I SA/Wr 715/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił skargę na postanowienie odmawiające wszczęcia postępowania w sprawie zarzutów egzekucyjnych, uznając doręczenie tytułów wykonawczych za skuteczne w trybie fikcji doręczenia.
Skarżąca kwestionowała postanowienie odmawiające wszczęcia postępowania w sprawie zarzutów egzekucyjnych, argumentując m.in. przedawnienie zobowiązań i nieskuteczne doręczenie tytułów wykonawczych. Sąd uznał, że organy prawidłowo ustaliły adres skarżącej na podstawie Centralnego Rejestru Podmiotów – Krajowej Ewidencji Podatkowej (CRP KEP) i zastosowały fikcję doręczenia zgodnie z art. 44 k.p.a. Skoro zarzuty wniesiono po terminie, sąd oddalił skargę.
Przedmiotem skargi była odmowa wszczęcia postępowania w sprawie zarzutów na postępowanie egzekucyjne, utrzymana w mocy przez Dyrektora Izby Administracji Skarbowej (DIAS). Skarżąca podnosiła zarzuty dotyczące m.in. przedawnienia zobowiązań podatkowych oraz nieskuteczności doręczenia tytułów wykonawczych na adres ul. [...], D., [...] M. w trybie fikcji doręczenia. Sąd administracyjny, analizując sprawę, skupił się na kwestii prawidłowości doręczenia korespondencji. Stwierdził, że organ egzekucyjny prawidłowo ustalił adres skarżącej na podstawie danych z CRP KEP, który był aktualny według zgłoszenia identyfikacyjnego. Pomimo że skarżąca twierdziła, iż zmieniła adres zamieszkania, nie poinformowała o tym organu egzekucyjnego w sposób skuteczny przed wszczęciem postępowania egzekucyjnego. Wskazywanie innego adresu w postępowaniach cywilnych i karnych nie było wystarczające do uznania organu za poinformowany. Ponieważ przesyłka z tytułami wykonawczymi została dwukrotnie awizowana i pozostawiona w placówce pocztowej, organ prawidłowo zastosował fikcję doręczenia zgodnie z art. 44 k.p.a. W związku z tym, zarzuty zostały wniesione z uchybieniem terminu, co skutkowało odmową wszczęcia postępowania. Sąd oddalił skargę, uznając, że nie ma podstaw do oceny zarzutu przedawnienia w tej sytuacji.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Tak, doręczenie jest skuteczne, jeśli organ egzekucyjny ustalił adres na podstawie danych z CRP KEP, a skarżąca nie poinformowała skutecznie organu o zmianie adresu.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że adres z CRP KEP jest wiążący dla organu egzekucyjnego. Wskazywanie innego adresu w postępowaniach cywilnych i karnych nie jest równoznaczne ze skutecznym poinformowaniem organu podatkowego o zmianie adresu zamieszkania. Skoro przesyłka została dwukrotnie awizowana i pozostawiona w placówce pocztowej, zastosowano fikcję doręczenia.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (28)
Główne
k.p.a. art. 44
Kodeks postępowania administracyjnego
Umożliwia doręczenie zastępcze w przypadku niemożności doręczenia w inny sposób, poprzez pozostawienie pisma w placówce pocztowej lub urzędzie gminy na okres 14 dni, co wywołuje skutek doręczenia.
k.p.a. art. 61a
Kodeks postępowania administracyjnego
Podstawa do odmowy wszczęcia postępowania, gdy brak jest podstaw do merytorycznego rozpatrzenia wniosku lub zgłoszonych zarzutów.
u.p.e.a. art. 27 § § 1 pkt 9
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Określa termin do wniesienia zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej jako 7 dni od dnia doręczenia odpisu tytułu wykonawczego.
Pomocnicze
u.p.e.a. art. 18
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 33 § § 1 pkt 1
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 33 § § 2 pkt 1
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 33 § § 2 pkt 5
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 36 § § 3 i 4
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 13 § ust. 1
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Dotyczy stosowania przepisów obowiązujących przed zmianą ustawy w przypadku wszczęcia postępowania egzekucyjnego przed dniem wejścia w życie nowelizacji.
k.p.a. art. 42 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Generalna zasada doręczania pism osobom fizycznym w miejscu zamieszkania lub pracy.
k.p.a. art. 42 § § 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Doręczanie pisma w każdym miejscu, gdzie zastano adresata, w razie niemożności doręczenia w miejscu zamieszkania lub pracy.
k.p.a. art. 43
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Doręczanie pisma dorosłemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy w przypadku nieobecności adresata.
k.p.a. art. 44 § § 4
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Skutek prawny w postaci przyjęcia fikcji doręczenia pisma, które zostało zwrócone do organu administracyjnego po jego niepodjęciu przez adresata.
u.z.e.p. art. 14a
Ustawa z dnia 13 października 2015 r. o zasadach ewidencji i identyfikacji podatników i płatników
CRP KEP jest wykorzystywany przez organy Krajowej Administracji Skarbowej do realizacji celów ustawowych.
u.z.e.p. art. 5 § ust. 2
Ustawa z dnia 13 października 2015 r. o zasadach ewidencji i identyfikacji podatników i płatników
Zgłoszenie identyfikacyjne osoby fizycznej zawiera m.in. adres miejsca zamieszkania.
u.z.e.p. art. 14 § ust. 2
Ustawa z dnia 13 października 2015 r. o zasadach ewidencji i identyfikacji podatników i płatników
Opisuje zawartość i cel CRP KEP.
p.p.s.a. art. 11
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd administracyjny związany jest jedynie ustaleniami prawomocnego wyroku skazującego wydanego w postępowaniu karnym co do popełnienia przestępstwa.
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawy prawne uwzględnienia skargi przez sąd administracyjny.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Oddalenie skargi w przypadku braku podstaw do jej uwzględnienia.
p.p.s.a. art. 134 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres rozpoznania sprawy przez sąd administracyjny.
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1 § § 1 i § 2
Zakres kognicji sądu administracyjnego.
O.p. art. 138e
Ordynacja podatkowa
O.p. art. 145 § § 2
Ordynacja podatkowa
O.p. art. 70 § § 1 i § 6 pkt 1
Ordynacja podatkowa
O.p. art. 70c
Ordynacja podatkowa
O.p. art. 21 § § 3
Ordynacja podatkowa
u.p.t.u. art. 6 § ust. 2
Ustawa o podatku od towarów i usług
u.p.d.o.f. art. 2 § ust. 1 pkt 4
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organ egzekucyjny prawidłowo ustalił adres skarżącej na podstawie danych z CRP KEP. Zastosowanie fikcji doręczenia zgodnie z art. 44 k.p.a. było zasadne. Zarzuty egzekucyjne zostały wniesione z uchybieniem 7-dniowego terminu.
Odrzucone argumenty
Nieskuteczność doręczenia tytułów wykonawczych na adres ul. [...], D., [...] M. Przedawnienie zobowiązań podatkowych. Organ egzekucyjny dysponował wiedzą o innym adresie zamieszkania skarżącej od 2018 r.
Godne uwagi sformułowania
Istota sporu sprowadza się do oceny prawidłowości doręczenia Skarżącym zawiadomienia o zajęciu oraz odpisów tytułów wykonawczych w trybie art. 44 k.p.a. Dla ustalenia, że określony adres podatnika jest nieaktualny, konieczna jest mająca umocowanie prawne inicjatywa aktualizacyjna samego podatnika. Ewentualne negatywne skutki niezastosowania się podatnika do obowiązku aktualizacji danych, w tym danych adresowych, obciążają podatnika. Wobec takiej treści rozstrzygnięcia brak jest podstaw prawnych, aby na etapie postępowania sądowego w tej sprawie oceniać zarzut przedawnienia.
Skład orzekający
Dagmara Stankiewicz-Rajchman
przewodniczący
Iwona Solatycka
sprawozdawca
Piotr Kieres
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Ustalanie skuteczności doręczeń w postępowaniu egzekucyjnym, zwłaszcza w kontekście fikcji doręczenia i danych z CRP KEP."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdzie adres z CRP KEP był podstawą doręczenia, a skarżąca nie aktualizowała danych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia proceduralnego – skuteczności doręczeń w postępowaniu egzekucyjnym, co ma bezpośrednie przełożenie na prawa podatników i możliwość obrony ich interesów.
“Fikcja doręczenia: Kiedy sąd uznał, że list dotarł, mimo że adresat go nie odebrał?”
Sektor
finanse
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI SA/Wr 715/22 - Wyrok WSA we Wrocławiu
Data orzeczenia
2023-05-23
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-10-19
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Sędziowie
Dagmara Stankiewicz-Rajchman /przewodniczący/
Iwona Solatycka /sprawozdawca/
Piotr Kieres
Symbol z opisem
6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Egzekucyjne postępowanie
Sygn. powiązane
III FSK 1302/23 - Wyrok NSA z 2025-03-13
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
*Oddalono skargę w całości
Powołane przepisy
Dz.U. 2021 poz 735
art. 61a
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Dagmara Stankiewicz - Rajchman, Sędziowie sędzia WSA Piotr Kieres, asesor WSA Iwona Solatycka (sprawozdawca), , po rozpoznaniu w Wydziale I na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 23 maja 2023 r. sprawy ze skargi M. F. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu z dnia 12 sierpnia 2022 r. nr 0201-IEE1.711.134.2021.MO w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie zgłoszonych zarzutów oddala skargę w całości.
Uzasadnienie
Przedmiotem zaskarżenia jest postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu (dalej: organ odwoławczy, DIAS) z 12 sierpnia 2022 r. nr 0201-IEE1.711.134.2022.MO, utrzymujące w mocy postanowienie Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego we Wrocławiu (organ I instancji, NUS) z 29 kwietnia 2022 r. nr 0229-SEE.711.1.2021/7240/1JL o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie zgłoszonych zarzutów na postępowanie egzekucyjne prowadzone wobec M. F. (zobowiązana, skarżąca, strona)
Z akt sprawy wynika, że Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego we Wrocławiu (dalej: organ egzekucyjny) prowadził wobec Skarżącej postępowanie egzekucyjne na podstawie tytułów wykonawczych obejmujących zaległości z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych (PIT-36) za rok 2010, 2011 i 2012 i odsetek za zwłokę od nieuregulowanych w terminie płatności zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych za 2011, 2012 i 01-02 i 06-12/2013 oraz zaległości z tytułu podatku od towarów i usług za lata 2009, 2020, 2011, 2012 i 01-02 i 06-12/2013 r. W dniu 31 stycznia 2017 r. organ egzekucyjny nadał klauzulę wykonalności tytułom wykonawczym wystawionym 5 grudnia 2016 r., zaś tytułom wykonawczym wystawionym 31 marca 2017 r. klauzulę wykonalności nadał 26 kwietnia 2017 r.
Zawiadomienie o dokonanym zajęciu egzekucyjnym wraz z odpisami tytułów wykonawczych organ egzekucyjny wysłał na adres: ul. [...], D., [...] M. i uznał za doręczone w trybie zastępczym, zgodnie z art. 44 k.p.a. w dniu 24 grudnia 2020 r.
Pismem z 1 marca 2021 r., działając przez pełnomocnika, Skarżąca wniosła zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej, domagając się od organu egzekucyjnego umorzenia prowadzonego postępowania, uchylenia dokonanych czynności egzekucyjnych oraz wstrzymania postępowania egzekucyjnego do czasu rozpatrzenia wniesionych zarzutów.
Po rozpoznaniu zarzutów, NUS postanowieniem z 30 września 2021 r. uznał zarzut nieistnienia obowiązku oraz wygaśnięcia obowiązku za nieuzasadniony Na ww. postanowienie Skarżąca wniosła zażalenie.
Postanowieniem z 29 grudnia 2021 r. DIAS uchylił zaskarżone postanowienie w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji Organ wskazał, że przyjęty przez organ egzekucyjny do rozstrzygnięcia zarzutów tryb procesowy, został oparty na błędnej podstawie prawnej, nieuwzgledniające] przepisów przejściowych ustawy z 11 września 2019 r. o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji i niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2019 r. poz. 2070 ze zm.). DIAS przedstawił również konieczne do zbadania i zweryfikowania w ponownie prowadzonym postępowaniu okoliczności, powstałe na tle zgromadzonego w aktach sprawy materiału dowodowego, wskazującego na brak możliwości jednoznacznego rozstrzygnięcia kwestii właściwego adresu zamieszkania i prawidłowości doręczania korespondencji w toku postępowania.
W ponownie prowadzonym postępowaniu pismem z 19 stycznia 2022 r. organ I instancji wezwał Skarżącą do wskazania obecnego, jak również obowiązującego w grudniu 2020 r. adresu zamieszkania i adresu do korespondencji.
W piśmie z 27 stycznia 2022 r. zobowiązana wskazała, że adresem zamieszkania w grudniu 2020, jak również obecnie jest adres: [...], P., [...], Z.
Postanowieniem z 29 kwietnia 2022 r. wydanym na podstawie art. 61a ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2021 r., poz. 735 ze zm.) dalej k.p.a. NUS odmówił wszczęcia postępowania w sprawie zgłoszonych zarzutów.
W uzasadnieniu wskazał, że odpisy tytułów wykonawczych wysłane na adres ul. [...], D. [...] M. zostały Skarżącej prawidłowo doręczone 24 grudnia 2020 r. w trybie tzw. fikcji doręczenia, w związku z czym termin do wniesienia zarzutów upłynął bezskutecznie 31 grudnia 2020 r.
Po rozpoznaniu zażalenia skarżącej, DIAS postanowieniem z 12 sierpnia 2022 r. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie, wskazując, że adres na, który zostały wysłane tytuły wykonawcze wynika z Centralnego Rejestru Podatników – Krajowej Ewidencji Podatkowej (CRP KEP) Zatem odpisy tytułów wykonawczych zostały prawidłowo doręczone zobowiązanym w dniu 24 grudnia 2020 r., z zatem złożenie zarzutów w dniu 1 marca 2021 r. nastąpiło z uchybieniem terminu do ich wniesienia, zatem zasadnym była odmowa wszczęcia postępowania w sprawie.
Od powyższego postanowienia strona złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, zarzucając w szczególności naruszenie:
1. art. 27 § 1 pkt 9 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2020 r., poz. 1427 ze zm.) dalej u.p.e.a. w zw. z art. 80 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. poprzez dowolną ocenę materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie w zakresie zarzutu Skarżącej dotyczącego nieuprawnionego przyjęcia przez organ, że adres zamieszkania Skarżącej znajduje się w D. przy ul. [...], podczas gdy wierzyciel oraz organ egzekucyjny dysponują co najmniej od roku 2018 wiarygodną informacją, wynikającą między innymi z postępowania prowadzonego przed Sądem Okręgowym we W. pod sygn.. akt [...] z powództwa Skarbu Państwa - Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego z tzw. skargi pauliańskiej, jak również z postępowania prowadzonego przed Sądem Rejonowym dla W. — K. we W. pod sygn. akt [...] z udziałem organu egzekucyjnego jako oskarżyciela posiłkowego, a ponadto powszechnie dostępnych baz danych, w tym informacji o wymeldowaniu Skarżącej z adresu przy ul. [...] w D. na długo przed rokiem 2020 prowadzonej przez Wójta Gminy D., iż adresem Skarżącej od roku 2015 r. pozostaje [...], P., [...], W. i w konsekwencji nieuprawnionego uznania, iż ostatnim znanym organowi egzekucyjnemu adresem zamieszkania Skarżącej był adres polski, tj. w D. przy ul. [...];
2. art. 61a k.p.a. w zw. z art. 17 § 1 i art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a. na skutek odmowy wszczęcia postępowania w sprawie zarzutów zgłoszonych w piśmie z 1 marca 2021 r. na zasadność prowadzonego postępowania egzekucyjnego na podstawie tytułów wykonawczych z 5 grudnia 2016 r. i 31 marca 2017 r. z uwagi na przedawnienie zobowiązań podatkowych skarżącej najpóźniej z końcem 2018 r., na skutek błędnego i całkowicie dowolnego uznania, iż przedmiotowe tytuły wykonawcze zostały Skarżącej skutecznie doręczone 25 grudnia 2020 r. w trybie postępowania zastępczego na adres: ul. [...], D., [...] M. i od tej daty należy liczyć 7-dniowy termin do wniesienia zarzutów, zaś Skarżąca sformułowała zarzuty dopiero w piśmie z 1 marca 2021 r., podczas gdy - wbrew ustaleniu organu - ww. adres nie był adresem zamieszkania Skarżącej co najmniej od roku 2015, czego wierzyciel oraz organ egzekucyjny miał świadomość już co najmniej od roku 2018 w związku z postępowaniem prowadzonym przed Sądem Okręgowym w K., a następnie Sądem Okręgowym we W. pod sygn. akt [...] z powództwa Skarbu Państwa - Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego z tzw. skargi pauliańskiej, jak również z powszechnie dostępnych baz danych, w tym informacji o wymeldowaniu Pani z adresu przy ul. [...] w D. na długo przed rokiem 2020 prowadzonej przez Wójta Gminy D.;
3. art. 44 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. poprzez jego błędne zastosowanie i w konsekwencji błędne uznanie, iż nastąpiło skuteczne zastępcze doręczenie korespondencji kierowanej do Skarżącej, podczas gdy z okoliczności faktycznych sprawy jednoznacznie wynika, iż organ egzekucyjny dysponował co najmniej od 2018 r. wiarygodną informacją dotyczącą prawidłowego i aktualnego adresu zamieszkania Skarżącej, wynikającą z postępowania przed Sądem Okręgowym we W. sygn. akt [...] oraz przed Sądem Rejonowym dla W.-K., pod sygn. akt [...], a tym samym organ posiadał wiedzę, że nie jest aktualny, jak również prawidłowy, co uniemożliwiało ( zastosowanie w niniejszej sprawie trybu doręczenia zastępczego;
4. art. 138e w zw. z art. 145 § 2 Ordynacji podatkowej poprzez ich niezastosowanie i zaniechanie doręczania korespondencji skutecznie upoważnionemu pełnomocnikowi
5. art. 33 § 2 pkt 1 u.p.e.a. w zw. z art. 6 ust. 2 ustawy o podatku od towarów i usług oraz art. 2 ust. 1 pkt 4 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych w zw. z art. 21 § 3 Ordynacji podatkowej poprzez prowadzenie egzekucji w sytuacji, gdy zobowiązanie podatkowe nie powstało, albowiem jej działalność gospodarcza została zawieszona w 2001 r., zaś z dniem 1 kwietnia 2004r. Skarżąca została wykreślona z rejestru podatników VAT, wobec czego dochody uzyskiwane przez nią od ww. roku stanowią źródło dochodu, którego nie można powiązać z legalnie prowadzoną działalnością gospodarczą, a w konsekwencji nie mogą stanowić podstawy opodatkowania i tym samym źródła zobowiązania podatkowego;
6. naruszenie art. 33 § 2 pkt 5 u.p.e.a. w zw. z art. 59 § 1 pkt 9 w zw. z art. 70 § 1 i § 6 pkt 1 w zw. z art. 70c Ordynacji podatkowej poprzez ich niezastosowanie i dalsze prowadzenie postępowania egzekucyjnego, podczas gdy zobowiązanie podatkowe będące jego przedmiotem na skutek przedawnienia wygasło najpóźniej z końcem roku 2018, kiedy to upłynął 5-letni termin płatności przedmiotowej należności publicznoprawnej, albowiem organ podatkowy zaniechał dopełnienia obowiązku zawiadomienia Skarżącej, jak również jej pełnomocnika na etapie prowadzonego postępowania kontrolnego o zawieszeniu biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego na skutek wszczęcia postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe.
7. art. 36 § 3 i 4 u.p.e.a. poprzez przyjęcie, iż Skarżąca nie wykonała obowiązku niezwłocznego zawiadomienia organu egzekucyjnego o zmianie adresu miejsca zamieszkania lub siedziby i w konsekwencji uznanie, iż korespondencja kierowana do Skarżącej została skutecznie doręczona w trybie doręczenia zastępczego, podczas gdy organ egzekucyjny nie doręczył skutecznie skarżącej odpisów tytułów wykonawczych ani wezwania do zapłaty, jak również zawiadomienia o wszczęciu egzekucji administracyjnej i tym samym nie pouczył Skarżącej o obowiązku niezwłocznego zawiadomienia organu o zmianie przez nią miejsca zamieszkania, a także o skutkach niewykonania obowiązku.
8. art. 70 § 6 Ordynacji podatkowej poprzez błędne przyjęcie, iż wskutek wszczęcia postępowania w sprawie o wykroczenie skarbowe nastąpiło przerwanie biegu przedawnienia zobowiązania podatkowego, podczas gdy Skarżąca, jak również pełnomocnik Skarżącej nie zostali skutecznie zawiadomieni o wszczęciu tego postępowania, co spowodowało brak ziszczenia się skutku materialnoprawnego w postaci zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego, a tym samym bezprzedmiotowość niniejszego postępowania.
Na podstawie powyższych zarzutów Skarżąca wniosła o uchylenie postanowień organów obu instancji w całości, zasądzenie od organu na rzecz Skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
Do skargi dołączono pismo procesowe z dnia 8 października 2018 r. złożone w sprawie sygn.. akt: [...] prowadzonej przed Sądem Okręgowym w K. Wydział I Cywilny oraz plik dokumentów w języku angielskim. Strona w piśmie procesowym z dnia 16 stycznia 2023 r. wniosła o przeprowadzenie dowodu z dokumentu tj. prawomocnego wyroku Sądu Okręgowego we W. [...] Wydziału Karnego Odwoławczego z dnia 19 grudnia 2022 r. Sygn. Akt: [...] wraz z uzasadnieniem na okoliczność słuszności zarzutu skarżącego, iż należności podatkowe są przedawnione. W wyroku tym Sąd Okręgowy uchylił orzeczenie Sądu I instancji i umorzył postępowanie, w uzasadnieniu wskazał na przedawnienie zobowiązania podatkowego, a tym samym karalności zarzucanych czynów. W odpowiedzi DIAS wskazał na art. 11 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r., poz. 329 ze zm.) wskazując, że sąd administracyjny wiążą jedynie ustalenia wydanego w postępowaniu karnym prawomocnego wyroku skazującego, co do popełnienia przestępstwa. Zatem zdaniem organu przedłożony do akt sprawy wyrok nie jest wiążący ani dla sądu ani dla organu. W odpowiedzi na to pismo Skarżąca wskazała, że przedmiotem postępowania przed tutejszym sądem są tożsame zagadnienia prawne dotyczące przedawnienia należności publicznoprawnych, które były przedmiotem rozważań w powołanym wyroku Sądu Okręgowego. Ponadto zdaniem Skarżącej, art. 11 p.p.s.a nie wyklucza przyjęcie w postępowaniach administracyjnych ustaleń sądów karnych. W dalszych pismach procesowych zarówno DIAS, jak i Strona podtrzymały swoje stanowiska w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, zważył co następuje:
Na podstawie art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2022, poz. 2492 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Przepis art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r., poz. 259) – dalej jako: p.p.s.a., ogranicza podstawy prawne uwzględnienia skargi do stwierdzenia naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd administracyjny w oparciu o art. 134 § 1 p.p.s.a. rozstrzyga w granicach sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a p.p.s.a., które to ograniczenie nie ma zastosowanie w rozpatrywanej sprawie.
W przypadku nie stwierdzenia podstaw do uwzględnienia skargi, skarga podlega oddaleniu na podstawie art. 151 p.p.s.a.
W pierwszej kolejności podkreślenia wymaga, iż w sprawie zastosowanie mają przepisy ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w brzmieniu obowiązującym przed 30 lipca 2020 r. (Dz.U. z 2020 r., poz. 1427 ze zm.). Tytuły wykonawcze zostały bowiem wystawione przez wierzyciela przed tym dniem, a klauzule wykonawcze nadano 31 stycznia 2017 r. W tych dniach wszczęto postępowania egzekucyjne, co determinuje zgodnie z art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 11 września 2019 r. o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2019 r., poz. 2070 ) stosowanie przepisów obowiązujących przed zmianą. Do przedmiotowej sprawy nie ma zastosowania art. 27 § 1 a u.p.e.a., albowiem nie obowiązywał on w dniu wszczęcia postepowania egzekucyjnego, tym samym zarzuty skargi w tym zakresie są bezzasadne. Zgodnie z obowiązującym w dniu doręczenia odpisów tytułów wykonawczych przepisem art. 27 § 1 pkt 9 u.p.e.a. zarzuty składa się w terminie 7 dni od dnia doręczenia odpisu tytułu wykonawczego.
Zdaniem organów odpisy tytułów wykonawczych zostały prawidłowo doręczone w dniu 24 grudnia 2020 r., a zarzuty zostały wniesione dopiero w dniu 1 marca 2021 r., zatem z uchybieniem 7 dniowego terminu do ich wniesienia. Tym samym w ocenie zarówno organu I instancji jak i DIAS, zasadnym była odmowa wszczęcia postępowania w sprawie na podstawie art. 61 k.p.a.
Istota sporu sprowadza się do oceny prawidłowości doręczenia Skarżącym zawiadomienia o zajęciu oraz odpisów tytułów wykonawczych w trybie art. 44 k.p.a. na adres ul. [...], D., [...] M. w dniu 24 grudnia 2020 r.
Z akt sprawy wynika, że NUS wskazał w tytule wykonawczym adres skarżącej wynikający z Centralnego Rejestru Podmiotów - Krajowej Ewidencji Podatkowej (CRP KEP). Zgodnie z art. 14a ustawy z dnia 13 października 2015 r. o zasadach ewidencji i identyfikacji podatników i płatników (Dz. U z 2022 poz. 166 - dalej: u.z.e.p.) rejestr ten jest wykorzystywany - między innymi - przez organy Krajowej Administracji Skarbowej (dyrektorów izb skarbowych oraz naczelników urzędów skarbowych) do realizacji celów i zadań ustawowych. Organ wszczynając postępowanie, informacje odnośnie adresu podatnika pozyskuje z CRP KEP.
Zgodnie z uregulowaniem art. 5 ust. 2 u.z.e. zgłoszenie identyfikacyjne osoby fizycznej zawiera, między innymi, adres miejsca zamieszkania.
Z akt sprawy wynika, że zgodnie z zapisami zawartymi w CRP KEP od 23 lipca 2011 r. ważny pozostaje adres rejestracyjny wskazany przez Skarżącą.
Ponadto zarówno w datach wystawienia tytułów wykonawczych, jak i w terminie nadania w placówce pocztowej korespondencji zawierającej odpisy tytułów wykonawczych oraz zawiadomienie o zajęciu oraz upływu terminu 14 dni od dnia pozostawienia pisma w placówce pocztowej, z czym ustawa wiąże skutek w postaci uznania pisma za doręczone, organ dysponował jedynym, ujawnionym organowi egzekucyjnemu (podatkowemu) adresem zamieszkania Skarżącej, tj. figurującym w systemie ewidencyjnym podatników i płatników, wskazanym przez Skarżącą w zgłoszeniu identyfikacyjnym. Jednocześnie z akt sprawy nie wynika, by
skarżąca kiedykolwiek dokonała aktualizacji danych dotyczących miejsca zamieszkania .
Zwrotne potwierdzenie odbioru przesyłki na adres rejestracyjny (CRP KEP) Skarżącej nie zawierały informacji, że adresat się wyprowadził lub jest nieznany pod tym adresem, stąd słusznie organ uznał, że nie było podstaw do stwierdzenia, że zobowiązana pod wskazanym adresem nie zamieszkuje.
. O zmianie miejsca zamieszkania, która według twierdzeń Skarżącej, nastąpiła w listopadzie 2015 roku, skarżąca po raz pierwszy poinformowała organ egzekucyjny już po wszczęciu postępowania egzekucyjnego, w zarzutach na postępowanie egzekucyjne z 1 marca 2021 r.
Odnosząc się do zarzutów skargi, że NUS co najmniej od 2018 r. posiadał informację o zamieszkiwaniu Skarżącej na terytorium W. od roku 2015, gdyż adres ten był wskazywany w postępowaniu przed Sądem Okręgowym w K., a następnie przed Sądem Okręgowym we W. z powództwa Skarbu Państwa reprezentowanego przez Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego we Wrocławiu z tzw, skargi pauliańskiej, jak również Sądem Rejonowym dla W.-K. z udziałem Naczelnika Urzędu jako oskarżyciela posiłkowego w sprawie o przestępstwa i wykroczenia skarbowe Sąd wyjaśnia, że wskazywanie przez Skarżącą adresu zamieszkania na terytorium W. w korespondencji procesowej w postępowaniu cywilnym i karnym nie spełnia warunków skutecznego poinformowania organu podatkowego o nowym adresie zamieszkania.
Nie budzi wątpliwości, że skuteczne doręczenie zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego może być dokonane tylko na właściwy adres. W sprawie organ egzekucyjny odpisy tytułów wykonawczych na właściwy adres, a przesyłka po dwukrotnym awizowaniu została doręczona w trybie art. 44 k.p.a.
Zgodnie z generalną zasadą, wyrażoną w art. 42 § 1 k.p.a. pisma doręcza się osobom fizycznym w miejscu zamieszkania lub w miejscu pracy. W razie niemożności doręczenia pisma w sposób określony w § 1 i 2, a także w razie koniecznej potrzeby, pisma doręcza się w każdym miejscu, gdzie się adresata zastanie (art. 42 § 3 k.p.a.). W przypadku nieobecności adresata pismo doręcza się, za pokwitowaniem, dorosłemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy domu, jeżeli osoby te podjęły się oddania pisma adresatowi. O doręczeniu pisma sąsiadowi lub dozorcy zawiadamia się adresata umieszczając zawiadomienie w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy to nie jest możliwe, w drzwiach mieszkania (art. 43 k.p.a.). Przepis art. 44 k.p.a. ustanawia natomiast możliwość dokonania tzw. doręczenia zastępczego, w razie gdy doręczenie w żaden ze sposobów wskazanych powyżej nie jest możliwe. W takiej sytuacji pismo pozostawia się przez okres czternastu dni w placówce pocztowej lub w urzędzie właściwej gminy {miasta) (art. 44 § 1 k.p.a.).
Organ egzekucyjny ustalił adres zamieszkania zobowiązanej, a co za tym idzie adres dla doręczeń, na podstawie informacji zawartych w Systemie Rejestracji Centralnej KEP (tj. Centralny Rejestr Podmiotów – Krajowa Ewidencja Podatników – dalej: "CRP KEP"). Niejako dla porządku odnotować należy, iż CRP KEP służy: 1) gromadzeniu wybranych danych ewidencyjnych z rejestru PESEL dotyczących osób fizycznych objętych tym rejestrem oraz danych wynikających: a) ze zgłoszeń identyfikacyjnych i aktualizacyjnych podmiotów, b) z niektórych dokumentów związanych z obowiązkami wynikającymi z przepisów podatkowych, 2) weryfikacji danych, o których mowa w pkt 1, oraz porównywaniu ich z rejestrami urzędowymi prowadzonymi na podstawie odrębnych przepisów (art. 14 ust. 2 u.z.e.p.). CRP KEP jest wykorzystywany przez podmioty uprawnione do realizacji celów i zadań ustawowych (art. 14a u.z.e.p.). Na tym tle w judykaturze podkreśla się przy tym, iż dla ustalenia, że określony adres podatnika jest nieaktualny, konieczna jest mająca umocowanie prawne inicjatywa aktualizacyjna samego podatnika. Ewentualne negatywne skutki niezastosowania się podatnika do obowiązku aktualizacji danych, w tym danych adresowych, obciążają podatnika. Skutkiem takim może być prawnie skuteczne kierowanie korespondencji przez organy podatkowe na adres widniejący w ewidencji, mimo, że pod adresem tym podatnik już nie mieszka (por. wyrok WSA w Olsztynie z dnia 10 listopada 2021 r., sygn. akt II SA/Ol 542/21, Lex 3263625, a także inne wskazane tam orzeczenia). Zdaniem Sądu w niniejszej sprawie organ prawidłowo ustalił adres do doręczeń skierowanych do strony skarżącej na podstawie danych zawartych w CRP KEP. Stąd też bez znaczenia dla sprawy pozostają wskazywane w skardze dowody powoływane na okoliczność faktycznego miejsca zamieszkania skarżącej w 2020 r. oraz wiedzy posiadanej przez organ I instancji odnośnie braku miejsca zamieszkania skarżącej na terenie Polski.
Wobec powyższego, skoro organ nie dysponował pozyskaną od operatora pocztowego wiedzą, że adres, na który przesyłkę skierowano jest nieaktualny (bo adresat się wyprowadził), nie mógł podważyć skuteczności doręczenia. Przesyłka zawierająca tytuły wykonawcze została więc prawidłowo zaadresowana w myśl dyspozycji art. 42 § 1 k.p.a. W konsekwencji, wobec wypełnienia przesłanek z art. 44 § 4 k.p.a., nadane pismo, pomimo jego niepodjęcia przez adresata, po jego zwrocie do organu administracyjnego wywołało skutek prawny w postaci przyjęcia fikcji jego doręczenia. Wprowadzona przez ustawodawcę fikcja doręczenia jest prawnie skuteczna i pociąga za sobą wszelkie skutki doręczenia.
Wobec powyższego należało uznać, że stronie skarżącej zostały skutecznie doręczone odpisy tytułów wykonawczych w dniu 24 grudnia 2020 r. Tym samym w tej dacie doszło do skutecznego doręczenia zobowiązanej odpisu tytułu wykonawczego i skutecznego wszczęcia egzekucji administracyjnej, a wobec zgłoszenia zarzutów z uchybieniem 7 dniowego terminu, zasadnie organy odmówiły wszczęcia postępowania w tej sprawie. Wobec takiej treści rozstrzygnięcia brak jest podstaw prawnych, aby na etapie postępowania sądowego w tej sprawie oceniać zarzut przedawnienia, w tym bez znaczenia dla sprawy ma zawnioskowany przez Stronę dowód z wyroku wydanego w postępowaniu karnym, albowiem Sąd nie może się odnieść merytorycznie do kwestii przedawnienia zobowiązania podatkowego w przedmiotowej sprawie.
Zatem Sąd oddalił skargę w całości na podstawie art. 151 p.p.s.a.Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI