I SA/Wr 805/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny we WrocławiuWrocław2008-09-29
NSApodatkoweŚredniawsa
prawo pomocykoszty sądowezwolnieniepodatek dochodowyosoba fizycznaemeryturasytuacja materialnapostępowanie administracyjne

WSA we Wrocławiu przyznał prawo pomocy w częściowym zwolnieniu od kosztów sądowych, uznając, że skarżący jest w stanie pokryć część opłat.

Skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Analizując jego sytuację materialną, sąd stwierdził, że skarżący i jego żona posiadają dochody z emerytur, które po odliczeniu podstawowych wydatków na utrzymanie mieszkania, pozwalają na wygospodarowanie środków na pokrycie części kosztów sądowych. W związku z tym, sąd przyznał prawo pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od opłat sądowych w kwocie przewyższającej 200 zł, a odmówił w pozostałym zakresie.

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu rozpoznał wniosek skarżącego S. M. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej decyzji Dyrektora Izby Skarbowej we W. w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie zobowiązania w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych. Skarżący, emeryt, wraz z żoną, wskazał na brak oszczędności i ograniczone dochody z emerytur jako podstawę wniosku. Po analizie oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach, a także przedłożonych dokumentów, sąd ustalił, że łączny dochód netto małżonków wynosi 2.452,03 zł, a średniomiesięczne wydatki na utrzymanie mieszkania to 443,46 zł. Pozostała kwota 2.008,57 zł przeznaczana jest na wyżywienie, odzież, środki czystości i lekarstwa. Sąd, powołując się na art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, uznał, że skarżący nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, jednakże jest w stanie pokryć część tych kosztów. Podkreślono, że ponoszenie kosztów sądowych jest regułą, a zwolnienie jest wyjątkiem, wymagającym wyważenia prawa do sądu z konstytucyjnym obowiązkiem ponoszenia ciężarów publicznych. W związku z tym, sąd postanowił przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od obowiązku uiszczania opłat sądowych w kwocie przewyższającej 200 zł, a odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Tak, ale w zakresie częściowym, jeśli osoba ta jest w stanie pokryć część kosztów.

Uzasadnienie

Sąd ocenił sytuację materialną skarżącego i jego żony, stwierdzając, że posiadają oni dochody z emerytur, które po odliczeniu podstawowych wydatków pozwalają na wygospodarowanie środków na pokrycie części kosztów sądowych. Podkreślono konieczność wyważenia prawa do sądu z obowiązkiem ponoszenia ciężarów publicznych.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

inne

Przepisy (5)

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 245 § § 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 246 § § 1 pkt 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 258 § § 1 i § 2 pkt 7

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Konstytucja RP art. 84

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 45 § ust. 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Argumenty

Godne uwagi sformułowania

ponoszenie kosztów związanych ze swym udziałem w sprawie jest regułą, a zwolnienie z ich ponoszenia może nastąpić tylko w sytuacjach wyjątkowych koszty sądowe stanowią daninę publiczną konieczność dokonania wyważenia pomiędzy zapewnieniem prawa do sądu podmiotowi niemającemu dostatecznych środków, a zasadą powszechności i równości w ponoszeniu ciężarów i świadczeń publicznych

Skład orzekający

Barbara Koźlik

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących prawa pomocy i zwolnienia od kosztów sądowych dla osób fizycznych w postępowaniu administracyjnosądowym, z uwzględnieniem ich sytuacji materialnej i konstytucyjnych zasad ponoszenia ciężarów publicznych."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy konkretnej sytuacji materialnej skarżącego i jego rodziny; ocena zdolności do ponoszenia kosztów jest indywidualna.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje praktyczne zastosowanie przepisów o prawie pomocy, co jest istotne dla prawników procesowych i osób zainteresowanych dostępem do wymiaru sprawiedliwości.

Czy emerytura wystarczy na koszty sądowe? WSA wyjaśnia zasady przyznawania prawa pomocy.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Wr 805/08 - Postanowienie WSA we Wrocławiu
Data orzeczenia
2008-09-29
Data wpływu
2008-07-09
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Sędziowie
Barbara Koźlik /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania
Hasła tematyczne
Prawo pomocy
Sygn. powiązane
II FZ 203/09 - Postanowienie NSA z 2009-06-26
II FSK 1670/09 - Wyrok NSA z 2011-02-02
Skarżony organ
Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku
*Przyznano prawo pomocy w części dotyczącej zwolnienia od kosztów sądowych
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 245  par.  3  art.  246  par.  1  pkt  2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu – Barbara Koźlik po rozpoznaniu w dniu 29 września 2008 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi S. M. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia [---] nr [---] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie zobowiązania w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych za 2004 r. od przychodów nie znajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach postanawia: I. przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od obowiązku uiszczania opłat sądowych w kwocie przewyższającej 200 (słownie: dwieście) złotych; II. odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie.
Uzasadnienie
Skarżący wniósł o przyznanie prawa pomocy, zakreślając żądanie wniosku na urzędowym formularzu w zakresie zwolnienia w całości oraz częściowego zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku wskazała, że wnosi o zwolnienie od powyższych kosztów, w związku z czym uznano, że żądanie wniosku obejmuje zwolnienie od ponoszenia kosztów sądowych w całości.
Uzasadniając swoje żądanie, wnioskodawca wskazał, że jest na emeryturze, która pozwala na opłacenie bieżących wydatków (opłaty za mieszkanie, żywność, lekarstwa). Nie posiada żadnych oszczędności, ponieważ wszystkie wspólnie z żoną wpłacił na poczet zabezpieczenia należności podatkowych.
W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach skarżący wskazał, że gospodarstwo domowe prowadzi wraz z żoną, nie posiada żadnych nieruchomości, nie dysponuje też żadnymi zasobami pieniężnymi ani przedmiotami o wartości powyżej 3.000 euro. Jedynymi dochodami skarżącego i jego żony są emerytury w kwotach brutto 1.631,25 zł i 1.116,97 zł.
Na wezwanie Sądu przedłożone zostały kserokopie odcinków z emerytur małżonków oraz dowody opłat związanych z utrzymaniem mieszkania. Z odcinków emerytalnych wynika, że łączny dochód netto skarżącej i jej męża wynosi 2.452,03 zł. Podano, że nie posiadają oni rachunków bankowych, a ich łączne średniomiesięczne wydatki wynoszą 443,46 zł (za energię elektryczną, gaz i czynsz za mieszkanie). Na pozostałe wydatki, to jest na wyżywienie, odzież środki czystości, lekarstwa małżonkom pozostaje 2.008,57 zł. Strona dodała, że z uwagi na brak dokumentów potwierdzających te wydatki, powyższe wyliczenie może zostać uznane za wystarczające do określenia ich wysokości.
Zgodnie z art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), w skrócie p.p.s.a., prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, czyli w zakresie częściowym, może być przyznane osobie fizycznej, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Na koszty sądowe składają się opłaty sądowe i wydatki, natomiast opłatami sądowymi są wpis i opłata kancelaryjna (art. 211 i 212 § 1 p.p.s.a.).
W ocenie Sądu, skarżący nie ma możliwości opłacenia w całości kosztów sądowych, jednakże z przedstawionych wyliczeń wynika, że jest w stanie opłacić cześć z nich. Należy bowiem zwrócić uwagę, że ponoszenie kosztów związanych ze swym udziałem w sprawie jest regułą, a zwolnienie z ich ponoszenia może nastąpić tylko w sytuacjach wyjątkowych. Powyższe wynika nie tylko z regulacji zawartej w art. 199 p.p.s.a., ale również z faktu, że koszty sądowe stanowią daninę publiczną. Konstytucja RP przewiduje powszechny obowiązek ponoszenia takich danin, stanowiąc w art. 84, że każdy jest obowiązany do ponoszenia ciężarów i świadczeń publicznych, w tym podatków, określonych w ustawie. W istocie konstytucyjną zasadą jest również prawo do sądu ustanowione w art. 45 ust. 1, dlatego też w postępowaniu o przyznanie prawa pomocy dochodzi do konieczności dokonania wyważenia pomiędzy zapewnieniem prawa do sądu podmiotowi niemającemu dostatecznych środków, a zasadą powszechności i równości w ponoszeniu ciężarów i świadczeń publicznych (zob. w: B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat. M. Niezgódka-Medek, "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz", Zakamycze 2005, s. 585).
Skarżący wraz z żoną posiadają stały dochód, który zapewnia im zaspokojenie nie tylko podstawowych potrzeb życiowych. Kwota pozostała po opłaceniu wydatków związanych z utrzymaniem mieszkania, na wyżywienie i lekarstwa z pewnością umożliwia wygospodarowanie środków na uiszczenie wpisu od skargi oraz ewentualnych przyszłych opłat sądowych w sprawie w wysokości po 200 zł na każdą opłatę. Należy podkreślić, że Sąd ma również tutaj na uwadze fakt, że jednocześnie wnioskodawca jest obciążony obowiązkiem uiszczenia wpisu od skargi i ponoszenia ewentualnych przyszłych kosztów sądowych w sprawie o sygn. akt I SA/Wr 804/08. Trzeba jednak pamiętać, że strona winna się spodziewać ponoszenia kosztów związanych ze swym udziałem w sprawie już w momencie wnoszenia skargi i poczynić w związku z tym stosowne rezerwy finansowe. Natomiast skarga wnioskodawcy datowana jest na 4 maja 2008 r.
Mając zatem na uwadze powyższe, na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI