I SA/WR 721/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny we WrocławiuWrocław2022-12-20
NSApodatkoweWysokawsa
VATVAT-marżasamochody używanepodatek naliczonydoręczenieprzedawnieniepostępowanie administracyjnekontrola podatkowaKodeks postępowania administracyjnegoOrdynacja podatkowa

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, uznając za bezskuteczne doręczenie zawiadomienia o zastosowaniu środka egzekucyjnego, co mogło wpłynąć na przedawnienie zobowiązania podatkowego.

Sprawa dotyczyła skargi I. S. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu w przedmiocie podatku od towarów i usług za 2014 r. Organ II instancji uchylił decyzję organu I instancji, częściowo zgadzając się z zarzutami dotyczącymi opodatkowania VAT-marża i odliczenia VAT naliczonego. Kluczową kwestią dla WSA stała się ocena prawidłowości doręczenia zawiadomienia o zastosowaniu środka egzekucyjnego, co miało wpływ na bieg terminu przedawnienia. Sąd uznał, że sposób doręczenia był wadliwy, co skutkowało uchyleniem decyzji.

Przedmiotem skargi była decyzja Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu (DIAS) z dnia 27 kwietnia 2021 r., która uchyliła decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w L. z dnia 20 listopada 2019 r. w sprawie rozliczenia podatku od towarów i usług za I, II, III i IV kwartał 2014 r. Organ I instancji zakwestionował prawo do zastosowania procedury VAT-marża do dostaw samochodów używanych oraz prawo do odliczenia podatku naliczonego od zakupu paliwa. DIAS, rozpoznając odwołanie, zasadniczo zgodził się z organem I instancji co do nieprawidłowości zastosowania procedury VAT-marża, jednak inaczej ocenił spełnienie przesłanek dla niektórych transakcji. Organ odwoławczy uznał również, że stronie przysługuje odliczenie podatku naliczonego od zakupu paliwa. Podatnik zaskarżył decyzję DIAS, podnosząc zarzuty dotyczące m.in. naruszenia przepisów o doręczeniach, przedawnienia zobowiązania podatkowego, a także błędnej oceny dowodów i nieprawidłowego zastosowania przepisów o VAT-marża. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, analizując sprawę, uznał, że kluczowe znaczenie ma ocena prawidłowości doręczenia zawiadomienia o zastosowaniu środka egzekucyjnego. Sąd stwierdził, że sposób doręczenia tego zawiadomienia, zgodnie z art. 44 § 2 k.p.a., był wadliwy, ponieważ nie zachowano wymaganej kolejności miejsc pozostawienia zawiadomienia. Brak skutecznego doręczenia zawiadomienia o zastosowaniu środka egzekucyjnego mógł oznaczać, że bieg terminu przedawnienia nie został przerwany, co uniemożliwiało organowi II instancji merytoryczne orzekanie. W związku z tym Sąd uchylił zaskarżoną decyzję w całości, uznając zarzuty dotyczące doręczenia decyzji organu I instancji za bezzasadne.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (4)

Odpowiedź sądu

Nie, doręczenie było nieskuteczne z powodu niezachowania kolejności miejsc pozostawienia zawiadomienia zgodnie z art. 44 § 2 k.p.a.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że art. 44 § 2 k.p.a. określa wiążącą kolejność miejsc pozostawienia zawiadomienia o przesyłce, zaczynając od skrzynki pocztowej. Niezachowanie tej kolejności, np. pozostawienie zawiadomienia bezpośrednio przy wejściu na posesję bez próby umieszczenia go w skrzynce lub na drzwiach, skutkuje bezskutecznością doręczenia zastępczego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (31)

Główne

k.p.a. art. 44 § § 1 pkt 2

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 44 § § 2

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 44 § § 4

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

p.u.s.a. art. 1 § § 1

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych

p.u.s.a. art. 1 § § 2

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych

p.p.s.a. art. 3 § § 2 pkt 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 134 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a)

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. b)

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c)

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

u.p.t.u. art. 120 § ust. 4

Ustawa o podatku od towarów i usług

u.p.t.u. art. 120 § ust. 10

Ustawa o podatku od towarów i usług

u.p.t.u. art. 29a § ust. 1

Ustawa o podatku od towarów i usług

u.p.t.u. art. 41 § ust. 1

Ustawa o podatku od towarów i usług

u.p.t.u. art. 5 § ust. 1 pkt 1

Ustawa o podatku od towarów i usług

u.p.t.u. art. 19 § ust. 1

Ustawa o podatku od towarów i usług

u.p.t.u. art. 19 § ust. 1 pkt 1

Ustawa o podatku od towarów i usług

k.p.a. art. 7 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 121 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 122

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 180 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 187 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 191

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 193 § § 6

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 194 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 210 § § 4

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 211

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 23 § § 2

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 70 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

p.p.s.a. art. 200

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 205 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Nieskuteczność doręczenia zawiadomienia o zastosowaniu środka egzekucyjnego z powodu niezachowania kolejności miejsc pozostawienia zawiadomienia zgodnie z art. 44 § 2 k.p.a.

Odrzucone argumenty

Skuteczność doręczenia decyzji organu I instancji pomimo odwołania pełnomocnictwa. Prawidłowość doręczania korespondencji na wskazany adres do doręczeń.

Godne uwagi sformułowania

Kolejność nie jest przypadkowa, gradacja ta jest usprawiedliwiona, chodzi bowiem o jak najskuteczniejsze doręczanie korespondencji adresatowi. Niezachowanie tej kolejności skutkuje naruszeniem tego przepisu i w konsekwencji niedoręczeniem przesyłki. Domniemanie doręczenia, o którym stanowi art. 44 § 4 k.p.a., będzie mogło zostać obalone jedynie wówczas, gdy doszło do nieprawidłowości w podejmowaniu czynności określonych przepisem art. 44 k.p.a. Fikcja doręczenia jest instytucją balansującą na granicy konstytucyjnych gwarancji prawa do sądu.

Skład orzekający

Iwona Solatycka

przewodniczący sprawozdawca

Piotr Kieres

przewodniczący

Andrzej Cichoń

sędzia

Iwona Solatycka

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących skuteczności doręczeń zastępczych w postępowaniu administracyjnym i podatkowym, w szczególności w kontekście przerwania biegu terminu przedawnienia."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznych okoliczności faktycznych związanych z doręczeniem zawiadomienia o środku egzekucyjnym. Naczelny Sąd Administracyjny może inaczej ocenić kwestię doręczenia.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy kluczowej kwestii proceduralnej - skuteczności doręczeń, która ma bezpośredni wpływ na prawa podatników i przebieg postępowań. Wyrok podkreśla znaczenie rygorystycznego przestrzegania procedur przez organy.

Ważny wyrok WSA: Jak wadliwe doręczenie pisma może uratować podatnika przed przedawnieniem?

Dane finansowe

WPS: 8111,43 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Wr 721/21 - Wyrok WSA we Wrocławiu
Data orzeczenia
2022-12-20
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2021-07-13
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Sędziowie
Iwona Solatycka /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne
Podatek od towarów i usług
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
*Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy
Dz.U. 2018 poz 2096
art. 44
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Piotr Kieres, Sędziowie Sędzia WSA Andrzej Cichoń, Asesor WSA Iwona Solatycka (sprawozdawca), , Protokolant: specjalista Anna Terlecka, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie 15 grudnia 2022 r. sprawy ze skargi I. S. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu z dnia 27 kwietnia 2021 r. nr 0201-IOV-12.4103.15.2021 w przedmiocie podatku od towarów i usług za I, II, III i IV kwartał 2014 r. I. uchyla zaskarżoną decyzje w całości; II. zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu na rzecz strony skarżącej kwotę 16.757,00 zł (słownie: szesnaście tysięcy siedemset pięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Przedmiotem skargi jest decyzja Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we W. (dalej: DIAS, organ odwoławczy, organ II instancji)) z 27 kwietnia 2021 r. Nr (...) uchylająca decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w L. (dalej: organ I instancji) z 20 listopada 2019 r. Nr (...) w przedmiocie rozliczenia podatku od towarów i usług za I, II; III i IV kwartał 2014 r. i określająca kwoty zobowiązania w podatku od towarów i usług za ww. okresy I. S. (dalej: podatnik, strona, skarżący)
Z akt sprawy wynika, że organ I instancji przeprowadził kontrolę podatkową w zakresie prawidłowości rozliczeń dokonywanych przez podatnika z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych wg stawki liniowej za 2014 r. W związku ze stwierdzonymi w toku kontroli nieprawidłowościami postanowieniem z wszczął postępowanie podatkowe w sprawie rozliczenia podatku od towarów i usług za okres od I do IV kwartału 2014 r. W wyniku przeprowadzonego postępowania podatkowego stwierdził nieprawidłowości po stronie podatku naliczonego jak i należnego. Organ zakwestionował:
- prawo do zastosowania szczególnej procedury obliczania podstawy opodatkowania VAT-marża do realizowanych dostaw samochodów używanych,
- prawo do odliczenia podatku naliczonego od zakupu paliwa do samochodu marki Renault Master nr rejestracyjny (...)
Organ I instancji ustalił, że w 2014 r. Podatnik prowadził sprzedaż samochodów używanych, nabywanych głównie w Niemczech od osób fizycznych, ale także w Polsce na podstawie umowy kupna – sprzedaży. Określenia podstawy opodatkowania dostaw samochodów Strona skarżąca dokonywała zgodnie z procedurą VAT-marża oraz sporadycznie na zasadach ogólnych. Z okazanych przez Skarżącego dokumentów źródłowych, stanowiących podstawę nabycia samochodów używanych, będących przedmiotem dostaw wynika, że Pan S. miał dokonać ich nabycia bezpośrednio od osób fizycznych na terenie Unii, przede wszystkim N.. W toku przeprowadzonego postępowania organ I instancji gromadząc materiał dowodowy, w związku z wątpliwościami, co do rzetelności umów kupna-sprzedaży tytułem nabycia za granicą samochodów używanych, wystąpił do zagranicznych administracji podatkowych o przeprowadzenie czynności sprawdzających i ustalenie rzeczywistego przebiegu transakcji.
Organ podatkowy I instancji uznał, że okazane przez podatnika umowy zawierają dane niezgodne z rzeczywistością gdyż niektórych w umowach jako zbywcy występują podmioty nieznane zagranicznej administracji podatkowej, niektórzy zbywcy przedmiotowych samochodów potwierdzili ich sprzedaż, ale na rzecz innych, niż Strona, podmiotów oraz w innych niż w umowach wartościach nabycia/zbycia, lub stwierdzili, że podpis na umowie nie jest podpisem danej osoby, a więc umowy nie posiadają cech dowodu księgowego, albowiem nie odzwierciedlają rzeczywistego przebiegu operacji gospodarczych.
W konsekwencji powyższego organ podatkowy I instancji uznał, że niezasadne jest opodatkowanie transakcji metodą VAT-marża określoną w art. 120 ust. 4 ustawy o podatku od towarów i usług. Organ I instancji wskazał, że biorąc pod uwagę fakt, iż w umowach jako sprzedających wskazano podmioty nieznane zagranicznej administracji podatkowej, dokonanie ustalenia czy dostawca należy do grupy podatników wymienionych w art. 120 ust. 10 cyt. ustawy o podatku od towarów i usług jest niemożliwe. Nie można zatem stwierdzić czy dostawca samochodu jest jednym z podmiotów, od których zakup uprawnia do zastosowania procedury opodatkowania marży. Organ podatkowy uznał, że ze zgromadzonego materiału jednoznacznie wynika, że wskazani w umowach zbywcy nie dokonali sprzedaży samochodów na rzecz Strony, więc przedłożone przez Skarżącego umowy nie dokumentują faktycznie poniesionych wydatków, a tym samym nie mają mocy dowodowej w prowadzonym postępowaniu podatkowym. Zatem skoro kwestionowane umowy nie odzwierciedlają przebiegu rzeczywistych transakcji, to kwoty w nich wykazane nie mogą być wykorzystane do wyliczenia marży, przy sprzedaży tych samochodów. Organ stwierdził, że sprzedaż podlega opodatkowaniu stawką 23% zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1, art. 19 ust. 1, ust. 1 pkt 1, art. 29 a ust. 1 oraz art. 41 ust. 1 ustawy o VAT. Ponadto w oparciu o zgromadzony materiał dowodowy organ I instancji uznał, że Skarżący w odniesieniu do niektórych transakcji prawidłowo zastosował szczególną procedurę VAT- marża,
Ponadto organ zakwestionował prawo do odliczenia podatku naliczonego od zakupu paliwa do samochodu marki Renault Master nr rejestracyjny (...) na łączną wartość 8.111,43 zł netto i 1.865,66 zł podatek VAT.
DIAS rozpoznając odwołanie od ww. decyzji, uchylił w całości zaskarżoną decyzję organu I instancji i w tym zakresie orzekł określając kwotę zobowiązania w innej wysokości. Organ odwoławczy w odniesieniu do podatku należnego zasadniczo zgodził się organem I instancji, że Skarżący nieprawidłowo zastosował opodatkowanie wg szczególnej procedury VAT-marża, opodatkowując marżę ze sprzedaży większości pojazdów używanych oraz że transakcje te winny być opodatkowane na zasadach ogólnych określonych w art. 29a ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług według stawki podstawowej 23%. Organ odwoławczy uznał, że nie została spełniona przesłania określona w art. 120 ust. 10 ustawy o podatku od towarów i usług w odniesieniu do transakcji wskazanych w zaskarżonej decyzji w tabelach nr 5, 6 i 7. DIAS jednak w przypadku niektórych transakcji odmiennie od organu podatkowego I instancji ocenił spełnienie przesłanek opodatkowania marży z tytułu sprzedaży pojazdów używanych, a w odniesieniu do niektórych transakcji uznał, że wskazane przesłanki zostały spełnione . Ponadto odniesieniu do podatku naliczonego tutejszy organ uznał, iż Stronie przysługuje odliczenie podatku naliczonego z tytułu nabycia paliwa do samochodu marki Renault Master DLB (...).
Odnosząc się do oceny przedawnienia zobowiązania podatkowego za I, II, III i IV kwartał 2014 r. Organ wskazał na okoliczności związane z zastosowaniem środka egzekucyjnego o którym podatnik został powiadomiony. Zawiadomienie o zastosowanym środku egzekucyjnym wraz z odpisami tytułów wykonawczych, zdaniem organu zostało doręczone w dniu 29 grudnia 2019 r. w trybie art. 44 § 1 pkt 2 z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r., poz. 2096 ze m.) dalej k.p.a. Organ wskazał, że zawiadomienie o pozostawieniu przesyłki w Urzędzie Gminy w L. pozostawiono przy wejściu na posesję adresata.
Podatnik zaskarżył przedmiotową decyzję, zarzucając:
1. naruszenie art. 211 Ordynacji podatkowej skutkujące brakiem skutecznego doręczenia decyzji przez organ I instancji,
2. naruszenie art. 70 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa poprzez uznanie, że okresy rozliczeniowe od I do III kwartału 2014r. nie uległy przedawnieniu, gdy bieg terminu przedawnienia nie został przerwany wskutek skutecznego zastosowania środka egzekucyjnego,
3. naruszenie art. 121 § 1, art. 122, art. 180 § 1, art. 187 § 1, art. 191, art. 194 § 1 Ordynacji podatkowej, poprzez nie podjęcie wszelkich niezbędnych działań mających na celu dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych, nie wyjaśnienie wszystkich okoliczności wykazanych transakcji oraz nierozpatrzenie w sposób wyczerpujący i obiektywny całego materiału dowodowego, a nadto przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów wyrażające się:
- uznaniem, iż osoby nie będące podatnikami zarejestrowanymi przez niemiecką administrację podatkową są osobami nieistniejącymi,
- bezzasadną odmową wiarygodności (całkowicie lub częściowo) zeznaniom świadków powołanych przez Skarżącego,
- uznaniem za wiarygodne informacje, przekazane przez obywateli Niemiec wykazanych w uzasadnieniu decyzji przy omawianiu poszczególnych kwestionowanych przez organ transakcji - bez wyjaśnienia przez organ wszystkich okoliczności sprawy, uznanie za wiarygodne wyjaśnień wskazujących na kilkukrotnie niższe ceny sprzedaży samochodów niż wykazane przez Skarżącego,
- odmową wiarygodności transakcji zawartej przez Skarżącego za pośrednictwem platformy internetowej e-bay,
- zaniechaniem uzyskania informacji od niemieckiej administracji podatkowej w zakresie przebiegu transakcji zakupu samochodów używanych realizowanych przez Skarżącego za pośrednictwem W. Gmbh, które wskazywałyby na dobrą wiarę Skarżącego,
- dokonaniem dowolnej, tendencyjnej i nierzetelnej oceny
materiału dowodowego zebranego w sprawie, w oparciu o dowolnie wybrane zeznania świadków,
- pominięciem przy ocenie dowodów okoliczności przemawiających na korzyść Skarżącego;
- niewyjaśnieniem sprzeczności wynikających z informacji uzyskanych od niemieckiego organu administracji podatkowej z zebranymi w sprawie dokumentami,
- pominięciem wniosku skarżącego o przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego grafologa i uznaniem, że nie zachodziły przesłanki przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego grafologa przy jednoczesnym zarzucaniu Skarżącemu braku dobrej wiary oraz uczestnictwa w oszustwie.
4. art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej, poprzez
- nie wskazanie przez organ podatkowy w uzasadnieniu decyzji - wbrew treści powołanego przepisu faktów, które uznał za udowodnione, dowodów którym dał wiarę oraz nie wskazaniem przyczyn, dla których innym dowodom, a w szczególności dowodom pisemnym w postaci umów oraz zeznaniom skarżącego, odmówił wiarygodności,
- nie odniesienie się do szeregu zarzutów i argumentów przedstawionych w odwołaniu, które stanowiły element rzeczowej polemiki z poszczególnymi tezami organu I instancji,
5. brak zastosowania art. 193 § 6 Ordynacji podatkowej pomimo stwierdzenia przez organ podatkowy nierzetelności transakcji będących podstawą zapisu ksiąg podatkowych, organ powinien odzwierciedlić to stwierdzenie w protokole badania ksiąg w oparciu o przepis art. 193 § 6 Ordynacji podatkowej,
6. niezastosowanie art. 23 § 2 Ordynacji podatkowej do określenia podstawy opodatkowania,
7. art. 120 ust. 1 pkt 4, ust. 4 i ust. 10 ustawy o podatku od towarów i usług poprzez:
- błędne przyjęcie, że procedura ustalona w powołanym przepisie nie miała zastosowania do transakcji zakwestionowanych w decyzji przez organ,
- uznanie, że podatnik nie nabył towarów używanych od podmiotów wskazanych w art. 120 ust. 10 ustawy o podatku od towarów i usług, a tym samym nie spełnił przesłanki określonej tym przepisem,
- błędne uznanie, że sprzedaż towarów używanych nabytych uprzednio przez podatnika dla celów dalszej odsprzedaży opodatkowana jest na zasadach ogólnych, tj. na podstawie art. 29 ust. 1 ustawy, a nie w systemie VAT-marża określonym w art. 120 ust. 4 ustawy o podatku od towarów i usług.
W skardze, o której wyżej mowa Skarżący wniósł o:
- uchylenie zaskarżonej decyzji Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu w całości,
- zasądzenie zwrotu kosztów postępowania , w tym kosztów zastępstwa procesowego na rzecz strony skarżącej według norm przypisanych.
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu wniósł o oddalenie skargi. W dalszym piśmie procesowym Strona wskazała na nieprawidłowości przy doręczaniu przesyłki na adres do korespondencji, zamiast na adres zamieszkania, jak również zarzuciła, że została pozbawiona czynnego udziału w postepowaniu. DIAS uznał zarzuty podatnika za bezzasadne.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, zważył co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r., poz. 137 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Przepis art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm., dalej: p.p.s.a.) stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. W wyniku takiej kontroli decyzja może zostać uchylona w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), b) i c) p.p.s.a.). Z przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a. wynika, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
W ocenie Sądu kluczową kwestią, mającą istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia organu II instancji jest ocena czy przed wydaniem decyzji przez ten organ, doszło do przerwania biegu terminu przedawnienia, a tym samym czy organ mógł merytoryczne orzekać w sprawie.
Wątpliwości Sądu budzi bowiem prawidłowość doręczenia Stronie zawiadomienia o zastosowaniu środka egzekucyjnego wraz z odpisami tytułów wykonawczych. Z akt sprawy wynika, że organ uznał, że doręczenie nastąpiło w trybie art. 44 § 1 pkt 2 i § 4 k.p.a. wskazując, że zawiadomienie o którym mowa w art. 44 § 2 k.p.a. zostało pozostawione przy wejściu na posesję adresata. W myśl art. 44 § 2 k.p.a. zawiadomienie o pozostawieniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w terminie siedmiu dni, licząc od dnia pozostawienia zawiadomienia w miejscu określonym w § 1, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata. W ocenie Sądu, z powołanego przepisu rzeczywiście wynika kolejność miejsc, w których powinno być pozostawione zawiadomienie o przesyłce. Przekonuje do tego literalne brzmienie omawianego przepisu. Ustawodawca wskazuje bowiem, że zawiadomienie w pierwszej kolejności umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej, na co wskazuje zwrot "lub, gdy nie jest to możliwe", czyli jeżeli nie jest możliwe pozostawienie zawiadomienia w oddawczej skrzynce pocztowej, to umieszcza się je w innych miejscach. Tymi miejscami są, w świetle treści przedmiotowego przepisu, wskazane w kolejności miejsca, a mianowicie: drzwi mieszkania adresata, drzwi jego biura, lub innego pomieszczenia, w których adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, w następnej kolejności mowa jest w przepisie o "miejscu widocznym przy wejściu na posesję adresata". Prawodawca wskazał bowiem w dalszej części tego przepisu, że zawiadomienie umieszcza się "na drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata". Czyli jeśli nie ma możliwości pozostawienia zawiadomienia na drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, zawiadomienie to umieszcza się w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata. Kolejność nie jest przypadkowa, gradacja ta jest usprawiedliwiona, chodzi bowiem o jak najskuteczniejsze doręczanie korespondencji adresatowi. Zatem niezachowanie tej kolejności skutkuje naruszeniem tego przepisu i w konsekwencji niedoręczeniem przesyłki. Określona w art. 44 § 2 k.p.a. kolejność miejsc umieszczania zawiadomienia o pozostawieniu pisma jest wiążąca dla podmiotu doręczającego pismo. Podstawowym miejscem umieszczenia takiego zawiadomienia jest oddawcza skrzynka pocztowa adresata. Zawiadomienie może być umieszczone w innym miejscu jedynie gdy istnieją okoliczności uniemożliwiające umieszczenie zawiadomienia w tego rodzaju skrzynce pocztowej. Skuteczność zawiadomienia o złożeniu pisma w placówce pocztowej/ urzędzie gminy uzależniona jest m.in. od zachowania ustalonej w art. 44 § 2 k.p.a. kolejności miejsc, w których adresat może się z powyższą informacją zapoznać i skorzystać z możliwości odbioru pisma. Domniemanie doręczenia, o którym stanowi art. 44 § 4 k.p.a., będzie mogło zostać obalone jedynie wówczas, gdy doszło do nieprawidłowości w podejmowaniu czynności określonych przepisem art. 44 k.p.a. (por. wyrok NSA z 26 listopada 2013 r., sygn. akt II OSK 1496/12, LEX nr 1559416). Natomiast w wyroku NSA z dnia 26 kwietnia 2016 r. sygn. akt II FSK 953/14, wyrażono pogląd, iż kolejność miejsc, w których ma być pozostawione zawiadomienie, nie jest dowolna. Dopiero niemożność pozostawienia awiza w miejscu wskazanym jako pierwsze, pozwala na skuteczne pozostawienie zawiadomienia w kolejnym wskazanym miejscu. Nieuzasadniona zmiana kolejności miejsc pozostawienia zawiadomienia prowadzi do bezskuteczności doręczenia zastępczego. Stanowisko takie zajął Naczelny Sąd Administracyjny
w Warszawie w wyroku z dnia 24 czerwca 2020 r. sygn. akt I GSK 318/20.
Zatem istotnie jest ustalenie, gdzie zawiadomienie o którym mowa w art. 44 § 2 k.p.a. zostało pozostawione, zwłaszcza, że w aktach nie ma dokumentu z którego wynikałaby ta okoliczność, a w odpowiedzi na skarge organ wskazuje na skrzynkę pocztową. Nie jest niewątpliwie takim dokumentem zdjęcia na które powołuje się organ, ponieważ jest ono mało czytelne i nie ma informacji, gdzie zostało sporządzone.
Brak dokładnego wskazania poprzez wyraźne i jednoznaczne zaznaczenie, gdzie pozostawiono zawiadomienie, czyni doręczenie bezskutecznym. Aby uznać skuteczność doręczenia dokonywanego w ten sposób muszą zostać spełnione następujące przesłanki: złożenie pisma na okres 14 dni (w tym przypadku wUrzędzie Gminy)), dwukrotne zawiadomienie adresata o pozostawieniu przesyłki oraz pozostawienie zawiadomienia o tym fakcie w jednym z miejsc wskazanych w powołanym wyżej przepisie. Jedynie łączne spełnienie tych wszystkich przesłanek pozwala na przyjęcie, iż pismo zostało skutecznie doręczone stronie. Z uwagi na skutki, jakie wiążą się z faktem doręczenia przesyłki zasady i procedury odnoszące się do stosowania instytucji doręczenia zastępczego powinny być przestrzegane ściśle. Uchybienie któremukolwiek z elementów procedury doręczenia powoduje, że nie można skutecznie powołać się na domniemanie doręczenia ( wyrok NSA z 31 maja 2012 r., sygn. akt I OSK 2105/11, z 31 stycznia 2012 r., sygn. akt II OSK 2170/10). Jeżeli kompletu wymaganych prawem informacji nie przewidziano na druku potwierdzenia odbioru, ani też nie zapisano ich na kopercie, mamy do czynienia z wadliwym doręczeniem zastępczym.( patrz podobnie wyrok WSA w Warszawie z 14 listopada 2013 r., sygn. akt VII SA/Wa 1198/13 ) Jeśli chodzi o instytucję doręczenia również Trybunał Konstytucyjny w swoim orzecznictwie wielokrotnie podkreślał, że doręczenie tego rodzaju, stanowiące fikcję doręczenia w istocie niedokonanego, jest instytucją pozostającą na granicy konstytucyjnych gwarancji prawa do sądu. Jego funkcją jest zapewnienie szybkości i skuteczności postępowania, przy maksymalnym zagwarantowaniu praw stron do rozpatrzenia sprawy oraz do obrony ich materialnoprawnych i procesowych interesów (por. wyroki TK z dnia 15 października 2002 r., SK 6/12 – OTK-A 2002 r., nr 5, poz. 65; z dnia 17 września 2002 r., SK 35/01 – OTK-A 2002 r., nr 5, poz. 60). Argumentacja Trybunału pozostaje aktualna także w odniesieniu do doręczeń w postępowaniu administracyjnym z uwagi na treść art. 78 Konstytucji, który w powiązaniu z art. 45 Konstytucji nakazuje zapewnić stronom postępowania administracyjnego gwarancje rzetelnej procedury. . Skoro - jak podkreślił Trybunał Konstytucyjny - fikcja doręczenia jest instytucją balansującą na granicy konstytucyjnych gwarancji prawa do sądu, w którym mieści się przecież prawo do rzetelnej procedury, wszelkie reguły dotyczące takiego doręczenia powinny być realizowane bezwzględnie, a odstępstwa i zaniedbania interpretowane jako wykluczające zastosowanie tejże instytucji.
Samo tylko dwukrotne awizowanie przesyłki nie jest wystarczające dla uznania, że doszło do skutecznego doręczenia pisma, bowiem brak podania miejsca pozostawienia zawiadomienia, nie spełnia wymogu określonego 44 k.p.a., to zaś nie pozwala na uznanie skuteczności takiego doręczenia. W konsekwencji powyższego, w ocenie sądu, w niniejszej sprawie organ powinien ponownie ocenić prawidłowość przedmiotowego doręczenia.
Odnosząc się natomiast do zarzutu braku doręczenia decyzji organu I instancji, Sąd uznaje je za bezzasadny. Wskazać należy bowiem, że w dniu wyekspediowania przesyłki z organu, w aktach sprawy znajdowało się skuteczne pełnomocnictwo, które zostało odwołane dopiero, gdy przesyłka znajdowała się już w Urzędzie Pocztowym. W takiej sytuacji pomimo, że w dniu doręczenia tej decyzji pełnomocnictwo już było odwołane nie można uznać, że doręczenie to nie było skuteczne. Ponadto w ocenie Sądu, co do zasady, jeżeli Strona wskazała organowi adres do doręczeń, organ powinien doręczać korespondencję pod wskazany adres, zatem zarzuty w tym zakresie również należy uznać za bezzasadne.
Mając jednak na uwadze konieczność oceny przez organ prawidłowości doręczenia zawiadomienia o zastosowaniu środka egzekucyjnego wraz z odpisami tytułów wykonawczych, a tym samym oceny czy nie doszło do przedawnienia zobowiązania podatkowego i w konsekwencji możliwości merytorycznego orzekania przez organ II instancji, przedwczesne jest odniesienie się do pozostałych zarzutów skargi.
Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji wyroku.
O kosztach postępowania art. 200 w zw. z art. 205 § 2 ustawy p.p.s.a.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI