I SA/Wr 785/25
Podsumowanie
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił skargę podatnika na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej dotyczące zaliczenia wpłaty na poczet zaliczki na podatek dochodowy i odsetek za zwłokę.
Skarżący kwestionował postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej utrzymujące w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego o zaliczeniu wpłaty z 30.12.2024 r. na poczet zaliczki na podatek dochodowy za czerwiec 2024 r. oraz odsetek za zwłokę. Podatnik zarzucał naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej, w tym art. 51 § 2 i art. 53a § 1, argumentując, że odsetki nie powinny być naliczane w sytuacji, gdy ostateczne rozliczenie podatkowe wykazało nadpłatę. Sąd uznał skargę za niezasadną, stwierdzając, że organy prawidłowo zaliczyły wpłatę na poczet zaległości i odsetek zgodnie z przepisami, a postanowienie o zaliczeniu ma charakter deklaratoryjny.
Przedmiotem sprawy była skarga M.S. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu, które utrzymało w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w Świdnicy. Dotyczyło ono zaliczenia wpłaty dokonanej przez podatnika w dniu 30.12.2024 r. w kwocie 4000,00 zł na poczet zaliczki na podatek dochodowy od osób fizycznych za czerwiec 2024 r. oraz naliczonych odsetek za zwłokę. Organ I instancji zaliczył wpłatę na należność główną w kwocie 3760,00 zł i odsetki w kwocie 240,00 zł, wskazując, że odsetki zostały naliczone od dnia następującego po upływie terminu płatności zaliczki do dnia wpłaty. Po zaliczeniu wpłaty pozostała zaległość w kwocie 847,00 zł. Organ odwoławczy utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji, potwierdzając prawidłowość zaliczenia wpłaty. Skarżący zarzucił naruszenie szeregu przepisów Ordynacji podatkowej, w tym art. 51 § 2 i art. 53a § 1, argumentując, że przepisy te są niezgodne z Konstytucją RP, ponieważ prowadzą do naliczania odsetek od zaliczek, nawet jeśli ostateczne rozliczenie roczne wykazuje nadpłatę. Wniósł również o wystąpienie z pytaniem prawnym do Trybunału Konstytucyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił skargę, uznając ją za niezasadną. Sąd podkreślił, że postanowienie o zaliczeniu wpłaty ma charakter deklaratoryjny i odzwierciedla czynności materialno-techniczne, a zaliczenie następuje z mocy prawa. Stwierdził, że odsetki za zwłokę naliczane są z mocy prawa od zaległości podatkowej, a w przypadku wpłaty niepokrywającej w całości zaległości wraz z odsetkami, wpłata jest zaliczana proporcjonalnie. Sąd nie znalazł podstaw do wystąpienia z pytaniem prawnym do TK, wskazując, że przepisy te nie budzą wątpliwości co do zgodności z Konstytucją, a ponadto w analizowanej sprawie zeznanie podatkowe wykazało kwotę do zapłaty, a nie nadpłatę.
Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.
SprawdźZagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Tak, naliczanie odsetek za zwłokę od zaliczek na podatek dochodowy jest dopuszczalne, nawet jeśli ostateczne rozliczenie roczne wykazuje nadpłatę, pod warunkiem, że zaliczki nie zostały wpłacone w terminie lub w prawidłowej wysokości.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że odsetki za zwłokę naliczane są z mocy prawa od zaległości podatkowej, a postanowienie o zaliczeniu wpłaty ma charakter deklaratoryjny. W przypadku wpłaty niepokrywającej w całości zaległości wraz z odsetkami, wpłata jest zaliczana proporcjonalnie. Przepisy Ordynacji podatkowej dotyczące naliczania odsetek od zaliczek nie są sprzeczne z Konstytucją RP, a w analizowanej sprawie zeznanie podatkowe wykazało kwotę do zapłaty, a nie nadpłatę.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (18)
Główne
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
O.p. art. 62 § § 1, 2, 4 i 5
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
O.p. art. 51 § § 2
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
O.p. art. 55 § § 2
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
O.p. art. 53 § § 1, 2, 4 i 5
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
u.p.d.o.f. art. 44 § ust. 1 pkt 1, ust. 3, ust. 6, ust. 3f-3h
Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 134 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.u.s.a. art. 1 § § 1 i § 2
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych
O.p. art. 233 § § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
O.p. art. 53a § § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
O.p. art. 59 § § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
O.p. art. 120
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
O.p. art. 121 § § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
O.p. art. 187 § § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
u.p.d.o.f. art. 14
Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych
u.p.d.o.f. art. 45
Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych
Dz.U. 2021 poz. 703 art. 4 ust. 1 pkt 1
Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 22 sierpnia 2005 r. w sprawie naliczania odsetek za zwłokę oraz opłaty prolongacyjnej, dokonywania zaokrągleń oraz zakresu informacji, które muszą być zawarte w rachunkach
Argumenty
Odrzucone argumenty
Naruszenie art. 233 § 1 pkt 1 O.p. poprzez utrzymanie w mocy postanowienia organu I instancji. Naruszenie art. 51 § 2 O.p. i sprzeczność z art. 2, 7, 8.2 Konstytucji RP w zakresie traktowania niezapłaconej zaliczki jako zaległości podatkowej. Naruszenie art. 2, 7, 8.2 Konstytucji RP poprzez błędną wykładnię i zastosowanie. Naruszenie art. 53a § 1 O.p. poprzez niezastosowanie przepisu i zaliczenie wpłaty na odsetki bez wydania decyzji. Naruszenie art. 62 § 1 O.p. w związku z art. 59 § 1 pkt 1 O.p. poprzez niezastosowanie, gdyż zobowiązanie wygasło. Naruszenie art. 120, art. 121 § 1 O.p. poprzez działanie niezgodne z prawem i niebudzące zaufania. Naruszenie art. 187 § 1 O.p. poprzez nierozpatrzenie całego materiału podatkowego.
Godne uwagi sformułowania
postanowienie o zaliczeniu wpłaty na poczet zaległości podatkowej jest aktem formalnym, nieprzesądzającym o istnieniu zaległości, lecz informującym o sposobie zaliczenia dokonanej wpłaty. dokonana wpłata podlega zaliczeniu na poczet zaległości podatkowej z dniem jej dokonania, a wydane postanowienie jedynie odzwierciedla i potwierdza dokonanie czynności materialno-technicznej polegającej na rozliczeniu dokonanej przez podatnika wpłaty na poczet zaległości podatkowych, według zasad określonych w O.p. zaliczki na podatek dochodowy z końcem roku tracą swój byt, a niewpłacone stają się częścią zobowiązania w podatku dochodowym. odsetki za zwłokę naliczane są z mocy prawa, albowiem stanowią one automatyczny (ex lege) skutek powstania zaległości podatkowej. kwestionowane postanowienia organów obu instancji są odzwierciedleniem prawidłowo dokonanych czynności księgowych, czyli rozliczenia wpłaty Strony. rozliczenie należnych odsetek od nieuiszczonych w terminie zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych w trakcie roku podatkowego, po pierwsze, nie stanowi złamania charakteru postanowienia wydawanego w oparciu o art. 62 § 4 O.p., który – jak już wcześniej zwrócono na to uwagę – ma charakter deklaratoryjny, a po drugie, nie stanowi naruszenia przepisu art. 53a O.p., polegającego na jego niezastosowaniu.
Skład orzekający
Dagmara Stankiewicz-Rajchman
przewodniczący
Tadeusz Haberka
członek
Tomasz Trybuszewski
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów Ordynacji podatkowej dotyczących zaliczania wpłat na poczet zaliczek i odsetek za zwłokę, charakteru postanowienia o zaliczeniu oraz zasad naliczania odsetek bez konieczności wydawania odrębnej decyzji."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji zaliczania wpłaty dokonanej w trakcie roku podatkowego na poczet zaliczki i odsetek, z uwzględnieniem późniejszego rozliczenia rocznego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu podatników - naliczania odsetek za zwłokę i sposobu zaliczania wpłat. Choć nie zawiera nietypowych faktów, stanowi praktyczny przykład interpretacji przepisów Ordynacji podatkowej.
“Czy odsetki za zwłokę od zaliczek są należne, gdy ostatecznie wyjdzie nadpłata? WSA wyjaśnia.”
Masz pytanie dotyczące tej sprawy?
Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
I SA/Wr 785/25 - Wyrok WSA we Wrocławiu Data orzeczenia 2026-02-17 orzeczenie nieprawomocne Data wpływu 2025-11-20 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu Sędziowie Dagmara Stankiewicz-Rajchman /przewodniczący/ Tadeusz Haberka Tomasz Trybuszewski /sprawozdawca/ Symbol z opisem 6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania Hasła tematyczne Podatek dochodowy od osób fizycznych Skarżony organ Dyrektor Izby Skarbowej Treść wyniku *Oddalono skargę w całości Powołane przepisy Dz.U. 2026 poz 143 art. 151 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz.U. 2025 poz 111 art. 51 par. 2, art. 55 par. 2 i art. 62 par. 1, 2, 4 i 5 Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t. j.) Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dagmara Stankiewicz-Rajchman Sędziowie Sędzia WSA Tadeusz Haberka Asesor WSA Tomasz Trybuszewski (sprawozdawca) , Protokolant: Starszy specjalista Anna Terlecka, , po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 17 lutego 2026 r. sprawy ze skargi M.S. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu z dnia 18 września 2025 r. nr 0201-IER.7010.75.2025 w przedmiocie zaliczenia wpłaty na poczet zaliczki na podatek dochodowy od osób fizycznych za VI/2024 r. oddala skargę w całości. Uzasadnienie Przedmiotem skargi M. S. (dalej: Skarżący, Podatnik, Strona) jest postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu (dalej: DIAS, organ II instancji, organ odwoławczy) z dnia 18.09.2025 r. nr 0201-IER.7010.75.2025 utrzymujące w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w Świdnicy (dalej: NUS, organ I instancji, organ podatkowy) z dnia 27.06.2025 r. nr 0220-SER.7010.3059.2025, 0220-SER.7010.4910.2025 w przedmiocie zaliczenia wpłaty na poczet zaliczki na podatek dochodowy od osób fizycznych za VI/2024 r. Postępowanie przed organami podatkowymi. Postanowieniem z dnia 27.06.2025 r. NUS, działając na podstawie art. 62 § 1, § 2 i § 4, oraz art. 51 § 2, art. 53 § 1, § 2 i § 4, art. 55 § 2, art. 217 ustawy z dnia 29.08.1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2025 poz. 111, dalej: O.p., Ordynacja podatkowa), zaliczył wpłatę z 30.12.2024 r. w kwocie 4000,00 zł na poczet zaliczki na podatek dochodowy od osób fizycznych PIT- 5L za czerwiec 2024 r. na należność główną kwotę 3760,00 zł i na odsetki za zwłokę kwotę 240,00 zł. Organ I instancji podkreślił, że odsetki za zwłokę w wysokości 240,00 zł zostały naliczone od następnego dnia po upływie terminu płatności zaliczki do dnia wpłaty włącznie. NUS wskazał także, że po zaliczeniu ww. wpłaty pozostała do zapłaty zaległość z tytułu zaliczki na podatek dochodowy w wysokości 19% pobierany od dochodów z pozarolniczej działalności gospodarczej za czerwiec 2024 r. w kwocie 847,00 zł. Na ww. postanowienie Strona wniosła zażalenie. DIAS, po rozpatrzeniu zażalenia, postanowieniem z dnia 18.09.2025 r., działając na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 O.p. utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji. Organ odwoławczy wskazał, że NUS prawidłowo ocenił okoliczności faktyczne i prawne i potwierdził zaliczenie wpłaty z 30.12.2024 r. w kwocie 4000,00 zł w pierwszej kolejności na poczet zaliczki w tym podatku za czerwiec 2024 r. wraz z odsetkami za zwłokę, następnie potwierdzając dokonane zaliczenie postanowieniem. Zdaniem DIAS w przypadku dokonania wpłaty na poczet zaliczki w ciągu roku podatkowego, odsetki za zwłokę powinny być naliczone zgodnie z art. 53 § 4 Ordynacji podatkowej tj. za okres od dnia następującego po upływie terminu płatności zaliczki do dnia wpłaty, bez konieczności wydania decyzji na podstawie art. 53a Ordynacji podatkowej. Organ odwoławczy wyjaśnił, iż w dniu 30.12.2024 r. Skarżący wpłacił na poczet zaliczki na podatek dochodowy w wysokości 19% pobieranego od dochodów z pozarolniczej działalności gospodarczej) za listopad 2024 r. kwotę 4000,00 zł. W dniu 29.04.2025 r. do Urzędu Skarbowego w Świdnicy wpłynęło zeznanie Strony o wysokości osiągniętego dochodu (poniesionej straty) za 2024 r. (PIT-36L), w którym Podatnik wykazał m.in. należną zaliczkę za czerwiec 2024 r. w wysokości 7535,00 zł, podatek należny przy zastosowaniu 19 % stawki w wysokości 73.725,00 zł, podatek do zapłaty w wysokości 41.845,00 zł oraz kwotę zapłaconych zaliczek 31.880,00 zł (w tym za czerwiec 7535,00 zł). Po złożeniu ww. zeznania NUS zaliczył chronologicznie (zgodnie z art. 62 § 2 Ordynacji podatkowej) dokonane przez Stronę w trakcie roku podatkowego wpłaty na poczet należnych zaliczek na podatek dochodowy wykazanych przez Stronę w zeznaniu. W dniu 7.06.2025 r. Podatnik złożył wniosek o wydanie postanowienia w sprawie zaliczenia wpłat dokonanych na poczet podatku dochodowego od osób fizycznych za 2024 r. w trakcie roku podatkowego oraz w dniach: 24.01.2025 r., 30.04.2025 r. i 4.06.2025 r., ze wskazaniem, które wpłaty spowodowały wygaśnięcie zobowiązania i za jaki okres i jaka kwota zobowiązania i za jaki okres pozostała jeszcze do zapłaty po dokonaniu poszczególnych wpłat. DIAS odnosząc się do zarzutów naruszenia art.53a O.p. wskazał, że wydanie decyzji na podstawie art. 53a § 1 Ordynacji podatkowej ma miejsce tylko wtedy, gdy występuje konieczność merytorycznej weryfikacji wysokości deklarowanych zaliczek. Jednocześnie przepis ten nie ogranicza możliwości dochodzenia odsetek za zwłokę od nieuregulowanych zaliczek na podstawie zeznania w oparciu o przepisy art. 53 § 2 i 4 Ordynacji podatkowej bez konieczności wydawania decyzji odsetkowych. DIAS podkreślił, że w złożonym zeznaniu podatkowym za 2024 r. Podatnik wykazał należny podatek w wysokości 73.725,00 zł i należne zaliczki za miesiące od stycznia do grudnia oraz podatek do zapłaty w wysokości 41.845,00 zł. Podatnik nie miał więc nadpłaty lecz kwotę do zapłaty wynikającą z zeznania podatkowego. Ponadto Skarżący regulował zaliczki w kwotach mniejszych niż należne i po ustawowych terminach płatności. Organ odwoławczy wskazał, że skoro organ podatkowy nie weryfikował wysokości zaliczek na podatek i nie prowadził postępowania w zakresie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2024 r., to w tym stanie faktycznym nie wystąpiła konieczność określenia odsetek na podstawie art. 53a ustawy Ordynacja podatkowa. DIAS wyjaśnił, że na poczet zaliczki w podatku dochodowym za czerwiec 2024 r. postanowieniem NUS zaliczono wpłatę z 30.12.2024 r. (dokonaną w ciągu roku podatkowego na poczet zaliczki na podatek dochodowy od osób fizycznych za listopad 2024 r.) tj. zgodnie z art. 62 § 2 Ordynacji podatkowej na zobowiązanie o najwcześniejszym terminie płatności w tym podatku. DIAS podkreślił, że w trakcie roku podatkowego 2024 r. Skarżący wpłacał po terminie i w wysokości mniejszej od należnej należne zaliczki na podatek dochodowy od osób fizycznych za 2024 r., w konsekwencji powstały w ciągu roku podatkowego zaległości z tytułu zaliczek na podatek dochodowy za 2024 r. Po złożeniu przez Stronę zeznania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2024 r. NUS dokonał chronologicznego rozliczenia wpłaconych w ciągu roku zaliczek na podatek dochodowy - zgodnie z przepisem art. 62 § 2 Ordynacji podatkowej na poczet zobowiązania z tytułu zaliczki o najwcześniejszym terminie płatności oraz na odsetki za zwłokę. Postępowanie przed Sądem. W skardze do Sądu Podatnik zaskarżył postanowienie organu II instancji w całości, zarzucając naruszenie: 1. art. 233 § 1 pkt 1 O.p., poprzez niewłaściwe zastosowanie tego przepisu i utrzymanie w mocy postanowienia wydanego przez organ I instancji; 2. art. 51 § 2 O.p. poprzez zastosowanie tego przepisu, który sprzeczny jest z art. 2, art. 7, art. 8.2 Konstytucji RP, ponieważ w sposób dyskryminujący podatnika traktuje niezapłaconą zaliczkę na podatek dochodowy od osób fizycznych jako zaległość podatkową, od której mają być naliczane odsetki a nadpłaconej zaliczki na ten podatek nie traktują jako nadpłatę, nie podlega ona zwrotowi w trakcie roku podatkowego i podlega zwrotowi dopiero po złożeniu zeznania w ciągu trzech miesięcy od dnia złożenia zeznania bez odsetek; 3. art. 2, art. 7, art. 8.2 Konstytucji RP poprzez jego błędną wykładnię, niewłaściwe zastosowanie i niedokonanie oceny pod względem sprawiedliwości społecznej rozpoznawanej sprawy i zastosowanych przepisów w stosunku do Podatnika; 4. art. 53a § 1 O.p. poprzez niezastosowanie przepisu i uznanie przez organ I instancji, że właściwe było zaliczenie przez organ dokonanej przez Podatnika wpłaty na poczet odsetek od nieuregulowanych w terminie płatności zaliczek pomimo, że organ nie wydał decyzji, w której określiłby odsetki za zwłokę od niezapłaconych zaliczek na dzień złożenia zeznania podatkowego; 5. art. 62 § 1 O.p. w związku z art. 59 § 1 pkt 1 O.p. poprzez niezastosowanie tych przepisów, gdyż zobowiązanie podatkowe wygasło poprzez zapłatę podatku za 2024 r. w wymaganym terminie w kwocie 73.725,00 zł; 6. art. 120, art. 121 § 1 O.p. poprzez niezastosowanie tych przepisów i niedziałanie na podstawie przepisów prawa i prowadzenie postępowania w sposób nie budzący zaufania do organów podatkowych; 7. art. 187 § 1 O.p. poprzez niezastosowanie tego przepisu poprzez niezebranie i nierozpatrzenie całego materiału podatkowego. Skarżący wniósł: - o wystąpienie przez Sąd z pytaniem prawnym do Trybunału Konstytucyjnego "czy art. 51 § 2 i art. 53a § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2025 r. poz. 111 ze zm.) w zakresie, w jakim przewiduje obowiązek zapłaty odsetek za zwłokę od nieterminowej wpłaty zaliczki na podatek dochodowy od osób fizycznych - mimo że w rocznym rozliczeniu podatku dochodowego wystąpiła nadpłata, jest zgodny z art. 2, art. 32 , art. 84 Konstytucji RP", - uchylenie zaskarżonego postanowienia i poprzedzającego postanowienia organu I instancji, - rozpatrzenie przedmiotowej sprawy na rozprawie, - zasądzenie na rzecz Strony kosztów postępowania sądowego, według norm przypisanych. W uzasadnieniu wniosku o pytanie prawne do Trybunału Konstytucyjnego Strona wskazała, że podane przepisy O.p prowadzą do sytuacji gdy Podatnik zobowiązany jest do zapłaty odsetek nawet gdy suma zapłaconych zaliczek przewyższa kwotę należnego podatku. W odpowiedzi na skargę DIAS wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując dotychczasowe stanowisko. W trakcie rozprawy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu w dniu 17 lutego 2026 r. Sąd postanowił nie uwzględnić wniosku Skarżącego o wystąpienie z pytaniem prawnym do Trybunału Konstytucyjnego, uznając, że nie ma wątpliwości co do zgodności z Konstytucją RP przepisu art. 51 § 2 oraz art. 53a § 1 Ordynacji podatkowej, jak również pytanie nie ma związku ze stanem faktycznym sprawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje. Skarga jest niezasadna, albowiem zaskarżone postanowienie nie narusza prawa. Na wstępnie warto przypomnieć, że na podstawie art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2024 r., poz. 1267 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości – między innymi – przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Przepis art. 145 § 1 ustawy z 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2026 r., poz. 143; dalej: p.p.s.a.), ogranicza podstawy prawne uwzględnienia skargi do stwierdzenia naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd administracyjny, w oparciu o art. 134 § 1 p.p.s.a., rozstrzyga w granicach sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a p.p.s.a., które to ograniczenie nie ma zastosowania w rozpatrywanym przypadku (odnosi się bowiem do skarg dotyczących wydanych interpretacji indywidualnych). W pierwszej kolejności wskazać należy, że – w myśl art. 44 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz.U. z 2021 r., poz. 1128 ze zm.; dalej: ustawa o PIT) – podatnicy osiągający dochody z działalności gospodarczej, o której mowa w art. 14, są obowiązani bez wezwania wpłacać w ciągu roku podatkowego zaliczki na podatek dochodowy według zasad określonych w ust. 3, z zastrzeżeniem 3f - 3h. Zgodnie z art. 44 ust. 6 ustawy o PIT, zaliczki miesięczne od dochodów wymienionych w ust. 1, wpłaca się w terminie do 20 dnia każdego miesiąca za miesiąc poprzedni. Zaliczki kwartalne podatnicy wpłacają w terminie do 20 dnia każdego miesiąca następującego po kwartale, za który wpłacana jest zaliczka. Zaliczkę za ostatni miesiąc lub ostatni kwartał roku podatkowego podatnik wpłaca w terminie do 20 stycznia następnego roku podatkowego. Podatnik nie wpłaca zaliczki za ostatni miesiąc lub ostatni kwartał, jeżeli przed upływem terminu do jej wpłaty złożył zeznanie i dokonał zapłaty podatku na zasadach określonych w art. 45. Sąd, wskazując na charakter wydanych przez organy obu instancji (na podstawie art. 62 § 4 O.p.) postanowień w przedmiocie zaliczenia, dokonanej przez Stronę w dniu 30 grudnia 2024 r., wpłaty w wysokości: 4000,00 zł, podziela stanowisko zawarte w wyroku tutejszego Sądu z dnia 26 stycznia 2023 r. o sygn. I SA/Wr 563/22, w tej części, w której wskazano, że postanowienie o zaliczeniu wpłaty na poczet zaległości podatkowej jest aktem formalnym, nieprzesądzającym o istnieniu zaległości, lecz informującym o sposobie zaliczenia dokonanej wpłaty. Postanowienie to zawiera rozliczenie wpłaty, ma charakter deklaratoryjny, formalny i opiera się na danych z innych aktów. Potwierdził to także Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 13 stycznia 2021 r. o sygn. akt II FSK 2452/18, wskazując, że postanowienie – wydane na podstawie art. 62 § 4 i § 5 O.p. – ma charakter deklaratoryjny. To zaś oznacza, że dokonana wpłata podlega zaliczeniu na poczet zaległości podatkowej z dniem jej dokonania, a wydane postanowienie jedynie odzwierciedla i potwierdza dokonanie czynności materialno-technicznej polegającej na rozliczeniu dokonanej przez podatnika wpłaty na poczet zaległości podatkowych, według zasad określonych w O.p. Wynika z tego, że zaliczenie następuje z mocy prawa. Tym samym treść postanowienia stanowi jedynie pochodną danych, wynikających z innych aktów, podejmowanych w odrębnym trybie. Zwrócić również należy uwagę (co zresztą jest w sprawie poza sporem), że zaliczki na podatek dochodowy z końcem roku tracą swój byt, a niewpłacone stają się częścią zobowiązania w podatku dochodowym. Sposób zaliczenia wpłat podatników na zobowiązania/zaległości uregulowany został z kolei w art. 62 § 1 O.p. Zgodnie z tym przepisem, jeżeli na podatniku ciążą zobowiązania podatkowe z różnych tytułów, dokonaną wpłatę zalicza się na poczet podatku zgodnie ze wskazaniem podatnika, a w przypadku braku takiego wskazania - na poczet zobowiązania podatkowego o najwcześniejszym terminie płatności spośród wszystkich zobowiązań podatkowych podatnika. W przypadku gdy na podatniku ciążą zobowiązania podatkowe, których termin płatności upłynął, dokonaną wpłatę zalicza się na poczet zaległości podatkowej o najwcześniejszym terminie płatności we wskazanym przez podatnika podatku, a w przypadku braku takiego wskazania lub braku zaległości podatkowej we wskazanym podatku - na poczet zaległości podatkowej o najwcześniejszym terminie płatności spośród wszystkich zaległości podatkowych podatnika. Organowi nie przysługuje zatem żadna uznaniowość w rozliczeniu wpłaconej kwoty, gdyż rozliczenie następuje z mocy prawa, zgodnie z przepisami obowiązującymi w chwili dokonania wpłaty. Z brzmienia przytoczonego wyżej art. 62 § 1 O.p. wynika obowiązek organu, aby uwzględnić przy rozliczaniu wpłaty wskazanie podatnika, na poczet którego zobowiązania podatkowego dokonuje wpłaty. Co istotne – w sytuacji, gdy podatnik posiada zaległe zobowiązania podatkowe – organ zobowiązany jest zaliczyć wpłatę na poczet najwcześniejszych zaległości we wskazanym przez podatnika (rodzaju) podatku, a jeśli zaległości w tym podatku nie istnieją, to wpłatę zalicza się na poczet istniejącej zaległości podatkowej o najwcześniejszym terminie płatności spośród wszystkich jego zaległości. Należy też dodać, że – w świetle art. 51 § 1 O.p. – zaległością podatkową jest podatek niezapłacony w terminie płatności. Ponadto, w myśl § 2 tegoż artykułu, za zaległość podatkową uważa się także niezapłaconą w terminie płatności zaliczkę na podatek, w tym również zaliczkę, o której mowa w art. 23a, lub ratę podatku. Od zaległości podatkowej – zgodnie z art. 53 § 1 i 4 O.p. – naliczane są odsetki za zwłokę od dnia następnego po upływie terminu płatności do dnia zapłaty podatku. Zatem odsetki za zwłokę naliczane są z mocy prawa, albowiem stanowią one automatyczny (ex lege) skutek powstania zaległości podatkowej. Natomiast, jak stanowi art. 55 § 2 O.p., jeżeli dokonana wpłata nie pokrywa kwoty zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę, wpłatę tę zalicza się proporcjonalnie na poczet kwoty zaległości podatkowej oraz kwoty odsetek za zwłokę w stosunku, w jakim, w dniu wpłaty, pozostaje kwota zaległości podatkowej do kwoty odsetek za zwłokę. Przepis ten reguluje proporcjonalny sposób zaliczania dokonanej wpłaty, przy czym zaległością podatkową – zgodnie z ww. art. 51 § 1 O.p. – jest podatek niezapłacony w terminie płatności. Postanowienia organów obu instancji o zaliczeniu dokonanej wpłaty (z uwzględnieniem dyspozycji Strony w zakresie rodzaju podatku) dotyczą wpłaty na poczet zaliczki na PIT za czerwiec 2024 r. oraz odsetek za zwłokę. Wysokość odsetek za zwłokę od nieuregulowanych w terminie płatności zaliczek została określona przez organy obu instancji w oparciu o art. 53 § 4 O.p. oraz § 4 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 sierpnia 2005 r. w sprawie naliczania odsetek za zwłokę oraz opłaty prolongacyjnej, dokonywania zaokrągleń oraz zakresu informacji, które muszą być zawarte w rachunkach (Dz.U. z 2021 r., poz. 703). Zdaniem Sądu, kwestionowane postanowienia organów obu instancji są odzwierciedleniem prawidłowo dokonanych czynności księgowych, czyli rozliczenia wpłaty Strony. Organ I instancji, zaliczył wpłatę na widniejące na karcie Podatnika zaległości w PIT oraz odsetki, według zasad określonych w art. 62 O.p., zważywszy, że na Stronie ciążyły zobowiązania podatkowe (zaliczka na podatek), których termin płatności upłynął. Wbrew zarzutom skargi, rozliczenie należnych odsetek od nieuiszczonych w terminie zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych w trakcie roku podatkowego, po pierwsze, nie stanowi złamania charakteru postanowienia wydawanego w oparciu o art. 62 § 4 O.p., który – jak już wcześniej zwrócono na to uwagę – ma charakter deklaratoryjny, a po drugie, nie stanowi naruszenia przepisu art. 53a O.p., polegającego na jego niezastosowaniu. Stosownie bowiem do brzmienia § 1 wskazanego art. 53a O.p., jeżeli w postępowaniu podatkowym po zakończeniu roku podatkowego lub innego okresu rozliczeniowego organ podatkowy stwierdzi, że podatnik mimo ciążącego na nim obowiązku nie złożył deklaracji, wysokość zaliczek jest inna niż wykazana w deklaracji lub zaliczki nie zostały zapłacone w całości lub w części, organ ten wydaje decyzję, w której określa wysokość odsetek za zwłokę na dzień złożenia zeznania podatkowego za rok podatkowy lub inny okres rozliczeniowy, a w przypadku niezłożenia zeznania w terminie - odsetki na ostatni dzień terminu złożenia zeznania, przyjmując prawidłową wysokość zaliczek na podatek. Z treści tej jednostki redakcyjnej wynika zatem wprost, że przedmiot postępowania i rozstrzygnięcia w odniesieniu do decyzji wydawanej na podstawie art. 207 O.p. jest związany z zakończeniem roku podatkowego oraz bytu prawnego zaliczek. Skoro Skarżący dokonał wpłaty na poczet zaliczki na podatek PIT za listopad 2024 r. (a więc w trakcie roku podatkowego), tj. 30 grudnia 2024 r., to prawidłowe jest stanowisko organów podatkowych, że jest ona zaliczana zgodnie z art. 62 § 2 O.p., a odsetki za zwłokę są naliczane, zgodnie z art. 53 § 4 O.p., czyli za okres od dnia następującego po upływie terminu płatności do dnia wpłaty, bez konieczności wydawania w trybie art. 53a O.p. decyzji w przedmiocie odsetek od zaliczki. Podkreślenia jednocześnie wymaga w tym miejscu okoliczność, że wysokość zaliczek na PIT za rok 2024 r. została w postanowieniach organów podatkowych przyjęta w wysokości wynikającej ze złożonego przez Stronę zeznania PIT-36L za 2024 r. Reasumując, w trakcie roku podatkowego (lub innego okresu rozliczeniowego) wartość odsetek za zwłokę od nieuregulowanych zaliczek na podatek organ podatkowy określa w postanowieniu o zaliczeniu wpłaty na podstawie art. 62 § 4 i 5 O.p. w związku z art. 55 § 2 O.p. Mając powyższe na uwadze, należy stwierdzić, że zaskarżone postanowienie nie narusza przepisów prawa. Wydając rozstrzygnięcie, organy obu instancji działały na podstawie przepisów prawa, prowadziły postępowanie w sposób budzący zaufanie do organów i podjęły wszelkie niezbędne działania w celu wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy. Postanowienie organu I instancji zawiera rozstrzygnięcie przez wskazanie sposobu zarachowania otrzymanej wpłaty na należność główną i odsetki, ze wskazaniem okresu, za jaki zostały zaliczone (do dnia wpłaty). Zawiera też uzasadnienie, które – jakkolwiek skrótowe – wskazuje mające zastosowanie w sprawie przepisy, tj. art. 62 § 4, art. 55 § 2 i art. 62 § 1 O.p. oraz istotne dla rozstrzygnięcia fakty, takie jak dokonanie wpłaty w określonej wysokości i ze wskazaniem zobowiązania, którego wpłata dotyczy. Uzasadnienie postanowienia organu odwoławczego zawiera wszystkie wymagane prawem elementy, a ponadto szczegółowe odniesienie się do argumentów Strony podnoszonych w zażaleniu. Organy obu instancji działały na podstawie przepisów prawa i w granicach prawa. Organy podjęły wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy. Za chybione należy uznać zarzuty naruszenia art. 120 i art. 121 § 1 O.p. oraz art. 233 w związku z art. 239 O.p., uzasadniane przez Skarżącego stosowaniem przez organy argumentacji nieznajdującej poparcia w treści przepisów prawa, a tym samym, naruszenia zasady praworządności i zasady wzbudzania zaufania. Okoliczność, że Strona nie zgadza się z rozstrzygnięciem, nie jest równoznaczna z tym, że jest ono wadliwe. Z kolei fakt, że ocena dokonana przez organ podatkowy różni się od tej, którą zaprezentował Skarżący, nie może stanowić podstawy do formułowania zarzutów o naruszeniu zarówno obowiązujących zasad prowadzonego postępowania podatkowego, w tym (określonej w art. 120 O.p.) zasady legalizmu oraz (określonej w art. 121 § 1 O.p.) zasady wzbudzania zaufania do organów podatkowych, jak i naruszenia art. 2, art. 7 czy art. 8 Konstytucji RP. Zdaniem Sądu w sprawie nie było podstaw do uwzględnienia wniosku Skarżącego o wystąpienie z pytaniem prawnym do Trybunału Konstytucyjnego. Sąd nie zgadza się ze Stroną, iż istnieją uzasadnione wątpliwości co do zgodności z Konstytucją RP przepisów art. 51 § 2 oraz art. 53a § 1 Ordynacji podatkowej. Ponadto Sąd podkreśla, że wnioskowane w skardze pytanie prawne nie ma związku ze stanem faktycznym sprawy. Ze złożonego przez Stronę zeznania PIT-36L za 2024 r. nie wynika bowiem kwota nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych lecz kwota podatku do zapłaty – 41.845 zł. Reasumując zarówno argumentacja skargi, jak i analiza akt sprawy, nie ujawniły w odniesieniu do kwestionowanego rozstrzygnięcia DIAS wad tego rodzaju, które miały lub mogły mieć istotny wpływ na jego treść. W tym stanie rzeczy, Sąd – po myśli art.151 p.p.s.a. – skargę oddalił w całości.
Nie znalazłeś odpowiedzi?
Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.
Rozpocznij analizę