I SA/WR 742/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWSA we Wrocławiu oddalił skargę na postanowienie odmawiające zwolnienia spod egzekucji ruchomości, które były już zabezpieczone w postępowaniu karnym, uznając, że zwolnienie mogłoby doprowadzić do bezskuteczności egzekucji.
Skarżący domagał się zwolnienia spod egzekucji administracyjnej ruchomości, które wcześniej zostały zabezpieczone postanowieniem prokuratorskim w postępowaniu karnym. Organy egzekucyjne odmówiły zwolnienia, uznając, że ważny interes skarżącego nie przeważa nad koniecznością zapewnienia skuteczności egzekucji, zwłaszcza w sytuacji, gdy dotychczasowe działania egzekucyjne były nieskuteczne. Sąd administracyjny zgodził się z organami, podkreślając, że organ egzekucyjny ma swobodę uznania w tej kwestii, ale musi kierować się obiektywnymi kryteriami, w tym zasadą celowości i skuteczności egzekucji.
Sprawa dotyczyła skargi A. L. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu utrzymujące w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego o odmowie zwolnienia spod egzekucji ruchomości. Skarżący argumentował, że ruchomości te były już zabezpieczone w postępowaniu karnym i ich sprzedaż osłabiłaby jego pozycję. Organy egzekucyjne uznały istnienie ważnego interesu skarżącego, ale odmówiły zwolnienia, wskazując na ryzyko bezskuteczności egzekucji, zwłaszcza w kontekście wcześniejszych nieskutecznych działań egzekucyjnych (np. z rachunków bankowych) i braku wpłat dobrowolnych. Sąd administracyjny we Wrocławiu oddalił skargę. Sąd podkreślił, że organ egzekucyjny posiada swobodę uznania w kwestii zwolnienia spod egzekucji, ale musi ją wykonywać w sposób niearbitralny, kierując się obiektywnymi kryteriami. W tej sprawie sąd uznał, że odmowa zwolnienia była uzasadniona, ponieważ priorytetem jest skuteczność egzekucji, a skarżący nie wykazał możliwości zaspokojenia należności z innych źródeł. Sąd odrzucił również zarzuty dotyczące zbiegu egzekucji z zabezpieczeniem prokuratorskim, błędnej wykładni przepisów oraz naruszenia zasad postępowania, uznając je za bezprzedmiotowe lub gołosłowne w kontekście wniosku o zwolnienie spod egzekucji.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, organ egzekucyjny ma swobodę uznania w tej kwestii i może odmówić zwolnienia, jeśli uzna, że mogłoby to doprowadzić do bezskuteczności egzekucji, nawet jeśli istnieje ważny interes zobowiązanego.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że organ egzekucyjny prawidłowo zastosował art. 13 § 1 u.p.e.a., kierując się zasadą celowości i skuteczności egzekucji. Odmowa zwolnienia była uzasadniona, ponieważ skarżący nie wykazał możliwości zaspokojenia należności z innych źródeł, a egzekucja z innych składników majątkowych okazała się nieskuteczna.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (7)
Główne
u.p.e.a. art. 13 § 1
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Pomocnicze
u.p.e.a. art. 8
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 8a
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 18
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
k.p.a. art. 11
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 8 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.k. art. 293 § 5
Kodeks postępowania karnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organ egzekucyjny ma swobodę uznania w kwestii zwolnienia spod egzekucji, ale musi ją wykonywać w sposób niearbitralny, kierując się obiektywnymi kryteriami. Skuteczność egzekucji jest priorytetem, a odmowa zwolnienia była uzasadniona brakiem możliwości zaspokojenia należności z innych źródeł. Zbieg egzekucji z zabezpieczeniem prokuratorskim nie jest podstawą do zwolnienia spod egzekucji administracyjnej w trybie wniosku o zwolnienie.
Odrzucone argumenty
Naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię art. 13 § 1 u.p.e.a. (wymóg wskazania innych składników majątkowych). Naruszenie przepisów postępowania (proporcjonalność, bezstronność, przekonywanie) poprzez wydanie rozstrzygnięcia z pominięciem tych zasad. Błąd w ustaleniach faktycznych dotyczący możliwości prowadzenia egzekucji i uzyskania należności z innych składników majątkowych. Naruszenie art. 293 § 5 k.p.k. poprzez niezwolnienie spod egzekucji ruchomości objętych tytułem wykonawczym (zabezpieczeniem prokuratorskim).
Godne uwagi sformułowania
organ egzekucyjny, na wniosek zobowiązanego i ze względu na jego ważny interes, może zwolnić, na czas oznaczony lub nieoznaczony, z egzekucji w całości lub części określone składniki majątkowe zobowiązanego. swobodne uznanie administracyjne ważny interes skuteczność egzekucji zasada celowości postępowania egzekucyjnego nieracjonalna byłaby zgoda na zwolnienie jedynych w zasadzie składników majątkowych, które pozwalają na skuteczne prowadzenie egzekucji.
Skład orzekający
Jarosław Horobiowski
przewodniczący sprawozdawca
Łukasz Cieślak
sędzia
Tadeusz Haberka
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 13 § 1 u.p.e.a. w kontekście ważnego interesu zobowiązanego i skuteczności egzekucji, a także relacji między egzekucją administracyjną a zabezpieczeniem prokuratorskim."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji zbiegu egzekucji i zabezpieczenia, a jego zastosowanie może być ograniczone do podobnych stanów faktycznych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa ilustruje konflikt między potrzebą zaspokojenia zobowiązań podatkowych a ochroną majątku zabezpieczonego w postępowaniu karnym, co jest interesujące dla prawników procesowych.
“Czy zabezpieczenie prokuratorskie chroni majątek przed egzekucją podatkową? Sąd wyjaśnia.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI SA/Wr 742/23 - Wyrok WSA we Wrocławiu Data orzeczenia 2024-01-09 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2023-09-01 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu Sędziowie Jarosław Horobiowski /przewodniczący sprawozdawca/ Łukasz Cieślak Tadeusz Haberka Symbol z opisem 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych Hasła tematyczne Egzekucyjne postępowanie Skarżony organ Dyrektor Izby Skarbowej Treść wyniku *Oddalono skargę w całości Powołane przepisy Dz.U. 2022 poz 479 art. 8, art. 8a, art. 13 par. 1, art. 18 Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - t.j. Dz.U. 2022 poz 2000 art. 6-7, art. 8 par. 1, art. 11 Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j. Dz.U. 2022 poz 1375 art. 293 par. 5 Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks postępowania karnego (t. j.) Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: SWSA Jarosław Horobiowski (sprawozdawca), Sędziowie: SWSA Tadeusz Haberka, AWSA Łukasz Cieślak, po rozpoznaniu w Wydziale I, na posiedzeniu niejawnym, w trybie uproszczonym, w dniu 9 stycznia 2024 r., sprawy ze skargi A. L. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu z dnia 6 lipca 2023 r., nr 0201-IEE1.7192.70.2023.2.RO w przedmiocie odmowy zwolnienia spod egzekucji ruchomości: oddala skargę w całości. Uzasadnienie 1. Postępowanie przed organami administracji publicznej. 1.1. Przedmiotem skargi A. L. (dalej: Strona, Dłużnik, Zobowiązany, Skarżący) jest postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu (dalej: DIAS, organ odwoławczy) z dnia 6 lipca 2023 r. nr 0201-IEE1.7192.70.2023.2.RO (w skardze podano błędny numer, który dotyczył innego postanowienia), którym utrzymano w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego Wrocław-[...] (dalej: NUS, organ egzekucyjny) z dnia 24 maja 2023 r. nr 0224-SEE-2.7113.46.6.2023 o odmowie zwolnienia spod egzekucji ruchomości. Wobec, wynikającego z przepisu art. 141 § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm.; dalej jako p.p.s.a.), obowiązku zwięzłego przedstawienia stanu sprawy, a nie powielania zawartości (treści) akt, wskazuje się, co następuje. 1.2. NUS prowadzi wobec Strony postępowanie egzekucyjne w związku z tytułami wykonawczymi o numerach: [...], [...], [...], [...], [...]. Naczelnik Urzędu Skarbowego Wrocław-[...] (dalej: NUSW-[...]), działając na zlecenie NUS, protokołem z dnia 19 sierpnia 2022 r., zajął i odebrał ruchomości będące własnością Skarżącego. Ruchomości wyszczególnione w poz. 1-82 protokołu były przedmiotem zabezpieczenia w postępowaniu, które prowadziła Prokuratura Okręgowa pod sygn. akt [...], pozostając w depozycie Komisariatu Policji W. W dniu 19 sierpnia 2022 r. zostały one odebrane dotychczasowemu dozorcy i umieszczone w składnicy zajętych ruchomości prowadzonej przez NUSW-[...]. Przy zajęciu i odbiorze ruchomości Dłużnik nie był obecny, a o zajęciu został poinformowany przez doręczenie protokołu zajęcia, który został mu przesłany przy piśmie z dnia 19 sierpnia 2022 r. Skarga Zobowiązanego na tę czynność egzekucyjną została oddalona przez organ egzekucyjny, lecz – na skutek zażalenia – DIAS uchylił w części to rozstrzygnięcie, orzekając o uznaniu skargi w części za zasadną z zaleceniem usunięcia wady czynności poprzez prawidłowe doręczenie tytułów wykonawczych o numerach [...] oraz [...]. Rozstrzygnięcie organu odwoławczego uprawomocniło się, ponieważ Strona nie złożyła na nie skargi do sądu administracyjnego. Odpisy ww. nieskutecznie doręczonych tytułów wykonawczych, na podstawie których dokonano zajęcia, zostały przesłane Zobowiązanemu przez NUS (por. pismo z 12 kwietnia 2023 r.). Pismem z dnia 24 marca 2023 r., Dłużnik wniósł o zwolnienie spod egzekucji zajętych składników majątkowych. W uzasadnieniu ponownie zwrócił uwagę na fakt, że zajęte ruchomości zostały również zabezpieczone postanowieniem o zabezpieczeniu majątkowym, wydanym przez Prokuraturę Okręgową we W. w postępowaniu o sygn. akt [...]. Dłużnik wyraził przekonanie, że zajęcie tych składników majątkowych oraz ich sprzedaż w drodze egzekucji administracyjnej osłabią jego pozycję prawną i ekonomiczną, jako podejrzanego, w prowadzonym postępowaniu karnym. Za ważnym interesem Zobowiązanego stoi więc celowość dokonanego przez prokuratora zabezpieczenia na ruchomościach oszacowanych w chwili wydania przez niego tegoż postanowienia na kwotę 165.913,00 zł. Zabezpieczenie zostało dokonane i nie wygasło z mocy prawa. Nie zostało też wydane postanowienie w przedmiocie sprzedaży mienia. Nadto, w ocenie Strony, mogło też dojść do naruszenia tajemnicy postępowania przygotowawczego i do przekroczenia uprawnień przez funkcjonariuszy publicznych na jej szkodę poprzez wykorzystanie informacji pozyskanych w sposób nieuprawniony oraz poprzez nieuprawnione wyrażenie zgody przez prokuratora na zajęcie i sprzedaż zabezpieczonych składników majątkowych. W tym zakresie – w ocenie Dłużnika – organ egzekucyjny nie jest dysponentem tego postępowania, skoro doszło również do zbiegu egzekucji. Kwestię dotyczącą zbiegu egzekucji organ egzekucyjny wyjaśnił Zobowiązanemu w piśmie z dnia 16 maja 2023 r. nr [...]. 1.3. NUS, postanowieniem z dnia 24 maja 2023 r., odmówił zwolnienia z egzekucji zajętych ruchomości. Uznał, że okoliczności przedstawione przez Dłużnika uprawdopodabniają spełnienie przesłanki "ważnego interesu", lecz nie przemawiają za wyrażeniem zgody na przedmiotowe zwolnienie z egzekucji. Stwierdził bowiem, że zwolnienie spod egzekucji mogłoby doprowadzić do jej bezskuteczności, skoro – w odniesieniu do innych składników majątkowych – nie przyniosła ona rezultatu. Z kolei Strona, wnioskując o zwolnienie z egzekucji ruchomości, nie wskazała alternatywnego sposobu uregulowania zaległości. 1.4. W zażaleniu na powyższe postanowienie, Zobowiązany zarzucił: - błąd w ustaleniach faktycznych przyjęty za podstawę rozstrzygnięcia, a mający wpływ na jego treść; - naruszenie prawa materialnego o postępowaniu egzekucyjnym w administracji poprzez błędną ich wykładnię; - niewłaściwe zastosowanie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. 1.5. Na skutek wniesionego przez Stronę zażalenia, DIAS, postanowieniem z dnia 6 lipca 2023 r. utrzymał w mocy postanowienie organu egzekucyjnego o odmowie zwolnienia z egzekucji zajętych ruchomości, uznając słuszność stanowiska i argumentacji NUS, którą organ odwoławczy rozwinął w swoim rozstrzygnięciu. 2. Postępowanie przed Sądem I instancji. 2.1. W skardze na powyższe postanowienie DIAS, Strona zarzuciła: I. naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, a w szczególności: a) treści przepisu art. 13 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2022 r., poz. 479 ze zm.; dalej: u.p.e.a.) poprzez błędną jego wykładnię i nieuprawnione przyjęcie, że w przypadku złożenia wniosku o wyłączenie spod egzekucji określonych składników majątkowych zobowiązanego, winien on wskazać inne składniki majątkowe, z których możliwe będzie zaspokojenie zobowiązania; b) treści art. 13 § 1 u.p.e.a. poprzez błędną jego wykładnię i nieuprawnione przyjęcie, że ustawa uzależnia - poza wnioskiem złożonym przez zobowiązanego, a także wykazaniem jego ważnego interesu - wydanie zgody przez organ na zwolnienie składników majątkowych spod egzekucji, jeszcze od innych niesprecyzowanych w ustawie wymagań, którym winien sprostać zobowiązany; c) treści przepisu art. 8 u.p.e.a. i art. 8a u.p.e.a. poprzez błędną ich wykładnię i nieuprawnione przyjęcie, że tylko wymienione w treści tych przepisów ruchomości i składniki majątku zobowiązanego, mogą podlegać zwolnieniu spod egzekucji. II. naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a w szczególności: a) art. 8 § 1 k.p.a. w związku z 18 u.p.e.a. poprzez wydanie rozstrzygnięcia z pominięciem dyrektywy proporcjonalności i bezstronności; b) art. 11 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2023 r., poz. 775 ze zm.; dalej: k.p.a.) w związku z art. 18 u.p.e.a, poprzez prowadzenie postępowania w sposób uniemożliwiający doprowadzenie przez Zobowiązanego do wykonania zobowiązania bez potrzeby stosowania środków przymusu; c) art. 293 § 5 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks postępowania karnego (Dz.U. z 2022 r., poz. 1375 ze zm.; dalej: k.p.k.) w związku z art. 6 k.p.a., w związku z art. 7 k.p.a., w związku z art. 18 u.p.e.a. poprzez niezwolnienie spod egzekucji ruchomości objętych obowiązującym tytułem wykonawczym; III. błąd w ustaleniach faktycznych, przyjęty za podstawę rozstrzygnięcia, który miał istotny wpływ na wynik sprawy, a w szczególności: a) dowolne przyjęcie, wobec egzekucji, która prowadzona jest w sposób przewlekły oraz niejednokrotnie z naruszeniem przepisów ustawy, że: "nie można zwolnić spod egzekucji zajętych ruchomości z uwagi na to, że egzekucja mogłaby się okazać bezskuteczna"; b) "że to zobowiązany, który ubiega się o zwolnienie spod egzekucji, powinien wykazać (poza posiadaniem ważnego interesu w zwolnieniu określonych składników majątkowych), także możliwość prowadzenia egzekucji i uzyskanie egzekwowanych należności z innych składników majątkowych."; c) nieprawdziwe stwierdzenie, że DIAS w postanowieniu z dnia 20 grudnia 2022 r. nr 0201-IEE1.711.276.2022.7.MŚ rozpoznał zarzut doprowadzenia – przez zastosowanie środka egzekucyjnego w stosunku do ruchomości zabezpieczonych przez Prokuratora w postępowaniu o sygn. [...] – do zbiegu egzekucji administracyjnej z zabezpieczeniem sądowym; d) nieprawdziwe stwierdzenie, że: "Prokurator zabezpieczył ruchomości, ale nie kierował tego postępowania do wykonania.", kiedy to już z mocy samej ustawy postanowienie o zabezpieczeniu majątkowym z chwilą jego wydania stanowi tytuł wykonawczy (art. 293 § 5 k.p.k.). Strona wniosła o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia ze stwierdzeniem, że zostało ono wydane z naruszeniem przepisów prawa. 2.2. W odpowiedzi na skargę, podtrzymując dotychczasowe stanowisko, organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie. 3. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje. 3.1. Na podstawie art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2023, poz. 2492 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Przepis art. 145 § 1 p.p.s.a., ogranicza podstawy prawne uwzględnienia skargi do stwierdzenia naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd administracyjny w oparciu o art. 134 § 1 p.p.s.a. rozstrzyga w granicach sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a p.p.s.a., które to ograniczenie nie ma zastosowania w rozpatrywanej sprawie (odnosi bowiem się do skarg dotyczących interpretacji indywidualnych). 3.2. Skarga nie podlegała uwzględnieniu. 3.3. Ujmując rzecz najogólniej, sprawa dotyczy zasadności odmowy zwolnienia spod egzekucji administracyjnej zajętych ruchomości Zobowiązanego, które wcześniej zostały już zajęte na podstawie postanowienia prokuratorskiego o zabezpieczeniu, dokonanym w toku postępowania karnego przygotowawczego, a które to zabezpieczenie dotychczas nie wygasło. 3.4. Wskazując jej ramy prawne sprawy, należy odnieść się w pierwszej kolejności do przepisu art. 13 § 1 u.p.e.a., zgodnie z którym organ egzekucyjny, na wniosek zobowiązanego i ze względu na jego ważny interes, może zwolnić, na czas oznaczony lub nieoznaczony, z egzekucji w całości lub części określone składniki majątkowe zobowiązanego. Przepis ten niewątpliwie statuuje dla organu egzekucyjnego tzw. swobodne uznanie administracyjne w kwestii rozstrzygnięcia o tego rodzaju wniosku. Aby jednak mogło dojść do realizacji tej kompetencji przez organ egzekucyjny, najpierw musi on ustalić, że po stronie zobowiązanego zachodzi ku temu jego "ważny interes", które to pojęcie jest tzw. wyrażeniem niedookreślonym. W sprawie istotnym jest, że organy obu instancji uznały, że taki ważny interes po stronie Dłużnika występuje, wskazując przy tym argumenty przemawiające za przyjęciem takiej oceny. Tak dokonanej oceny Sąd z kolei nie podważa, ani zresztą nie mógłby podważyć z uwagi na – wynikający z art. 134 § 2 p.p.s.a. – zakaz wydawania orzeczenia na niekorzyść skarżącego, o ile nie stwierdza się przy tym naruszenia prawa skutkującego stwierdzeniem nieważności. Podstaw do przyjęcia, że do tego typu naruszenia w sprawie doszło, Sąd natomiast nie znajduje. 3.5. W kwestii prawidłowości realizacji uznaniowej kompetencji organu egzekucyjnego stwierdzić należy, że powinna być ona wykonywana w sposób swobodny, lecz nie dowolny czy arbitralny. To oznacza, że przy rozstrzygnięciu czy zwolnienia spod egzekucji dokonać czy też nie, organ powinien kierować się kryteriami o charakterze obiektywnym, wszechstronnie je zbadać, oceniając przy tym wagę (znaczenie) każdego z nich oraz wpływ na wynik uznaniowego procesu decyzyjnego, a na końcu wskazać, które kryteria i z jakich powodów uważa on za rozstrzygające w kwestii zasadności wniosku. Uzasadnienie tak przeprowadzonego uznania powinno uwzględniać doświadczenie życiowe oraz być zgodne z zasadami logiki i wewnętrznie spójne. Jeśli tylko organ spełni te wytyczne, to ani organ odwoławczy, ani sąd administracyjny nie mogą prawidłowości rozstrzygnięcia uznaniowego kwestionować, chociażby ich ocena wagi ogółu lub poszczególnych kryteriów, jakimi kierował się organ egzekucyjny, byłaby istotnie odmienna. Przekładając powyższe na okoliczności niniejszej sprawy, NUS przyjął, jako decydujące (rozstrzygające) kryterium realizacji jego uznaniowej kompetencji, skuteczność egzekucji, za której sprawne i efektywne przeprowadzenie ponosi odpowiedzialność. Zdaniem Sądu tak przeprowadzone uznanie było prawidłowe. Wynik rozstrzygnięcia i sposób jego uzasadnienia respektowały zasadę legalizmu oraz zasadę przekonywania. Organ egzekucyjny odwołał się bowiem do kryterium obiektywnego, które ma usprawiedliwienie w zasadach i celach ogólnych egzekucji administracyjnej. Wywód przeprowadzony w tym zakresie w uzasadnieniu postanowienia o odmowie zwolnienia spod egzekucji jest logiczny, wewnętrznie spójny i obiektywnie przekonujący, chociaż subiektywna ocena tej kwestii przez Skarżącego może być i pozostaje odmienna, do czego ma on pełne prawo. Nie oznacza to jednak, że kompetencja uznaniowa została zrealizowana w sposób nieprawidłowy czy też z naruszeniem ogólnych zasad postępowania, którymi organ egzekucyjny powinien się w tej mierze zawsze kierować, w szczególności zasady przekonywania (art. 11 k.p.a. w związku z art. 18 u.p.e.a.). Sąd podziela zatem ocenę organu egzekucyjnego, że przy stosowaniu art. 13 § 1 u.p.e.a. powinien on też uwzględnić zasadę celowości postępowania egzekucyjnego, która wskazuje, że celem postępowania egzekucyjnego jest bezpośrednie doprowadzenie do jak najszybszego wyegzekwowania zaległości. Dlatego dbając o interes wierzyciela organ egzekucyjny nie może doprowadzić do bezskuteczności egzekucji. Istotne znaczenie dla dokonanej oceny zasadności zwolnienia ma w związku z tym fakt nieskuteczności dotychczasowych działań egzekucyjnych. Organ egzekucyjny, przedstawiając motywy wydanego rozstrzygnięcia, wskazał, że egzekucja z rachunków bankowych nie przyniosła oczekiwanych rezultatów. Dodatkowo organ egzekucyjny zwrócił też uwagę na brak wpłat dobrowolnych czy to do organu egzekucyjnego czy też do wierzyciela. To z kolei tym bardziej pokazuje, że nieracjonalna byłaby zgoda na zwolnienie jedynych w zasadzie składników majątkowych, które pozwalają na skuteczne prowadzenie egzekucji. Słusznie organy powoływały się przy tym na konkretne orzeczenia sądów administracyjnych podkreślające, że w ramach swobodnego uznania, w kwestii zasadności zwolnienia spod egzekucji, organ egzekucyjny powinien wziąć pod uwagę wpływ jego rozstrzygnięcia na skuteczność egzekucji, wobec czego ma prawo oczekiwać od zobowiązanego inicjatywy w zakresie wskazania alternatywnych możliwości zaspokojenia egzekwowanych na rzecz wierzyciela zobowiązań (por. w szczególności wyrok NSA z dnia 18 sierpnia 2022 r. sygn. akt III FSK 1094/21, w którym wyjaśniono, że strona powinna także wskazać, że możliwe jest prowadzenie egzekucji i uzyskanie egzekwowanych należności z innych jej składników majątkowych; wyrok NSA z dnia 23 czerwca 2022 r. sygn. akt III FSK/22, w którym wyrażono pogląd, że zobowiązany powinien wykazać możliwość prowadzenia egzekucji i uzyskania egzekwowanych należności z innych jego składników majątkowych, bowiem uwzględnienie wniosku o zwolnienie spod egzekucji nie może prowadzić do bezskuteczności egzekucji). W opisanym kontekście, gdy objęte, kwestionowanym przez Skarżącego, zajęciem ruchomości pozostają jedynym uchwytnym składnikiem jego majątku, a on sam nie wskazuje na realną możliwość zaspokojenia należności Wierzyciela z innych źródeł, nie może być mowy o naruszeniu wobec niego zasady bezstronności (art. 8 § 1 k.p.a. w związku z art. 18 u.p.e.a.), proporcjonalności (art. 8 § 1 k.p.a. w związku z art. 18 i art. 7 § 2 u.p.e.a.) oraz zasad przekonywania (art. 11 k.p.a. w związku z art. 18 u.p.e.a.) i celowości egzekucji (art. 6 § 1 u.p.e.a.) poprzez rzekome umożliwienie mu wykonania obowiązku wynikającego z administracyjnych tytułów wykonawczych bez stosowania środków przymusu. Te zarzuty, w związku z ich gołosłownością i brakiem skonkretyzowania, są zatem całkowicie chybione. To samo odnosi się również do zarzutu błędnej wykładni art. 8 i art. 8a u.p.e.a. poprzez rzekome nieuprawnione przyjęcie, że tylko wymienione w treści tych przepisów ruchomości i składniki majątku zobowiązanego, mogą podlegać zwolnieniu spod egzekucji. Zarzut ten jest nieprawdziwy, bowiem takiej wykładni ani NUS, ani DIAS nie prezentowały. Organ odwoławczy wskazał natomiast w sposób wyraźny i w zgodzie z brzmieniem tych przepisów, że ujęto w nich katalog ruchomości wyłączonych (pogrubienie Sądu) spod egzekucji administracyjnej (por. str. 5 zaskarżonego postanowienia). W kwestionowanych postanowieniach obu organów nigdzie nie ma z kolei stwierdzenia, że tylko wymienione w tych przepisach ruchomości i składniki majątku zobowiązanego mogą podlegać zwolnieniu spod egzekucji. Taki sposób formułowania zarzutu polega w istocie na manipulacji faktami. 3.6. Pozostałe podniesione zarzuty były bezprzedmiotowe, albowiem w ogóle nie dotyczyły istoty tej konkretnie sprawy. W trybie wniosku o zwolnienie spod egzekucji nie bada się bowiem prawidłowości wszczęcia egzekucji oraz skuteczności dokonania zajęcia egzekucyjnego czy też zajęcia zabezpieczającego, które uległo następnie przekształceniu w zajęcie egzekucyjne. Z tego względu obojętne dla rozstrzygnięcia wniosku Skarżącego o zwolnienie spod egzekucji przedmiotowych ruchomości była kwestia: - zbiegu sądowego zabezpieczenia, którego dokonał na nich wcześniej prokurator w postępowaniu karnym przygotowawczym, a które – co nie było w sprawie sporne – nie zostało dotychczas uchylone, z egzekucją administracyjną zobowiązań na rzecz NUS jako wierzyciela oraz (nie)kierowania do wykonania zabezpieczenia prokuratorskiego i (nie)rozpoznania zarzutu doprowadzenia do zbiegu egzekucji administracyjnej z zabezpieczeniem sądowym i braku zwolnienia spod egzekucji przedmiotów objętych, tytułem zabezpieczenia, które podlega wykonaniu z mocy prawa w myśl art. 293 § 5 k.p.k. (zajęcie zabezpieczające – w kontekście powoływanego przepisu – nie uniemożliwia dokonania zajęcia tych samych przedmiotów w ramach egzekucji administracyjnej, w szczególności nie zachodzą podstawy prawne do uznania ich za wyłączone spod egzekucji, na co słusznie wskazywał dotychczas zarówno organ egzekucyjny, jak i DIAS, chociaż nie w sposób, który przekonałby Skarżącego do ich stanowiska, na co z kolei organy te nie mają już wpływu), - wyrażenia zgody prokuratorskiej na zajęcie i sprzedaż przedmiotowych ruchomości w formie zwykłego pisma, zamiast w formie postanowienia (prokurator reprezentujący interesy majątkowe Skarbu Państwa w toku postępowania karnego, w związku z potencjalnymi należnościami, jakie mogą powstać w związku z prawomocnym wyrokiem skazującym wobec Zobowiązanego, ma zagwarantowane możliwości obrony przed działaniami podejmowanymi w toku egzekucji administracyjnej w szczególności w ramach skargi na czynność egzekucyjną w postaci zajęcia ruchomości przez organ egzekucyjny, a zatem może te środki wykorzystywać wedle swojego uznania, zgodnie z zasadą volenti non fit iniuria/chcącemu nie dzieje się krzywda/ – w niniejszej sprawie wyraził swoje stanowisko w tym zakresie w sposób jasny i stanowczy w ramach pisemnej zgody na zajęcie i sprzedaż tych ruchomości przez organ egzekucyjny; Zobowiązany nie jest natomiast w toku egzekucji administracyjnej rzecznikiem interesów majątkowych Skarbu Państwa związanych z toczącym się wobec niego postępowaniem karnym), - możliwości ujawnienia organom postępowania egzekucyjnego, odnoszących się do Dłużnika, danych wrażliwych z postępowania karnego i związanej z tym potencjalnej odpowiedzialności funkcjonariuszy publicznych (ochrona interesów Zobowiązanego w tym zakresie może być przez niego realizowana w ramach odrębnych postępowań cywilnych i/lub karnych), - przewlekłości postępowania egzekucyjnego (zwalczaniu nieuzasadnionej zwłoki w postaci przewlekłości postępowania służy odrębna skarga na przewlekłość), 3.7. Z powyższych względów, wobec niezasadności wszystkich zarzutów skargi, należało ją oddalić na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI