I SA/WR 803/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPrzedmiotem skargi G Sp. z o.o. było postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej (DIAS) z dnia 2 września 2024 r., które utrzymało w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego Wrocław-Śródmieście z dnia 17 lipca 2024 r. w przedmiocie kosztów egzekucyjnych. Organ egzekucyjny prowadził postępowanie egzekucyjne na podstawie tytułu wykonawczego z dnia 26 stycznia 2021 r. dotyczącego zaległości w podatku VAT. W toku postępowania wyegzekwowano m.in. koszty egzekucyjne w wysokości 87.942,70 zł. Po korekcie naliczonych kosztów, organ I instancji określił je na 85.978,40 zł, a DIAS utrzymał to postanowienie w mocy. Skarżąca spółka zarzuciła organom naruszenie przepisów KPA i u.p.e.a., w szczególności błędną wykładnię art. 64 § 1 pkt 4 u.p.e.a. w zw. z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego SK 31/14, wskazując na brak zbadania rzeczywistego nakładu pracy organu i nadmierne obciążenie kosztami. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu uznał skargę za zasadną. Sąd podkreślił, że choć wyrok TK SK 31/14 stwierdził niezgodność przepisów dotyczących opłat egzekucyjnych z zasadą zakazu nadmiernej ingerencji z powodu braku górnych granic, to nie uchylił samych przepisów. Ustawa nowelizująca z 2019 r. wprowadziła te górne granice. Jednakże, w sprawach wszczętych przed 20 lutego 2021 r., stosuje się przepisy w brzmieniu obowiązującym do tej daty. Sąd, powołując się na orzecznictwo NSA (np. III FSK 283/21), stwierdził, że organy egzekucyjne, nawet stosując przepisy sprzed nowelizacji, muszą wykazać racjonalną zależność między wysokością naliczonych kosztów a faktycznym nakładem pracy i stopniem skomplikowania czynności egzekucyjnych. W ocenie Sądu, organy nie wykazały tej zależności, ograniczając się do stwierdzenia, że koszty zostały naliczone zgodnie z obowiązującymi przepisami. W związku z tym, Sąd uchylił zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie organu I instancji, zasądzając jednocześnie zwrot kosztów postępowania sądowego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUzasadnienie konieczności indywidualnej oceny wysokości kosztów egzekucyjnych w kontekście podjętych czynności i nakładu pracy organu, nawet przy stosowaniu przepisów sprzed nowelizacji.
Dotyczy spraw, w których postępowanie egzekucyjne zostało wszczęte przed 20.02.2021 r., a przepisy dotyczące kosztów egzekucyjnych były stosowane w brzmieniu obowiązującym do tej daty.
Zagadnienia prawne (2)
Czy wysokość kosztów egzekucyjnych naliczonych na podstawie przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w brzmieniu obowiązującym do dnia 19 lutego 2021 r. jest zgodna z Konstytucją RP, w szczególności z zasadą zakazu nadmiernej ingerencji, po uwzględnieniu wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 28 czerwca 2016 r. sygn. akt SK 31/14?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, ale pod warunkiem wykazania racjonalnej zależności między wysokością opłat a podjętymi czynnościami egzekucyjnymi i nakładem pracy organu.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że organy egzekucyjne, nawet stosując przepisy sprzed nowelizacji, muszą wykazać, że naliczone koszty egzekucyjne są adekwatne do faktycznego nakładu pracy i stopnia skomplikowania czynności. Samo powołanie się na przepisy nie jest wystarczające.
Czy postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej utrzymujące w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w przedmiocie kosztów egzekucyjnych narusza przepisy postępowania administracyjnego i przepisy prawa materialnego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, narusza, ponieważ organy nie zbadały wyczerpująco sprawy i nie wykazały racjonalnej zależności między wysokością kosztów a podjętymi czynnościami.
Uzasadnienie
Sąd stwierdził, że organy nie odniosły się do pracochłonności i czasochłonności czynności egzekucyjnych, co jest niezbędne do oceny adekwatności kosztów egzekucyjnych.
Przepisy (21)
Główne
p.p.s.a. art. 145 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do uwzględnienia skargi w przypadku naruszenia prawa materialnego lub procesowego mającego istotny wpływ na wynik sprawy.
u.p.e.a. art. 64c § 1
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 64c § 6a
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 64c § 7
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 64 § 1
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Dotyczy opłaty za zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego (5%).
u.p.e.a. art. 64 § 6
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Dotyczy opłaty manipulacyjnej (1%).
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 134 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.p.a. art. 7
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 8
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 80
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 107 § 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
u.p.e.a. art. 18
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
ustawa nowelizująca art. 7
Ustawa z dnia 4 lipca 2019 r. o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz niektórych innych ustaw
Wprowadzenie górnych granic opłat egzekucyjnych.
ustawa nowelizująca art. 8
Ustawa z dnia 4 lipca 2019 r. o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz niektórych innych ustaw
Wprowadzenie górnych granic opłat egzekucyjnych.
Konstytucja RP art. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Zasada zakazu nadmiernej ingerencji.
Konstytucja RP art. 64 § 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 84
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 31 § 3
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
p.u.s.a. art. 1 § 1
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych
p.u.s.a. art. 1 § 2
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organy nie wykazały racjonalnej zależności między wysokością naliczonych kosztów egzekucyjnych a podjętymi czynnościami i nakładem pracy, co jest sprzeczne z wytycznymi Trybunału Konstytucyjnego i Naczelnego Sądu Administracyjnego. • Zastosowanie przepisów u.p.e.a. w brzmieniu obowiązującym do 19.02.2021 r. wymagało indywidualnej oceny adekwatności kosztów do konkretnego stanu faktycznego sprawy, a nie tylko formalnego powołania się na przepisy.
Odrzucone argumenty
Argumentacja organów, że koszty egzekucyjne zostały naliczone prawidłowo zgodnie z przepisami obowiązującymi do 19.02.2021 r., bez analizy ich adekwatności do konkretnej sprawy.
Godne uwagi sformułowania
organy powinny odnieść się do zachowania racjonalnej zależności między wysokością opłat w egzekucji a czynnościami organów • nie można postawić organowi skutecznego zarzutu pozyskania nieuzasadnionego dochodu • nie budzi wątpliwości konstytucyjnych dopuszczalność stosowania stawek stosunkowych (procentowych) jako jednej z metod określania wysokości danin publicznych, także opłat • mechanizm ustalania opłaty stosunkowej z wyznaczoną górną jej granicą chroni przed tego typu sytuacjami
Skład orzekający
Dagmara Stankiewicz-Rajchman
przewodniczący
Piotr Kieres
członek
Tomasz Trybuszewski
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzasadnienie konieczności indywidualnej oceny wysokości kosztów egzekucyjnych w kontekście podjętych czynności i nakładu pracy organu, nawet przy stosowaniu przepisów sprzed nowelizacji."
Ograniczenia: Dotyczy spraw, w których postępowanie egzekucyjne zostało wszczęte przed 20.02.2021 r., a przepisy dotyczące kosztów egzekucyjnych były stosowane w brzmieniu obowiązującym do tej daty.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia kosztów egzekucyjnych i ich zgodności z Konstytucją, co jest istotne dla wielu przedsiębiorców i obywateli. Pokazuje, jak orzecznictwo TK i NSA wpływa na praktykę administracyjną.
“Czy koszty egzekucji mogą być nieograniczone? Sąd administracyjny wyjaśnia.”
Dane finansowe
WPS: 1 432 994 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.