I SA/Wr 702/22

I SA/Wr 702/22 - Wyrok WSA we Wrocławiu
Data orzeczenia
2023-04-20
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-10-12
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Sędziowie
Iwona Solatycka /sprawozdawca/
Jarosław Horobiowski
Marta Semiczek /przewodniczący/
Symbol z opisem
6116 Podatek od czynności cywilnoprawnych, opłata skarbowa oraz inne podatki i opłaty
6411 Rozstrzygnięcia nadzorcze dotyczące gminy; skargi organów gminy na czynności nadzorcze
Hasła tematyczne
Prawo miejscowe
Skarżony organ
Regionalna Izba Obrachunkowa
Treść wyniku
*Oddalono skargę w całości
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 1297
art. 6j ust. 3,  art. 6k ust. 1 pkt 2
Ustawa z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Marta Semiczek, Sędziowie sędzia WSA Jarosław Horobiowski, asesor WSA Iwona Solatycka (sprawozdawca), , po rozpoznaniu w Wydziale I na posiedzeniu niejawnym w dniu 20 kwietnia 2023 r. sprawy ze skargi Rady Miejskiej B. na uchwałę Kolegium Regionalnej Izby Obrachunkowej we Wrocławiu z dnia 3 sierpnia 2022 r. nr 55/2022 w przedmiocie stwierdzenia nieważności części uchwały w sprawie wyboru metody ustalania opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi oraz ustalenia wysokości i stawki opłaty oddala skargę w całości.
Uzasadnienie
Przedmiotem zaskarżenia jest uchwała Kolegium Regionalnej Izby Obrachunkowej we Wrocławiu (dalej: Kolegium RIO) nr 55/2022 z dnia 3 sierpnia 2022 r. w sprawie stwierdzenia nieważności § 2 ust. 2 pkt 1 i 2 i ust. 3 oraz § 3 ust. 1 pkt 1 i 2 i ust. 2 uchwały Rady Miejskiej w Bogatyni nr LXXXVII/551/22 z dnia 5 lipca 2022 r. w sprawie wyboru metody ustalenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi oraz ustalenia wysokości tej opłaty i ustalenia stawki tej opłaty z powodu istotnego zdaniem Kolegium RIO naruszenia art. 6k ust. 1 pkt 2 w związku z art. 6j ust. 3 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz.U. z 2022 r., poz. 1297).
U uzasadnieniu uchwały Kolegium RIO wskazało, że w uchwale Rady Miejskiej zastosowano zróżnicowanie stawek opłaty za pojemnik i worek o pojemności 60 litrów i 20 litrów, uzależniając ich wysokość od tego, czy odpady komunalne będą zbierane w pojemniku czy w worku zarówno w przypadku odpadów zbieranych w sposób selektywny, jak i w sytuacji gdy właściciel nieruchomości nie wypełnia obowiązku zbierania odpadów w sposób selektywny. Kolegium wskazało, że z art. 6j ust. 3 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz.U. z 2022 r., poz. 1297) dalej u.c.p.g. wynika, że w przypadku nieruchomości, na której nie zamieszkują mieszkańcy, opłata za gospodarowanie odpadami komunalnymi stanowi iloczyn zadeklarowanej liczby pojemników lub worków, przeznaczonych do zbierania odpadów komunalnych powstających na danej nieruchomości, oraz stawi opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, o której mowa w art. 6k ust. 1 pkt 2 u.c.p.g. Przepis ten w ocenie Kolegium upoważnia radę gminy do ustalenia, w drodze uchwały, stawki opłaty za pojemnik lub worek o określonej pojemności, przeznaczony do zbierania odpadów komunalnych na terenie nieruchomości. W ocenie Kolegium wykonując delegacje ustawową rada gminy winna zatem określić stawkę opłaty za pojemnik lub za worek o określonej pojemności w wysokości mieszczącej się w granicach stawek ustawowych, przy uwzględnieniu jednego kryterium, jakim jest pojemność. Kolegium wskazało, że przepisy ustawy o utrzymaniu w czystości i porządku w gminach nie dają radzie gminy uprawnienia do rozróżnienia ustalanych stawek w zależności od typu zbiornika, w którym gromadzone są odpady. Kolegium wskazało, że określając stawki opłaty za pojemnik na odpady komunalne o pojemności 60 litrów i 120 litrów inne niż stawki opłaty za worek na odpady komunalne o tej samej pojemności, Rada Miejska w Bogatyni w sposób istotny naruszyła zakres ustawowego upoważnienia zawartego w art. 6k ust. 1 pkt 2 w związki z art. 6j ust. 3 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach.
Przedmiotową uchwałę zaskarżyła Rada Miejska w Bogatyni, zarzucając uchwale Kolegium RIO naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię art. 6j ust. 3 w zw. z art. 6k ust. 1 pkt 2 u.c.p.g. Zdaniem Skarżącej stwierdzenie o przekroczeniu upoważnienia ustawowego, a tym samym naruszeniu w sposób istotny zakresu upoważnienia zawartego w art. 6k ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 6j ust. 3 u.c.p.g. stanowi nadinterpretację przepisu ustawowego. Skarżący wskazał, że art. 6j u.c.p.g. określa sposoby obliczania opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Metody te są odmienne dla nieruchomości zamieszkałych i niezamieszkałych oraz zróżnicowane w ramach tych dwóch kategorii nieruchomości. Wyliczenie opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi dla nieruchomości, na której nie zamieszkują mieszkańcy, następuje co do zasady według metody określonej w art. 6j ust. 3 u.c.p.g. Opłata za gospodarowanie odpadami komunalnymi stanowi iloczyn zadeklarowanej liczby pojemników lub worków z odpadami komunalnymi powstającymi na danej nieruchomości niezamieszkałej oraz stawki opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi ustalonej przez radę gminy na podstawie art. 6k ust. 1 pkt 2 u.c.p.g. za pojemnik lub worek o określonej pojemności. Z kolei ust. 2a art. 6j u.c.p.g. dopuszcza możliwość różnicowania stawek, stanowi on, iż rada gminy ustala stawki opłat w wysokości nie wyższej niż maksymalne stawki opłat, które za odpady komunalne zbierane i odbierane w sposób selektywny wynoszą za miesiąc - w przypadku metody, o której mowa w art. 6j ust. 3 - 1,3% przeciętnego miesięcznego dochodu rozporządzalnego na 1 osobę ogółem za pojemniki lub worki o pojemności 120 l przeznaczone do zbierania odpadów komunalnych na terenie nieruchomości; za pojemniki lub worki o mniejszej lub większej pojemności stawki opłat ustala się w wysokości proporcjonalnej do ich pojemności.
Skarżąca wskazała, że ustalone przez Radę Miejską w Bogatyni stawki opłat za odbiór odpadów w pojemnikach lub workach nie przekraczają maksymalnych wysokości określonych w art. 6k ust. 2a pkt 5 u.c.p.g. Zróżnicowanie stawek za odbiór odpadów w pojemnikach i workach jest uzasadnione zdaniem strony skarżącej ekonomicznie i ekologicznie. Wywóz odpadów w workach generuje znacznie większe koszty, a jednocześnie powoduje powstawanie dodatkowych odpadów w postaci worków. Proponowana przez Radę Miejską w Bogatyni wyższa stawka za odbiór worka 60 litrów i 120 litrów, w porównaniu do pojemników 60 litrów i 120 litrów, ma na celu zmniejszenie zbierania tym systemem, a docelowo zachęcenie do korzystania jedynie z pojemników.
Zdaniem strony skarżącej zapisy ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach nie są dość precyzyjne i nie wskazują wprost, iż stawka za pojemnik i worek o tej samej pojemności ma być w jednakowej wysokości, co powoduje niejednoznaczną interpretację tych przepisów przez organy gminy. Podobny sposób analizy powyższych przepisów, jak strona skarżąca, zastosowała m.in. Rada Miejska we Wrocławiu, Rada Miasta w Zielonej Górze oraz Rada Miasta Olsztyna. Tym samym strona skarżąca stoi na stanowisku, iż uchwała w sprawie wyboru metody ustalania opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi oraz ustalenia wysokości tej opłaty i ustalenia stawki tej opłaty jest zgodna z zapisami ustawy o utrzymaniu czystości w gminach.
W związku z przedstawionym stanem faktycznym sprawy strona skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej uchwały Kolegium Regionalnej Izby Obrachunkowej we Wrocławiu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, zważył co następuje:
Zgodnie z art.1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. 2022 r. poz. 2492 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Zaś przepis art. 3 §2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2023 r., poz. 259 ze zm.) stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego. Regionalne izby obrachunkowe sprawują nadzór nad działalnością samorządu w zakresie spraw finansowych. Kryterium nadzoru jest zgodność działalności samorządu z Konstytucją i ustawami. Zgodnie z art.91 ust.1 i 2 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t.j. Dz.U 2022 r. poz. 559) uchwała organu gminy sprzeczna z prawem jest nieważna. O nieważności uchwały w całości lub części orzeka organ nadzoru, w terminie nie dłuższym niż 30 dni od dnia doręczenia uchwały. W przypadku nieistotnego naruszenia prawa organ nadzoru nie stwierdza nieważności uchwały, ograniczając się do wskazania, że uchwałę wydano z naruszeniem prawa (art.91 ust.4 ww. ustawy).
Rozpoznając skargę na akt nadzoru stwierdzający w części nieważność uchwały Rady Miejskiej w Bogatyni, Sąd zbadał treść tej uchwały, uznając, że stwierdzenie nieważności zostało podjęte przez Kolegium RIO bez zarzucanego w skardze naruszenia art. art. 6j ust. 3 w zw. z art. 6k ust. 1 pkt 2 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach.
Na wstępie wskazać należ, że zgodnie z art.. 6k ust. 1 u.c.p.g. upoważnia radę gminy do dokonania czynności polegającej na ustaleniu stawek opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi "za pojemnik lub worek o określonej pojemności". Ustalane przez radę stawki nie mogą przekroczyć określonego limitu wyznaczonego art. 6k ust. 2a pkt 5 u.c.p.g.
Słusznie uznało Kolegium, że językowa wykładania powołanych regulacji — wbrew twierdzeniom Strony skarżącej — nie pozwala na przyjęcie, że dopuszczają one możliwość różnicowania stawek opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi z terenów niezamieszkałych w zależności od typu zbiornika do gromadzenia odpadów. Wykonując delegacje ustawową rada gminy winna zatem określić stawkę opłaty za pojemnik lub za worek o określonej pojemności w wysokości mieszczącej się w granicach stawek ustawowych, przy uwzględnieniu jednego kryterium, jakim jest pojemność. Przepisy ustawy o utrzymaniu w czystości i porządku w gminach nie gają radzie gminy uprawnienia do rozróżnienia ustalanych stawek w zależności od typu zbiornika, w którym gromadzone są odpady.
Wskazać bowiem należy, że ustawodawca na gruncie powołanej ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach wyraźnie określa kryteria, które mogą mieć wpływ na wysokość ustalanej przez radę gminy stawki, posługuje się przy tym pojęciami "ustalenia" stawki oraz "różnicowania" stawki, odrębnie kreując upoważnienia do podejmowania tych czynności. Upoważnienie do ustalenia stawek zawiera art. 6k ust. 1 u.c.p.g., natomiast upoważnienie do różnicowania stawek definiuje art. 6j ust. 2a i 2b u.c.p.g. Różnicowanie wysokości stawek odnosi się do nieruchomości, o których mowa w art. 6c ust. 1 u.c.p.g., tj. nieruchomości, na których zamieszkują mieszkańcy. Z powołanych przepisów wynika, że zróżnicowanie to może być dokonywane w zależności od powierzchni użytkowej lokalu mieszkalnego, ilości zużytej wody z danej nieruchomości lub lokalu mieszkalnego, liczby mieszkańców zamieszkujących nieruchomość, liczby osób lub ilości zużytej wody w gospodarstwie domowym, odbierania odpadów z terenów wiejskich lub miejskich, a także od rodzaju zabudowy lub od faktu objęcia nieruchomości uchwałą, o której mowa w art. 2a ust. 1 u.c.p.g. Rada gminy może stosować łącznie różne kryteria różnicujące stawki opłat. Natomiast związek międzygminny może dodatkowo stosować kryteria różnicujące stawki opłat, odrębnie dla gmin wchodzących w skład tego związku, jeżeli jest to uzasadnione kosztami odbierania odpadów komunalnych i gospodarowania nimi w poszczególnych gminach lub warunkami miejscowymi.
Zatem w ocenie sądu, zasadnie Kolegium RIO uznało, że przepisy § 2 ust. 2 pkt 1 i 2 i ust. 3 oraz § 3 ust. 1 pkt 1 i 2 i ust. 2 uchwały Rady w świetle ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach należało ocenić jako istotnie naruszające prawo. Jak słusznie wskazało Kolegium RIO w odpowiedzi na skargę, naruszenie przepisów wyznaczających zakres kompetencji do podejmowania uchwał — a do takiego naruszenia doszło w przypadku przedmiotowej uchwały Rady — uznaje się za istotne naruszenie prawa.
Zatem Sąd oddalił skargę w całości na podstawie art. 151 p.p.s.a.