I SA/WR 73/07

I SA/Wr 73/07 - Wyrok WSA we Wrocławiu
Data orzeczenia
2007-05-31
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2007-01-11
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Sędziowie
Ireneusz Dukiel
Ludmiła Jajkiewicz /przewodniczący/
Marek Olejnik /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6119 Inne o symbolu podstawowym 611
Hasła tematyczne
Interpretacje podatkowe
Skarżony organ
Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku
*Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 1995 nr 154 poz 792
art. 2
Ustawa z dnia 1 grudnia 1995 r. o wpłatach z zysku przez jednoosobowe spółki Skarbu Państwa.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA – Ludmiła Jajkiewicz Sędziowie Sędzia WSA – Ireneusz Dukiel Asesor WSA - Marek Olejnik (sprawozdawca) Protokolant Katarzyna Wilczek po rozpoznaniu na rozprawie w Wydziale I w dniu 31 maja 2007 r. sprawy ze skargi : Syndyka masy upadłości Zakładów A Sp. z o.o. w upadłości we W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie interpretacji przepisów prawa podatkowego oddala skargę.
Uzasadnienie
Syndyk masy upadłości Zakładów A Sp. z o.o. w upadłości we W. w trybie art. 14a ustawy z dnia 29.08.1997r. Ordynacji podatkowej (Dz.U. z 2005r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) złożył wniosek o udzielenie interpretacji w zakresie zastosowania wobec jednoosobowej spółki Skarbu Państwa w upadłości przepisów art. 2 ust. 1 i 6 w zw. z art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 01.12.1995r. o wpłatach z zysku przez jednoosobowe spółki Skarbu Państwa. Zdaniem Syndyka, regulowanie kwot wpłat z zysku jako niepodatkowych należności budżetu państwa z masy upadłości w postępowaniu obejmującym likwidację majątku jest wątpliwe. Nie jest jasne bowiem, czy przedmiotowe należności odpowiadają pojęciu danin publicznych, tj. podatkom, opłatom i cłu. Wpłaty z zysku uprzywilejowują jako wierzyciela Skarb Państwa. Ich wypłata powoduje nierówne traktowanie wspólników spółek kapitałowych w upadłości.
Postanowieniem z [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego W. – K. uznał stanowisko Syndyka za nieprawidłowe stwierdzając istnienie obowiązku dokonywania wpłat z zysku przez jednoosobową spółkę Skarbu Państwa w upadłości. Na potwierdzenie swojego stanowiska przywołał treść przepisu art.2 ust.1 ustawy o wpłatach z zysku przez jednoosobowe spółki skarbu Państwa oraz treść przepisu art. 230 ust. 3 pkt 4 ustawy Prawo upadłościowe i naprawcze. Ponadto wskazał, że przepisy wykonawcze obligują takiego podatnika na mocy rozporządzenia Ministra Finansów z 21.02.1996r. w sprawie określenia trybu i terminów dokonywania wpłat z zysku oraz składania deklaracji przez jednoosobowe spółki Skarbu Państwa (Dz.U. Nr 21, poz. 100 ze zm.) do składania deklaracji i regulowania wpłat z zysku.
Na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego W. – K. Syndyk masy upadłości Zakładów A Sp. z o.o. w upadłości złożył zażalenie.
Po rozpatrzeniu zażalenia Dyrektor Izby Skarbowej we W. decyzją z [...], nr [...], odmówił zmiany zaskarżonego postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego W.-K. z [...], nr [...]. Organ odwoławczy wskazał, że wpłaty z zysku jako niepodatkowe należności budżetowe, zgodnie z art. 3 pkt 3 lit. c ustawy Ordynacja podatkowa należy traktować jak podatki, czyli daninę publiczną a zgodnie z art. 3 pkt 1 i 2 zaliczyć je do przepisów prawa podatkowego. W samej Ordynacji podatkowej w art. 73 § 2 pkt 3 wprost uregulowano sposób określania momentu powstawania nadpłaty z tego tytułu. To pozwala, w opinii organu odwoławczego na zaliczenie wpłat z zysku także do kategorii danin publicznych (por. wyrok NSA sygn.akt III SA 1056/01), o których mowa w art. 230 ust. 3 pkt 4 ustawy z 28.02.2003r. Prawa upadłościowego i naprawczego (Dz.U. Nr 60, poz. 535 ze zm.).Odmienna interpretacja musiałaby skutkować odmową udzielenia zaskarżonej interpretacji, bowiem wykraczałaby poza kompetencje organów podatkowych, obejmujące interpretacje tylko przepisów prawa podatkowego.
Ustawodawca wskazał w ustawie z 1.12.1995r. o wpłatach z zysku przez jednoosobowe spółki Skarbu Państwa w art. 3, iż obowiązek dokonywania tych wpłat ustaje u tych podatników z końcem miesiąca, w którym dokonano zbycia akcji (udziałów) na zasadach i w trybie przepisów o prywatyzacji przedsiębiorstw państwowych. Taka sytuacja nie miała miejsca w przedstawionym przez Syndyka stanie faktycznym. Spółka nie należy także do podatników wymienionych w art. 5 cyt. ustawy, zwolnionych podmiotowo z dokonywania tych wpłat, ani do wymienionych w art. 7 nie podlegających lej uregulowaniom. Ustawodawca nie wskazał innych sytuacji, których zaistnienie powodowałoby zwolnienie z obowiązku składania deklaracji i dokonywania wpłat z zysku, w przypadku ich odnotowania. Wobec powyższego ani wydanie przez Sąd Rejonowy dla W. – F. [...] postanowienia o ogłoszeniu upadłości Spółki z możliwością zawarcia układu, ani następnie [...] postanowienia o ogłoszeniu upadłości obejmującej likwidację majątku upadłego nie były faktami wyłączającymi Spółkę objętą na podstawie art. 2 ust. 1 cyt. ustawy obowiązkiem wpłat z zysku, spod jej rządów. Prawo upadłościowe i naprawcze, na które powołuje się Syndyk również nie wyłącza stosowania przedmiotowej ustawy wobec podmiotów w upadłości. We wspomnianym art. 230 ust. 3 pkt 4 Prawo upadłościowe i naprawcze zalicza do wydatków postępowania upadłościowego podatki i inne daniny publiczne, a więc i wpłaty z zysku, za okres po ogłoszeniu upadłości.
Strona złożyła skargę na w/w decyzję Dyrektora Izby Skarbowej. Zdaniem Syndyka masy upadłości Zakładów A Sp. z o.o. z W. Dyrektor Izby Skarbowej we W. w zaskarżonej decyzji z [...], nr [...] , naruszył przepisy prawa materialnego, tj. ustawy z 28.02.2003r. prawo upadłościowe i naprawcze, w szczególności art. 230 ust. 3 pkt 4, poprzez przyjęcie, że syndyk zobowiązany jest do regulowania wpłat z zysku, o których mowa w art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 1.12.1995r. o wpłatach z zysku przez jednoosobowe spółki Skarbu Państwa oraz ustalenie, że syndyk jest zobowiązany składać deklaracje miesięczne. Zarzucił także zaskarżonej decyzji naruszenie art. 210 w zw. z art. 219 ustawy Ordynacja podatkowa poprzez brak dostatecznego uzasadnienia faktycznego i prawnego, jak i brak odpowiedzi na pytanie, czy wpłaty z zysku o których mowa w art. 2 ust. 1 ustawy z 1.12.1995r. o wpłatach z zysku przez jednoosobowe spółki Skarbu Państwa należą, zgodnie z przepisami podatkowo-administracyjnymi, do kategorii danin publicznych, o której mowa w art. 230 ust. 3 pkt 4 prawa upadłościowego i naprawczego.
Dyrektor Izby Skarbowej we W. w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie podtrzymując w całości swoje stanowisko zawarte w decyzji z [...] , nr [...]. Uznał zarzuty Syndyka Zakładów A Sp. z o.o. w upadłości za bezzasadne.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje :
Skarga nie znajduje usprawiedliwionych podstaw. Zakres kontroli sprawowanej przez wojewódzkie sądy administracyjne określa ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz.1269), stanowiąc w art. 1 ust. 2, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Kryterium legalności przewidziane, w art. 1 §2 wymienionej ustawy, umożliwia sądowi administracyjnemu wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji, jeśli stwierdzi, że wydano ją z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub z naruszeniem prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, jak również rozstrzygnięcia dotkniętego wadą warunkującą wznowienie postępowania administracyjnego – art. 145 §1 pkt 1 lit. a), lit. c) i lit. b) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.- dalej w skrócie u.p.s.a.).
Nowe regulacje art. 14-14e Ordynacji podatkowej (t.j. Dz.U. z 2005 r., Nr 8, poz.60 ze zm.), które weszły w życie 1 stycznia 2005 r. inspirowane były nie tylko przesłankami z dziedziny prawa podatkowego, ale również prawa gospodarczego, głównie zaś potrzebą zwiększenia swobody działalności gospodarczej oraz pewności i bezpieczeństwa prawnego przedsiębiorców. Cele te miały być osiągnięte m. in. poprzez zmianę przepisów prawa podatkowego, zwłaszcza zaś wskazanych przepisów Ordynacji. Wskazane przepisy Ordynacji miały realizować zasadę wyrażoną w art. 10 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej (Dz.U. z 2004r.,Nr 173, poz.1807) zgodnie z którym przedsiębiorca nie może być obciążony jakimikolwiek daninami publicznymi w zakresie, w jakim zastosował się do uzyskanej od organu podatkowego interpretacji prawa w jego indywidualnej sprawie.
W myśl art. 14a Ordynacji podatkowej stosownie do swojej właściwości naczelnik urzędu skarbowego, naczelnik urzędu celnego lub wójt, burmistrz (prezydent miasta), starosta lub marszałek województwa na pisemny wniosek podatnika, płatnika lub inkasenta mają obowiązek udzielić pisemnej interpretacji co do zakresu i sposobu zastosowania prawa podatkowego w ich indywidualnych sprawach, w których nie toczy się postępowanie podatkowe lub kontrola podatkowa albo postępowanie przed sądem administracyjnym. Wnioskodawcy, którymi od 1.01.2005 r. obok podatnika, płatnika lub inkasenta, są także, na podstawie dodanego art. 14d Ordynacji, następcy prawni podatnika oraz osoby trzecie odpowiedzialne za zaległości podatkowe są zobowiązani do wyczerpującego przedstawienia stanu faktycznego oraz własnego stanowiska w sprawie (art.14a §2). Postanowienie w w/w sprawie jakkolwiek ma stanowić interpretację, to jednak zgodnie z §3 art.14a, określającego treść interpretacji, jej przedmiotem jest ocena stanowiska strony, a nie swobodne wyrażanie poglądów przez organ podatkowy na tle przedstawionego staniu faktycznego. Tylko takie podejście daje gwarancję skutecznego załatwienia sprawy, tzn. uzyskania rzeczywistego rozstrzygnięcia kwestii prawnej, a nie odpowiedzi ogólnej i abstrakcyjnej. Urzeczywistnieniem tej zasady są regulacje art.14b §1 i 2 oraz art.14c Ordynacji podatkowej stanowiące dla wnioskodawcy gwarancję braku konsekwencji podatkowych zastosowania się do takiej interpretacji, w sytuacji zmiany stanowiska przez organy podatkowe.
Istota sporu w przedmiotowej sprawie dotyczy interpretacji przepisów art.2 ustawy o wpłatach z zysku przez jednoosobowe spółki Skarbu Państwa (Dz.U. z 1995r., Nr 154, poz.792 ze zm.) oraz art.3 pkt 3 lit.c Ordynacji podatkowej (t.j. Dz.U. z 2005 r., Nr 8, poz.60 ze zm.) w związku z art.230 ust.3 pkt 4 ustawy Prawo upadłościowe i naprawcze (Dz.U. z 2003 r., Nr 60, poz.535 ze zm.). Zgodnie z regulacja art.230 ust. 3 pkt 4 prawa upadłościowego do wydatków postępowania upadłościowego obejmującego likwidację majątku upadłego należą m.in. podatki i inne daniny publiczne należne za okres po ogłoszeniu upadłości. Zdaniem skarżącego wpłaty z zysku jednoosobowych spółek Skarbu Państwa nie stanowią niepodatkowej należności budżetowej o której mowa w art.3 pkt 3 lit. c Ordynacji podatkowej, a zatem nie mogą być uznane za daninę publiczną określoną w cyt. art.230 ust.3 pkt 4 prawa upadłościowego. Pogląd taki nie zasługuje zdaniem Sądu na akceptację. Przepis art.2 ust.1 cyt. ustawy o wpłatach z zysku przez jednoosobowe spółki Skarbu Państwa stanowi, że spółki takie są obowiązane do dokonywania wpłat z zysku po opodatkowaniu podatkiem dochodowym, na rzecz budżetu państwa. Wpłaty z zysku dokonywane są w wysokości 15% zysku (art.4 cyt. ustawy). Zobowiązanie z tytułu wpłat z zysku powstaje z mocy prawa, a ich pobór następuje w drodze samoobliczania (art.2 ust.2-7).Ustawodawca w art.2 ust.6 w/w ustawy postanowił, że do wpłat z zysku stosuje się przepisy o zobowiązaniach podatkowych (podkr. Sądu). Zgodnie z art.341 Ordynacji podatkowej jeżeli obowiązujące przepisy powołują się na ustawę o zobowiązaniach podatkowych lub odsyłają do przepisów o zobowiązaniach podatkowych, stosuje się przepisy działu III Ordynacji. Przepisy ustawy o wpłatach zysku przez jednoosobowe spółki Skarbu Państwa, wspierane w zakresie kontroli prawidłowości ich przestrzegania, mają zatem charakter publicznoprawny, a wpłaty z zysku mają charakter zobowiązań publicznoprawnych o cechach podatku (por. wyrok NSA z dnia 30.06.2004 r., FSK 185/2004; wyrok NSA z dnia 20.11.2002 r., sygn. akt III SA 1056/01; wyrok NSA z dnia 24.04.2002 r., sygn. I SA/Wr 2816/99; wyrok NSA z dnia 26.02.2002 r., sygn. I SA/Wr 1576/98). Ustawodawca stworzył taką regulację publicznoprawną jak ustawa o wpłatach zysku przez jednoosobowe spółki Skarbu Państwa, a jednoczenie wyposażył jednostki skarbowe w uprawnienia kontrolne w zakresie prawidłowości realizowania tych wpłat do budżetu państwa.
Podkreślić należy, iż przepisy regulujące instytucje wpłat z zysku jednoosobowych spółek Skarbu Państwa spełniają także wszelkie standardy przewidziane w art.217 Konstytucji RP dla danin publicznych. Zgodnie z przywołanym przepisem ustawy zasadniczej nakładanie podatków i inny danin publicznych, określanie podmiotów, przedmiotu opodatkowania i stawek podatkowych, a także zasad przyznawania ulg i umorzeń oraz kategorii podmiotów zwolnionych od podatku następuje w drodze ustawy. Pojęcie daniny publicznej, o której mowa w przywołanym przepisie, jak wskazuje Trybunał Konstytucyjny w swoich orzeczeniach należy rozumieć szeroko jako wszelkie świadczenia pieniężne o charakterze ogólnym, bezzwrotnym, przymusowym i nieodpłatnym (zob. w szczególności uzasadnienie wyroku 17.01.2006r., sygn. U 6/04, OTK-A 2006/1/3 oraz z 9.09. 2004 r., sygn. K 2/03, OTK ZU nr 8/A/2004, poz. 83).
Wbrew twierdzeniom skarżącego utrwalony jest także w doktrynie pogląd, że wpłaty z zysku zaliczane są do tzw. niepodatkowych należności budżetowych, o których mowa art.2§1 pkt 1 oraz art.3 pkt 3 lit.c Ordynacji podatkowej (por.C.Kosikowski, L.Etel, R.Dowgier, P.Pietrasz, S.Presnarowicz, Ordynacja podatkowa.Komentarz., W-wa 2006, s.33; B.Brzeziński, M.Kalinowski, A.Olesińska, M.Masternak, J.Orłowski, Ordynacja podatkowa.Komentarz., Toruń 2007, s.14). Jak zasadnie zauważył organ odwoławczy w samej Ordynacji podatkowej w art. 73 § 2 pkt 3 wprost uregulowano także sposób określania momentu powstawania nadpłaty z tytułu wpłat jednoosobowych spółek Skarbu Państwa.
Należy podkreślić, iż obowiązujące przepisy zarówno ustawy z dnia 1 grudnia 1995 r. o wpłatach z zysku, Ordynacji podatkowej, jak i przepisów ustawy prawo upadłościowe i naprawcze nie przewidują zwolnienia od obowiązku dokonywania wpłat z zysku dla jednoosobowych spółek Skarbu Państwa znajdujących się w upadłości. Wręcz przeciwnie art.230 ust.3 pkt 4 prawa upadłościowego wprost stanowi o obowiązku regulowania podatków i innych danin publicznych należnych za okres po ogłoszeniu upadłości.
Nieuzasadniony jest także zdaniem Sądu zarzut naruszenia art.107 Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000 r., Nr 98, poz.1071 ze zm.) poprzez brak uzasadnienia faktycznego i prawnego zaskarżonej decyzji. Abstrahując bowiem od tego, że w sprawie wiążących interpretacji nie znajdują zastosowania przepisy K.p.a. lecz Ordynacji podatkowej należy podkreślić, iż stosownie do regulacji art.14a§2 Ordynacji organ podatkowy opiera się na przedstawionym przez stronę stanie faktycznym nie prowadząc w istocie postępowania dowodowego, zaś uzasadnienie prawne zaskarżonej decyzji nie budzi wątpliwości zarówno od materialnej jak i formalnej strony. Ponieważ przedmiotem interpretacji były przepisy prawa podatkowego tj. ustawy o wpłatach z zysku jednoosobowych spółek Skarbu Państwa oraz Ordynacji podatkowej jedynie w kontekście regulacji art.230 ust.3 pkt 4 ustawy prawo upadłościowe i naprawcze skarżący nie może skutecznie zarzucać organom podatkowym, że nie dokonały pełnej wykładni pojęcia "podatki i inne daniny publiczne" użytego w powołanym przepisie prawa upadłościowego
Mając na uwadze powyższe należało skargę jako nieuzasadnioną oddalić na podstawie art.151 upsa.