I SA/Wr 810/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWSA we Wrocławiu uchylił decyzję Dyrektora IAS w przedmiocie zabezpieczenia zobowiązania w podatku akcyzowym, uznając, że organ odwoławczy nieprawidłowo ocenił zebrany materiał dowodowy.
Spółka zaskarżyła decyzję Dyrektora IAS utrzymującą w mocy decyzję Naczelnika US o określeniu przybliżonej kwoty zobowiązania w podatku akcyzowym i jego zabezpieczeniu. Spółka twierdziła, że podatek akcyzowy został już zapłacony na wcześniejszych etapach obrotu. WSA we Wrocławiu uchylił decyzję Dyrektora, uznając, że organ odwoławczy nieprawidłowo ocenił dokumenty przedłożone przez spółkę w odwołaniu, naruszając tym samym zasady postępowania.
Sprawa dotyczyła skargi spółki na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu, która utrzymała w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w Wałbrzychu. Organy podatkowe określiły przybliżoną kwotę zobowiązania w podatku akcyzowym za 2020 r. i orzekły o jego zabezpieczeniu na majątku spółki. Organ I instancji ustalił, że spółka nabyła olej napędowy i nie przedłożyła dowodów zapłaty akcyzy, co skutkowało uznaniem paliwa za wyrób akcyzowy poza procedurą zawieszenia poboru akcyzy i nałożeniem obowiązku podatkowego na spółkę. Naczelnik wyliczył przybliżoną kwotę zobowiązania na ponad 2,4 mln zł i uzasadnił zabezpieczenie obawą niewykonania zobowiązania. Spółka w odwołaniu przedłożyła dokumenty, w tym faktury VAT od dostawcy E. Sp. z o.o., na których zaznaczono, że podatek akcyzowy był już zawarty w cenie, oraz umowę handlową i świadectwa jakości. Dyrektor IAS utrzymał decyzję organu I instancji, uznając, że w postępowaniu o zabezpieczenie nie bada się przebiegu postępowania merytorycznego. WSA we Wrocławiu uchylił decyzję Dyrektora, stwierdzając, że organ odwoławczy nieprawidłowo ocenił zebrany materiał dowodowy, w szczególności dokumenty przedłożone przez spółkę w odwołaniu. Sąd podkreślił, że organ odwoławczy, mając do dyspozycji szerszy zakres danych, winien był odnieść się do przedłożonych dokumentów i nie mógł ograniczyć się do powtórzenia argumentacji organu I instancji. Wobec naruszenia przepisów Ordynacji podatkowej, sprawa została przekazana do ponownego rozpoznania.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Organ odwoławczy ma obowiązek rozpoznać sprawę ponownie od początku, uwzględniając wszystkie dostępne dane, w tym te nieznane organowi pierwszej instancji, i ocenić przedłożone dokumenty w kontekście uprawdopodobnienia wysokości ewentualnego zobowiązania podatkowego.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że zasada dwuinstancyjności nakłada na organ odwoławczy obowiązek ponownego rozpoznania sprawy, a nie tylko kontroli decyzji organu pierwszej instancji. Nawet w postępowaniu zabezpieczającym, gdzie nie prowadzi się postępowania dowodowego, organ odwoławczy musi odnieść się do nowych dowodów i danych.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (18)
Główne
O.p. art. 33 § 1
Ordynacja podatkowa
Zobowiązanie podatkowe przed terminem płatności może być zabezpieczone na majątku podatnika, jeżeli zachodzi uzasadniona obawa, że nie zostanie ono wykonane.
O.p. art. 33 § 2
Ordynacja podatkowa
Zabezpieczenia można dokonać również w toku postępowania podatkowego, kontroli podatkowej lub kontroli celno-skarbowej, przed wydaniem decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego.
O.p. art. 33 § 4
Ordynacja podatkowa
Organ podatkowy na podstawie posiadanych danych co do wysokości podstawy opodatkowania określa w decyzji o zabezpieczeniu przybliżoną kwotę zobowiązania podatkowego.
u.p.a. art. 8 § 4
Ustawa o podatku akcyzowym
Nabycie wyrobu akcyzowego znajdującego się poza procedurą zawieszenia poboru akcyzy jest objęte opodatkowaniem podatkiem akcyzowym.
u.p.a. art. 13 § 1
Ustawa o podatku akcyzowym
Określa, kto jest podatnikiem podatku akcyzowego.
p.p.s.a. art. 145 § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do uchylenia decyzji organu administracji publicznej.
Pomocnicze
u.p.a. art. 89 § 1
Ustawa o podatku akcyzowym
Określa stawki akcyzy dla pozostałych paliw silnikowych.
u.p.a. art. 21 § 1
Ustawa o podatku akcyzowym
Nakłada obowiązek składania deklaracji podatkowych.
O.p. art. 120
Ordynacja podatkowa
Zasada praworządności.
O.p. art. 121 § 1
Ordynacja podatkowa
Zasada zaufania podatnika do organów podatkowych.
O.p. art. 122
Ordynacja podatkowa
Zasada prawdy obiektywnej (wyjaśnienia wszystkich okoliczności).
O.p. art. 180
Ordynacja podatkowa
Dowody w postępowaniu podatkowym.
O.p. art. 181
Ordynacja podatkowa
Dowody w postępowaniu podatkowym.
O.p. art. 2a
Ordynacja podatkowa
Zasada rozstrzygania wątpliwości na korzyść podatnika.
O.p. art. 187 § 1
Ordynacja podatkowa
Obowiązek zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.
O.p. art. 191
Ordynacja podatkowa
Ocena dowodów.
O.p. art. 127
Ordynacja podatkowa
Zasada dwuinstancyjności.
O.p. art. 200
Ordynacja podatkowa
Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania sądowego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organ odwoławczy nieprawidłowo ocenił dokumenty przedłożone przez spółkę w odwołaniu, które wskazywały na zapłatę podatku akcyzowego na wcześniejszych etapach obrotu. Organ odwoławczy naruszył zasadę dwuinstancyjności, ograniczając się do powtórzenia argumentacji organu pierwszej instancji i nie odnosząc się do nowych dowodów. Przybliżona kwota zobowiązania podatkowego powinna być wyliczona z uwzględnieniem wszystkich znanych organowi danych.
Godne uwagi sformułowania
organ odwoławczy winien był ustosunkować się do przedłożonych dokumentów w kontekście potwierdzenia uprawdopodobnienia wysokości ewentualnego zobowiązania podatkowego. Nie może budzić zaufania do organów podatkowych postawa organu odwoławczego, który zaniechał oceny dokumentów dostarczonych przez skarżącą spółkę i ograniczył się do powtórzenia argumentacji organu I instancji.
Skład orzekający
Dagmara Stankiewicz-Rajchman
sprawozdawca
Łukasz Cieślak
członek
Tadeusz Haberka
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja obowiązków organu odwoławczego w postępowaniu zabezpieczającym, znaczenie oceny dowodów przedłożonych w odwołaniu, zasada dwuinstancyjności w kontekście postępowania zabezpieczającego."
Ograniczenia: Dotyczy specyfiki postępowania zabezpieczającego w podatkach akcyzowych, gdzie kluczowe jest ustalenie przybliżonej kwoty zobowiązania i obawy jego niewykonania.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest prawidłowe przeprowadzenie postępowania odwoławczego, nawet w sprawach zabezpieczenia zobowiązań podatkowych, oraz jak istotna jest ocena wszystkich dowodów przez organ odwoławczy.
“Organ odwoławczy zignorował dowody? WSA uchyla decyzję o zabezpieczeniu podatku akcyzowego.”
Dane finansowe
WPS: 2 450 432,16 PLN
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI SA/Wr 810/22 - Wyrok WSA we Wrocławiu Data orzeczenia 2023-07-27 orzeczenie nieprawomocne Data wpływu 2022-11-09 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu Sędziowie Dagmara Stankiewicz-Rajchman /sprawozdawca/ Łukasz Cieślak Tadeusz Haberka /przewodniczący/ Symbol z opisem 6111 Podatek akcyzowy Hasła tematyczne Podatkowe postępowanie Sygn. powiązane I FSK 2358/23 - Wyrok NSA z 2024-03-13 Skarżony organ Dyrektor Izby Administracji Skarbowej Treść wyniku *Uchylono decyzję I i II instancji Powołane przepisy Dz.U. 2021 poz 1540 art. 33 par. 1, 33 par. 4 Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tadeusz Haberka, Sędziowie Sędzia WSA Dagmara Stankiewicz – Rajchman (sprawozdawca), Asesor WSA Łukasz Cieślak, Protokolant: Starszy specjalista Magdalena Rogalewicz, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 27 lipca 2023 r. sprawy ze skargi W z siedzibą w S. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu z dnia 31 sierpnia 2022 r. nr 0201-IEW1.4255.1.2022.ADP w przedmiocie określenia przybliżonej kwoty zobowiązania w podatku akcyzowym za miesiące od stycznia do grudnia 2020 r. oraz zabezpieczenia wykonania zobowiązania na majątku podatnika: I. uchyla zaskarżoną decyzję w całości; II. zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu na rzecz strony skarżącej kwotę 997 (dziewięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Uzasadnienie Zaskarżoną decyzją Dyrektor Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu (dalej: Dyrektor, organ odwoławczy) utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w Wałbrzychu (dalej: Naczelnik, organ I instancji) z dnia 27 maja 2022 r., nr 0222-SEW.4255.1.2022, którą określono W. Sp. z o.o. z/s w S. (dalej spółka, strona skarżąca) przybliżoną kwotę zobowiązania w podatku akcyzowym za poszczególne miesiące 2020 r. i orzeczono o jego zabezpieczeniu na majątku podatnika. Powyższe rozstrzygnięcie wydane zostało w oparciu o następujący stan faktyczny i prawny sprawy. Organ I instancji w postępowaniu kontrolnym ustalił, że spółka nabyła olej napędowy od E. Sp. z o.o. W toku kontroli spółka nie przedłożyła dowodów potwierdzających fakt zapłaty akcyzy od nabytego paliwa, a w odpowiedzi na wezwanie podała, że jako nabywca nie opłacała podatku akcyzowego i nie posiada informacji dotyczących jego zapłaty na wcześniejszym etapie obrotu paliwem. Organ I instancji zwrócił się również do spółki E. o przedłożenie licznych dokumentów dotyczących nabycia i następnie sprzedaży paliwa na rzecz spółki oraz wykazujących uiszczenie akcyzy. W odpowiedzi wskazano, że cała dokumentacja została przejęta przez Naczelnika Zachodniopomorskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Szczecinie. Organ I instancji zaznaczył, że strona skarżąca nie była zarejestrowanym podatnikiem podatku akcyzowego i nie dokonywała jego zapłaty. Stwierdził, że wobec braku udokumentowania, że akcyza od nabytego paliwa została opłacona, zachodzą przesłanki do uznania przedmiotowego paliwa jako wyrobu akcyzowego znajdującego się poza procedurą zawieszenia poboru akcyzy. Jego nabycie jest zatem objęte opodatkowaniem podatkiem akcyzowym na podstawie art. 8 ust. 4 pkt 4 ustawy z dnia 6 grudnia 2008 o podatku akcyzowym (t.j. Dz.U z 2019 r., poz. 864 ze zm. oraz tj. Dz. U. z 2020 r., poz. 722 ze zm. – dalej: u.p.a.), a spółka jest podatnikiem w oparciu o przepis art. 13 ust. 1 pkt 1 u.p.a. Naczelnik zwrócił uwagę na przepisy regulujące powstanie obowiązku podatkowego i stawki akcyzy. Wskazał, że w trakcie kontroli na prowadzonej przez spółkę stacji paliw pobrana została próbka paliwa, którego sprzedawcą zgodnie z fakturą VAT była spółka E. Próbka nie spełniała wymogów jakościowych paliw ciekłych, z kolei strona skarżąca nie przedłożyła świadectw jakości nabytego paliwa. W związku z tym organ I instancji uznał, że całość paliwa napędowego nabytego przez spółkę powinna być opodatkowana dla pozostałych paliw silnikowych, określonej w art. 89 ust. 1 pkt 14 u.p.a. W tym stanie rzeczy organ I instancji stwierdził, że spółka nie składała stosownych deklaracji podatkowych jako podatnik podatku akcyzowego, przewidzianych w art. 21 ust. 1 u.p.a. i nie wpłacała przedmiotowego podatku na rachunek właściwego organu podatkowego. Na podstawie poczynionych ustaleń faktycznych i prawnych Naczelnik wyliczył przybliżoną wartość podatku akcyzowego w wysokości 2.450.432,16 zł. Uzasadniając zastosowanie zabezpieczenia tak wyliczonego zobowiązania na podstawie art. 33 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2021 r., poz. 1540 ze zm. – dalej: O.p.), organ I instancji wskazał, że spółka nie składała deklaracji na przedmiotowy podatek i nie uiszczała należności z tego tytułu. W ocenie organu fakt, że spółka nie miała innych zaległości podatkowych nie świadczy o tym, że należy do grona podatników, którzy rzetelnie i terminowo wywiązują się z ciążących na nich zobowiązaniach podatkowych. Brak zaległości jest bowiem skutkiem braku składania wskazanych wyżej deklaracji, co zdaniem organu I instancji, potwierdzało orzecznictwo sądowe. Naczelnik stwierdził, że kwota wyliczonej wstępnie kwoty zobowiązania jest niewspółmiernie wysoka w odniesieniu do sytuacji majątkowej i finansowej spółki. Na podstawie dokumentacji finansowej spółki organ I instancji ustalił, że jej obroty w latach 2019-2020 wynoszące po kilkanaście milionów zł, a za pierwsze trzy miesiące roku 2022 r. obroty te łącznie sięgnęły kwoty 6.354.520 zł. Na tej podstawie organ uznał, że pozycja spółki jako podmiotu gospodarczego jest stabilna. Po analizie sprawozdań finansowych za powyższe lata Naczelnik stwierdził, że strona skarżąca zamykała poszczególne okresy rozliczeniowe wynikiem pozytywnym z podstawowej działalności gospodarczej, przy czym zysk za 2021 r. był dwukrotnie niższy od odnotowanego w roku 2020. Ponadto analizie poddano majątek i zobowiązania spółki, która zdaniem organu wykazała, że wartość zobowiązań krótkoterminowych nie znajdowała pokrycia w kapitale własnym spółki ani w aktywach obrotowych. W ocenie organu I instancji, kondycja majątkowo-finansowa spółki była stosunkowo dobra, jednak z punktu widzenia przesłanki z art. 33 O.p. zasadniczy jest fakt, że nawet przy założeniu utrzymania wartości majątku trwałego na poziomie według stanu na dzień 31 grudnia 2021 r., jego wielkość jest znacznie niższa od określonej przybliżonej kwoty zobowiązania podatkowego, co rodzi uzasadnioną obawę jego niewykonania. Według Naczelnika, również wartość składników majątku podanych przez spółkę w oświadczeniu nie była w tym względzie wystarczająca. W tak ustalonych okolicznościach organ I instancji stwierdził, iż wyczerpują one przesłankę zabezpieczenia przedmiotowego zobowiązania w podatku akcyzowym, to jest uzasadnionej obawy, że zobowiązanie to nie zostanie wykonane. W odwołaniu od powyższej decyzji strona skarżąca podniosła zarzuty naruszenia przepisów art. 8 ust. 1 pkt 4, ust. 2 i 6 oraz art. 13 ust. 1 pkt 1 i ust. 4 u.p.a., wskazując, że w załączonych do odwołania fakturach VAT, wystawionych przez kontrahentów spółki E., było zaznaczone, że w cenie sprzedanego produktu był już zawarty podatek akcyzowy. Z kolei ww. kontrahenci (dostawcy paliwa) byli zarejestrowanymi podatnikami podatku akcyzowego. Zarzucono również naruszenie przepisów procesowych, to jest art. 33 § 1, art. 121 § 1, art. 122, art. 187 § 1 i art. 190 O.p., poprzez niewyjaśnienie wszystkich okoliczności sprawy i niezebranie kompletnego materiału dowodowego oraz prowadzenie postępowania w oparciu o z góry przyjęte założenia. Do odwołania załączone zostały: umowa handlowa z 7 października 2019 r., zawarta pomiędzy spółką E. (sprzedającym) a stroną skarżącą (kupującym), dotycząca sprzedaży oleju napędowego [...] i benzyny [...], faktury VAT potwierdzające sprzedaż na rzecz spółki E. ww. paliw w okresie od lutego do października 2020 r. oraz świadectwa jakości benzyny bezołowiowej [...] i oleju napędowego, wystawione w okresie od stycznia do grudnia 2020 r. Zaskarżoną decyzją organ odwoławczy utrzymał w mocy rozstrzygnięcie Naczelnika stwierdzając, że organ I instancji uprawdopodobnił, że spółka nie ma wystarczającego majątku ani dochodów, aby zobowiązanie podatkowe określone przyszłą decyzją wymiarową mogło być wykonane. Zdaniem Dyrektora, organ odwoławczy w postępowaniu o zabezpieczenie nie ma podstaw do badania przebiegu postępowania, czy to kontrolnego, czy podatkowego ani do oceny zebranego materiału pod kątem wymiaru. Wskazał, że poza zakresem postępowania w sprawie zabezpieczenia wykonania zobowiązania podatkowego pozostaje ocena dowodów, które będą stanowić podstawę przyszłych merytorycznych rozstrzygnięć, gdyż celem tego postępowania jest stwierdzenie przesłanek uzasadniających takie zabezpieczenie. Kwota zobowiązania w takiej decyzji ma wyłącznie charakter informacyjny i w rzeczywistości nie obciąża podatnika. W kwestii przesłanek orzeczenia o zabezpieczeniu przybliżonej kwoty zobowiązania organ odwoławczy powtórzył ustalenia Naczelnika i podzielił jego stanowisko. W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu powyższej decyzji strona skarżąca zarzuciła naruszenie: - art. 120 O.p., poprzez zaniechanie wyjaśnienia istotnych okoliczności faktycznych i oparcie się na domniemaniu dowodowym, że spółka stała się podatnikiem podatku akcyzowego; - art. 121 O.p., przez naruszenie zasady zaufania podatnika do organu podatkowego; - art. 122 O.p. przez niezebranie całego materiału dowodowego, w szczególności brak weryfikacji dokumentów spółki E., które są w posiadaniu Naczelnika Zachodniopomorskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Szczecinie celem ustalenia, czy na wcześniejszym etapie dostaw paliwa podatek akcyzowy został opłacony oraz poprzez niewystarczające uzasadnienie faktyczne i prawne decyzji, w której brak argumentów odnoszących się do dokumentacji załączonej do odwołania – strona skarżąca podkreśliła stwierdzenie organu, że nie przedłożyła dokumentów potwierdzających zapłatę akcyzy na wcześniejszych etapach obrotu paliwem; - art. 180 w związku z art. 181 O.p. poprzez nieprzeprowadzenie dowodu z dokumentacji spółki E. będącej w posiadaniu ww. organu celno-skarbowego; - art. 2a w związku z art. 187 § 1 w związku z art. 191 O.p., przez niezebranie i nierozpatrzenie materiału dowodowego, gdy brak jest dowodów na nierzetelność załączonych do odwołania dokumentów, z których wynika, że akcyza była uiszczona na wcześniejszym etapie obrotu; - art. 33 § 1 O.p. poprzez stwierdzenie, że zaistniała przesłanka zabezpieczenia zobowiązania, gdy tymczasem spółka przedłożyła organowi odwoławczemu dokumenty, z których wnika, że zachowała odpowiednią, maksymalną staranność wykazującą, że w żaden sposób nie stała się podatnikiem podatku akcyzowego; ponadto strona skarżąca wskazała, iż z braku domniemanych deklaracji podatkowych i braku domniemanej wpłaty akcyzy nie można wywodzić, że spółka należy do grona podatników, którzy nierzetelnie i nieterminowo wywiązują się z zobowiązań podatkowych. Strona skarżąca zwróciła uwagę, że z analizy dokonanej przez organ I instancji wynika, że spółka ma płynności finansową i rok rocznie deklaruje zyski, a jej aktywa oscylują na kwotę 4.000.000 zł. Uiszcza też zobowiązania publicznoprawne, nie dokonuje czynności polegających na zbywaniu majątku, które mogą utrudniać lub udaremniać egzekucje, prowadzi również rzetelnie księgi podatkowe. W opinii strony skarżącej, nie można w jej przypadku wykazać, że jej działania są ukierunkowane na ograniczenie ciężarów podatkowych, które mogłyby być kwalifikowane jako naruszenie przepisów prawa. Strona skarżąca zarzuciła także naruszenie przepisów prawa materialnego: - art. 2a O.p. w związku z art. 8 ust. 1, 2 i 6 i art. 13 ust. 4 u.p.a. poprzez ich błędną wykładnię, gdy z przepisów ustawy, dyrektywy i orzecznictwa TSUE wnika, że art. 8 ust. 2 u.p.a. został wprowadzony w celu przeciwdziałania nadużyciom w zakresie odprowadzania podatku akcyzowego, ale nie oznacza to, że w sposób dowolny można wszystkim podatnikom albo jednej z osób wymienionych w art. 8 można przypisać zobowiązanie podatkowe. W ocenie strony skarżącej, wątpliwości w tym względzie dotyczące stanu faktycznego i prawnego, powinny być rozstrzygane na korzyść spółki; - art. 13 ust. 1 pkt 1 u.p.a., poprzez mylne przyjęcie, że spółka stała się podatnikiem podatku akcyzowego, gdy z informacji posiadanych przez spółkę wynika, że kontrahenci spółki E. byli zarejestrowanymi podatnikami akcyzy i dokonywali z tego tytułu stosownych wpłat – co zostało zweryfikowane przez stronę skarżącą poprzez zawarcie umowy handlowej ze spółką E., weryfikowanie jakości oleju napędowego certyfikatami jakości oraz otrzymywaniem zapewnień od spółki E., iż jej dostawcy są płatnikami podatku akcyzowego, a w cenie sprzedanego paliwa wliczona była opłata paliwowa i akcyza. W związku z powyższymi zarzutami strona skarżąca wniosła o uchylenie decyzji organów podatkowych obu instancji i zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi rozwinięte zostały podniesione zarzuty z przytoczeniem wspierającego argumentację strony skarżącej orzecznictwa sądowego. W odpowiedzi na skargę Dyrektor wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko zajęte w sprawie. Na rozprawie w dniu 27 lipca 2023 r. pełnomocnik Dyrektora oświadczył, iż została wydana decyzja przez organ pierwszej instancji a sprawa toczy się obecnie na etapie postępowania odwoławczego. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: Skargę należało uwzględnić, choć nie wszystkie zarzuty w niej podniesione były zasadne. Na wstępie Sąd zauważa, że wskazana przez organ odwoławczy okoliczność wydania przez organ I instancji decyzji wymiarowej, pozostaje bez wpływu na dopuszczalność kontroli sądowoadministracyjnej skarżonego aktu, bowiem sąd administracyjny nie powinien odmawiać przeprowadzenia kontroli legalności działań organów administracji publicznej, powołując się na bezprzedmiotowość postępowania, w sytuacji gdy skarga dotyczy decyzji w sprawie zabezpieczenia wydanej w II instancji, a zatem nie może być mowy o jej wygaśnięciu, a zarazem bezprzedmiotowości postępowania (uzasadnienie uchwały NSA z 24 października 2011 r., I FPS 1/11, p. 18). Zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji wydane zostały w trybie przewidzianym przepisami art. 33 O.p. Powyższa regulacja prawna stanowi, że zobowiązanie podatkowe przed terminem płatności może być zabezpieczone na majątku podatnika, a w przypadku osób pozostających w związku małżeńskim także na majątku wspólnym, jeżeli zachodzi uzasadniona obawa, że nie zostanie ono wykonane, a w szczególności gdy podatnik trwale nie uiszcza wymagalnych zobowiązań o charakterze publicznoprawnym lub dokonuje czynności polegających na zbywaniu majątku, które mogą utrudnić lub udaremnić egzekucję. W przypadku zabezpieczenia na majątku wspólnym małżonków przepis art. 29 § 2 stosuje się odpowiednio (§ 1). Zabezpieczenia w okolicznościach wymienionych w § 1 można dokonać również w toku postępowania podatkowego, kontroli podatkowej lub kontroli celno-skarbowej, przed wydaniem decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego (§ 2 pkt 2). W przypadku, o którym mowa w § 2 pkt 2, zabezpieczeniu, z zastrzeżeniem art. 54 § 1 pkt 1, podlega również kwota odsetek za zwłokę należnych od zobowiązania na dzień wydania decyzji o zabezpieczeniu (§ 3). W przypadku, o którym mowa w § 2, organ podatkowy na podstawie posiadanych danych co do wysokości podstawy opodatkowania określa w decyzji o zabezpieczeniu przybliżoną kwotę zobowiązania podatkowego oraz kwotę odsetek za zwłokę należnych od tego zobowiązania na dzień wydania decyzji o zabezpieczeniu, jeżeli zabezpieczenie następuje przed wydaniem decyzji, o której mowa w § 2 pkt 2 (§ 4 pkt 2). W opisanym wyżej trybie nie obowiązują zatem typowe reguły dowodzenia okoliczności faktycznych i ustalenia prawdy materialnej – zastosowanie mają tutaj zasady uproszczone, nakierowane na szybkość i efektywność dokonania zabezpieczenia potencjalnego zobowiązania podatkowego. Z tych też względów przybliżoną wartość tego zobowiązania – jak wskazuje na to przytoczona regulacja art. 33 § 4 pkt 2 O.p. – organ podatkowy określa "na podstawie posiadanych danych". W niniejszej sprawie organ I instancji, wszczynając kontrolę podatkową po powzięciu wątpliwości co do jakości sprzedawanego przez spółkę paliwa, co rzutuje na zastosowanie wyższej stawki podatku akcyzowego, wezwał stronę skarżącą do przedłożenia stosownej dokumentacji celem ustalenia, czy przedmiotowy podatek został zapłacony przez spółkę lub też na wcześniejszym etapie obrotu z zastosowaniem właściwej stawki. Skoro spółka takiej dokumentacji nie przedłożyła, nie ulega wątpliwości, iż organ I instancji miał podstawy do określenia przybliżonej wartości akcyzy wraz z odsetkami za zwłokę. Przybliżony wymiar obliczył w oparciu o te dane, które były na tym etapie postępowania dostępne, a wynikały z faktur VAT potwierdzających nabycie paliwa przez spółkę. Należy jednak zwrócić uwagę, iż w drugiej instancji okoliczności faktyczne uległy diametralnej zmianie. Spółka bowiem, kategorycznie sprzeciwiając się rozstrzygnięciu Naczelnika, wraz z odwołaniem przedłożyła faktury VAT dokumentujące zakup paliwa przez spółkę E. będącej dostawcą paliwa na rzecz strony skarżącej. Co istotne, na każdej fakturze zaznaczone było, że w cenie był już zawarty m.in. podatek akcyzowy. Nadto przedłożona została umowa handlowa ze spółką E., która zobowiązała się na jej podstawie dostarczać paliwo na rzecz strony skarżącej, oraz świadectwa jakości nabytego paliwa (benzyny bezołowiowej i oleju napędowego). O ile zatem organ I instancji miał ograniczone informacje co do płatności przedmiotowego podatku na skutek nieprzedłożenia przez spółkę wszystkich żądanych dokumentów, o tyle Dyrektor, mając już do dyspozycji powyższe dokumenty, zobligowany był się do nich odnieść. Skoro bowiem przepis art. 33 § 4 pkt 2 O.p. nakazuje organowi podatkowemu określenie przybliżonej wartości zobowiązania na podstawie posiadanych danych, to mając do dyspozycji szerszy zakres danych w postępowaniu w II instancji, organ odwoławczy winien był ustosunkować się do przedłożonych dokumentów w kontekście potwierdzenia uprawdopodobnienia wysokości ewentualnego zobowiązania podatkowego. W tym zakresie decyzję organu odwoławczego Sąd ocenia za pobieżną i opartą na przypuszczeniach, a nie na dostępnych danych. Przypomnieć należy, że zasada dwuinstancyjności, która w postępowaniu podatkowym obowiązuje na mocy art. 127 O.p., polega na zapewnieniu stronie rozpoznania jej sprawy dwukrotnie przez organy obu instancji. Oznacza to, że po wniesieniu odwołania organ II instancji zobowiązany jest rozpoznać sprawę ponownie od początku. W przypadku decyzji wydanej w trybie przepisów zawartych w art. 33 O.p., sytuacja jest szczególna, gdyż nie jest tutaj prowadzone postępowanie dowodowe, tym samym nie jest wymagane gromadzenie czy uzupełnianie materiału dowodowego. Nie oznacza to jednak, że organ odwoławczy ogranicza się tylko do stanu sprawy, jaki stał się podstawą wydania decyzji w I instancji i zwolniony jest od jej zbadania ponownie, z uwzględnieniem tych danych, które są mu znane, nawet jeśli nie były znane organowi pierwszej instancji. Rozpoznanie w postępowaniu odwoławczym podlega bowiem takiemu samemu reżimowi, jaki wynika z przepisów art. 33 O.p., co za tym idzie, również wynikającemu z art. 33 § 4 pkt 2 O.p. Nie negując informacyjnego, "szacunkowego" charakteru kwoty zobowiązania w decyzji wydanej na podstawie art. 33 § 1 O.p., należy podkreślić, jak bardzo istotne ma znaczenie z punktu widzenia zakresu dokonywanego zabezpieczenia i przesłanki jego zastosowania, którą jest uzasadniona obawa, że zobowiązanie to nie zostanie wykonane. To bowiem w relacji do tej szacunkowej kwoty organ podatkowy dokonuje oceny, czy istnieją podstawy do orzeczenia o jej zabezpieczeniu na majątku podatnika. W dalszej kolejności tak określona kwota zobowiązania rzutuje na dolegliwość samego zabezpieczenia, które może pociągać za sobą dotkliwe skutki dla podatnika, zwłaszcza gdy jest przedsiębiorcą. Pamiętać bowiem trzeba, że w postępowaniu zabezpieczającym przewidziane są podobne środki do tych, jakie są stosowane w postępowaniu egzekucyjnym (m.in. zajęcie pieniędzy, wierzytelności na rachunku bankowym, innych wierzytelności i praw majątkowych lub ruchomości). Zatem nawet, jeśli wielkość zobowiązania podatkowego określona w trybie art. 33 § 1 O.p. nie musi być dokładna, to jej przybliżona kwota powinna być wyliczona z uwzględnieniem wszystkich znanych organowi elementów prawnopodatkowego stanu sprawy – tak, aby wymiar dokonany na potrzeby zabezpieczenia był jak najbardziej zbliżony do rzeczywistej wysokości podatku (por. uchwała 7 sędziów NSA z dnia 29 maja 2023 r., sygn. akt I FPS 1/23 oraz wyrok NSA z dnia 9 grudnia 2021 r., sygn. akt I FSK 2179/21 – dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). W stanie faktycznym niniejszej sprawy organy podatkowe przesłankę zastosowania zabezpieczenia przybliżonej kwoty zobowiązania – to jest uzasadnioną obawę, że zobowiązanie to nie zostanie wykonane – wywiodły w znacznym stopniu w oparciu o porównanie określonej przybliżonej kwoty z wartością składników majątkowych spółki uznając, że wartość zobowiązania nie znajduje pokrycia w posiadanym przez nią majątku. Tak poczynione wnioski mogą jednak ulec radykalnej zmianie po dokonaniu oceny dokumentacji dostarczonej przez skarżącą wraz z odwołaniem. Jak już bowiem zostało to wyżej zaznaczone, przedłożone dokumenty wskazują, że akcyza była opłacona na wcześniejszych etapach obrotu paliwem, a nadto paliwa te posiadały świadectwa jakości, co dodatkowo determinuje przybliżoną wysokość ewentualnego zobowiązania podatkowego. Poczynione wyżej ustalenia wskazują zatem na zasadność podniesionych przez stronę skarżącą zarzutów naruszenia art. 120 i art. 121 § 1 O.p., a w konsekwencji przywołanych przepisów art. 33 O.p. Nie może bowiem budzić zaufania do organów podatkowych postawa organu odwoławczego, który zaniechał oceny dokumentów dostarczonych przez skarżącą spółkę i ograniczył się do powtórzenia argumentacji organu I instancji. Opisane naruszenie wymienionych przepisów bez wątpienia może mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co wypełnia przesłankę uchylenia zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U z 2023 r., poz. 259 ze zm.). Wobec powyższego Sąd orzekł jak w punkcie I sentencji wyroku. Ponownie rozpoznając sprawę Dyrektor zobligowany jest do zapoznania się z dokumentacją załączoną do odwołania i na podstawie danych, które są mu znane – zgodnie z opisanymi wyżej wytycznymi – winien na nowo określić przybliżoną wartość zobowiązania w podatku akcyzowym i ustalić, czy zachodzi uzasadniona obawa, że tak określone zobowiązanie nie zostanie wykonane. Postanowienie o kosztach postępowania sądowego wydane zostało w oparciu o art. 200 powołanej ustawy procesowej, z uwzględnieniem wpisu od skargi w kwocie 500 zł, opłaty skarbowej za dokument pełnomocnictwa wynoszącej 17 zł oraz opłaty za zastępstwo procesowe ustalonej na podstawie § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz.U. z 2015 r., poz. 1800), wynoszącej 480 zł.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI