I SA/Wr 804/24

I SA/Wr 804/24 - Wyrok WSA we Wrocławiu
Data orzeczenia
2025-04-01
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-11-08
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Sędziowie
Marta Semiczek
Piotr Kieres
Tadeusz Haberka /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych
Hasła tematyczne
Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ
Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku
*Oddalono skargę w całości
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 2505
art. 33  par. 2 pkt 6 lit. c
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tadeusz Haberka (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Piotr Kieres, Sędzia WSA Marta Semiczek, po rozpoznaniu w Wydziale I na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym 1 kwietnia 2025 r. sprawy ze skargi G.sp. z o.o. sp. k. zs. we W. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu z 30 sierpnia 2024 r. znak 0201-IEW2.7113.18.2024 w przedmiocie oddalenie zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej oddala skargę w całości.
Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem z 30 sierpnia 2024 r. znak 0201-IEW2.7113.18.2024 Dyrektor Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu (dalej jako: DIAS), utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego Wrocław-Krzyki (dalej: NUS, organ I instancji) z 11 lipca 2024 r. znak 0225-SEW.7113.23.2024.1, wydane wobec G. sp. z o. o. sp. k. z siedzibą we W. (dalej: strona, skarżąca, spółka) w sprawie zarzutu na wszczęcie postępowania egzekucyjnego, dotyczącego należności podatkowych w podatku od towarów i usług za I, II, III, IV kwartał 2020 r. oraz I kwartał 2021 r.
Postępowanie przed organami.
Jak wynika z akt sprawy, organ I instancji prowadził wobec spółki postępowanie egzekucyjne dotyczące należności pieniężnych z tytułu podatku od towarów i usług za I, II, III, IV kwartał 2020 oraz I kwartał 2021 r. objętych 10 tytułami wykonawczymi ([...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...]). Pismem z 5 lutego 2024 r. spółka wniosła zarzuty na prowadzone postępowanie egzekucyjne na podstawie art. 33 § 2 pkt 6 lit c) ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, podnosząc zarzut braku wymagalności obowiązku. Strona zakwestionowała wysokość kwot zaległości podatkowych zarzucając, że kwoty wskazane w upomnieniu oraz zajęciu egzekucyjnym nie odpowiadają tym wykazanym w deklaracjach VAT. Podniosła także, że spółce nie została doręczona decyzja określająca zobowiązanie podatkowe. NUS wskazał następnie, że Naczelnik Wielkopolskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Poznaniu po przeprowadzeniu postępowania podatkowego w zakresie podatku od towarów i usług za okres od stycznia 2020 r. do marca 2021 r. decyzją z 24 sierpnia 2022 r. znak 398000-CKK-13.4103.10.1.15 określił spółce zobowiązania podatkowe z tytułu podatku od towarów i usług za I, II, III, IV kwartał 2020 r. i za I kwartał 2021 r. oraz ustalił dodatkowe zobowiązanie podatkowe z tytułu podatku od towarów i usług za ww. okresy. Powyższa decyzja została utrzymana przez Naczelnika Wielkopolskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Poznaniu decyzją z 14 grudnia 2023 r. Z uwagi na to, że zdaniem spółki w sprawie nie doszło do jej doręczenia - co stanowiło podstawę podniesionego zarzutu - NUS wskazał, że w postępowaniu podatkowym w zakresie podatku od towarów usług za okres od stycznia 2020 r. do marca 2021 r., spółkę reprezentował adwokat T. W. w oparciu pełnomocnictwo z 1 kwietnia 2022 r., udzielone przez prezesa zarządu G.(1) sp. z o.o. S. Z. Decyzja została doręczona pełnomocnikowi 3 stycznia 2024 r. w trybie doręczenia zastępczego. Dalej NUS stwierdził, że postępowanie egzekucyjne nie jest postępowaniem w którym konkretyzują się prawa i obowiązki strony, wynikające z przepisów prawa materialnego. Taka konkretyzacja ma miejsce na etapie tzw. postępowania jurysdykcyjnego. W postępowaniu egzekucyjnym organ ma zatem ograniczone możliwości badania sprawy, zatem nie sposób odnosić się w jego toku do zagadnień związanych z ustaleniami faktycznymi i zastosowaniem do nich przepisów prawa materialnego. Decyzja z 14 grudnia 2023 r. została doręczona stronie prawidłowo, stała się ostateczna i podlega wykonaniu. Zatem tytuły wykonawcze zostały wystawione prawidłowo i stanowiły podstawę wszczęcia postępowania egzekucyjnego. Z tych powodów NUS oddalił zarzut braku wymagalności obowiązku w przypadku wystąpienia innej przyczyny.
Pismem z 23 lipca 2024 r. spółka wniosła zażalenie na ww. postanowienie NUS wskazując, że adw. T. W. nie był w czasie wydania i doręczenia decyzji z 14 grudnia 2023 r. jej pełnomocnikiem i prawdopodobnie z tej przyczyny nie odebrał skierowanej do niego przesyłki. Decyzja nie mogła być zatem doręczona ww. osobie, nawet w trybie zastępczym.
Następnie, w wyniku rozpatrzenia zażalenia DIAS utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie i wskazał, że w aktach sprawy znajduje się pełnomocnictwo szczególne z którego wynika, że S. Z., działający jako prezes zarządu G.(1) sp. z o.o. tj. komplementariusz G. sp. z o. o. sp. k. umocował adwokata T. W. do reprezentowania w kontroli celno-skarbowej nr [...] dotyczącej podatku od towarów i usług za okres od stycznia 2020 r. do marca 2021 r. Ten właśnie pełnomocnik wniósł odwołanie od decyzji z 24 sierpnia 2022 r. i jemu doręczono decyzję Naczelnika Wielkopolskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Poznaniu z 14 grudnia 2023 r. w trybie fikcji doręczenia. Następnie DIAS podkreślił, że w wyniku analizy danych znajdujących się w Rejestrze Przedsiębiorców KRS oraz akt sprawy doszedł do przekonania, że adw. T. W. był umocowany m.in. do odbioru korespondencji zawierającej decyzję z 14 grudnia 2023 r. W aktach sprawy brak jest bowiem dokumentu który wskazywałby, że ww. pełnomocnictwo zostało odwołane. Zatem brak było podstaw do uznania zgłoszonych przez Spółkę zarzutów.
Postępowanie przed Sądem.
Od powyższego postanowienia spółka wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, zaskarżając je w całości i zarzucając naruszenie:
1. art. 7 ustawy z 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2024 r., poz. 572; dalej: k.p.a.), art. 8 k.p.a., art. 11 k.p.a., art. 80 k.p.a. i art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 18 ustawy z 17 czerwca 1966 o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2023 r., poz. 2505, ze zm.; dalej: "u.p.e.a.), polegające na obrazie zasady prawdy materialnej oraz zasady swobodnej oceny dowodów przez bezzasadne przyjęcie jako prawdziwej okoliczności, że adw. T. W. w chwili wydania oraz doręczenia decyzji Naczelnika Wielkopolskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Poznaniu znak 398000-CKK-13.4103.10.1.15 posiadał umocowanie do reprezentowania spółki w toku kontroli celno-skarbowej;
2. art. 7 k.p.a., art. 8 k.p.a., art. 11 k.p.a., art. 80 k.p.a. i art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. polegające na obrazie zasady prawdy materialnej oraz zasady swobodnej oceny dowodów przez bezzasadne przyjęcie, iż doszło do skutecznego doręczenia spółce zarówno upomnienia, jak i decyzji Naczelnika Wielkopolskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Poznaniu nr 398000-CKK-13.4103.10.1.15, a zatem decyzja ta została wprowadzona do obrotu prawnego i jest wykonalna.
Strona wniosła o uchylenie w całości postanowienia DIAS i zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego. W uzasadnieniu skargi podtrzymała dotychczas prezentowane stanowisko i wskazała, że wymieniony w pełnomocnictwie pełnomocnik nigdy nie reprezentował komplementariusza spółki, a jedynie jej prezesa S. Z., co w ocenie skarżącej jednoznacznie wynika z treści pełnomocnictwa, które wygasło z dniem odwołania S. Z. z funkcji prezesa spółki. Tym samym, co najmniej od tej daty wszelkie pisma w prowadzonej kontroli celno-skarbowej i następie w postępowaniu podatkowym powinny być kierowane na adres siedziby komplementariusza spółki.
W odpowiedzi na skargę DIAS wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje.
Skarga nie jest zasadna.
Na wstępie należy wskazać, że - zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r., poz. 1267) - sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Na mocy art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r., poz. 935; dalej: "p.p.s.a.") sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty (art. 3 § 2 pkt 2 p.p.s.a.). Wskutek takiej kontroli postanowienie może zostać uchylone, w całości albo w części, w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, ewentualnie w razie naruszenia prawa w sposób dający podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.). Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a, które to ograniczenie nie ma zastosowania w rozpatrywanej sprawie. W razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części, sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części, na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Stosownie do art. 119 pkt 3 p.p.s.a., sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów (art. 120 p.p.s.a.). Na tej podstawie Sąd rozpoznał niniejszą sprawę w ww. trybie.
Istotą sporu jest ocena prawidłowości oddalenia podniesionego przez spółkę zarzutu w postępowaniu egzekucyjnym, a mianowicie zarzutu braku wymagalności obowiązku z innej przyczyny, sformułowanego w oparciu o dyspozycję art. 33 § 2 pkt 6) lit. c) u.p.e.a. Zdaniem spółki w sprawie nie nastąpiło skuteczne doręczenie decyzji Naczelnika Wielkopolskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Poznaniu z 14 grudnia 2023 r., stanowiącej podstawę wystawienia przez NUS tytułów wykonawczych, obejmujących należności pieniężne z tytułu podatku od towarów i usług za okres od I kwartału 2020 r. do I kwartału 2021 r., w oparciu o które wobec spółki wszczęto postępowanie egzekucyjne. Jak podnosiła skarżąca, adwokat T. W. nie był pełnomocnikiem spółki ani w dacie wydania, ani w dacie doręczenia ww. decyzji, zaś udzielone mu pełnomocnictwo obejmowało jedynie prawo do reprezentacji S. Z., pełniącego funkcję prezesa spółki z o.o., będącej komplementariuszem skarżącej. Jednocześnie skarżąca podnosiła, że wraz z dniem odwołania tej osoby z funkcji prezesa spółki z o.o. będącej komplementariuszem strony, pełnomocnictwo udzielone adw. T. W. wygasło. Odmienne stanowisko zaprezentowały organy tj. NUS i DIAS, które wskazały, że przedłożone w sprawie pełnomocnictwo było prawidłowe, upoważniało do nadania spornej decyzji na adres pełnomocnika, nie zostało odwołane ani nie wygasło.
Jak wynika z art. 33 § 2 pkt 6) lit. c) u.p.e.a. podstawą zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej jest brak wymagalności obowiązku w przypadku wystąpienia innej przyczyny niż określona w lit. a i b. Jak wskazuje się w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, przez brak wymagalności obowiązku należy rozumieć stan, w którym wierzyciel nie może domagać się od zobowiązanego wykonania obowiązku, a tym bardziej nie może w razie odmowy wystąpić do organu egzekucyjnego o zastosowanie przymusu egzekucyjnego. Powyższy przepis ma charakter otwarty, zaś ustawa nie zawiera zastrzeżenia, że mają to być przyczyny, które nastąpiły po wystawieniu tytułu wykonawczego. Powyższe oznacza m.in., że zobowiązany powinien wyraźnie określić, w czym upatruje przyczyny braku wymagalności obowiązku. Nie ma także przeszkód dla badania w ramach ww. zarzutu prawidłowości doręczenia decyzji, na podstawie której wystawiono tytuł wykonawczy (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 29 sierpnia 2023 r., sygn. III FSK 1404/22; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z 24 września 2024 r., sygn. I SA/Kr 649/24; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 26 czerwca 2024 r., sygn. I SA/Ol 163/24 - orzeczenia sądów administracyjnych są publikowane w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych: orzeczenia.nsa.gov.pl).
Zdaniem skarżącej w sprawie ustalono w sposób błędny, że adw. T. W. posiadał umocowanie do reprezentowania spółki w chwili wydania i doręczenia decyzji Naczelnika Wielkopolskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Poznaniu z 14 grudnia 2023 r. i tym samym bezzasadnie przyjęto, że doszło do jej skutecznego doręczenia i stwierdzenia, że decyzja ta weszła do obrotu prawnego i jest wykonalna. W ocenie spółki naruszono tym samym zasadę prawy obiektywnej wyrażoną w art. 7 k.p.a., zasadę zaufania do władzy publicznej wynikającej z art. 8 k.p.a., zasadę przekonywania wskazaną w art. 11 k.p.a., zasadę swobodnej oceny dowodów wynikającą z dyspozycji art. 80 k.p.a. oraz przepisy określające wymogi sporządzania uzasadnień (art. 107 § 3 k.p.a.), tj. zasady mające zastosowanie w sprawie na mocy art. 18 u.p.e.a., zgodnie z którym jeżeli przepisy u.p.e.a. nie stanowią inaczej, do czynności wierzyciela podejmowanych przed wszczęciem postępowania egzekucyjnego na podstawie u.p.e.a. oraz w postępowaniu egzekucyjnym przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego stosuje się odpowiednio.
Powyższe zarzuty są bezzasadne. W aktach administracyjnych sprawy znajduje się kopia decyzji Naczelnika Wielkopolskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Poznaniu z 14 grudnia 2023 r. znak 398000-COP.4103.15.2022.MS (k. 52-77), poświadczona za zgodność z oryginałem kopia koperty w której nadano ww. decyzję do adw. T. W. (k. 78-79) oraz poświadczona za zgodność z oryginałem kopia pełnomocnictwa szczególnego z 1 kwietnia 2022 r., złożonego na formularzu PPS-1 wraz z załącznikiem (k. 80-82). Jak wynika z treści ww. pełnomocnictwa, S. Z., działając jako prezes zarządu G.(1) sp. z o.o. z siedzibą w P. tj. komplementariusza G.(2) sp. z o. o. sp. k. z siedzibą w P., umocował 1 kwietnia 2022 r. adwokata T. W. do reprezentowania go, jako prezesa G.(1) sp. z o.o., będącego komplementariuszem G.(1) sp. z o.o. sp. k. z siedzibą w P. w kontroli celno-skarbowej nr [...], dotyczącej podatku od towarów i usług za okres od stycznia 2020 r. do marca 2021 r. Powyższe pełnomocnictwo pod którym widnieje podpis S. Z., stanowiło załącznik do niepodpisanego formularza PPS-1, w którym w rubryce E. "Zakres pełnomocnictwa szczególnego" wskazano: "Jak w treści załączonego pełnomocnictwa szczególnego". Choć istotnie, sam formularz PPS-1 nie został podpisany, to jednak dołączony do niego dokument spełniał ten wymóg, zaś kwestia prawidłowości tak złożonego pełnomocnictwa tj. jako załącznika do formularza PPS-1 nie była w sprawie sporna i nie budziła wątpliwości. Z akt administracyjnych sprawy wynika również, że w sprawie ustalono, że sporne pełnomocnictwo nie zostało odwołane (vide: k. 163-169). Także argumentacja podnoszona przez spółkę odnośnie zakresu pełnomocnictwa jest błędna. Zgodnie z art. 117 Kodeksu spółek handlowych, spółkę komandytową reprezentują komplementariusze, których z mocy umowy spółki albo prawomocnego orzeczenia sądu nie pozbawiono prawa reprezentowania spółki. Komplementariuszem spółki komandytowej, a zatem jej wspólnikiem, który za zobowiązania spółki odpowiada bez ograniczenia, może być m.in. spółka z ograniczoną odpowiedzialnością. Ta zaś musi być z kolei reprezentowana przez organ tj. zarząd – zgodnie z zasadami reprezentacji funkcjonującymi w danej spółce. Odnosząc powyższe do niniejszej sprawy należy wskazać, że w treści analizowanego dokumentu pełnomocnictwa aż dwukrotnie podkreślono, że podpisany pod nim S. Z., działał jako prezes zarządu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, będącą komplementariuszem skarżącej. Powyższe precyzyjne sformułowanie z punktu widzenia zasad reprezentacji spółek kapitałowych i osobowych nie powinno budzić wątpliwości, gdyż dokładne wskazanie w jakim charakterze występuje mocodawca, umożliwia ocenę skuteczności samego pełnomocnictwa i pozwala na określenie jaki podmiot lub osobę reprezentuje pełnomocnik. Z całą pewnością wątpliwości co do tak sformułowanego pełnomocnictwa nie miały organy podatkowe, biorąc pod uwagę m.in. fakt, iż doręczeń w postępowaniu jurysdykcyjnym dokonywano pełnomocnikowi - adw. T. W. Istotnymi w sprawie są zatem dwie okoliczności – czy na dzień 1 kwietnia 2022 r. S. Z. był w rzeczywistości prezesem zarządu komplementariusza Skarżącej oraz czy pełnomocnictwo zostało odwołane. Jak wynika z treści zaskarżonego postanowienia, DIAS przeprowadził analizę informacji zawartych w Krajowym Rejestrze Sądowym skarżącej oraz jej komplementariusza i ustalił, że S. Z. był prezesem zarządu G.(1) sp. z o.o. w okresie od 2 czerwca 2015 r. do 20 grudnia 2022 r. oraz, że mógł działać w jej imieniu samodzielnie, zatem był uprawniony 1 kwietnia 2022 r. do udzielenia pełnomocnictwa w imieniu skarżącej (zob.: strona 6 zaskarżonego postanowienia DIAS). Powyższe ustalenia potwierdzają także informacje, wynikające z odpisów z Rejestru Przedsiębiorców KRS obu spółek, załączone do skargi z 7 października 2024 r. Brak jest także dowodów odwołania pełnomocnictwa, zatem prawidłowo przyjęto, że pozostaje ono w mocy. Powyższej konkluzji nie zmienia aktualnie prezentowany przez skarżącą sposób interpretacji treści dokumentu pełnomocnictwa, ani jej twierdzenia dotyczące czasookresu jego obowiązywania – jak podnosiła – do momentu odwołania S. Z. z zarządu. Zmiana składu osobowego zarządu spółki (w tym przypadku komplementariusza skarżącej, będącego spółką z ograniczoną odpowiedzialnością) nie ma wpływu na ważność udzielonego pełnomocnictwa (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z 12 lutego 2020 r., sygn. I SA/Po 934/19). S. Z. działał zatem w charakterze organu osoby prawnej (sp. z o.o.) będącej komplementariuszem strony, co wynika z literalnego brzmienia pełnomocnictwa. Ponadto, w aktach sprawy znajduje się także dowód doręczenia adw. T. W. decyzji Naczelnika Wielkopolskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Poznaniu z 24 sierpnia 2022 r. znak 398000-CKK-13.4103.10.1.15 (vide: k. 122-123) oraz sporządzone przez niego odwołanie od tej decyzji (k. 128-145), co jedynie potwierdza wybiórczą ocenę spornego dokumentu przez skarżącą.
W ocenie sądu zarówno NUS, jak i DIAS sprostały zasadom postępowania i wymogom wskazanym w art. 7 k.p.a., art. 8 k.p.a., art. 11 k.p.a., art. 80 k.p.a. i art. 107 § 3 k.p.a., uzasadniając w sposób należyty wydane przez siebie rozstrzygnięcia.
W tym stanie rzeczy Sąd, stwierdzając że zaskarżone postanowienie odpowiada prawu, na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę w całości.