I SA/Wr 798/06

I SA/Wr 798/06 - Wyrok WSA we Wrocławiu
Data orzeczenia
2007-05-08
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2006-05-24
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Sędziowie
Anetta Chołuj
Halina Betta /przewodniczący sprawozdawca/
Ludmiła Jajkiewicz
Symbol z opisem
6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych
Hasła tematyczne
Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ
Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku
*Uchylono postanowienie I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 1991 nr 36 poz 161
art. 18
Obwieszczenie Ministra Finansów z dnia 26 lutego 1991 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Halina Betta (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Ludmiła Jajkiewicz, Asesor WSA Anetta Chołuj, Protokolant Agnieszka Mazurek, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 8 maja 2007r. sprawy ze skargi L. T. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej we W. Ośrodek Zamiejscowy w J. G. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy rozpatrzenia zarzutów dotyczących postępowania egzekucyjnego I. uchyla zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w L. z dnia [...], nr [...]; II. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej we W. kwotę 307,80 (słownie: trzysta siedem złotych i 80/100) na rzecz adwokata R. H. tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Urząd Miasta i Gminy L. wystawił tytuł wykonawczy Nr [...], który stanowił podstawę wszczęcia przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w L. postępowania egzekucyjnego wobec skarżącego L. T. zalegającego z zapłata podatku rolnego za III i IV 1996 r. oraz I i II 1997 r. Odpis w/w tytułu wykonawczego doręczony został zobowiązanemu 10 maja 1999 r. W ramach prowadzonej egzekucji organ egzekucyjny, zawiadomienie z 19 lutego 2003 r. nr [...] zajął wierzytelność zobowiązanego z tytułu nadpłaty podatku dochodowego od osób fizycznych. Zawiadomienie w tejże kwestii skarżący otrzymał 22 lutego 2003 r.
Wnioskiem z dnia [...] skarżący wniósł "o wstrzymanie postępowania egzekucyjnego w oparciu o art. 6 kpc" uzasadniając iż egzekwowane należności są sporne, a egzekucja ich bezprawna. Naczelnik Urzędu Skarbowego w L. uznał iż w/w wniosek należy potraktować jako zarzut nieistnienia egzekwowanego obowiązku.
Postanowieniem z dnia [...] Nr [...] organ egzekucyjny I instancji po uzyskaniu stanowiska wierzyciela w kwestii istnienia obowiązku egzekwowanego odmówił rozpatrzenia zgłoszonych przez zobowiązanego zarzutów w związku z uchybieniem termin u do ich wniesienia. W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia podał, że siedmiodniowy termin do zgłoszenia zarzutów licząc od dnia doręczenia zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego tj. od dnia 10 maja 1999 r. upłynął w dniu 17 maja 1999 r. Złożenie zatem w dniu 4 marca 2003 r. zarzutów do prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] postępowania egzekucyjnego należało uznać za spóźnione.
Na powyższe pozostawienie zobowiązany wniósł zażalenie. Podniósł w nim, iż błędnie organ egzekucyjny ustalił datę złożenia zarzutów, bowiem pierwszy tytuł wykonawczy został wystawiony w 1996 r. i zarzuty do tego tytułu zostały złożone z zachowaniem terminów. Skarżący podniósł iż na wniesione zarzuty do dnia złożenia zażalenia nie otrzymał żadnej odpowiedzi.
Postanowieniem z dnia [...] nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej we W. utrzymał zaskarżone postanowienie w mocy.
Powołał się organ odwoławczy na art. 27 § 1 pkt 9 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 1996 r. Nr 36 poz. 161 z późn. zm.) zgodnie z którym prawo do zgłoszenia zarzutów w sprawie postępowania egzekucyjnego przysługuje zobowiązanemu w terminie siedmiu dni od momentu doręczenia odpisu tytułu wykonawczego. Ustalenie skuteczności wniesienia tego środka zaskarżenia zależy zatem jak podnosi organ II instancji od ustalenia daty doręczenia odpisu tytułu wykonawczego oraz daty złożenia zarzutów.
Jak wynika z akt sprawy tytuł wykonawczy nr [...] został doręczony skarżącemu 10 maja 1999 r. a 7 dniowy termin do skutecznego złożenia zarzutów upłynął w dniu 17 maja 1999 r. Zatem wniesienie w dniu 3 marca 2003 r. tj. po upływie ponad 3,5 roku od doręczenia przedmiotowego tytułu wykonawczego zarzuty należało uznać za wniesione z uchybieniem terminu przewidzianego do ich wniesienia. Tym samym uznał Dyrektor Izby Skarbowej we W. za zgodne z prawem wydanie przez organ I instancji zaskarżonego postanowienia odmawiającego rozpatrzenia zgłoszonych zarzutów.
Dodatkowo odnosząc się do zarzutów zażalenia zauważył organ odwoławczy, że zgłoszenie zarzutów w dniu [...] dotyczyło tytułu wykonawczego nr [...]. Tytuł ten obejmował należności z tytułu nieuregulowanego podatku rolnego za III i IV 1996 r. oraz I i II 1997 r. w łącznej wysokości [...]. Tytuł wykonawczy zaś wskazany przez stronę w zażaleniu wystawiony wprawdzie przez tego samego wierzyciela dotyczył zaległości w podatku rolnym za inny okres. Zarzuty w sprawie tego tytułu złożone zostały [...] a zatem w czasie gdy nie był jeszcze wystawiony tytuł wykonawczy stanowiący podstawę wszczęcia przedmiotowego postępowania egzekucyjnego.
Postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej we W. zostało przez zobowiązanego zaskarżone do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. W skardze strona zarzuciła, iż zaskarżone postanowienie w żaden sposób nie odniosło się do pisma Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia [...] nr [...] oraz, że orzeka w sprawie, w której Izba Skarbowa we W. O/Z w J. G. wydała postanowienie z dnia [...] Nr [...].
Organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie z przyczyn podanych w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.
Pismem procesowym z dnia [...] ustanowiony z urzędu pełnomocnik skarżącego podtrzymał skargę na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej we W. O/Z w J. G. z dnia [...] nr [...] jednocześnie informując iż wniosek skarżącego z dnia [...] dotyczy w istocie innego postępowania egzekucyjnego niż przyjęto w sprawie a mianowicie toczącego się na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] co do którego skarżący wniósł w terminie zarzuty na prowadzone postępowanie egzekucyjne i do dnia złożenia pisma procesowego nie uzyskał w powyższej kwestii stanowiska organu egzekucyjnego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
W myśl treści art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153 poz. 1269), sprawowana przez sądy administracyjne kontrola przeprowadzana jest pod względem zgodności zaskarżonych decyzji z prawem, jeżeli ustawy stanowią inaczej i tylko w sytuacji naruszenia tego prawa mającego lub mogącego mieć wpływ na wynik sprawy, zaskarżone decyzje podlegają uchyleniu (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi z dnia 30 sierpnia 2002 r. (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.).
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Poza sporem w sprawie pozostaje fakt, iż wobec skarżącego toczy się postępowanie egzekucyjne wszczęte na podstawie tytułu wykonawczego Nr [...]. Zawiadomieniem z dnia [...] Nr [...] organ egzekucyjny poinformował skarżącego o zajęciu przysługującej mu wierzytelności podając Nr tytułu wykonawczego jak wyżej. Nawiązując do podanego numeru zawiadomienia z dnia [...] dłużnik skierował do organu egzekucyjnego "wniosek" z dnia [...], który wszczął przedmiotowe postępowanie. Wniosek ten w samej treści jest lakoniczny i ogranicza się do "wstrzymania egzekucji" Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jedn. Dz. U. z 2005 r. Nr 229 poz. 1954) nie zna instytucji "wstrzymania" tego postępowania na wniosek dłużnika. Uprawnienia "wstrzymania czynności egzekucyjnych" przysługują organowi sprawującemu nadzór nad organem egzekucyjnym (art. 23 § 6 ustawy), organowi egzekucyjnemu w uzasadnionych przypadkach do czasu rozpatrzenia zarzutu w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego (art. 35 § 1 ustawy).
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji przewiduje zaś możliwość zawieszenia postępowania egzekucyjnego (art. 56 § 1) umorzenie postępowania (art. 59 1 ) z wniosku strony.
Zgodnie z art. 18 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji przepisy kodeksu postępowania administracyjnego w postępowaniu egzekucyjnym stosuje się odpowiednio.
Zasadą postępowania administracyjnego wyrażoną między innymi w art. 63 kpa jest jego odformalizowanie, tak aby sprawa mogła być rozpoznana zgodnie z intencją i interesem strony. Skoro jak już wcześniej podkreślono wniosek strony o "wstrzymanie egzekucji" jest lakoniczny organ egzekucyjny mając na względzie postanowienia art. 7-9 kpa powinien zwrócić się do strony o zajęcie jednoznacznego stanowiska w sprawie odnośnie żądania objętego wnioskiem. Skoro o czym była mowa wyżej ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji nie przewiduje możliwości "wstrzymania egzekucji" z wniosku dłużnika, to organ egzekucyjny nie był uprawniony do sprecyzowania tego żądania jako zgłoszonych zarzutów na prowadzone postępowanie egzekucyjne bez wcześniejszego zobowiązania strony do jednoznacznego sprecyzowania wniosku. Nie można bowiem przyjąć, że jeżeli żądanie jest zredagowane niezręcznie i mało zrozumiale, to organ egzekucyjny jest uprawniony do sprecyzowania treści żądania. Jest to niedopuszczalne chociażby dlatego, że mogłoby to doprowadzić do nieodwracalnej zmiany żądania, wbrew podmiotowi wszczynającemu postępowanie egzekucyjne. O tym, jaki charakter i zakres żądania ma pismo wnoszone przez stronę w postępowaniu administracyjnym (egzekucyjnym), decyduje ostatecznie strona, a nie organ do którego pismo zostało skierowane. W przedmiotowej sprawie organ egzekucyjny bez uprzedniego zwrócenia się do strony o zajęcie jednoznacznego stanowiska czego dotyczy złożony wniosek zdaniem Sądu przedwcześnie zakwalifikował go jako zgłoszenie zarzutów na prowadzone postępowanie egzekucyjne.
Z tych też względów należało uchylić zaskarżone postanowienie jak i poprzedzające je postanowienie organu I instancji. Ponownie rozpoznając sprawę organ winien przede wszystkim określić zakres żądania objętego wnioskiem strony z dnia [...] i dopiero po sprecyzowaniu żądania dokonać jego merytorycznej oceny.
Kwestia zaś uzasadnienia żądania objętego przedmiotowym wnioskiem będzie miało wyłącznie znaczenie dla pozytywnego czy też negatywnego jego rozstrzygnięcia.
Mając powyższe na uwadze należało orzec jak w sentencji wyroku zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Orzeczenie o kosztach zastępstwa procesowego adwokata z urzędu uzasadnia art. 200 ustawy powołanej wyżej oraz § 2 pkt 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenie przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163 z 2002 poz. 1348).
Marginesowo należy wskazać, iż jeżeli skarżący uważa że organ egzekucyjny pozostaje w bezczynności co do zarzutów zgłoszonych do tytułu wykonawczego Nr 5/846/1996 to przysługuje mu prawo złożenia skargi na bezczynność organu w trybie przewidzianym dla tego środka zaskarżenia.