I SA/Wr 77/05

I SA/Wr 77/05 - Wyrok WSA we Wrocławiu
Data orzeczenia
2005-05-19
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2005-01-25
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Sędziowie
Halina Betta /sprawozdawca/
Henryka Łysikowska /przewodniczący/
Marta Semiczek
Symbol z opisem
6115 Podatki od nieruchomości
6411 Rozstrzygnięcia nadzorcze dotyczące gminy; skargi organów gminy na czynności nadzorcze
Hasła tematyczne
Podatek od nieruchomości
Skarżony organ
Regionalna Izba Obrachunkowa
Treść wyniku
*Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 9 poz 84
art. 5
Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych - tekst jednolity
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Henryka Łysikowska, Sędzia NSA Halina Betta (sprawozdawca), Asesor WSA Marta Semiczek, Protokolant Aleksandra Dobosiewicz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 maja 2005r. sprawy ze skargi Gminy K. na uchwałę Kolegium Regionalnej Izby Obrachunkowej we W. z dnia [...]. Nr [...] w przedmiocie określenia wysokości stawek podatku od nieruchomości na 2005 r. oddala skargę.
Uzasadnienie
W dniu [...]. Rada Gminy K. podjęła uchwałę nr [...] w sprawie określenia wysokości stawek podatku od nieruchomości za 2005r. W paragrafie 1 tejże uchwały określono wysokość stawek dla poszczególnych kategorii nieruchomości jak np. budynków mieszkalnych lub ich części od 1 m2 powierzchni użytkowej, od budynków lub ich części związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą inną niż rolnicza lub leśna, od budynków zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej w zakresie obrotu kwalifikowanym materiałem siewnym od 1 m2 powierzchni użytkowej od gruntów związanych z działalnością gospodarczą inną niż rolnicza lub leśna z wyjątkiem związanych z budynkami mieszkalnymi itp. Paragraf zaś 2 tejże uchwały stanowi, iż stawki podatku określone w paragrafie 1 od nieruchomości użytkowanych przez emerytów, rencistów oraz osób na zasiłku przedemerytalnym obniża się do wysokości w tymże paragrafie przewidzianym. W wyniku wpływu powyższej uchwały do Regionalnej Izby Obrachunkowej wszczęto postępowanie nadzorcze w stosunku do przedmiotowej uchwały, które zakończyło się podjętą uchwałą nr [...] z dnia [...]., którą stwierdzono nieważność § 2 uchwały Rady Gminy K. o której mowa wyżej. Zdaniem Kolegium Regionalnej Izby Obrachunkowej podjęta uchwała w części w której stwierdzono jej nieważność narusza art. 5 ust. 2 i 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych zgodnie z którym rada gminy może jedynie różnicować wysokość stawek podatkowych dla poszczególnych rodzajów przedmiotów opodatkowania, uwzględniając w szczególności lokalizację, sposób wykorzystania, rodzaj zabudowy, stan techniczny oraz wiek budynków. Wprowadzenie zaś przez Radę Gminy K. "specjalnych" stawek dla określonych imiennie grup podatników, dla których jedynym źródłem utrzymania jest emerytura i zasiłek w sposób istotny zdaniem organu nadzorczego narusza postanowienia art. 5 ust. 2 i 3 ustawy o podatku i opłatach lokalnych.
Ponadto jako istotną wadę przyjętej przez Radę Gminy K. regulacji jest jej niezgodność z art. 2 i 32 Konstytucji R.P.
Uchwałą nr [...] z dnia [...]. Rada Gminy K. postanowiła wnieść skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na przedmiotową uchwałę Regionalnej Izby Obrachunkowej. Wykonanie uchwały powierzono Wójtowi Gminy K., który w dniu [...],. w wykonaniu powyższej uchwały Rady Gminy K. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu wnosząc o uchylenie zaskarżonej uchwały. Zdaniem wnoszącego skargę błędnie organ nadzorczy zarzucił, iż uchwała Rady Gminy w części w której stwierdził jej nieważność została podjęta z naruszeniem art. 5 ust. 2 i 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Wedle stanowiska skarżącego w myśl powołanego wyżej przepisu przy określaniu wysokości stawek podatku od nieruchomości od budynków i ich części rada gminy może różnicować ich wysokość dla poszczególnych rodzajów przedmiotów opodatkowania uwzględniając w szczególności lokalizację, sposób wykorzystania, rodzaj zabudowy, stan techniczny oraz wiek budynków. Skoro zdaniem strony skarżącej ustawodawca w przywołanej regulacji prawnej użył pojęcia "w szczególności" wyliczenie podstaw do zróżnicowania podatku jest przykładowe a zatem Rada Gminy była uprawniona do zróżnicowania stawek podatkowych biorąc pod uwagę kryteria określone w § 2 uchwały, co jest zróżnicowaniem przedmiotowym.
Jednocześnie podniesiono w skardze, iż zróżnicowanie stawek podatkowych dla tej grupy podatników jak renciści, emeryci, pobierających zasiłki przedemerytalne jest zjawiskiem społecznie pożądanym zważywszy że gmina K. zaliczana jest do gmin zagrożonych bezrobociem strukturalnym.
Regionalna Izba Obrachunkowa we W. w odpowiedzi na skargę wniosła o jej oddalenie z przyczyn przywołanych w uzasadnieniu zaskarżonej uchwały.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga jest bezzasadna.
Zgodnie z art. 18 ust. 2 pkt 8 ustawy z dnia 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym (tekst jedn. Dz. U. z 20021. Nr 142 poz. 1591 ze zm.) do właściwości rady gminy pozostaje podejmowanie uchwał w sprawach podatków i opłat w granicach określonych w odrębnych ustawach. Właściwość rady gminy odnośnie do stanowienia w sprawach podatków i opłat lokalnych została uregulowana w ustawie z dnia 12 stycznia 1991r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2002r. Nr 9 poz. 84 ze zm.). Tak więc z mocy art. 18 ustawy o samorządzie gminnym rada ma uprawnienia do podejmowania uchwał w sprawach podatkowych, jednak wyłącznie w zakresie przewidzianym w ustawach. Ustawa o podatkach i opłatach lokalnych przewiduje dla rady w zakresie podatku od nieruchomości między innymi określenie stawek podatku. Zgodnie bowiem z art. 5 ust. 2 i 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych przy określaniu wysokości stawek o których mowa w ust. 1 pkt 1 rada gminy może różnicować ich wysokość dla poszczególnych rodzajów przedmiotów opodatkowania, uwzględniając w szczególności lokalizację, rodzaj prowadzonej działalności, rodzaj zabudowy, przeznaczenie i sposób wykorzystywania gruntu, zaś przy określaniu wysokości stawek o których mowa w ust. 1 pkt 3 rada gminy może różnicować ich wysokość dla poszczególnych rodzajów przedmiotów opodatkowania uwzględniając w szczególności lokalizację, sposób wykorzystywania, rodzaj zabudowy, stan techniczny oraz wiek budynków. A zatem w świetle powyższej regulacji prawnej w odniesieniu do wysokości podatku obciążającego podatników rada gminy może uchwalić stawki podatkowe dla przedmiotów opodatkowania wyodrębnionych przez ustawodawcę w art. 5. Przepis art. 5 ust. 2 i 3 ma charakter normy ograniczającej radę gminy przy uchwalaniu stawek obowiązujących na terenie danej gminy. Ustawodawca wyznaczył bowiem dolną granicę dla stawek uchwalonych przez radę. Należy zważyć iż to ustawodawca ustala górne granice stawek dla przedmiotów opodatkowania wskazanych w art. 5 ustawy i w odniesieniu do tych przedmiotów opodatkowania rada gminy może – zgodnie z dyspozycją ust. 2 i 3 ustalać stawki niższe od górnych granic które wyznacza ustawa. Mając na uwadze powyższą regulację prawną Sąd podziela stanowisko zaprezentowane w stanowiącej przedmiot skargi uchwale iż delegacja ustawowa upoważnia do różnicowania wysokości stawek podatku od nieruchomości radę gminy, ale to różnicowanie dopuszczalne jest wyłącznie w granicach przedmiotu opodatkowania. O tym, że to zróżnicowanie dotyczy wyłącznie stawek związanych z przedmiotem opodatkowania wbrew temu co podnosi strona skarżąca świadczy właśnie przykładowy katalog możliwości różnicowania stawek przywołany przez ustawodawcę. Wszystkie te przykładowe kryteria jak lokalizacja, rodzaj zabudowy, stan techniczny oraz wiek budynków itp. odnieść należy do przedmiotu opodatkowania. W żaden sposób przez ten przykładowy katalog różnicowania stawek podatkowych na jakie powołuje się prawodawca nie da się odnieść do przedmiotu opodatkowania.
W tej sytuacji skład orzekający w niniejszej sprawie nie podziela poglądu zaprezentowanego przez doktrynę na którą powołuje się strona skarżąca a to na pogląd wyrażony w komentarzu "Podatki i opłaty samorządowe" – Leonard Etel i Sławomir Presnarowicz wyd. Dom Wydawniczy ABC jakoby dopuszczalnym było upoważnienie rady gminy do różnicowania stawek podatkowych dla pewnej grupy podatników. Pogląd zaprezentowany przez autorów powyższego opracowania próbuje bowiem rozszerzyć wykładnię art. 5 na wprowadzenie konstrukcji różnicowania stawek podatkowych przedmiotowo – podmiotowo. Położenie akcentu w redakcji omawianego przepisu na określenie przedmiotu opodatkowania w ujęciu takim iż dotyczy on pewnej grupy podatników zdaniem Sądu prowadziłoby tak jak to zauważa organ nadzoru do obejścia normy ustawowej art. 5 ust. 2 i ust. 3 ustawy. Ponadto przyjęcie kryteriów podmiotowych dla różnicowania stawek podatkowych (jak to uczyniła rada gminy) stanowi naruszenie przepisów o klauzuli generalnej mówiących o równości podatników wobec prawa.
Uprzywilejowanie określonej grupy podatników w rozpatrywanej sprawie rencistów, emerytów, osób na zasiłku przedemerytalnym narusza art. 32 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej gwarantujący zasadę równości wobec prawa. Kryteria podmiotowe zdaniem Sądu nie mogą być stosowane przy tworzeniu przepisów powszechnie obowiązujących, mają one natomiast znaczenie w indywidualnym postępowaniu podatkowym np. o umorzenie zaległości podatkowych. Jest to jeden z instrumentów jakim rada może realizować swoją praktykę wobec osób ubogich.
Zauważyć należy iż pogląd zaprezentowany w stanowiącej przedmiot skargi uchwale a zaakceptowany przez skład orzekający w niniejszej sprawie znalazł aprobatę w orzecznictwie sądowo-administracyjnym (por. wyrok SA/Sz 581/03 z dnia 15 października 2003r. i wyrok SA/Bk 396/01 z dnia 24 sierpnia 2001).
Reasumując zatem wobec bezzasadności zarzutów skargi należało ją oddalić zgodnie z art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 127 z późn. zm.).