I SA/Po 109/13

I SA/Po 109/13 - Wyrok WSA w Poznaniu
Data orzeczenia
2013-05-17
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2013-02-08
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Sędziowie
Dominik Mączyński
Katarzyna Nikodem /przewodniczący/
Małgorzata Bejgerowska /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6560
6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania
Hasła tematyczne
Interpretacje podatkowe
Podatek dochodowy od osób fizycznych
Sygn. powiązane
II FSK 2562/13 - Postanowienie NSA z 2014-04-29
Skarżony organ
Minister Finansów
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną interpretację
Powołane przepisy
Dz.U. 2000 nr 14 poz 176
art. 21 ust. 1 pkt 120 lit. a,
Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych - tekst jednolity
Dz.U. 1964 nr 16 poz 93
art. 49 par. 1, art. 55, art. 285 par. 2, art. 305
Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny.
Dz.U. 2012 poz 749
art. 14a, art. 14b, art. 14c, art. 120, art. 121 par. 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jednolity.
Dz.U. 2012 poz 270
art. 146 par. 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Nikodem Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Bejgerowska (spr.) Sędzia WSA Dominik Mączyński Protokolant st. sekr. sąd. Agnieszka Ratajczak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 maja 2013r. sprawy ze skargi MO na interpretację indywidualną Ministra Finansów działającego przez organ upoważniony Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych. I. uchyla zaskarżoną interpretację; II. zasądza od Ministra Finansów działającego przez organ upoważniony Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz skarżącego kwotę [...] zł ( [...] 00/100 ) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego;
Uzasadnienie
M. O. wystąpił, na podstawie art. 14b § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r., poz. 749 ze zm. – dalej w skrócie: "O.p.") z wnioskiem, przekazanym według właściwości do Dyrektora Izby Skarbowej w P. – upoważnionego przez Ministra Finansów do wydawania w jego imieniu interpretacji indywidualnych, o udzielenie interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie zwolnienia przedmiotowego przewidzianego w treści art. 21 ust. 1 pkt 120 lit. a) ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (tekst jedn.: Dz. U. z 2000 r., Nr 14, poz. 176 ze zm. - dalej w skrócie: "u.p.d.o.f.").
We wniosku przedstawiono następujący stan faktyczny. Postanowieniem z dnia [...] grudnia 2011 r. sąd rejonowy ustanowił na nieruchomości (działki wchodzące w skład prowadzonego przez wnioskodawcę gospodarstwa rolnego) stanowiącej jego własność, prawo bezterminowej odpłatnej służebności przesyłu magistrali wodociągowej na rzecz spółki akcyjnej. Z tego tytułu spółka została zobowiązana do zapłaty na rzecz zainteresowanego jednorazowego wynagrodzenia w kwocie [...] zł. Wynagrodzenie zostało zapłacone w dniu [...] lutego 2012 r. Nadto, na podstawie porozumienia z dnia [...] kwietnia 2012 r. ta sama spółka zobowiązała się również do zapłaty na rzecz wnioskodawcy odszkodowania w wysokości [...] zł z tytułu bezumownego korzystania przez okres [...] lat z powyższych działek (wchodzących w skład prowadzonego przez niego gospodarstwa rolnego) związanego z lokalizacją na nieruchomości magistrali wodociągowej ([...] mm). W toku negocjacji spółka oświadczyła, iż w porozumieniu jest zobowiązana umieścić zapis o konieczności złożenia przez nią informacji o przychodach PIT-8C. Odszkodowanie zostało wypłacone w dniu [...] maja 2012 r.
W oparciu o tak przedstawiony stan faktyczny wnioskodawca zadał następujące pytania, czy jest zobowiązany jako rolnik prowadzący gospodarstwo rolne do zapłaty podatku dochodowego i złożenia deklaracji podatkowej za otrzymane przez niego od spółki jednorazowe wynagrodzenie za ustanowienie służebności przesyłu na gruntach wchodzących w skład gospodarstwa rolnego wnioskodawcy oraz za otrzymane przez niego od spółki odszkodowanie z tytułu bezumownego korzystania przez okres [...] lat z gruntów wchodzących w skład jego gospodarstwa rolnego, związanego z lokalizacją na nieruchomości magistrali wodociągowej ([...] mm) wraz ze strefą ochronną oraz czy w tej sytuacji zwolnienie od podatku, o którym mowa wart. 21 ust. 1 pkt. 120 u.p.d.o.f., może mieć zastosowanie w przypadku ustanawiania służebności przesyłu?
Przedstawiając własne stanowisko wnioskodawca powołał się na treść przepisów Kodeksu cywilnego oraz art. 21 ust. 1 pkt 120 u.p.d.o.f. i wskazał, że w obu przypadkach jest on zwolniony od podatku dochodowego, albowiem zarówno otrzymane przez niego wynagrodzenie, jak i odszkodowanie zostało wypłacone za prowadzenie na gruntach, wchodzących w skład gospodarstwa rolnego, przez podmiot uprawniony inwestycji w postaci magistrali wodociągowej. Zdaniem wnioskodawcy zwolnienie, o którym mowa w art. 21 ust. 1 pkt 120 u.p.d.o.f. może mieć zastosowanie w przypadku ustanowienia służebności przesyłu, gdyż służebność przesyłu stanowi rodzaj służebności. Na potwierdzenie powyższego stanowiska zainteresowany powołał się na orzeczenia sądów administracyjnych, tj. wyrok NSA z dnia 29 września 2011 r., o sygn. akt IIFSK 654/10 oraz wyrok WSA w Bydgoszczy z dnia 5 października 2011 r., o sygn. akt I SA/Bk 259/11. Według podatnika możliwości skorzystania ze zwolnienia nie wyłącza okoliczność, że wyrokiem sądu przyznane zostało "wynagrodzenie", zaś w art. 21 ust. 1 pkt 120 u.p.d.o.f mowa jest o "odszkodowaniu". W tym zakresie wnioskodawca oparł się na treści wyroków: WSA w Szczecinie z dnia 21 października 2009 r., o sygn. akt I SA/Sz 463/09 oraz NSA z dnia 1 czerwca 2011 r., o sygn. akt II FSK 88/10.
W interpretacji indywidualnej z dnia [...], nr [...], Dyrektor Izby Skarbowej w P., działając z upoważnienia Ministra Finansów, uznał powyższe stanowisko wnioskodawcy za nieprawidłowe. Powołując się na przepisy art. 9 ust. 1 i ust. 2, art. 11 ust. 1, art. 10 ust. 1, art. 20 ust. 5, art. 21 ust. 1 pkt 3 i pkt 3b oraz pkt 120 u.p.d.o.f. oraz przytaczając treść przepisów art. 224, art. 225, art. 285, art. 305¹, art. 305², art. 3054 Kodeksu cywilnego, organ podatkowy stanął na stanowisku, że wynagrodzenie otrzymane przez wnioskodawcę z tytułu ustanowienia służebności przesyłu oraz świadczenie za bezumowne korzystanie z nieruchomości podlega opodatkowaniu jako przychód "z innych źródeł", o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9 w zw. z art. 20 ust. 1 u.p.d.o.f. i należy je wykazać w zeznaniu rocznym za rok podatkowy, w którym zostało otrzymane, tj. za rok 2012.
W motywach interpretacji organ w pierwszej kolejności uznał, że służebność przesyłu nie jest tożsama ze służebnością gruntową. Według organu świadczenie przysługujące z tytułu bezumownego korzystania z rzeczy, nie jest odszkodowaniem, czyli naprawieniem szkody wyrządzonej właścicielowi, lecz zapłatą za korzystanie z jego rzeczy. W ocenie organu interpretacyjnego, skoro świadczenie z tytułu bezumownego korzystania z rzeczy nie ma charakteru odszkodowawczego, to nie może ono korzystać ze zwolnienia przedmiotowego na podstawie przepisów u.p.d.o.f. Zdaniem organu świadczenie, które otrzymał wnioskodawca, jako nie służące naprawieniu szkody, nie ma charakteru odszkodowawczego, podobnie jak korzystanie z nieruchomości przez posiadacza nie oznacza wyrządzenia jej właścicielowi szkody. W konkluzji organ uznał, że kwota pieniężna otrzymana na podstawie porozumienia z tytułu bezumownego korzystania z rzeczy, nie może korzystać ze zwolnienia od podatku, na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 3, art. 21 ust. 1 pkt 3b oraz art. 21 ust. 1 pkt 120 u.p.d.o.f.
Nie zgadzając się ze stanowiskiem Dyrektora Izby Skarbowej w P., działającego z upoważnienia Ministra Finansów, M. O. wezwał do usunięcia naruszenia prawa poprzez zmianę przedmiotowej interpretacji indywidualnej. W odpowiedzi na to wezwanie organ podatkowy stwierdził brak podstaw do zmiany aktu.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu M. O., reprezentowany przez radcę prawnego, wniósł o uchylenie powyższej interpretacji oraz o zasądzenie kosztów postępowania. Skarżący sformułował zarzuty naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 14e § 1 w zw. z art. 14a oraz art. 120 i art. 121 § 1 O.p. oraz naruszenia przepisów prawa materialnego, a mianowicie art. 21 ust. 1 pkt 120, art. 21 ust. 1 pkt 3 u.p.d.o.f. W uzasadnieniu skargi strona powtórzyła i rozszerzyła argumentację zawartą we wniosku inicjującym sprawę, jak i w wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa, powołując na poparcie swojego stanowiska orzeczenia sądów administracyjnych. W opinii strony skarżącej, zarówno odszkodowania za bezumowne korzystanie z nieruchomości gruntowej, jak i wynagrodzenie za służebność przesyłu nie należy traktować jako przychodu podlegającego opodatkowaniu. Skarżący podkreślił, że skoro przepisy są nieprecyzyjne należy je interpretować na korzyść podatnika, co jest zgodne ze stanowiskiem NSA.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w P. uznał stanowisko strony skarżącej za nieuzasadnione i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu rozważył, co następuje:
Sądy administracyjne dokonują kontroli legalności działań administracji publicznej, zgodnie z art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 – dalej w skrócie: "P.p.s.a."), poprzez orzekanie w sprawach skarg na akty lub czynności z zakresu administracji publicznej, w tym także pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Na podstawie art. 134 P.p.s.a. w postępowaniu sądowoadministracyjnym obowiązuje zasada oficjalności. Zgodnie z jej treścią sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami oraz powołaną podstawą prawną. Sąd zobowiązany jest natomiast do wzięcia z urzędu pod uwagę wszelkich naruszeń prawa, w tym także tych nie podnoszonych w skardze, które związane są z materią zaskarżonych aktów, a które mogą skutkować uchyleniem interpretacji na podstawie art. 146 § 1 P.p.s.a.
W niniejszej sprawie skarga zasługuje na uwzględnienie.
Punktem wyjścia dla uznania interpretacji indywidualnej organu podatkowego za sprzeczną z prawem było przyjęcie przez Sąd opisu stanu faktycznego, który został przedstawiony we wniosku strony i stanowił podstawę faktyczną tej interpretacji. Należy zaznaczyć, że postępowanie o wydanie indywidualnej interpretacji podatkowej wszczynane jest tylko na wniosek, na podstawie art. 14b § 1 O.p. Treść wniosku o wydanie indywidualnej interpretacji podatkowej wyznacza przedmiotowy zakres postępowania interpretacyjnego. Wnioskowy charakter postępowania o wydanie indywidualnej interpretacji podatkowej oraz systemowe odczytanie art. 14b-14h O.p. prowadzą do konkluzji, że organ wydający interpretację jest niejako "związany" merytorycznie zakresem problemu prawnego, jaki strona przedłoży we wniosku (por. wyrok NSA z dnia 7 lipca 2011 r., sygn. akt I FSK 1135/10, publ.: LEX nr 1082188).
W rozpoznawanej sprawie spór koncentruje się wokół interpretacji przepisu art. 21 ust. 1 pkt 120 u.p.d.o.f., regulującego kwestię zwolnienia od opodatkowania, a konkretnie czy zwolnienie to obejmuje jednorazowe wynagrodzenie za ustanowienie służebności przesyłu oraz odszkodowanie za bezumowne korzystanie z nieruchomości, opisane we wniosku przez stronę skarżącą, czy też jak twierdzi organ w zaskarżonej interpretacji zwolnienie to nie znajdzie zastosowania w opisanym we wniosku stanie faktycznym.
W myśl przepisu 21 ust.1 pkt 120 u.p.d.o.f wolne od podatku są odszkodowania wypłacone, na podstawie wyroków sądowych i zawartych umów (ugód), posiadaczom gruntów wchodzących w skład gospodarstwa rolnego, z tytułu:
a) ustanowienia służebności gruntowej;
b) rekultywacji gruntów;
c) szkód powstałych w uprawach rolnych i drzewostanie
- w wyniku prowadzenia na tych gruntach, przez podmioty uprawnione na podstawie odrębnych przepisów, inwestycji dotyczących budowy infrastruktury przesyłowej ropy naftowej oraz budowy urządzeń infrastruktury technicznej, o których mowa w art. 143 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami.
Przepis ten został dodany do u.p.d.o.f. przez art. 1 pkt 7 lit. a) tiret siódme ustawy z dnia 18 listopada 2004 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 263, poz. 2619). Dodatkowo w tym miejscu należy wskazać na regulacje prawne, w tym art. 3054 K.c., dotyczące służebności przesyłu, które zostały wprowadzone do Kodeksu cywilnego z dniem 3 sierpnia 2008 r., ustawą z dnia 30 maja 2008 r. o zmianie ustawy – Kodeks cywilny oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 116, poz. 731).
Istotą służebności przesyłu jest obciążenie nieruchomości na rzecz przedsiębiorcy, który zamierza wybudować lub którego własność stanowią urządzenia, o których mowa w art. 49 § 1 K.c., prawem polegającym na tym, że przedsiębiorca może korzystać w ograniczonym zakresie z nieruchomości obciążonej, zgodnie z przeznaczeniem tych urządzeń. Służebność przesyłu jako ograniczone prawo rzeczowe, staje się składnikiem przedsiębiorstwa w rozumieniu podmiotowym (art. 551 K.c.). Ponadto służebność przesyłu jako szczególny rodzaj służebności gruntowej może być przedmiotem zasiedzenia. Wskazane wyżej cechy istotne służebności przesyłu, jakkolwiek różniące się w pewnym zakresie od służebności gruntowych pozwalają na stwierdzenie, że stanowią one w istocie odmianę służebności gruntowych i ze względu na swoją konstrukcję służą w korzystaniu przez przedsiębiorców z cudzej nieruchomości w celu wybudowania i eksploatacji urządzeń przesyłowych.
Odnosząc powyższe na grunt analizowanej sprawy, Sąd w składzie orzekającym uznał za uzasadniony zarzut naruszenia art. 21 ust.1 pkt 120 u.p.d.o.f. poprzez błędną jego wykładnię dokonaną przez organ interpretacyjny. Sąd podzielił bowiem w pełni stanowisko prezentowane przez stronę skarżącą i utrwalone w tej kwestii orzecznictwo sądów administracyjnych. Przewidziana bowiem w art. 21 ust. 1 pkt 120 lit. a) u.p.d.o.f. ulga podatkowa z tytułu odszkodowania wypłaconego, na podstawie wyroków sądowych i zawartych umów (ugód), posiadaczom gruntów wchodzących w skład gospodarstwa rolnego, z tytułu ustanowienia służebności gruntowej, przysługuje także z tytułu ustanowienia służebności przesyłu jako odmiany służebności gruntowej (wyrok NSA z dnia 29 września 2011 r., sygn. akt II FSK 654/10, publ. www.cbois.nsa.gov.pl).
W przypadku dotyczącym możliwości zastosowania zwolnienia z art. 21 ust.1 pkt 120 u.p.d.o.f. do służebności przesyłu należy nie tylko opierać się na wykładni literalnej tego przepisu, ale odwołać się do wykładni historycznej, celowościowej oraz systemowej zewnętrznej. Mając na uwadze okoliczności wprowadzenia tego przepisu (dodany przez art. 1 pkt 7 lit. a tiret siódme – powołanej powyżej ustawy z dnia 18 listopada 2004 r.) oraz podjętą przez Sąd Najwyższy uchwałę z dnia 17 stycznia 2003 r., sygn. akt III CZP 79/02 (OSNC2003/11/142, Biul.SN2003/1/6, M. Prawny 2003/13/608) dopuszczającą możliwość ustanawiania służebności gruntowej w związku z budową urządzeń infrastruktury technicznej, o których mowa w art. 49 K.c., nie można pominąć celu ustanowienia służebności w Kodeksie cywilnym. Wbrew stanowisku organu interpretacyjnego Sąd w składzie orzekającym podzielił pogląd skarżącego, że służebność przesyłu stanowi rodzaj służebności gruntowej, do której znajdzie zastosowanie zwolnienie przewidziane w art. 21 ust.1 pkt. 120 u.p.d.o.f. Sąd ma świadomość, że służebność przesyłu różni się w pewnym zakresie od tradycyjnej służebności gruntowej (por. G. Bieniek "Urządzenia przesyłowe problematyka prawna", wydanie 1 LexisNexis str. 55,61; glosa aprobująca G. Bieniek do uchwały SN z dnia 17 stycznia 2003 r., "Rejent" 2003, nr 3). Zgodnie bowiem z treścią art. 3054 K.c. do służebności przesyłu stosuje się odpowiednio przepisy o służebnościach gruntowych. (tj. art. 287, art. 288, art. 290 § 2 i 3, art. 291, art. 293 i art. 294 K.c.).
W powyższym zakresie Sąd w składzie orzekającym utożsamia się z opinią wyrażoną w wyroku NSA z dnia 1 czerwca 2011 r., sygn. akt II FSK 88/10, że z dniem 3 sierpnia 2008 r. nie jest już możliwe ustanowienie służebności gruntowej dla realizacji inwestycji liniowych, lecz jedynie służebności przesyłu stanowiącej odmianę służebności gruntowej (por. powołany wcześniej: G. Bieniek, "Urządzenia przesyłowe. Problematyka prawna, Warszawa 2008, str. 61). Ten fakt zaakcentował również ustawodawca w treści art. 3054 K.c., odsyłając do reżimu prawnego służebności gruntowych. W tym zakresie należy więc w toku interpretacji i stosowania przepisów o służebności przesyłu uzupełniać regulację prawną poprzez odpowiednie sięganie do przepisów z dziedziny służebności gruntowych (por. Kodeks cywilny pod red. E. Gniewka, Warszawa 2011, str. 480).
Nie sposób pominąć, że zakres ingerencji w prawa właściciela nieruchomości w przypadku służebności przesyłu jest większy, służebność ta nie musi mieć bowiem na celu zwiększenia użyteczności nieruchomości władnącej (por. art. 285 § 2 K.c.). Wprowadzenie do ustawy tej służebności podyktowane zostało narastającymi potrzebami gospodarczymi, a w konsekwencji ustanowienie służebności przesyłu realizuje ważne z punktu widzenie interesu ogólnego cele społeczno ekonomiczne. Trudno w związku z tym przyjąć, że te cele mogłyby pozostać poza zakresem przedmiotowej ulgi podatkowej. Nie sposób również przyjąć, że w wyniku wprowadzenia do Kodeksu cywilnego instytucji służebności przesyłu, przedmiotowa ulga podatkowa zostałaby pozbawiona swego praktycznego znaczenia.
Mając na uwadze, że inwestycje związane są z koniecznością lokalizacji urządzeń posadowionych na cudzym gruncie, zaś ta lokalizacja możliwa jest poprzez ustanowienie służebności przesyłu, to zdaniem Sądu oczywistym jest, że racjonalny ustawodawca, poszerzając zakres przedmiotowy ulgi podatkowej, miał na uwadze regulacje prawa cywilnego, które prawo do ulgi z cywilistycznego punktu widzenia uzasadniały.
Konkludując tę część rozważań, Sąd stwierdza, że uregulowana w art. 21 ust. 1 pkt 120 lit. a) u.p.d.o.f. ulga podatkowa z tytułu odszkodowania wypłaconego, na podstawie wyroków sądowych i zawartych umów (ugód), posiadaczom gruntów wchodzących w skład gospodarstwa rolnego, z tytułu ustanowienia służebności gruntowej, przysługuje także z tytułu ustanowienia służebności przesyłu jako odmiany służebności gruntowej.
Ponadto w ocenie Sądu, wbrew twierdzeniom organu interpretacyjnego, wypłacane wynagrodzenie za ustanowienie służebności przesyłu nie różni się w istocie od wypłaty odszkodowania za ustanowienie służebności gruntowej. Pojęcie odszkodowania odniesiono w art. 21 ust.1 pkt 120 u.p.d.o.f do trzech różnych sytuacji opisanych w punktach a, b i c tego przepisu. W punkcie a) ustawodawca nazwał odszkodowaniem ekwiwalent pieniężny za "ustanowienie służebności gruntowej". Przepisy Kodeksu cywilnego nie regulują bliżej tej kwestii, oprócz wskazania, że służebność gruntowa może być odpłatna lub nieodpłatna. Nie zostało więc nazwane przez ustawodawcę to świadczenie wypłacane przez właściciela nieruchomości władnącej na rzecz właściciela nieruchomości obciążonej. Skoro świadczenie nazwane w u.p.d.o.f. odszkodowaniem ma być wypłacone "na podstawie wyroków sądowych" i zawartych umów (ugód) to uznać należy, że zarówno w wyroku, a także w umowie zawartej przez osobę fizyczną z przedsiębiorą, realizującym inwestycję liniową takie świadczenie może być nazwane w różny sposób, np. jako ekwiwalent, wynagrodzenie, odszkodowanie, zapłata, należność itp. Niezależnie od sposobu nazwania w postanowieniu z dnia [...] grudnia 2012 r., czy w porozumieniu z dnia [...] kwietnia 2012 r. świadczenia pieniężnego otrzymanego przez skarżącego, zdaniem Sądu przy zwolnieniu podatkowym, fundamentalne znaczenie ma materialna istota tego świadczenia i cel jaki ma spełniać. W analizowanej sprawie oba świadczenia miały charakter odszkodowawczy. Pod pojęciem odszkodowania (nazwanego w wyroku sądowym "jednorazowym wynagrodzeniem") wypłaconego z tytułu ustanowienia prawa bezterminowej odpłatnej służebności przesyłu magistrali wodociągowej na rzecz spółki akcyjnej, rozumieć należy świadczenie pieniężne (wynagrodzenie) otrzymane przez osobę fizyczną będącą posiadaczem gruntów wchodzących w skład gospodarstwa rolnego, stanowiące odszkodowanie, czyli rekompensatę (ekwiwalent) za ograniczenie swojego prawa własności takich gruntów na rzecz przedsiębiorcy realizującego omawianą inwestycję liniową. Zdaniem Sądu takie wynagrodzenie stanowi odszkodowanie (ustalane szacunkowo, "z góry") za szkody, jakie poniesie posiadacz gruntów rolnych wskutek realizacji takiej inwestycji, w szczególności za utracone korzyści (lucrum cessans).
Dodatkowo Sąd zauważa, że organ interpretacyjny będąc związany opisanym we wniosku stanem faktycznym zobowiązany był przyjąć, że na podstawie zawartego w dniu [...] kwietnia 2012 r. porozumienia strona skarżąca otrzymała w istocie odszkodowanie i tak je nazwała we wniosku. Organ w tym zakresie nie był zatem uprawniony do kwestionowania tej okoliczności stanu faktycznego i nadawania temu świadczeniu innego charakteru. W tym zakresie rozważania organu były błędne. Warto podkreślić, że przedmiotowe zwolnienie podatkowe dotyczy tylko gruntów wchodzących w skład gospodarstwa rolnego, a więc ustawodawca miał na względzie fakt, iż grunty takie stanowią dla ich posiadacza środki produkcji służące (przynajmniej potencjalnie) do produkcji rolnej, a więc uzyskiwania przychodu. Obniżenie tego przyszłego przychodu oznacza więc w istocie "utracenie spodziewanych korzyści", stanowiących (obok "straty"), element ogólnego cywilistycznego pojęcia szkody.
Reasumując Sąd stwierdza, że wadliwe jest stanowisko organu, iż zwolnienie podatkowe przewidziane w art. 21 ust. 1 pkt 120 u.p.d.o.f. po dniu 2 sierpnia 2008 r. odnosi się (wyłącznie) do służebności gruntowych ustanawianych w okolicznościach wskazanych w tym przepisie. Nietrafne jest zatem twierdzenie jakoby omawiany przepis u.p.d.o.f. od 3 sierpnia 2008 r. odnosił się tylko do służebności gruntowych (których nie można już w tym zakresie ustanawiać!), a nie dotyczy ustanawianych od tej daty służebności przesyłu. Zdaniem Sądu, pozostawienie po dniu 2 sierpnia 2008 r. omawianego przepisu u.p.d.o.f. w niezmienionym brzmieniu należy interpretować jako brak zamiaru ustawodawcy do wyeliminowania przedmiotowego zwolnienia podatkowego. Uwzględniając przedstawioną powyżej wykładnię przepisu art. 21 ust. 1 pkt 120 u.p.d.o.f. uznać należy, że od dnia 3 sierpnia 2008 r. przedmiotowe zwolnienie odnosi się do ustanawianych służebności przesyłu, czyli takiej jak została opisana we wniosku o wydanie interpretacji. W ocenie Sądu, stanowisko takie nie prowadzi do rozszerzenia zakresu pojęciowego interpretowanego przepisu, bowiem mimo zmiany nazwy ustanawianej służebności, przepisem tym nadal objęte są te same desygnaty - nie została zatem naruszona zasada ścisłej interpretacji przepisów podatkowych. Przyjęcie zatem stanowiska prezentowanego przez organ w zaskarżonej interpretacji przeczyłoby zasadzie racjonalnego prawodawcy, chociaż - co należy podkreślić - istniejący (pozostawiony przez ustawodawcę) zapis tego przepisu budzi wątpliwości interpretacyjne i - w ocenie Sądu - wymaga dokonania zmian. Mając na względzie wcześniejsze rozważania Sąd uznał także, że nazwanie w art. 305² § 1 i § 2 K.c. odpłatności, której może żądać właściciel nieruchomości za ustanowienie służebności przesyłu, "wynagrodzeniem" a nie "odszkodowaniem", nie może prowadzić do pozbawienia właściciela gruntów wchodzących w skład gospodarstwa rolnego prawa do zwolnienia podatkowego otrzymanego z tego tytułu świadczenia pieniężnego (mającego charakter odszkodowania).
W tym stanie rzeczy Sąd stwierdza, że organ interpretacyjny dopuścił się naruszenia przepisów prawa procesowego, a w szczególności art. 14a – art. 14c, art. 120 i art. 121 § 1 O.p. oraz materialnego – art. 21 ust. 1 pkt 120 u.p.d.o.f., poprzez błędną jego interpretację.
Przy ponownym rozpatrzeniu wniosku o interpretację indywidualną organ podatkowy będzie zobowiązany, na podstawie art. 153 P.p.s.a., do uwzględnienia przedstawionej powyżej oceny prawnej poczynionej w tej sprawie przez Sąd.
Mając na względzie powyższe Sąd orzekł, na podstawie art. 146 § 1 P.p.s.a., jak w pkt. I sentencji wyroku. W przedmiocie kosztów postępowania sądowego orzeczono, w oparciu o treść art. 200 i art. 205 § 2 P.p.s.a., w kwocie równej uiszczonemu wpisowi i kosztów zastępstwa procesowego radcy prawnego oraz niezbędnych wydatków w postaci opłaty skarbowej od pełnomocnictwa.
| | | |