I SA/WR 734/23

I SA/Wr 734/23 - Wyrok WSA we Wrocławiu
Data orzeczenia
2024-09-12
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2023-08-29
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Sędziowie
Dagmara Stankiewicz-Rajchman
Iwona Solatycka /sprawozdawca/
Piotr Kieres /przewodniczący/
Symbol z opisem
6114 Podatek od spadków i darowizn
Hasła tematyczne
Inne
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
*Oddalono skargę w całości
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 2651
art. 76 par. 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r.  Ordynacja podatkowa (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Piotr Kieres, Sędziowie sędzia WSA Dagmara Stankiewicz- Rajchman, asesor WSA Iwona Solatycka (sprawozdawca), , po rozpoznaniu w Wydziale I na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 12 września 2024 r. sprawy ze skargi B. C. i D. C. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu z dnia 12 lipca 2023 r. nr 0201-IER.7010.50.2023 w przedmiocie zaliczenia nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2022 r. na poczet zaległości w podatku od spadków i darowizn, oddala skargę w całości.
Uzasadnienie
Przedmiotem skargi B. C. i D. C. (dalej: strony, podatnicy, skarżący) jest postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej (dalej: DIAS, organ II instancji) z dnia 12 lipca 2023 r. znak 0201-IER.7010.50.2023 utrzymujące w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w Oławie (dalej: NUS, organ I instancji) z dnia 19 kwietnia 2023 r. znak 0217-SER.7010.2.2023 o zaliczeniu nadpłaty z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za 2022 r. na poczet zaległości z tytułu podatku od spadków i darowizn za 2015 r.
Postępowanie przed organami.
Decyzją z dnia 17 września 2018 r. nr 0218-SPV.4104.28.2018 Naczelnik Urzędu Skarbowego w Strzelinie ustalił B. C. zobowiązanie w podatku od spadków i darowizn w wysokości 4.877,00 zł Decyzja jest ostateczna. W obrocie prawnym znajduję się nieprawomocna decyzja o odmowie umorzenia ww. należności z tytułu zaległości w podatku od spadków i darowizn. Sprawa jest zawisła przed tut. Sądem.
W dniu 16 lutego 2023 r. podatnicy złożyli wspólne zeznanie podatkowe o wysokości osiągniętego dochodu (poniesionej straty) w roku podatkowym 2022 (PIT-37) z wykazaną nadpłatą w wysokości 2.882,00 zł.
W związku z niedokonaniem przez podatnika zapłaty zaległości z tytułu podatku od spadków i darowizn NUS postanowieniem z dnia 19 kwietnia 2023 r. zaliczył nadpłaty z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za 2022 r. na poczet zaległości z tytułu podatku od spadków i darowizn.
Postanowieniem z dnia 12 lipca 2023 r. DIAS utrzymał w mocy postanowienie NUS z dnia 19 kwietnia 2023 r. w sprawie zaliczenia nadpłaty, wskazując, że wniosek o umorzenia zaległości od spadków i darowizn nie stanowi przeszkody do wydania postanowienia o zaliczeniu.
Postępowanie przed Sądem.
Od powyższego postanowienia DIAS, strony wniosły skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, zarzucając, że złożenie wniosku o umorzenie zaległości z tytułu podatku od spadków i darowizn wyłącza możliwość zaliczenia nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych. Wskazali, że zaliczenie nadpłaty stanowi znaczny uszczerbek dla finansów Rodziny. Przedstawili przebieg postepowania w sprawie wniosku o umorzenie zaległości, prowadzonego postępowania egzekucyjnego oraz zaliczenia nadpłaty. Wskazano, że postanowienie o zaliczeniu nadpłaty zostało wydane po terminie zwrotu tej nadpłaty.
W odpowiedzi na skargę DIAS wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga nie jest zasadna.
Na wstępie należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2023 r., poz. 1634, ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Na mocy art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935, ze zm.; dalej: p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty (art. 3 § 2 pkt 2 p.p.s.a.). Wskutek takiej kontroli postanowienie może zostać uchylone w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, ewentualnie w razie naruszenia prawa w sposób dający podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.). W przypadku kwalifikowanego naruszenia prawa sąd stwierdza nieważność postanowienia (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a, które to ograniczenie nie ma zastosowania w rozpatrywanej sprawie.
Stosownie do art. 119 pkt 3 p.p.s.a., sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów (art. 120 p.p.s.a.). Na tej podstawie Sąd rozpoznał niniejszą sprawę w ww. trybie.
Wskazując ramy prawne, przywołać należy art. 76 § 1 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2022 r., poz. 2651, ze zm.; dalej: o.p.) stosownie do którego nadpłaty wraz z ich oprocentowaniem podlegają zaliczeniu z urzędu na poczet zaległości podatkowych wraz z odsetkami za zwłokę, odsetek za zwłokę od nieuregulowanych w terminie zaliczek na podatek, kosztów upomnienia oraz bieżących zobowiązań podatkowych, a w razie ich braku podlegają zwrotowi z urzędu, chyba że podatnik złoży wniosek o zaliczenie nadpłaty w całości lub w części na poczet przyszłych zobowiązań podatkowych.
W myśl art. 76a § 1 o.p. w sprawach zaliczenia nadpłaty na poczet zaległych oraz bieżących zobowiązań podatkowych wydaje się postanowienie, na które służy zażalenie. W przypadku zaliczenia nadpłaty na poczet zaległości podatkowych przepisy art. 55 § 2 i art. 62 § 1 stosuje się odpowiednio.
Zgodnie z art. 62 § 1 o.p. jeżeli na podatniku ciążą zobowiązania podatkowe z różnych tytułów, dokonaną wpłatę zalicza się na poczet podatku zgodnie ze wskazaniem podatnika, a w przypadku braku takiego wskazania - na poczet zobowiązania podatkowego o najwcześniejszym terminie płatności spośród wszystkich zobowiązań podatkowych podatnika. W przypadku gdy na podatniku ciążą zobowiązania podatkowe, których termin płatności upłynął, dokonaną wpłatę zalicza się na poczet zaległości podatkowej o najwcześniejszym terminie płatności we wskazanym przez podatnika podatku, a w przypadku braku takiego wskazania lub braku zaległości podatkowej we wskazanym podatku - na poczet zaległości podatkowej o najwcześniejszym terminie płatności spośród wszystkich zaległości podatkowych podatnika.
Jak stanowi art. 55 o.p. odsetki za zwłokę wpłacane są bez wezwania organu podatkowego (§ 1), zaś jeżeli dokonana wpłata nie pokrywa kwoty zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę, wpłatę tę zalicza się proporcjonalnie na poczet kwoty zaległości podatkowej oraz kwoty odsetek za zwłokę w stosunku, w jakim, w dniu wpłaty, pozostaje kwota zaległości podatkowej do kwoty odsetek za zwłokę (§ 2).
Zgodnie z art. 51 § 1 o.p. zaległością podatkową jest podatek niezapłacony w terminie płatności. Stosownie do § 2 ww. artykułu za zaległość podatkową uważa się także niezapłaconą w terminie płatności zaliczkę na podatek, w tym również zaliczkę, o której mowa w art. 23a, lub ratę podatku.
Stosownie do art. 59 § 1 pkt 4 o.p. zobowiązanie podatkowe wygasa w całości lub w części wskutek zaliczenia nadpłaty lub zaliczenia zwrotu podatku.
Z akt sprawy wynika, że ze złożonego zeznania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2022 r. wynikała nadpłata, a na skarżącej ciążyła zaległość podatkowa z tytułu podatku od spadków i darowizn. Mając na uwadze powyższe przepisy, prawidłowym było dokonanie zaliczenia nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2022 r. na poczet ww. zaległości.
W myśl art 53 § 1 o.p. od zaległości podatkowych, z zastrzeżeniem art. 52 § 1 pkt 2 i art. 54, naliczane są odsetki za zwłokę. Skoro więc nadpłata powstała po terminie płatności zobowiązania z tytułu podatku od spadków i darowizn, a nie wystąpiły okoliczności wyłączające naliczanie odsetek za zwłokę, to dokonując zaliczenia, mając na uwadze brzmienie art. 55 § 2 w zw. z art. 76a § 1 o.p., właściwie organ dokonał rozliczenia zaliczanej wpłaty proporcjonalnie na poczet kwoty zaległości i na poczet kwoty odsetek.
Zasadne jest też stanowisko DIAS, że złożenie wniosku o umorzenie zaległości podatkowej, nie wstrzymuje czynności związanych z zaliczeniem nadpłaty na te zaległość. Zgodnie z art. 76a § 2 pkt 1 o.p. zaliczenie nadpłaty na poczet zaległości podatkowych następuje z dniem powstania nadpłaty. Wystąpienie z wnioskiem o umorzenie zaległości podatkowych nie zmienia faktu, że nadal jest to podatek niezapłacony w terminie płatności, a więc stanowiący zaległość podatkową w rozumieniu art. 51 § 1 o.p. Zaległość podatkowa nie przestaje istnieć z chwilą złożenia wniosku o jej umorzenie. Okoliczność, że toczy się postępowanie z wniosku strony o umorzenie zaległości podatkowych nie zwalniała organu podatkowego od obowiązku zaliczenia nadpłaty na poczet tych zaległości. Teza skarżących, iż złożenie wniosku o umorzenie zaległości podatkowych wyłącza możliwość wydania postanowienia o zaliczeniu nadpłaty na poczet tych zaległości nie ma żadnego oparcia w treści obowiązujących przepisów prawa. Zaskarżone postanowienie jest też zgodne z art. 55 § 2 o.p. normującym zasadę podziału zaliczanej kwoty nadpłaty na poczet zaległości podatkowej oraz przypadającej od niej kwoty odsetek za zwłokę (zob. wyrok z dnia 9 grudnia 2014 r. sygn.. akt: I SA/Łd 1009/14, CBOSA). Ponadto kwestie dotyczące postepowania w sprawie umorzenia zaległości, czy też kwestie dotyczące zasadności egzekucji administracyjnej, nie mogą być rozpatrywane w postępowaniu w sprawie nadpłaty.
Mając na uwadze powyższe, Sąd uznał, że organ nie naruszył przy wydawaniu skarżonego postanowienia przepisów prawa procesowego ani materialnego, dlatego na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę w całości