąd stwierdza, że nie narusza ona także przepisów prawa materialnego.
Przepis art. 1 pkt 1 u.z.p. w związku z art. 2 ust. 1 pkt 2 stanowi, że u.z.p. reguluje także opodatkowanie zryczałtowanym podatkiem dochodowym niektórych przychodów (dochodów) osiąganych przez osoby fizyczne prowadzące pozarolniczą działalność gospodarczą, opłacanym w formie karty podatkowej. Uściślając, należy stwierdzić, że do podatników opodatkowanych w formie karty podatkowej mają zastosowanie przepisy ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym.
Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy wskazuje, iż skarżący prowadząc działalność w zakresie usług weterynaryjnych i sanitarno-weterynaryjnych, złożył w dniu [...], na formularzu PIT-16, deklarację w sprawie opodatkowania w formie karty podatkowej, natomiast dnia [...] zgłosił do Urzędu Skarbowego
w Ś. przerwę w prowadzeniu działalności gospodarczej (zawieszenie działalności gospodarczej). W dniu [...] Urząd Skarbowy wydał decyzję w sprawie ustalenia wysokości karty podatkowej na rok podatkowy 2003 r. O likwidacji działalności opodatkowanej w formie karty podatkowej skarżący poinformował organ podatkowy dnia [...].
W sprawie wyjaśnienia wymaga, czy w opisanej wyżej sytuacji faktycznej skarżący mógł skorzystać z prawa do wspólnego z małżonką rozliczenia z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych uzyskanych w 2003 r. dochodów? Celem udzielenia odpowiedzi na tak postawione pytanie należy przeanalizować przepisy u.p.d.f., w brzmieniu obowiązującym w 2003 r. I tak, zasadą jest, że małżonkowie podlegają odrębnemu opodatkowaniu od osiąganych przez nich dochodów - art. 6 ust. 1 u.p.d.f. Zgodnie z ust. 2 art. 6 u.p.d.f., małżonkowie, spełniając warunki zawarte w tym przepisie, mogą być jednak, z zastrzeżeniem ust. 8, na wniosek wyrażony we wspólnym zeznaniu rocznym, opodatkowani łącznie od sumy swoich dochodów (w tym przypadku podatek określa się na imię obojga małżonków
w podwójnej wysokości podatku obliczonego od połowy łącznych dochodów małżonków).
Przepis ust. 8 art. 6 u.p.s.a. zawiera jednak wyraźne zastrzeżenie, że w/w sposób opodatkowania nie ma zastosowania w sytuacji, gdy chociażby do jednego
z małżonków mają zastosowanie (podkreślenie Sądu) przepisy ustawy z dnia 20 listopada 1998 r. o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne.
Celem pełniejszego zobrazowania a następnie rozstrzygnięcia kwestii spornej wskazane jest również odniesienie się do treści przepisu art. 6 ust. 2 u..p.f,
w brzmieniu obowiązującym do końca 2002 r., a więc w brzmieniu nie mającym zastosowania do rozpoznawanej sprawy. Przepis ten nie pozwalał na wspólne opodatkowanie, jeżeli chociażby jeden z małżonków uzyskał dochody/przychody (podkreślenie Sądu) opodatkowane na zasadach określonych w ustawie z dnia 20 listopada 1998 r. o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne.
W 2003 r. prawa do wspólnego opodatkowania pozbawiała małżonków sytuacja, w której przynajmniej do jednego z nich zastosowanie miały przepisy u.z.p. Terminu "zastosowanie przepisów u.z.p." nie należy utożsamiać z "uzyskiwaniem przychodów" opodatkowanych zryczałtowanym podatkiem, lecz traktować ten termin szerzej - jako podleganie ustawie o zryczałtowanym podatku. Definicja słownikowa za termin stosować się/zastosować się uznaje m. in. wykonać coś zgodnie z czyimiś wskazówkami, podporządkować się czemuś lub komuś (Słownik Języka Polskiego PWN, pod red. Mieczysława Szymczaka, Warszawa 1998 r., t. II, s. 900).
Przenosząc powyższe na grunt rozpoznawanej sprawy Sąd stwierdza, iż do strony skarżącej w 2003 r. miały zastosowanie przepisy u.z.p., obejmujące także opodatkowania w formie karty podatkowej oraz że bez znaczenia jest, czy w tym roku uzyskała ona dochody/przychody opodatkowane w tej formie. Brak likwidacji działalności gospodarczej jak również niedokonanie wyboru innej formy opodatkowania spowodowało, iż przepisy prawa uznawały skarżącego za podmiot prowadzący nadal działalność opodatkowaną w formie karty podatkowej. Zgłoszenie przerwy
w prowadzeniu działalności nie skutkowało bowiem tym, że skarżący przestał być podatnikiem opodatkowanym w formie karty podatkowej pomimo, iż jako podatnik nie był zobligowany do opłacenia podatku w tej formie. Przepis art. 29 ust. 1 zd. 2 u.z.p. wyraźnie stanowi bowiem, iż jeżeli do dnia 20 stycznia roku podatkowego podatnik nie zgłosił likwidacji działalności gospodarczej lub nie dokonał wyboru innej formy opodatkowania, uważa się, że prowadzi nadal działalność opodatkowaną w tej formie (podkreślenie Sądu).
W sprawie skarżący do dnia [...] (jak i w latach wcześniejszych) nie zgłosił likwidacji działalności gospodarczej jak i nie obrał innej formy opodatkowania, co jest równoznaczne z prolongowaniem na 2003 r. złożonego wcześniej wniosku
o opodatkowanie kartą podatkową a w konsekwencji podporządkowaniem się przepisom u.z.p. W odpowiedzi na ten wniosek, zgodnie z treścią art. 30 u.z.p., organ podatkowy wydał decyzję ustalającą stawkę karty podatkowej na 2003 r. (decyzje winien wydać także na każdy wcześniejszy rok podatkowy, w którym skarżący miał zawieszoną działalność). Decyzji tej skarżący nie kwestionował, zarówno co do samego faktu jej wydania jak i wysokości stawki. Zgłoszenie przerwy w działalności gospodarczej spowodowało tylko, że organ podatkowy nie pobierał podatku, którego stawka zastała ustalona w decyzji.
Reasumując, fakt, iż skarżący nie zlikwidował w 2003 r. działalności gospodarczej opodatkowanej w formie karty podatkowej (uczynił to dopiero w 2004 r.), nie wybrał innej formy opodatkowania i konsekwencje tego stanu rzeczy przejawiające się wydaniem przez organ podatkowy decyzji ustalającej wysokość stawki karty podatkowej na 2003 r. oraz nie pobieraniem tego podatku w związku ze zgłoszoną przerwą w prowadzeniu działalności (na podstawie art. 34 ust. 1 u.z.p.) stanowią ponad wszelka wątpliwość, że do skarżącego w 2003 r. miały zastosowanie przepisy ustawy
o zryczałtowanym podatku dochodowym, czego następstwem była, zgodnie z art. 6 ust. 8 u.z.p., niemożność wspólnego z małżonką opodatkowania uzyskanych za 2003 r. dochodów.
Powyższe wskazuje, że zarzut naruszenia przez organy podatkowe art. 6 ust. 2 u.p.d.f. w zw. z art. 1 u.z.p. jest chybiony. Sąd nie dopatrzył się też naruszenia art. 7 § 1 O.p. stanowiącego, kto jest według Ordynacji podatkowej podatnikiem gdyż skarżący pozostawał w 2003 r. podatnikiem zryczałtowanego podatku opłacanego w formie karty podatkowej.
W skardze bezpodstawnie zarzucono także naruszenie art. 9a u.p.d.f. Przepis art. 9a ust. 1 u.p.d.f. stanowi: "Podatnicy osiągający przychody ze źródła, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 6 (najem podnajem...), są opodatkowani na zasadach określonych w ustawie, chyba że we właściwym urzędzie skarbowym złożą pisemne oświadczenie o wyborze opodatkowania w formie ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych, na zasadach określonych w ustawie o zryczałtowanym podatku dochodowym". Zgodnie z ust. 2 tego artykułu: "Podatnicy osiągający przychody ze źródła, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 3 (pozarolniczej działalności gospodarczej), są opodatkowani na zasadach określonych w ustawie, chyba że we właściwym urzędzie skarbowym złożą w formie pisemnej wniosek lub oświadczenie o zastosowanie form opodatkowania określonych w ustawie o zryczałtowanym podatku dochodowym".
W/w regulacje prawne, które weszły w życie z dniem 1 stycznia 2003 r., wprowadziły zasadę zgodnie z którą, podstawową formą opodatkowania przychodów z najmu (podnajmu...) oraz pozarolniczej działalności gospodarczej są zasady określone
w ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych (do końca 2002 r. podstawową formą opodatkowania przychodów z pozarolniczej działalności gospodarczej był ryczałt ewidencjonowany). Odnośnie powyższego należy jednak mieć na względzie unormowania zawarte w przepisie art. 29 ust. 1 zd. 2 u.z.p., iż jeżeli do dnia 20 stycznia roku podatkowego podatnik nie zgłosił likwidacji działalności gospodarczej lub nie dokonał wyboru innej formy opodatkowania, uważa się, że prowadzi nadal działalność opodatkowaną w tej formie (w formie karty podatkowej).
Tym samym stwierdza się, że wprowadzony od 1 stycznia 2003 r. przepis art. 9a u.p.d.f. nie miał zastosowania do podatników, którzy w roku poprzednim mieli zgłoszoną działalność podlegającą opodatkowaniu zryczałtowanym podatkiem dochodowym
w formie karty podatkowej, w więc również do skarżącego, lecz do podatników rozpoczynających począwszy od 1 stycznia 2003 r. działalność gospodarczą.
Analiza akt sprawy wskazuje, iż skarżący nie zgłosił do dnia [...]likwidacji działalności gospodarczej jak również nie wybrał innej formy opodatkowania, wyrażając tym samym wolę opodatkowania prowadzonej (od 2000 r. zawieszonej) działalności w formie dotychczasowej (karty podatkowej). Nie wypełnił, co stwierdza
w skardze, także dyspozycji art. 36 ust. 1 pkt a/ u.z.p. w związku z art. 23 ust. 1 u.z.p., tj. nie zawiadomił organu podatkowego o zaistnieniu w jego sytuacji warunków powodujących utratę prawa do opodatkowania w formie karty podatkowej.
Z powyższych względów - uznając, iż zaskarżona decyzja nie narusza prawa, Sąd na podstawie art. 151 powołanej na wstępie ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skargę jako nieuzasadnioną oddalił.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI