I SA/Wr 785/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPrzedmiotem sprawy była skarga M.S. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu, które utrzymało w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w Świdnicy. Dotyczyło ono zaliczenia wpłaty dokonanej przez podatnika w dniu 30.12.2024 r. w kwocie 4000,00 zł na poczet zaliczki na podatek dochodowy od osób fizycznych za czerwiec 2024 r. oraz naliczonych odsetek za zwłokę. Organ I instancji zaliczył wpłatę na należność główną w kwocie 3760,00 zł i odsetki w kwocie 240,00 zł, wskazując, że odsetki zostały naliczone od dnia następującego po upływie terminu płatności zaliczki do dnia wpłaty. Po zaliczeniu wpłaty pozostała zaległość w kwocie 847,00 zł. Organ odwoławczy utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji, potwierdzając prawidłowość zaliczenia wpłaty. Skarżący zarzucił naruszenie szeregu przepisów Ordynacji podatkowej, w tym art. 51 § 2 i art. 53a § 1, argumentując, że przepisy te są niezgodne z Konstytucją RP, ponieważ prowadzą do naliczania odsetek od zaliczek, nawet jeśli ostateczne rozliczenie roczne wykazuje nadpłatę. Wniósł również o wystąpienie z pytaniem prawnym do Trybunału Konstytucyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił skargę, uznając ją za niezasadną. Sąd podkreślił, że postanowienie o zaliczeniu wpłaty ma charakter deklaratoryjny i odzwierciedla czynności materialno-techniczne, a zaliczenie następuje z mocy prawa. Stwierdził, że odsetki za zwłokę naliczane są z mocy prawa od zaległości podatkowej, a w przypadku wpłaty niepokrywającej w całości zaległości wraz z odsetkami, wpłata jest zaliczana proporcjonalnie. Sąd nie znalazł podstaw do wystąpienia z pytaniem prawnym do TK, wskazując, że przepisy te nie budzą wątpliwości co do zgodności z Konstytucją, a ponadto w analizowanej sprawie zeznanie podatkowe wykazało kwotę do zapłaty, a nie nadpłatę.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja przepisów Ordynacji podatkowej dotyczących zaliczania wpłat na poczet zaliczek i odsetek za zwłokę, charakteru postanowienia o zaliczeniu oraz zasad naliczania odsetek bez konieczności wydawania odrębnej decyzji.
Dotyczy specyficznej sytuacji zaliczania wpłaty dokonanej w trakcie roku podatkowego na poczet zaliczki i odsetek, z uwzględnieniem późniejszego rozliczenia rocznego.
Zagadnienia prawne (3)
Czy naliczanie odsetek za zwłokę od zaliczek na podatek dochodowy jest dopuszczalne, gdy ostateczne rozliczenie roczne wykazuje nadpłatę podatku?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, naliczanie odsetek za zwłokę od zaliczek na podatek dochodowy jest dopuszczalne, nawet jeśli ostateczne rozliczenie roczne wykazuje nadpłatę, pod warunkiem, że zaliczki nie zostały wpłacone w terminie lub w prawidłowej wysokości.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że odsetki za zwłokę naliczane są z mocy prawa od zaległości podatkowej, a postanowienie o zaliczeniu wpłaty ma charakter deklaratoryjny. W przypadku wpłaty niepokrywającej w całości zaległości wraz z odsetkami, wpłata jest zaliczana proporcjonalnie. Przepisy Ordynacji podatkowej dotyczące naliczania odsetek od zaliczek nie są sprzeczne z Konstytucją RP, a w analizowanej sprawie zeznanie podatkowe wykazało kwotę do zapłaty, a nie nadpłatę.
Jaki jest charakter prawny postanowienia o zaliczeniu wpłaty na poczet zaległości podatkowej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Postanowienie o zaliczeniu wpłaty na poczet zaległości podatkowej ma charakter deklaratoryjny, formalny i opiera się na danych z innych aktów, odzwierciedlając sposób zaliczenia dokonanej wpłaty.
Uzasadnienie
Sąd powołując się na orzecznictwo NSA wskazał, że postanowienie wydane na podstawie art. 62 § 4 i § 5 Ordynacji podatkowej ma charakter deklaratoryjny, co oznacza, że wpłata podlega zaliczeniu z dniem jej dokonania, a postanowienie jedynie potwierdza tę czynność.
Czy w przypadku wpłaty zaliczki na podatek dochodowy w trakcie roku podatkowego, odsetki za zwłokę mogą być naliczane bez wydania decyzji na podstawie art. 53a Ordynacji podatkowej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, odsetki za zwłokę od nieuregulowanych w terminie zaliczek na podatek dochodowy mogą być naliczane i zaliczane w postanowieniu o zaliczeniu wpłaty na podstawie art. 62 § 4 i 5 O.p. w związku z art. 55 § 2 O.p., bez konieczności wydawania odrębnej decyzji w trybie art. 53a O.p., jeśli nie zachodzi potrzeba merytorycznej weryfikacji wysokości zaliczek.
Uzasadnienie
Sąd wyjaśnił, że art. 53a O.p. dotyczy sytuacji po zakończeniu roku podatkowego, gdy organ stwierdza nieprawidłowości w deklaracji lub zapłacie zaliczek. W przypadku wpłaty dokonanej w trakcie roku podatkowego na poczet zaliczki, odsetki naliczane są zgodnie z art. 53 § 4 O.p. do dnia wpłaty, a postanowienie o zaliczeniu odzwierciedla to rozliczenie.
Przepisy (18)
Główne
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
O.p. art. 62 § § 1, 2, 4 i 5
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
O.p. art. 51 § § 2
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
O.p. art. 55 § § 2
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
O.p. art. 53 § § 1, 2, 4 i 5
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
u.p.d.o.f. art. 44 § ust. 1 pkt 1, ust. 3, ust. 6, ust. 3f-3h
Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 134 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.u.s.a. art. 1 § § 1 i § 2
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych
O.p. art. 233 § § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
O.p. art. 53a § § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
O.p. art. 59 § § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
O.p. art. 120
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
O.p. art. 121 § § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
O.p. art. 187 § § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
u.p.d.o.f. art. 14
Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych
u.p.d.o.f. art. 45
Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych
Dz.U. 2021 poz. 703 art. 4 ust. 1 pkt 1
Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 22 sierpnia 2005 r. w sprawie naliczania odsetek za zwłokę oraz opłaty prolongacyjnej, dokonywania zaokrągleń oraz zakresu informacji, które muszą być zawarte w rachunkach
Argumenty
Odrzucone argumenty
Naruszenie art. 233 § 1 pkt 1 O.p. poprzez utrzymanie w mocy postanowienia organu I instancji. • Naruszenie art. 51 § 2 O.p. i sprzeczność z art. 2, 7, 8.2 Konstytucji RP w zakresie traktowania niezapłaconej zaliczki jako zaległości podatkowej. • Naruszenie art. 2, 7, 8.2 Konstytucji RP poprzez błędną wykładnię i zastosowanie. • Naruszenie art. 53a § 1 O.p. poprzez niezastosowanie przepisu i zaliczenie wpłaty na odsetki bez wydania decyzji. • Naruszenie art. 62 § 1 O.p. w związku z art. 59 § 1 pkt 1 O.p. poprzez niezastosowanie, gdyż zobowiązanie wygasło. • Naruszenie art. 120, art. 121 § 1 O.p. poprzez działanie niezgodne z prawem i niebudzące zaufania. • Naruszenie art. 187 § 1 O.p. poprzez nierozpatrzenie całego materiału podatkowego.
Godne uwagi sformułowania
postanowienie o zaliczeniu wpłaty na poczet zaległości podatkowej jest aktem formalnym, nieprzesądzającym o istnieniu zaległości, lecz informującym o sposobie zaliczenia dokonanej wpłaty. • dokonana wpłata podlega zaliczeniu na poczet zaległości podatkowej z dniem jej dokonania, a wydane postanowienie jedynie odzwierciedla i potwierdza dokonanie czynności materialno-technicznej polegającej na rozliczeniu dokonanej przez podatnika wpłaty na poczet zaległości podatkowych, według zasad określonych w O.p. • zaliczki na podatek dochodowy z końcem roku tracą swój byt, a niewpłacone stają się częścią zobowiązania w podatku dochodowym. • odsetki za zwłokę naliczane są z mocy prawa, albowiem stanowią one automatyczny (ex lege) skutek powstania zaległości podatkowej. • kwestionowane postanowienia organów obu instancji są odzwierciedleniem prawidłowo dokonanych czynności księgowych, czyli rozliczenia wpłaty Strony. • rozliczenie należnych odsetek od nieuiszczonych w terminie zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych w trakcie roku podatkowego, po pierwsze, nie stanowi złamania charakteru postanowienia wydawanego w oparciu o art. 62 § 4 O.p., który – jak już wcześniej zwrócono na to uwagę – ma charakter deklaratoryjny, a po drugie, nie stanowi naruszenia przepisu art. 53a O.p., polegającego na jego niezastosowaniu.
Skład orzekający
Dagmara Stankiewicz-Rajchman
przewodniczący
Tadeusz Haberka
członek
Tomasz Trybuszewski
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów Ordynacji podatkowej dotyczących zaliczania wpłat na poczet zaliczek i odsetek za zwłokę, charakteru postanowienia o zaliczeniu oraz zasad naliczania odsetek bez konieczności wydawania odrębnej decyzji."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji zaliczania wpłaty dokonanej w trakcie roku podatkowego na poczet zaliczki i odsetek, z uwzględnieniem późniejszego rozliczenia rocznego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu podatników - naliczania odsetek za zwłokę i sposobu zaliczania wpłat. Choć nie zawiera nietypowych faktów, stanowi praktyczny przykład interpretacji przepisów Ordynacji podatkowej.
“Czy odsetki za zwłokę od zaliczek są należne, gdy ostatecznie wyjdzie nadpłata? WSA wyjaśnia.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.