I SA/Wr 716/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił skargę podatników na postanowienie odmawiające wszczęcia postępowania w sprawie zarzutów egzekucyjnych, uznając doręczenie tytułów wykonawczych za skuteczne w trybie zastępczym.
Skarżący kwestionowali postanowienie odmawiające wszczęcia postępowania w sprawie zarzutów egzekucyjnych, twierdząc, że doręczenie tytułów wykonawczych było nieskuteczne z powodu nieaktualnego adresu. Sąd uznał jednak, że organ egzekucyjny prawidłowo ustalił adres na podstawie danych z Centralnego Rejestru Podmiotów - Krajowej Ewidencji Podatkowej (CRP KEP). Doręczenie w trybie zastępczym uznano za skuteczne, co skutkowało uchybieniem terminu do wniesienia zarzutów. W konsekwencji skargę oddalono.
Sprawa dotyczyła skargi M. F. i J. F. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu, które utrzymało w mocy postanowienie Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego we Wrocławiu o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie zgłoszonych zarzutów na postępowanie egzekucyjne. Skarżący zarzucali m.in. naruszenie przepisów dotyczących doręczeń, twierdząc, że organ egzekucyjny dysponował wiedzą o ich faktycznym adresie zamieszkania, innym niż wskazany w CRP KEP, co uniemożliwiało skuteczne doręczenie w trybie zastępczym. Sąd administracyjny, analizując stan faktyczny i prawny, uznał, że organ egzekucyjny prawidłowo ustalił adres do doręczeń na podstawie danych z CRP KEP, które były aktualne według zgłoszenia podatników. Skoro organ nie dysponował informacją o zmianie adresu, a przesyłka została dwukrotnie awizowana i pozostawiona w placówce pocztowej, uznał doręczenie za skuteczne w trybie art. 44 k.p.a. W związku z tym, że zarzuty zostały wniesione z uchybieniem 7-dniowego terminu od daty skutecznego doręczenia, odmowa wszczęcia postępowania była zasadna. Sąd oddalił skargę, stwierdzając, że nie ma podstaw do oceny zarzutu przedawnienia zobowiązania podatkowego w tej sprawie.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, doręczenie w trybie zastępczym na adres z CRP KEP jest skuteczne, jeśli organ nie dysponował informacją o zmianie adresu i nie otrzymał zwrotnego potwierdzenia o niemożności doręczenia.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że organ egzekucyjny prawidłowo ustalił adres do doręczeń na podstawie danych z CRP KEP, które były aktualne według zgłoszenia podatnika. Brak aktualizacji adresu przez podatnika obciąża go negatywnymi skutkami prawnymi, w tym skutecznym doręczeniem korespondencji na adres widniejący w ewidencji. Wskazywanie innego adresu w postępowaniach cywilnych lub karnych nie jest równoznaczne z poinformowaniem organu podatkowego o zmianie adresu zamieszkania.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (12)
Główne
k.p.a. art. 44
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Przepis ustanawia możliwość dokonania tzw. doręczenia zastępczego w razie niemożności doręczenia pisma w inny sposób, poprzez pozostawienie go w placówce pocztowej lub urzędzie gminy na okres czternastu dni.
k.p.a. art. 61a
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Przepis stanowi podstawę do odmowy wszczęcia postępowania, gdy okoliczności faktyczne wskazują, że żądanie jest oczywiście bezzasadne lub gdy przedmiotem postępowania jest żądanie rozstrzygnięcia o prawach i obowiązkach wynikających z przepisów prawa.
u.p.e.a. art. 27 § § 1 pkt 9
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego składa się w terminie 7 dni od dnia doręczenia odpisu tytułu wykonawczego.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
W przypadku nie stwierdzenia podstaw do uwzględnienia skargi, skarga podlega oddaleniu.
Dz.U. 2021 poz 735 art. 61a
Pomocnicze
u.p.e.a. art. 18
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Przepis dotyczy doręczania odpisów tytułów wykonawczych i innych pism w postępowaniu egzekucyjnym.
u.z.e.p. art. 14a
Ustawa z dnia 13 października 2015 r. o zasadach ewidencji i identyfikacji podatników i płatników
CRP KEP jest wykorzystywany przez organy Krajowej Administracji Skarbowej do realizacji celów i zadań ustawowych.
u.z.e.p. art. 5 § ust. 2
Ustawa z dnia 13 października 2015 r. o zasadach ewidencji i identyfikacji podatników i płatników
Zgłoszenie identyfikacyjne osoby fizycznej zawiera m.in. adres miejsca zamieszkania.
u.p.d.o.f. art. 6 § ust. 2
Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych
Przepis dotyczy wspólnego rozliczenia małżonków i ich solidarnej odpowiedzialności.
O.p. art. 92 § § 3
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Przepis dotyczy doręczania pism w postępowaniu podatkowym.
O.p. art. 133 § § 3
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Przepis dotyczy doręczania pism w postępowaniu podatkowym.
p.p.s.a. art. 11
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd administracyjny jest związany jedynie ustaleniami wydanego w postępowaniu karnym prawomocnego wyroku skazującego, co do popełnienia przestępstwa.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organ egzekucyjny prawidłowo ustalił adres do doręczeń na podstawie danych z CRP KEP. Doręczenie w trybie zastępczym na adres z CRP KEP jest skuteczne, jeśli organ nie dysponował informacją o zmianie adresu. Wniesienie zarzutów nastąpiło z uchybieniem terminu.
Odrzucone argumenty
Nieskuteczne doręczenie tytułów wykonawczych z powodu nieaktualnego adresu. Organ egzekucyjny posiadał wiedzę o faktycznym adresie zamieszkania skarżących z innych postępowań. Przedawnienie zobowiązania podatkowego. Naruszenie przepisów dotyczących doręczeń i trybu zastępczego. Naruszenie przepisów dotyczących podstawy prawnej odmowy wszczęcia postępowania.
Godne uwagi sformułowania
dla ustalenia, że określony adres podatnika jest nieaktualny, konieczna jest mająca umocowanie prawne inicjatywa aktualizacyjna samego podatnika Ewentualne negatywne skutki niezastosowania się podatnika do obowiązku aktualizacji danych, w tym danych adresowych, obciążają podatnika. wskazywanie przez Skarżącą adresu zamieszkania na terytorium W. w korespondencji procesowej w postępowaniu cywilnym i karnym nie spełnia warunków skutecznego poinformowania organu podatkowego o nowym adresie zamieszkania.
Skład orzekający
Dagmara Stankiewicz-Rajchman
przewodniczący
Iwona Solatycka
sprawozdawca
Piotr Kieres
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Skuteczność doręczeń w postępowaniu egzekucyjnym, zwłaszcza w trybie zastępczym, przy korzystaniu z danych z CRP KEP oraz obowiązki aktualizacji adresu przez podatnika."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej i faktycznej, ale stanowi ważny głos w kwestii odpowiedzialności podatnika za aktualność danych adresowych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest aktualizowanie danych adresowych przez podatników i jakie mogą być tego konsekwencje prawne w postępowaniu egzekucyjnym. Jest to praktyczny problem dla wielu osób.
“Czy zapomniałeś zaktualizować adres? Twoje długi mogą Cię dopaść nawet tam, gdzie Cię nie ma!”
Sektor
podatkowe
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI SA/Wr 716/22 - Wyrok WSA we Wrocławiu
Data orzeczenia
2023-05-23
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-10-19
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Sędziowie
Dagmara Stankiewicz-Rajchman /przewodniczący/
Iwona Solatycka /sprawozdawca/
Piotr Kieres
Symbol z opisem
6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Egzekucyjne postępowanie
Sygn. powiązane
III FSK 1303/23 - Wyrok NSA z 2025-03-13
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
*Oddalono skargę w całości
Powołane przepisy
Dz.U. 2021 poz 735
art. 61a
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Dagmara Stankiewicz - Rajchman, Sędziowie sędzia WSA Piotr Kieres, asesor WSA Iwona Solatycka (sprawozdawca), , po rozpoznaniu w Wydziale I na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 23 maja 2023 r. sprawy ze skargi M. F. i J. F. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu z dnia 12 sierpnia 2022 r. nr 0201-IEE1.711.135.2021.MO w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie zgłoszonych zarzutów oddala skargę w całości.
Uzasadnienie
Przedmiotem zaskarżenia jest postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu (dalej: organ odwoławczy, DIAS) z 12 sierpnia 2022 r. nr 0201-IEE1.711.135.2022.MO utrzymujące w mocy postanowienie Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego we Wrocławiu (organ I instancji, NUS) z 29 kwietnia 2022 r. nr 0229-SEE.711.1.2021/7240/l_2 o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie zgłoszonych zarzutów na postępowanie egzekucyjne prowadzone wobec M. F. i J. F. (dalej: zobowiązani, strona, podatnicy, skarżący).
Z akt sprawy wynika, że Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego we Wrocławiu (organ egzekucyjny) prowadzi wobec skarżących postępowanie egzekucyjne na podstawie własnych tytułów wykonawczych z 6 grudnia 2016 r. nr [...] oraz z 12 grudnia 2016 r. nr [...] obejmujących zaległości wynikające ze wspólnego rozliczenia M. F. i J. F. w podatku dochodowym od osób fizycznych (PIT-36) za rok 2009 oraz 2012. Zaległości wynikają z decyzji z 30 września 2016 r. nr PP/4211-1/15/100524/2016 oraz PP/4211- 3/15/100591/2016. W dniu 31 stycznia 2017 r. organ egzekucyjny nadał tytułom wykonawczym klauzulę wykonalności.
Zawiadomieniem z 4 grudnia 2020 r. nr [...] organ egzekucyjny zajął nieruchomość położoną w D. Zawiadomienie o dokonanym zajęciu wraz z odpisami ww. tytułów wykonawczych organ egzekucyjny wysłał na adres: ul. [...], D., [...] M. i uznał za doręczone w trybie zastępczym zgodnie z art. 44 k.p.a. 25 grudnia 2020 r.
Pismem z 1 marca 2021 r., działając przez pełnomocnika, Skarżący wnieśli zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej domagając się od organu egzekucyjnego umorzenia prowadzonego postępowania, uchylenia dokonanych czynności egzekucyjnych (zajęć dwóch ruchomości oraz nieruchomości) oraz wstrzymania postępowania egzekucyjnego do czasu rozpatrzenia wniesionych zarzutów. Po rozpoznaniu zarzutów, organ I instancji postanowieniem z 30 września 2021 r. uznał zarzut nieistnienia obowiązku oraz wygaśnięcia obowiązku za nieuzasadniony. Na ww. postanowienie Skarżący wnieśli zażalenie. Postanowieniem z 29 grudnia 2021 r. DIAS uchylił zaskarżone postanowienie w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. Organ odwoławczy wskazał, że przyjęty przez organ egzekucyjny do rozstrzygnięcia zarzutów tryb procesowy został oparty na błędnej podstawie prawnej, nieuwzgledniającej przepisów przejściowych ustawy z 11 września 2019 r. o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji i niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2019 r. poz. 2070 ze zm.). DIAS przedstawił również konieczne do zbadania i zweryfikowania w ponownie prowadzonym postępowaniu okoliczności, powstałe na tle zgromadzonego w aktach sprawy materiału dowodowego, wskazującego na brak możliwości jednoznacznego rozstrzygnięcia kwestii właściwego adresu zamieszkania i prawidłowości doręczania korespondencji w toku postępowania. W ponownie prowadzonym postępowaniu pismem z 19 stycznia 2022 r. organ egzekucyjny wezwał Skarżących do wskazania obecnego, jak również obowiązującego w grudniu 2020 r. adresu zamieszkania i adresu do korespondencji . W piśmie z 27 stycznia 2022 r. zobowiązani wskazali, że adresem zamieszkania w grudniu 2020, jak również obecnie jest adres: [...], P., [...], Z.
Postanowieniem z 29 kwietnia 2022 r. wydanym na podstawie art. 61a ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2021 r., poz. 735 ze zm.) dalej k.p.a. organ I instancji omówił wszczęcia postępowania w sprawie zgłoszonych zarzutów. W uzasadnieniu wskazał, że odpisy tytułów wykonawczych zostały prawidłowo doręczone skarżącym, którzy uchybili terminowi do wniesienia zarzutów.
Po rozpoznania zażalenia, postanowieniem z 12 sierpnia 2022 r. DIAS utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie, wskazując, że adres na, który zostały wysłane tytuły wykonawcze wynika z Centralnego Rejestru Podatników – Krajowej Ewidencji Podatkowej (CRP KEP) Zatem odpisy tytułów wykonawczych zostały prawidłowo doręczone zobowiązanym w dniu 25 grudnia 2020 r., z zatem złożenie zarzutów w dniu 1 marca 2021 r. nastąpiło z uchybieniem terminu do ich wniesienia, zatem zasadnym była odmowa wszczęcia postępowania w sprawie.
Skarżący złożyli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na ww. postanowienie zarzucając naruszenie
1. art. 27 § 1 pkt 9 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2020 r., poz. 1427 ze zm.) dalej u.p.e.a. w zw. z art. 80 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. poprzez dowolną ocenę materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie w zakresie zarzutu Skarżących dotyczącego nieuprawnionego przyjęcia przez organ, że adres zamieszkania obojga Skarżących znajduje się w D. przy ul. [...], podczas gdy wierzyciel oraz organ egzekucyjny dysponują co najmniej od roku 2018 wiarygodną informacją, wynikającą między innymi z postępowania prowadzonego przed Sądem Okręgowym we W. pod sygn. akt [...] z powództwa Skarbu Państwa - Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego z tzw. skargi pauliańskiej, jak również z postępowania prowadzonego przed Sądem Rejonowym dla W. — K. we W. pod sygn. akt [...] z udziałem organu egzekucyjnego jako oskarżyciela posiłkowego, a ponadto powszechnie dostępnych baz danych, w tym informacji o wymeldowaniu obojga Skarżących z adresu przy ul. [...] w D. na długo przed rokiem 2020 prowadzonej przez Wójta Gminy D., iż adresem Skarżącej od roku 2015 r. pozostaje [...], P., [...], W. i w konsekwencji nieuprawnionego uznania, iż ostatnim znanym organowi egzekucyjnemu adresem zamieszkania Skarżącej był adres polski, tj. w D. przy ul. [...];
2. art. 61a k.p.a. w zw. z art. 17 § 1 i art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a. na skutek odmowy wszczęcia postępowania w sprawie zarzutów zgłoszonych w piśmie z 1 marca 2021 r. na zasadność prowadzonego postępowania egzekucyjnego na podstawie tytułów wykonawczych z 6 grudnia 2016 r. i 12 grudnia 2016 r. z uwagi na przedawnienie zobowiązań podatkowych skarżącej najpóźniej z końcem 2018 r., na skutek błędnego i całkowicie dowolnego uznania, iż przedmiotowe tytuły wykonawcze zostały skutecznie doręczone zobowiązanym 25 grudnia 2020 r. w trybie postępowania zastępczego na adres: ul. [...], D., [...] M. i od tej daty należy liczyć 7-dniowy termin do wniesienia zarzutów, zaś zobowiązani sformułowali zarzuty dopiero w piśmie z 1 marca 2021 r., podczas gdy - wbrew ustaleniu organu - ww. adres nie byt adresem zamieszkania zobowiązanych co najmniej od roku 2015, czego wierzyciel oraz organ egzekucyjny miał świadomość już co najmniej od roku 2018 w związku z postępowaniem prowadzonym przed Sądem Okręgowym w K., a następnie Sądem Okręgowym we W. pod sygn. akt [...] z powództwa Skarbu Państwa - Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego z tzw. skargi pauliańskiej, jak również z powszechnie dostępnych baz danych, w tym informacji o wymeldowaniu z adresu przy ul. [...] w D. na długo przed rokiem 2020 prowadzonej przez Wójta Gminy D.;
3. art. 44 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. poprzez jego błędne zastosowanie i w konsekwencji błędne uznanie, iż nastąpiło skuteczne zastępcze doręczenie korespondencji kierowanej do Skarżących, podczas gdy z okoliczności faktycznych sprawy jednoznacznie wynika, iż organ egzekucyjny dysponował co najmniej od 2018 r. wiarygodną informacją dotyczącą prawidłowego i aktualnego adresu zamieszkania Skarżących wynikającą z postępowania przed Sądem Okręgowym we W. sygn. akt [...] oraz przed Sądem Rejonowym dla W.-K., pod sygn. akt [...], a tym samym organ posiadał wiedzę, że nie jest aktualny, jak również prawidłowy, co uniemożliwiało zastosowanie w niniejszej sprawie trybu doręczenia zastępczego;
4. art. 138e w zw. z art. 145 § 2 Ordynacji podatkowej poprzez ich niezastosowanie i zaniechanie doręczania korespondencji skutecznie upoważnionemu pełnomocnikowi
5. art. 33 § 2 pkt 1 u.p.e.a. poprzez dalsze prowadzenie egzekucji administracyjnej, w sytuacji gdy zobowiązanie podatkowe zobowiązanych nie powstało, albowiem:
- w przypadku J. F. podstawę opodatkowania i w konsekwencji tytułów wykonawczych obejmujących wyliczone należności podatkowe stanowiły tzw. puste faktury, to jest nieodzwierciedlające rzeczywistych zdarzeń gospodarczych,
- w przypadku M. F. naruszenie art. 33 § 2 pkt 1 u.p.e.a. w zw. z art. 6 ust. 2 ustawy o podatku od towarów i usług oraz art. 2 ust. 1 pkt 4 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych w zw. z art. 21 § 3 Ordynacji podatkowej poprzez prowadzenie egzekucji w sytuacji, gdy zobowiązanie podatkowe zobowiązanych nie powstało, albowiem działalność gospodarcza została zawieszona w 2001 r., zaś z dniem 1 kwietnia 2004r. Skarżąca została wykreślona z rejestru podatników VAT, wobec czego dochody uzyskiwane przez nią od ww. roku stanowią źródło dochodu, którego nie można powiązać z legalnie prowadzoną działalnością gospodarczą, a w konsekwencji nie mogą stanowić podstawy opodatkowania i tym samym źródła zobowiązania podatkowego;
6. naruszenie art. 33 § 2 pkt 5 u.p.e.a. w zw. z art. 59 § 1 pkt 9 w zw. z art. 70 § 1 i § 6 pkt 1 w zw. z art. 70c Ordynacji podatkowej poprzez ich niezastosowanie i dalsze prowadzenie postępowania egzekucyjnego, podczas gdy zobowiązanie podatkowe będące jego przedmiotem na skutek przedawnienia wygasło najpóźniej z końcem roku 2018, kiedy to upłynął 5-letni termin płatności przedmiotowej należności publicznoprawnej, albowiem organ podatkowy zaniechał dopełnienia obowiązku zawiadomienia Skarżących, jak również ich pełnomocnika na etapie prowadzonego postępowania kontrolnego o zawieszeniu biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego na skutek wszczęcia postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe.
7. art. 36 § 3 i 4 u.p.e.a. poprzez przyjęcie, iż Skarżący nie wykonali obowiązku niezwłocznego zawiadomienia organu egzekucyjnego o zmianie adresu miejsca zamieszkania lub siedziby i w konsekwencji uznanie, iż korespondencja kierowana do Skarżących została skutecznie doręczona w trybie doręczenia zastępczego, podczas gdy organ egzekucyjny nie doręczył skutecznie Skarżącymnj odpisów tytułów wykonawczych ani wezwania do zapłaty, jak również zawiadomienia o wszczęciu egzekucji administracyjnej i tym samym nie pouczył Skarżących o obowiązku niezwłocznego zawiadomienia organu o zmianie przez nich miejsca zamieszkania, a także o skutkach niewykonania obowiązku.
8. art. 70 § 6 Ordynacji podatkowej poprzez błędne przyjęcie, iż wskutek wszczęcia postępowania w sprawie o wykroczenie skarbowe nastąpiło przerwanie biegu przedawnienia zobowiązania podatkowego, podczas gdy Skarżący, jak również ich pełnomocnik nie zostali skutecznie zawiadomieni o wszczęciu tego postępowania, co spowodowało brak ziszczenia się skutku materialnoprawnego w postaci zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego, a tym samym bezprzedmiotowość niniejszego postępowania.
Na podstawie powyższych zarzutów Skarżący wnieśli o uchylenie postanowień organów obu instancji w całości, zasądzenie od organu na rzecz Skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
Do skargi dołączono pismo procesowe z dnia 8 października 2018 r. złożone w sprawie sygn. akt: [...] prowadzonej przed Sądem Okręgowym w K. Wydział I Cywilny oraz plik dokumentów w języku angielskim. Strony w piśmie procesowym z dnia 16 stycznia 2023 r. wniosły o przeprowadzenie dowodu z dokumentu tj. prawomocnego wyroku Sądu Okręgowego we W. [...] Wydziału Karnego Odwoławczego z dnia 19 grudnia 2022 r. Sygn. Akt: [...] wraz z uzasadnieniem na okoliczność słuszności zarzutu skarżącego, iż należności podatkowe są przedawnione. W wyroku tym Sąd Okręgowy uchylił orzeczenie Sądu I instancji i umorzył postępowanie, w uzasadnieniu wskazał na przedawnienie zobowiązania podatkowego, a tym samym karalności zarzucanych czynów. W odpowiedzi DIAS wskazał na art. 11 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r., poz. 329 ze zm.) wskazując, że sąd administracyjny wiążą jedynie ustalenia wydanego w postępowaniu karnym prawomocnego wyroku skazującego, co do popełnienia przestępstwa. Zatem zdaniem organu przedłożony do akt sprawy wyrok nie jest wiążący ani dla sądu ani dla organu. W odpowiedzi na to pismo Skarżąca wskazała, że przedmiotem postępowania przed tutejszym sądem są tożsame zagadnienia prawne dotyczące przedawnienia należności publicznoprawnych, które były przedmiotem rozważań w powołanym wyroku Sądu Okręgowego. Ponadto zdaniem Skarżącego, art. 11 p.p.s.a nie wyklucza przyjęcie w postępowaniach administracyjnych ustaleń sądów karnych. W dalszych pismach procesowych zarówno DIAS, jak i Strona podtrzymały swoje stanowiska w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, zważył co następuje:
Na podstawie art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2022, poz. 2492 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Przepis art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r., poz. 259) – dalej jako: p.p.s.a., ogranicza podstawy prawne uwzględnienia skargi do stwierdzenia naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd administracyjny w oparciu o art. 134 § 1 p.p.s.a. rozstrzyga w granicach sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a p.p.s.a., które to ograniczenie nie ma zastosowanie w rozpatrywanej sprawie.
W przypadku nie stwierdzenia podstaw do uwzględnienia skargi, skarga podlega oddaleniu na podstawie art. 151 p.p.s.a.
W pierwszej kolejności podkreślenia wymaga, iż w sprawie zastosowanie mają przepisy ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w brzmieniu obowiązującym przed 30 lipca 2020 r. (Dz.U. z 2020 r., poz. 1427 ze zm.). Tytuły wykonawcze zostały bowiem wystawione przez wierzyciela przed tym dniem - 6 grudnia 2016 r. i 12 grudnia 2016 roku, a klauzule wykonawcze nadano 31 stycznia 2017 r. W tych dniach wszczęto postępowania egzekucyjne, co determinuje zgodnie z art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 11 września 2019 r. o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2019 r., poz. 2070 ) stosowanie przepisów obowiązujących przed zmianą. Do przedmiotowej sprawy nie ma zastosowania art. 27 § 1 a u.p.e.a., albowiem nie obowiązywał on w dniu wszczęcia postepowania egzekucyjnego, tym samym zarzuty skargi w tym zakresie są bezzasadne. Zgodnie z obowiązującym w dniu doręczenia odpisów tytułów wykonawczych przepisem art. 27 § 1 pkt 9 u.p.e.a. zarzuty składa się w terminie 7 dni od dnia doręczenia odpisu tytułu wykonawczego.
Zdaniem organów odpisy tytułów wykonawczych zostały prawidłowo doręczone w dniu 25 grudnia 2020 r., a zarzuty zostały wniesione dopiero w dniu 1 marca 2021 r., zatem z uchybieniem 7 dniowego terminu do ich wniesienia. Tym samym w ocenie zarówno organu I instancji jak i DIAS, zasadnym była odmowa wszczęcia postępowania w sprawie na podstawie art. 61 k.p.a.
Istota sporu sprowadza się do oceny prawidłowości doręczenia Skarżącym zawiadomienia o zajęciu oraz odpisów tytułów wykonawczych w trybie art. 44 k.p.a. na adres ul. [...], D., [...] M. w dniu 25 grudnia 2020 r.
Zdaniem organu odpisy tytułów wykonawczych, obejmujących wspólne zobowiązanie małżonków M. F. i J. F. w podatku dochodowym od osób fizycznych (PIT-36) za rok 2009 oraz 2012 zostały skutecznie doręczone Pani M. F. 25 grudnia 2020 r. Organ wskazał, że tytułu wykonawcze na podstawie których prowadzone jest postępowanie egzekucyjne obejmują zobowiązania podatkowe wynikające ze wspólnego rozliczenia w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2009 i 2012 rok, zatem odpowiedzialność małżonków jest solidarna. Tym samym, organ powołując się na treść przepisu art. 6 ust. 2 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2021 r. poz. 1128) oraz art. 92 § 3 oraz art. 133 § 3 O.p. właściwie uznał, że prawidłowym było doręczenie odpisu tytułów wykonawczych na wskazany adres, należący do jednego z małżonków. Organ słusznie wskazał, że skoro wspólnie opodatkowani małżonkowie są jedną stroną postępowania, to należy również przyjąć, że doręczenie jednemu z nich, tytułu wykonawczego wystawionego na obojga na podstawie art. 27c u.p.e.a., jest doręczeniem skutecznym również wobec drugiego małżonka i taki rodzaj doręczenia nie narusza przepisów art. 40 § 1 i 3 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a.
Z akt sprawy wynika, że NUS wskazał w tytule wykonawczym adres M. F. wynikający z Centralnego Rejestru Podmiotów - Krajowej Ewidencji Podatkowej (CRP KEP). Zgodnie z art. 14a ustawy z dnia 13 października 2015 r. o zasadach ewidencji i identyfikacji podatników i płatników (Dz. U z 2022 poz. 166 - dalej: u.z.e.p.) rejestr ten jest wykorzystywany - między innymi - przez organy Krajowej Administracji Skarbowej (dyrektorów izb skarbowych oraz naczelników urzędów skarbowych) do realizacji celów i zadań ustawowych. Organ wszczynając postępowanie, informacje odnośnie adresu podatnika pozyskuje z CRP KEP.
Zgodnie z uregulowaniem art. 5 ust. 2 u.z.e. zgłoszenie identyfikacyjne osoby fizycznej zawiera, między innymi, adres miejsca zamieszkania.
Z akt sprawy wynika, że zgodnie z zapisami zawartymi w CRP KEP od 23 lipca 2011 r. ważny pozostaje adres rejestracyjny wskazany przez Skarżącą: D., ul [...] [...] M.
Ponadto zarówno w datach wystawienia tytułów wykonawczych (6 grudnia 2016 r. i 12 grudnia 2016 r.), jak i w terminie nadania w placówce pocztowej korespondencji zawierającej odpisy tytułów wykonawczych oraz zawiadomienie o zajęciu (8 grudnia 2020 r.) oraz upływu terminu 14 dni od dnia pozostawienia pisma w placówce pocztowej, z czym ustawa wiąże skutek w postaci uznania pisma za doręczone, organ dysponował jedynym, ujawnionym organowi egzekucyjnemu (podatkowemu) adresem zamieszkania Skarżącej, tj. figurującym w systemie ewidencyjnym podatników i płatników, wskazanym przez Skarżącą w zgłoszeniu identyfikacyjnym adresem. Jednocześnie z akt sprawy nie wynika, by Pani M. F. kiedykolwiek dokonała aktualizacji danych dotyczących miejsca zamieszkania .
Zwrotne potwierdzenie odbioru przesyłki na adres rejestracyjny (CRP KEP) Skarżącej nie zawierały informacji, że adresat się wyprowadził lub jest nieznany pod tym adresem, stąd słusznie organ uznał, że nie było podstaw do stwierdzenia, że M. F. pod wskazanym adresem nie zamieszkuje.
. O zmianie miejsca zamieszkania, która według twierdzeń Skarżącej, nastąpiła w listopadzie 2015 roku, M. F. po raz pierwszy poinformowała organ egzekucyjny już po wszczęciu postępowania egzekucyjnego, w zarzutach na postępowanie egzekucyjne z 1 marca 2021 r.
Odnosząc się do zarzutów skargi, że NUS co najmniej od 2018 r. posiadał informację o zamieszkiwaniu Skarżącej na terytorium W. od roku 2015, gdyż adres ten był wskazywany w postępowaniu przed Sądem Okręgowym w K., a następnie przed Sądem Okręgowym we W. z powództwa Skarbu Państwa reprezentowanego przez Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego we Wrocławiu z tzw, skargi pauliańskiej, jak również Sądem Rejonowym dla W.-K. z udziałem Naczelnika Urzędu jako oskarżyciela posiłkowego w sprawie o przestępstwa i wykroczenia skarbowe Sąd wyjaśnia, że wskazywanie przez Skarżącą adresu zamieszkania na terytorium W. w korespondencji procesowej w postępowaniu cywilnym i karnym nie spełnia warunków skutecznego poinformowania organu podatkowego o nowym adresie zamieszkania.
Nie budzi wątpliwości, że skuteczne doręczenie zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego może być dokonane tylko na właściwy adres. W sprawie organ egzekucyjny doręczył zawiadomienia z dnia 4 grudnia 2020 r. o zajęciu nieruchomości położonej w miejscowości D., oznaczonej jako działka nr [...] a do zawiadomienia o zajęciu dołączono odpisy tytułów wykonawczych.
Przesyłka po dwukrotnym awizowaniu została doręczona w trybie art. 44 k.p.a.
Zgodnie z generalną zasadą, wyrażoną w art. 42 § 1 k.p.a. pisma doręcza się osobom fizycznym w miejscu zamieszkania lub w miejscu pracy. W razie niemożności doręczenia pisma w sposób określony w § 1 i 2, a także w razie koniecznej potrzeby, pisma doręcza się w każdym miejscu, gdzie się adresata zastanie (art. 42 § 3 k.p.a.). W przypadku nieobecności adresata pismo doręcza się, za pokwitowaniem, dorosłemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy domu, jeżeli osoby te podjęły się oddania pisma adresatowi. O doręczeniu pisma sąsiadowi lub dozorcy zawiadamia się adresata umieszczając zawiadomienie w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy to nie jest możliwe, w drzwiach mieszkania (art. 43 k.p.a.). Przepis art. 44 k.p.a. ustanawia natomiast możliwość dokonania tzw. doręczenia zastępczego, w razie gdy doręczenie w żaden ze sposobów wskazanych powyżej nie jest możliwe. W takiej sytuacji pismo pozostawia się przez okres czternastu dni w placówce pocztowej lub w urzędzie właściwej gminy {miasta) (art. 44 § 1 k.p.a.).
Organ egzekucyjny ustalił adres zamieszkania zobowiązanej, a co za tym idzie adres dla doręczeń, na podstawie informacji zawartych w Systemie Rejestracji Centralnej KEP (tj. Centralny Rejestr Podmiotów – Krajowa Ewidencja Podatników – dalej: "CRP KEP"). Niejako dla porządku odnotować należy, iż CRP KEP służy: 1) gromadzeniu wybranych danych ewidencyjnych z rejestru PESEL dotyczących osób fizycznych objętych tym rejestrem oraz danych wynikających: a) ze zgłoszeń identyfikacyjnych i aktualizacyjnych podmiotów, b) z niektórych dokumentów związanych z obowiązkami wynikającymi z przepisów podatkowych, 2) weryfikacji danych, o których mowa w pkt 1, oraz porównywaniu ich z rejestrami urzędowymi prowadzonymi na podstawie odrębnych przepisów (art. 14 ust. 2 u.z.e.p.). CRP KEP jest wykorzystywany przez podmioty uprawnione do realizacji celów i zadań ustawowych (art. 14a u.z.e.p.). Na tym tle w judykaturze podkreśla się przy tym, iż dla ustalenia, że określony adres podatnika jest nieaktualny, konieczna jest mająca umocowanie prawne inicjatywa aktualizacyjna samego podatnika. Ewentualne negatywne skutki niezastosowania się podatnika do obowiązku aktualizacji danych, w tym danych adresowych, obciążają podatnika. Skutkiem takim może być prawnie skuteczne kierowanie korespondencji przez organy podatkowe na adres widniejący w ewidencji, mimo, że pod adresem tym podatnik już nie mieszka (por. wyrok WSA w Olsztynie z dnia 10 listopada 2021 r., sygn. akt II SA/Ol 542/21, Lex 3263625, a także inne wskazane tam orzeczenia). Zdaniem Sądu w niniejszej sprawie organ prawidłowo ustalił adres do doręczeń skierowanych do strony skarżącej na podstawie danych zawartych w CRP KEP. Stąd też bez znaczenia dla sprawy pozostają wskazywane w skardze dowody powoływane na okoliczność faktycznego miejsca zamieszkania skarżącej w 2020 r. oraz wiedzy posiadanej przez organ I instancji odnośnie braku miejsca zamieszkania skarżącej na terenie Polski.
Wobec powyższego, skoro organ nie dysponował pozyskaną od operatora pocztowego wiedzą, że adres, na który przesyłkę skierowano jest nieaktualny (bo adresat się wyprowadził), nie mógł podważyć skuteczności doręczenia. Przesyłka zawierająca tytuły wykonawcze została więc prawidłowo zaadresowana w myśl dyspozycji art. 42 § 1 k.p.a. W konsekwencji, wobec wypełnienia przesłanek z art. 44 § 4 k.p.a., nadane pismo, pomimo jego niepodjęcia przez adresata, po jego zwrocie do organu administracyjnego wywołało skutek prawny w postaci przyjęcia fikcji jego doręczenia. Wprowadzona przez ustawodawcę fikcja doręczenia jest prawnie skuteczna i pociąga za sobą wszelkie skutki doręczenia.
Wobec powyższego należało uznać, że stronom skarżącym zostały skutecznie doręczone odpisy tytułów wykonawczych wraz z zawiadomieniami o zajęciach w dniu 25 grudnia 2020 r. Tym samym w tej dacie doszło do skutecznego doręczenia zobowiązanym odpisu tytułu wykonawczego i skutecznego wszczęcia egzekucji administracyjnej, a wobec zgłoszenia zarzutów z uchybieniem 7 dniowego terminu, zasadnie organy odmówiły wszczęcia postępowania w tej sprawie. Wobec takiej treści rozstrzygnięcia brak jest podstaw prawnych, aby na etapie postępowania sądowego w tej sprawie oceniać zarzut przedawnienia, w tym bez znaczenia dla sprawy ma zawnioskowany przez Stronę dowód z wyroku wydanego w postępowaniu karnym, albowiem Sąd nie może się odnieść merytorycznie do kwestii przedawnienia zobowiązania podatkowego w przedmiotowej sprawie.
Zatem Sąd oddalił skargę w całości na podstawie art. 151 p.p.s.a.Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI