I SA/Wr 775/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny we WrocławiuWrocław2025-02-27
NSApodatkoweŚredniawsa
podatek od środków transportowychzasada zaufaniazasada legalizmuobowiązek podatkowyposiadacz pojazdurejestracja pojazdupostępowanie podatkowedecyzja podatkowa WSA Wrocław

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił skargę spółki na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego dotyczącą podatku od środków transportowych za 2019 r., uznając, że błąd organu w poprzednich latach nie zwalnia z obowiązku podatkowego.

Spółka zaskarżyła decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymującą w mocy decyzję Burmistrza w sprawie określenia podatku od środków transportowych za 2019 r. Spółka zarzucała naruszenie zasady zaufania do organów podatkowych, argumentując, że organ w 2017 r. błędnie uznał wygaśnięcie obowiązku podatkowego, co doprowadziło do zwrotu podatku. Sąd uznał jednak, że zasada zaufania nie może prowadzić do powielania błędów prawnych i nie zwalnia z obowiązku podatkowego, jeśli nie wystąpiły okoliczności powodujące jego wygaśnięcie. Skarga została oddalona.

Przedmiotem skargi M. Sp. z o.o. była decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymująca w mocy decyzję Burmistrza w przedmiocie określenia Spółce podatku od środków transportowych za 2019 r. Spółka była posiadaczem 37 środków transportu na podstawie umów użyczenia oraz kolejnych 37 pojazdów na podstawie wcześniejszych umów. Nie złożyła deklaracji w ustawowym terminie. Spółka wniosła o zwrot nadpłaty, argumentując, że w 2017 r. organ błędnie uznał wygaśnięcie obowiązku podatkowego, co skutkowało zwrotem podatku. Spółka zarzuciła organowi zmianę stanowiska po 2 latach, naruszając zasadę zaufania do organów podatkowych (art. 121 O.p.). Sąd administracyjny, analizując sprawę, podkreślił, że zgodnie z ustawą o podatkach i opłatach lokalnych, obowiązek podatkowy w zakresie podatku od środków transportowych ciąży na właścicielach, jednostkach organizacyjnych na które pojazd jest zarejestrowany, lub posiadaczach pojazdów zarejestrowanych w Polsce, powierzonych przez zagraniczne podmioty. Spółka nie kwestionowała faktu posiadania pojazdów zarejestrowanych w Polsce ani tego, że nie wystąpiły okoliczności powodujące wygaśnięcie obowiązku podatkowego. Sąd uznał, że zasada zaufania do organów podatkowych nie może prowadzić do powielania błędnych interpretacji prawa ani zwalniać podatnika z obowiązku podatkowego, jeśli nie ma ku temu podstaw prawnych. Zasada legalizmu (art. 120 O.p.) i konstytucyjna zasada działania na podstawie i w granicach prawa (art. 7 Konstytucji RP) mają pierwszeństwo przed zasadą budowania zaufania, gdy interpretacja przepisów jest jasna. W związku z tym, sąd oddalił skargę jako bezzasadną.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, błąd organu podatkowego w poprzednich latach nie zwalnia podatnika z obowiązku podatkowego w kolejnych latach, jeśli nie wystąpiły okoliczności powodujące jego wygaśnięcie. Zasada zaufania nie może prowadzić do powielania błędów prawnych i musi być stosowana z uwzględnieniem zasady legalizmu.

Uzasadnienie

Sąd podkreślił, że zasada zaufania do organów podatkowych nie może być rozumiana jako konieczność powielania błędnych interpretacji prawa ani jako podstawa do zwolnienia z opodatkowania na innych zasadach niż przewiduje ustawa. Zasada legalizmu i konstytucyjne zasady działania na podstawie i w granicach prawa mają pierwszeństwo przed zasadą budowania zaufania, gdy interpretacja przepisów jest jasna.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (29)

Główne

O.p. art. 21 § 1

Ordynacja podatkowa

Zobowiązanie podatkowe powstaje z dniem zaistnienia zdarzenia, z którym ustawa podatkowa wiąże powstanie takiego zobowiązania.

u.p.o.l. art. 9 § 1

Ustawa o podatkach i opłatach lokalnych

Obowiązek podatkowy ciąży na właścicielach, jednostkach organizacyjnych na które pojazd jest zarejestrowany, oraz posiadaczach pojazdów zarejestrowanych w Polsce, powierzonych przez zagraniczne podmioty.

u.p.o.l. art. 9 § 4

Ustawa o podatkach i opłatach lokalnych

Obowiązek podatkowy powstaje od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym środek transportowy został zarejestrowany lub nabyty.

u.p.o.l. art. 9 § 6

Ustawa o podatkach i opłatach lokalnych

Podmioty zobowiązane są do składania deklaracji, korygowania ich oraz wpłacania podatku.

O.p. art. 21 § 3

Ordynacja podatkowa

Organ podatkowy wydaje decyzję określającą wysokość zobowiązania podatkowego, gdy podatnik nie zapłacił podatku, nie złożył deklaracji lub wysokość zobowiązania jest inna niż wykazana.

Pomocnicze

O.p. art. 121 § 1

Ordynacja podatkowa

Zasada zaufania do organów podatkowych nie może prowadzić do powielania błędnych interpretacji prawa ani zwalniać z obowiązku podatkowego.

O.p. art. 191

Ordynacja podatkowa

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej art. 2

Karta Praw Podstawowych Unii Europejskiej art. 1

Konwencja o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności art. 6

Karta Praw Podstawowych Unii Europejskiej art. 41

Karta Praw Podstawowych Unii Europejskiej art. 47

O.p. art. 75 § 4

Ordynacja podatkowa

O.p. art. 75 § 4a

Ordynacja podatkowa

u.p.o.l. art. 8

Ustawa o podatkach i opłatach lokalnych

u.p.o.l. art. 9 § 3

Ustawa o podatkach i opłatach lokalnych

u.p.o.l. art. 9 § 5

Ustawa o podatkach i opłatach lokalnych

p.u.s.a. art. 1 § 1

Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych

p.u.s.a. art. 1 § 2

Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych

p.p.s.a. art. 145 § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 134 § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 57a

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 151

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

O.p. art. 122

Ordynacja podatkowa

O.p. art. 124

Ordynacja podatkowa

O.p. art. 187

Ordynacja podatkowa

O.p. art. 191

Ordynacja podatkowa

Konstytucja RP art. 7

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 32 § 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zasada legalizmu ma pierwszeństwo przed zasadą zaufania, gdy interpretacja przepisów jest jasna. Błąd organu podatkowego nie zwalnia z obowiązku podatkowego, jeśli nie wystąpiły okoliczności powodujące jego wygaśnięcie. Obowiązek podatkowy ciąży na posiadaczu pojazdów zarejestrowanych w Polsce, powierzonych przez zagraniczne podmioty.

Odrzucone argumenty

Naruszenie zasady zaufania do organów podatkowych poprzez zmianę stanowiska organu po 2 latach. Brak stwierdzenia i zwrotu nadpłaty pomimo wezwania organu z 2017 r. stwierdzającego wygaśnięcie zobowiązania. Nałożenie zobowiązania podatkowego bez zaistnienia zdarzenia, z którym ustawa wiąże powstanie takiego zobowiązania.

Godne uwagi sformułowania

Zasada zaufania nie może być rozumiana, jako konieczność wydawania decyzji oczekiwanych przez podatnika, choć sprzecznych z prawem. Zasada legalizmu powinna uzyskać pierwszeństwo przed zasadą budowania zaufania do organów zawsze wtedy, gdy co prawda odnośnie minionych okresów rozliczeniowych organ podatkowy (chociażby przez swój błąd) nie zakwestionował zaproponowanego przez podatnika rozumienia przepisów prawa, których wykładnia jest jasna i nie budzi wątpliwości interpretacyjnych. Nie jest bowiem możliwe, by zasada budowania zaufania do organów podatkowych upoważniała skarżącą spółkę do zwolnienia z opodatkowania na innych zasadach niż czyni to reszta podatników.

Skład orzekający

Piotr Kieres

przewodniczący

Marta Semiczek

sprawozdawca

Iwona Solatycka

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja zasady zaufania do organów podatkowych w kontekście błędów popełnionych przez organy w poprzednich okresach rozliczeniowych oraz pierwszeństwo zasady legalizmu."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji podatku od środków transportowych i powierzenia pojazdów przez zagraniczne podmioty.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy konfliktu między zasadą zaufania do organów a zasadą legalizmu, co jest częstym problemem w praktyce podatkowej. Pokazuje, że błędy organów nie zawsze chronią podatnika przed konsekwencjami prawnymi.

Błąd urzędnika kosztuje fortunę? Sąd wyjaśnia, kiedy zaufanie do państwa nie chroni przed podatkiem.

Dane finansowe

WPS: 55 360 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Wr 775/24 - Wyrok WSA we Wrocławiu
Data orzeczenia
2025-02-27
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2024-10-30
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Sędziowie
Marta Semiczek /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6116 Podatek od czynności cywilnoprawnych, opłata skarbowa oraz inne podatki i opłaty
Hasła tematyczne
Podatek od środków transportowych
Podatkowe postępowanie
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
*Oddalono skargę w całości
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 2651
art. 21, 121
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r.  Ordynacja podatkowa (t. j.)
Dz.U. 2019 poz 1170
art. 8,9
Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Piotr Kieres, Sędziowie: sędzia WSA Marta Semiczek (sprawozdawca), asesor WSA Iwona Solatycka, Protokolant: Starszy specjalista Agnieszka Dąbrowska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu18 lutego 2025 r. sprawy ze skargi M Sp. z o.o. z siedzibą w S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we Wrocławiu z dnia 7 sierpnia 2024 r. nr SKO 4003.7.2024 w przedmiocie podatku od środków transportowych za 2019 r. oddala skargę w całości.
Uzasadnienie
Postępowanie przed organami:
Przedmiotem skargi M. Sp. z o.o. zs. w Ś. (dalej jako Spółka, Podatnik, Skarżąca) jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego we Wrocławiu (dalej jako: SKO, Organ odwoławczy) z 7 sierpnia 2024 r. nr SKO 4003.7.2024, którą utrzymana została w mocy decyzja Burmistrza S. (dalej jako Burmistrz, Organ I instancji) dnia 7 czerwca 2024 r. znak WP.3124.3.15.2023.AB w przedmiocie określenia Spółce podatku od środków transportowych za 2019 r. w wysokości 55.360,00 zł i równocześnie odmowy Spółce stwierdzenia nadpłaty w podatku od środków transportowych za 2019 r. w wysokości 33.147,00 zł.
Spółka na podstawie umów użyczenia z 6 marca 2019 r., 5 i 13 czerwca 2019 r. oraz 15 lipca 2019 r. była posiadaczem 37 środków transportu w okresie od lipca do grudnia 2019 r. Ponadto na podstawie wcześniejszych umów z roku 2015, w roku 2019 posiadała dalsze 37 pojazdów, z którymi wiąże się istnienie obowiązku podatkowego w podatku od środków transportowych. Spółka nie złożyła w ustawowym terminie deklaracji na podatek od środków transporotowych. Po dwukrotnym wezwaniu do złożenia deklaracji, w dniu 2 października 2019 r. złożono deklarację podatkową lecz niepodpisaną i w dniu 4 października 2019 r. dokonano wpłaty kwoty 56 849 zł.
W sprawie 29 listopada 2019 r. do Burmistrza wpłynął wniosek Spółki o zwrot nadpłaty w podatku od środków transportowych za 2019 r. w wysokości 33.147,12 zł wraz z zapłaconymi odsetkami w wysokości 875,88 zł i należnym oprocentowaniem liczonym od dnia zapłaty do dnia zwrotu lub alternatywnie o zwrot wpłaconych odsetek w wysokości 875,88 zł wraz z należnym oprocentowaniem liczonym od dnia zapłaty do dnia zwrotu.
W uzasadnieniu wniosku Spółka wywodziła, że w 2017 r., zgodnie z wezwaniem Burmistrza, złożyła korektę deklaracji za ten rok. Korekta uwzględniała wygaśnięcie obowiązku podatkowego w podatku od środków transportowych z uwagi na informacje otrzymaną przez Burmistrza od Starostwa Powiatowego we Wrocławiu, o zmianie właściciela pojazdów. W wyniku złożonej deklaracji Spółka otrzymała zwrot podatku. Spółka uczyniła w tym zakresie zadość również wezwaniu Burmistrza i uiściła podatek z odsetkami. Nie zgadza jednak się z poborem podatku i zapłatą odsetek. Podatnik zarzucił Burmistrzowi zmianę stanowiska po 2 latach, co ma naruszać zasadę budzenia zaufania do Organów podatkowych z art. 121 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r., poz. 2651)– dalej jako O.p.. Spółka nie może, bowiem ponosić negatywnych konsekwencji działań organów państwa. Zmiany personalne w urzędzie, czy też brak kompetentnych pracowników nie może powodować po 2 latach powtórnego powstania obowiązku podatkowego oraz obowiązku zapłaty podatku i to z odsetkami.
W toku postępowania miały zostać wydane przez Organ I instancji następujące postanowienia i decyzje:
decyzja Burmistrza odmawiająca stwierdzenia żądanej nadpłaty z 30 marca 2020 r. nr WP.3124.5.145.2019.AB uchylona przez SKO decyzją z 19 maja 2020 r. nr SKO 4011/289/20;
postanowienie z 7 października 2020 r. nr WP.3124.4.149.2019.AB o pozostawieniu przez Burmistrza wniosku nadpłatowego Spółki bez rozpatrzenia, które SKO uchyliło postanowieniem z 14 grudnia 2020 nr SKO 4011/584/20;
postanowienie z 9 listopada 2020 r. nr WP.3124.5.12.2020.AB o wszczęciu wobec Podatnika, z urzędu postępowania w sprawie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od środków transportowych za 2019r;
postanowienie Burmistrza z 19 maja 2021 r. nr WP.3124.4.145.2019.AB o zawieszeniu postępowania w sprawie wniosku Podatnika o stwierdzenie nadpłaty w podatku od środków transportowych za 2019 r. uchylone postanowieniem z 29 czerwca 2021 r. nr SKO 4011/372/21);
decyzja Burmistrza z 8 stycznia 2021 r. nr WP.3124.5.12.2020.AB określająca Spółce wysokość zobowiązania w podatku od środków transportu za 2019 r. w wysokości 55.360,00 zł, uchylona decyzją SKO z 15 czerwca 2021 r. nr SKO 4011/178/21;
decyzja Burmistrza z 26 października 2021 r. nr WP.3124.5.12.2020.AB określająca Spółce zobowiązanie podatkowe w podatku od środków transportowych za 2019 w wysokości 55.360,00 zł i odmawiająca stwierdzenia nadpłaty za ten sam okres w wysokości 33.147,00 zł, uchylona przez Organ odwoławczy decyzją z 15 lutego 2022 r. nr SKO 4011/525/21/22.
W dniu 11.08.2022 r. Burmistrz wydał decyzję nr WP.3124.5.12.2020.AB, w której określił Spółce wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od środków transportowych za 2019 r. w łącznej wysokości 55.360,00 zł i równocześnie odmówił Spółce stwierdzenia nadpłaty w podatku od środków transportowych za 2019 r. w kwocie 33.147,00 zł. W wyniku wniesionego przez Spółkę odwołania SKO decyzją z dnia 22 listopada 2022 r. (znak SKO 4011/572/22) utrzymało w mocy decyzję Burmistrza.
W wyniku wniesionej skargi Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu wyrokiem z 22 sierpnia 2023 r sygn. akt I SA/Wr 163/23 uchylił zaskarżoną decyzję wraz z poprzedzającą ją decyzją Burmistrza S. z 11 sierpnia 2022 r. nr WP.3124.5.12.2020.AB w całości. Podstawą uchylenia było stwierdzenie, że "(...)wadliwym było nie tylko wskazanie w postanowieniu z dnia 9.11.2020 r. (o wszczęciu postępowania podatkowego) osoby K. M. jako reprezentującej Podatnika i doręczenie tego postanowienia K. M., a nie Podatnikowi lecz również kierowanie wszelkich pozostałych pism do tej osoby (w wadliwie wszczętym postępowaniu)"
Postanowieniem z dnia 22 grudnia 2023 r. Burmistrz S. ponownie wszczął postępowanie podatkowe w sprawie określenia Spółce z o.o. M. wysokości podatku od środków transportowych za rok 2019 i doręczył je Spółce. Dnia 8 stycznia 2024 r. wpłynęło do organu podatkowego pełnomocnictwo dla K. M. Zawiadomieniem z dnia 24 stycznia 2024 r. organ podatkowy włączył do akt materiały zebrane w toku postępowania w sprawie stwierdzenia nadpłaty zainicjowanego wnioskiem z dnia 29 listopada 2019 r. a następnie postanowieniem z dnia 23 lutego 2024 r. wyznaczono Stronie termin do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego.
Decyzją dnia 7 czerwca 2024 r. znak WP.3124.3.15.2023.AB w Burmistrz określił Spółce wysokość zobowiązania za 2019 r i odmówił stwierdzenia nadpłaty.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Organ I instancji wskazał, że Spółka poprzez pośredników z Czech uzyskała w 2019 r. w użytkowanie na okres 30 miesięcy ciągniki siodłowe, dwuosiowe o wskazanych w decyzjach numerach rejestracyjnych – w sumie 36 sztuk. W treści decyzji wskazano również numery umowy podnajmu poszczególnych pojazdów. Ponadto Spółkę łączy z podmiotem mającym siedzibę na terytorium Austrii umowa najmu długoterminowego ciągników siodłowych dwuosiowych, zespołów pojazdów powyżej 31 t o wymienionych w decyzji nr rejestracyjnych - również 36 sztuk. Spółka w okresie 1.01.-28.08.2019 r. (jak i w latach wcześniejszych) pozostawała w użytkowaniu wymienionych w decyzji pojazdów w poz. 37-72, a w okresie 28.06.-31.12.2019 r. pojazdów wskazanych w poz. 1-36. Zwrócono w decyzji uwagę na ciążący w oparciu o przepisy ustawy z 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 1170) – dalej jako u.p.o.l. na właścicielu pojazdu/podmiotu traktowanego jak właściciel/posiadaczu środków transportowych zarejestrowanych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej obowiązek podatkowy, obowiązek składania właściwemu organowi deklaracji oraz obowiązek korygowania tychże w razie zaistnienia okoliczności mających wpływ na powstania lub wygaśnięcie obowiązku podatkowego. Zdaniem Burmistrza w oparciu o obowiązujące przepisy u.p.o.l. Spółka miała do 15 lutego 2019 r. złożyć deklarację na podatek od środków transportowych dla pojazdów wymienionych w poz. 37-72 i wpłacić stosowny podatek. Ponadto spółka powinna w ciągu 14 dni od dnia powstania zobowiązania podatkowego złożyć deklarację dla pojazdów wymienionych w poz. 1-36. Spółka deklaracji nie złożyła, podatku nie wpłaciła. Dalej wskazano, że część wymienionych w decyzji pojazdów, w oparciu o umowy użyczenia, zostało zarejestrowanych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w 2015 r., a podatnik dokonując rejestracji wskazał siebie jako właściciela, natomiast w okresie od marca 2017 r. do sierpnia 2017 r. Spółka dokonała zmian w dowodach rejestracyjnych – z informacji podatkowych uzyskanych od Starostwa Powiatowego we Wrocławiu miało wynikać, że została dokonana zmiana właściciela pojazdów. Ta informacja spowodowała wezwanie Spółki w 2017 r. o korektę deklaracji za 2017 r. poprzez uwzględnienie wygaśnięcia obowiązku podatkowego. Spółka 14 lipca 2017 r. złożyła korektę, lecz nie poinformowała, że zmiana w dowodach rejestracyjnych polegała na wykreśleniu Spółki, jako właściciela, lecz Spółka była wpisana jako użytkownik pojazdów. Spółce zwrócono z urzędu nadpłatę. Dopiero w 2019 r. Burmistrz otrzymał ze Starostwa Powiatowego we Wrocławiu informację, że Spółka jest w posiadaniu kolejnych pojazdów i użytkowała również w 2019 r. pojazdy w oparciu o umowy użyczenia zawarte w 2015 r. Z przekazanych informacji podatkowych miało również wynikać wyrejestrowanie pojazdów użytkowanych przez Spółkę od 2015 r. z uwagi na zakończenie w 2019 r. umowy najmu. Ponadto z treści decyzji wynika, że w dniu 2.10.2019 r. do Burmistrza zostały złożone dokumenty dotyczące posiadanych przez Spółkę pojazdów (umowa użyczenia pojazdów wraz z załącznikami i kopie dowodów rejestracyjnych).
Konkludując Organ uznał, że jakkolwiek Spółka nie była w 2019 r. właścicielem pojazdów to jako ich użytkownik winna zapłacić stosowny podatek za ten okres. W szczególności Organ odwoławczy podniósł, że wadliwe prawnie uwolnienie Spółki od obowiązku podatkowego i zapłaty podatku od środków transportu w 2017 r. nie skutkuje brakiem opodatkowania tychże środków transportu w 2019 r.
Decyzja ta została utrzymana w mocy zaskarżoną decyzją SKO. Organ odwoławczy podzielił stanowisko Burmistrza co do istnienia po stronie Spółki obowiązku podatkowego. Wskazał, że błąd organu to nie podstawa do zwolnienia z wymiaru podatku na przyszłość, ale ewentualnie przesłanka do udzielenia adekwatnych ulg w spłacie. Jeśli więc naliczono odsetki za zwłokę od podatku za rok 2019 i nie są one zapłacone, to Spółka może wystąpić o ich umorzenie, a organowi podatkowemu, w imię zasad powoływanych przez pełnomocnika w odwołaniu, nie wypada takiego wniosku załatwić odmownie.
Natomiast odnosząc się do wniosku o stwierdzenie nadpłaty SKO stwierdziło, że zobowiązanie podatkowe została określone prawidłowo, a dokona wpłata odpowiada jego wysokości.
Postępowanie przed sądem
Spółka nie zgadzając się z rozstrzygnięciem Organu odwoławczego wniosła na nie skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, w której podniosła naruszenie przepisów:
art. 121 O.p. w związku z art. 191 O.p., w związku z art. 2 Konstytucji RP i w związku z art. 1 Karty Praw Podstawowych Unii Europejskiej z 14 grudnia 2007 r., w związku z art. 6 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności z 4 listopada 1950 r. w związku z art. 41 i art. 47 Karty Praw Podstawowych poprzez obarczanie działającego w dobrej wierze podatnika ujemnymi następstwami uchybień organu prowadzącego postępowanie oraz brak zapewnienia podatnikowi rzetelnego postępowania;
art. 121 O.p. w związku z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej przez wydanie w sprawie całkowicie odmiennego rozstrzygnięcia w porównaniu do sprawy o identycznym stanie faktycznym i dotyczącej tego samego podatnika za 2017 r.;
art. 75 § 4 i § 4a O.p. przez brak stwierdzenia i zwrotu nadpłaty pomimo oczywistych ku temu przesłanek w postaci wezwania Burmistrza z 17 maja 2017 r., w którym stwierdzono wygaśnięcie zobowiązania;
art. 21 § 1 pkt 1 O.p. w związku z art. 9 ust. 1 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych przez nałożenie zobowiązania podatkowego na Spółkę bez zaistnienia zdarzenia, z którym ustawa wiąże powstanie takiego zobowiązania;
art. 233 § 1 pkt 1 i pkt 2 lit. a) O.p. przez utrzymanie w mocy skarżonej decyzji pomimo że ewidentnie nie odpowiada ona wymogom stawianym przez porządek prawny;
W oparciu o zarzuty skargi Spółka wniosła o uchylenie skarżonej decyzji SKO, przeprowadzenie rozprawy oraz o zasądzenie od Strony przeciwnej kosztów postępowania sądowego wraz z kosztami zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje.
Na podstawie art. 1 § 1 i § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2022, poz. 2492 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Przepis art. 145 § 1 ustawy z 30 sierpnia 1997 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r. poz. 938) – dalej, jako p.p.s.a., ogranicza podstawy prawne uwzględnienia skargi do stwierdzenia naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd administracyjny w oparciu o art. 134 § 1 p.p.s.a. rozstrzyga w granicach sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a p.p.s.a., które to ograniczenie nie ma zastosowania w rozpatrywanym przypadku (odnosi, bowiem się do skarg dotyczących wydanych interpretacji indywidualnych).
Skarga nie ma uzasadnionych podstaw
W istocie zarzuty skargi wskazują na naruszenie zasady zaufania, zawartej w art. 121 § 1 O.p. w związku z tym, że organ we wcześniejszym roku podatkowym błędnie pouczył Stronę, że obowiązek podatkowy nie istnieje. Skarżąca nie podnosi natomiast zarzutów co do ustalonego stanu fatycznego, czy wysokości opodatkowania. Nie odnosi się też w żaden sposób do wskazanej przez organy podstawy prawnej rozstrzygnięcia.
W związku z tym wskazać należy, że zgodnie z art. 9 ust 1 u.p.o.l. "Obowiązek podatkowy w zakresie podatku od środków transportowych, z zastrzeżeniem ust. 2, ciąży na osobach fizycznych i osobach prawnych będących właścicielami środków transportowych. Jak właścicieli traktuje się również jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej, na które środek transportowy jest zarejestrowany, oraz posiadaczy środków transportowych zarejestrowanych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, jako powierzone przez zagraniczną osobę fizyczną lub prawną podmiotowi polskiemu." Skarżąca nie kwestionuje, że jest posiadaczem wymienionych w decyzjach organów środków transportowych, będących własnościom podmiotów zagranicznych. Nie kwestionuje także faktu, że środki te zarejestrowane są na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Nie kwestionuje także, że powierzone przez zagraniczną osobę środki transportowe mieszczą się w katalogu zawartym w art. 8 u.p.o.l.
Zgodnie z art. 9 ust 4 u.p.o.l. "Obowiązek podatkowy, o którym mowa w ust. 1 i 2, powstaje od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym środek transportowy został zarejestrowany na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, a w przypadku nabycia środka transportowego zarejestrowanego - od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym środek transportowy został nabyty." Nie jest w sprawie sporne, że środki transportowe zostały, na terenie Rzeczypospolitej Polskiej zarejestrowane, a wobec tego obowiązek podatkowy powstał. Obowiązek ten wygasa na skutek zaistnienia następujących okoliczności:
a) zbycia pojazdu (stosownie do art. 9 ust. 3 ustawy, w przypadku zmiany właściciela zarejestrowanego środka transportowego obowiązek podatkowy ciąży na poprzednim właścicielu jedynie do końca miesiąca, w którym nastąpiło przeniesienie prawa własności),
b) wyrejestrowania pojazdu (z końcem miesiąca, w którym środek transportowy został wyrejestrowany lub wydana została decyzja organu rejestrującego o czasowym wycofaniu tego pojazdu z ruchu - art. 9 ust. 5 ustawy).
W sprawie żądna z tych okoliczności nie wystąpiła, wobec czego nie ma podstw to twierdzenia, ż obowiązek podatkowy wygasł.
Także ustalania organów co do podstawy opodatkowania i wysokości podatku nie są kwestionowane i nie budzą wątpliwości.
Zgodnie natomiast za art. 9 ust 6 u.p.o.l. Podmioty, o których mowa w ust. 1, są obowiązane:
1) składać, w terminie do dnia 15 lutego właściwemu organowi podatkowemu, deklaracje na podatek od środków transportowych na dany rok podatkowy, sporządzone na formularzu według ustalonego wzoru, a jeżeli obowiązek podatkowy powstał po tym dniu - w terminie 14 dni od dnia zaistnienia okoliczności uzasadniających powstanie tego obowiązku;
2) odpowiednio skorygować deklaracje w razie zaistnienia okoliczności mających wpływ na powstanie lub wygaśnięcie obowiązku podatkowego, lub zmianę miejsca zamieszkania, lub siedziby - w terminie 14 dni od dnia zaistnienia tych okoliczności;
3) wpłacać obliczony w deklaracji podatek od środków transportowych - bez wezwania - na rachunek budżetu właściwej gminy.
Z przepisu tego wynika, że podatek od środków transportowych jest podatkiem wykonywanym na zasadzie samoobliczania, zgodnie z art. 21 § 1 pkt 1 O.p.i art. 21 § 2 O.p. "W przypadku zobowiązań podatkowych obliczanych i wykonywanych według zasady samoobliczenia, wynikającej z przytoczonego przepisu prawa, podatnik i organ podatkowy mają do czynienia z zobowiązaniem podatkowym powstającym z mocy prawa, w relacji do którego, na podstawie art. 21 § 1 pkt 1 i art. 21 § 3 O.p. wydawana jest decyzja o określeniu wysokości zobowiązania podatkowego. Na podstawie art. 21 § 1 pkt 1 O.p, zobowiązanie podatkowe powstaje z dniem zaistnienia zdarzenia, z którym ustawa podatkowa wiąże powstanie takiego zobowiązania. Z kolei zgodnie z art. 21 § 3 O.p., jeżeli w postępowaniu podatkowym organ podatkowy stwierdzi, że podatnik, mimo ciążącego na nim obowiązku, nie zapłacił w całości lub w części podatku, nie złożył deklaracji albo że wysokość zobowiązania podatkowego jest inna niż wykazana w deklaracji, albo powstałego zobowiązania nie wykazano, organ podatkowy wydaje decyzję, w której określa wysokość zobowiązania podatkowego." (Wyrok WSA we Wrocławiu z 29.08.2023 r., I SA/Wr 924/22, LEX nr 3605962.)
Z niebudzącego wątpliwości stanu faktycznego w sprawie wynika, że Skarżąca jest osobą prawną, której podmiot zagraniczny powierzył zarejestrowane na terenie kraju pojazdy. Pojazdy te były zarejestrowane przed 2019 r. lub zostały zarejestrowane w jego trakcie i nie nastąpiły okoliczności, które powodowałyby wygaśnięcie obowiązku podatkowego. Wobec tego Skarżąca była podatnikiem w odniesieniu do tych pojazdów. Ciążył na niej obowiązek samoopodatkowania. Jego niezrealizowanie skutkuje natomiast wdaniem decyzji określającej wysokość zobowiązania. "W konkluzji należy podzielić stanowisko organów podatkowych, że na skarżącym jako właścicielu samochodu ciężarowego o masie przekraczającej 3,5 tony spoczywał obowiązek zapłaty podatku od środków transportowych za rok 2018 (art. 8 punkt 1 i art. 9 ust. 1 i 4 ustawy), a skoro zaniechał obowiązkowi przewidzianemu w art. 9 ust. 6 ustawy i nie złożył deklaracji na podatek od środków transportowych na dany rok podatkowy, uprawnieniem organu było wydanie decyzji, w której określono wysokość zobowiązania podatkowego (art. 21 § 1 i § 3 Ordynacji podatkowej)." (Wyrok WSA w Gliwicach z 24.01.2013 r., I SA/Gl 754/12, LEX nr 1295899.)
Co do zobowiązań uiszczanych w drodze samoopodatkowania to na podatniku ciąży obowiązek prawidłowej oceny zaistniałego stanu faktycznego i podstawy prawnej opodatkowania. Organom podatkowym natomiast przysługuje prawo do następczej weryfikacji rozliczeń podatnika. Ryzyko ustalenia innego- niż to przyjął podatnik - stanu faktycznego lub podstawy prawnej obciąża w takim przypadku podatnika.
Odnosząc się do zarzutów naruszenia zasady zaufania należy wyjaśnić, że postępowanie budzące zaufanie to postępowanie staranne i merytorycznie poprawne, w którym dopuszcza się wnioskowane dowody, traktuje się równo interesy podatnika i Organu podatkowego, nie zmienia się ocen tych interesów, a materialnoprawnych wątpliwości nie rozstrzyga się na niekorzyść podatnika. Zasada zaufania nie nakłada jednak na organ podatkowy obowiązku powielania błędnej interpretacji czy wadliwego stosowania prawa. Zasada zaufania nie może być rozumiana, jako konieczność wydawania decyzji oczekiwanych przez podatnika, choć sprzecznych z prawem. Zasada ta musi być, bowiem stosowana w postępowaniu podatkowym z uwzględnieniem zasady legalizmu, która została zawarta w Ordynacji podatkowej w art. 120. Stanowi on, że organy podatkowe działają na podstawie przepisów prawa. Jej istotą jest, że organy podatkowe powinny działać na podstawie powszechnie obowiązujących przepisów prawa i w toku postępowania powinny stać na straży praworządności. Reguła ta jest równocześnie zasadą konstytucyjną. W myśl bowiem art. 7 Konstytucji RP organy władzy publicznej działają na podstawie i w granicach prawa. Taki sposób postępowania władzy publicznej to właśnie "stanie na straży praworządności". Zasada legalizmu ma też silne umocowanie w art. 32 ust. 1 Konstytucji RP, zgodnie z którym wszyscy są wobec prawa równi. Dlatego "Zasada legalizmu powinna uzyskać pierwszeństwo przed zasadą budowania zaufania do organów zawsze wtedy, gdy co prawda odnośnie minionych okresów rozliczeniowych organ podatkowy (chociażby przez swój błąd) nie zakwestionował zaproponowanego przez podatnika rozumienia przepisów prawa, których wykładnia jest jasna i nie budzi wątpliwości interpretacyjnych. Zasady legalizmu i równości wobec prawa stanowią bowiem silny argument przeciwko zbyt pochopnemu przyznawaniu niektórym podatnikom prawa do korzystnej dla siebie, lecz obiektywnie błędnej, interpretacji precyzyjnych przepisów prawa." Wyrok NSA z 25.03.2021 r., I FSK 143/21, LEX nr 3179045.
Zdaniem Sądu orzekającego w przedmiotowej sprawie, organy podatkowe dokonały prawidłowego wyważenia omawianych wyżej zasad. Tak więc do momentu upływu terminu przedawnienia możliwym było wydanie decyzji podatkowej respektującej treść art. 8 i 9 u.p.o.l. Nie jest bowiem możliwe, by zasada budowania zaufania do organów podatkowych upoważniała skarżącą spółkę do zwolnienia z opodatkowania na innych zasadach niż czyni to reszta podatników. Organy procedowały przy tym zgodnie z zachowaniem zarzucanych w skardze zasad: zasady prawdy obiektywnej (art. 122 Ordynacji podatkowej), zasady przekonywania strony w postępowaniu podatkowym (art. 124 Ordynacji podatkowej), zasady oficjalności postępowania dowodowego (art. 187 Ordynacji podatkowej) oraz zasady swobodnej oceny dowodów przez organ podatkowy (art. 191 Ordynacji podatkowej).
Reasumując podniesione w skardze zarzuty okazały się bezzasadne. Sąd nie dopatrzył się także innych naruszeń prawa. Mając na względzie powyższe, Sąd na podstawie art. 151 ustawy p.p.s.a. skargę oddalił.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI