I SA/WR 691/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny we WrocławiuWrocław2006-10-26
NSApodatkoweWysokawsa
podatek od nieruchomościAgencja Mienia Wojskowegoreprezentacjapełnomocnictwoczynny udział stronypostępowanie podatkoweorgan I instancjiorgan II instancjiuchylenie decyzji

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzje dotyczące podatku od nieruchomości, uznając, że strona skarżąca nie miała zapewnionego czynnego udziału w postępowaniu przed organem pierwszej instancji z powodu braku prawidłowego umocowania jej reprezentanta.

Sprawa dotyczyła podatku od nieruchomości za lata 2001-2004, gdzie organ I i II instancji opodatkował grunt według stawek dla działalności gospodarczej. Strona skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, w tym brak czynnego udziału w postępowaniu przed organem I instancji z powodu nieprawidłowego reprezentowania przez dyrektora oddziału terenowego, który nie wykazał odpowiedniego pełnomocnictwa. Sąd uznał ten zarzut za zasadny, stwierdzając rażące naruszenie prawa procesowego i uchylając zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu rozpoznał skargę Agencji Mienia Wojskowego na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymującą w mocy decyzję Wójta Gminy K. w przedmiocie podatku od nieruchomości za lata 2001-2004. Organy podatkowe opodatkowały posiadany przez Agencję grunt według stawek dla działalności gospodarczej, uznając Agencję za przedsiębiorcę. Strona skarżąca podniosła szereg zarzutów, w tym naruszenie przepisów postępowania podatkowego, a w szczególności pozbawienie jej czynnego udziału w postępowaniu przed organem I instancji. Kluczowym argumentem skargi było twierdzenie, że dyrektor oddziału terenowego Agencji, który reprezentował ją przed organem I instancji, nie posiadał wymaganego pełnomocnictwa do działania w imieniu Agencji jako osoby prawnej. Sąd administracyjny, analizując przepisy ustawy o gospodarowaniu mieniem Skarbu Państwa oraz Ordynacji podatkowej, stwierdził, że Agencja Mienia Wojskowego jako osoba prawna powinna być reprezentowana przez prezesa lub osobę przez niego upoważnioną. Brak takiego pełnomocnictwa u dyrektora oddziału terenowego skutkował uznaniem czynności dokonanych przez niego za bezskuteczne i pozbawieniem strony czynnego udziału w postępowaniu. Sąd podkreślił, że prawidłowa reprezentacja jest wymagana na wszystkich etapach postępowania. W związku z tym, że strona skarżąca nie z własnej winy nie brała udziału w postępowaniu przed organem I instancji, sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt b) ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji. Orzeczenie o kosztach postępowania zostało uzasadnione art. 200 tej ustawy.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, brak prawidłowego umocowania reprezentanta strony w postępowaniu przed organem I instancji stanowi rażące naruszenie prawa procesowego, skutkujące pozbawieniem strony czynnego udziału w postępowaniu i koniecznością uchylenia decyzji.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że Agencja Mienia Wojskowego jako osoba prawna powinna być reprezentowana przez prezesa lub osobę przez niego upoważnioną. Dyrektor oddziału terenowego, który reprezentował Agencję przed organem I instancji, nie wykazał takiego pełnomocnictwa, co skutkowało uznaniem czynności za bezskuteczne i pozbawieniem strony czynnego udziału w postępowaniu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (16)

Główne

u.p.o.l. art. 2 § ust. 1 pkt 3

Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych

Określa krąg podatników podatku od nieruchomości.

u.p.o.l. art. 3 § ust. 1

Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych

Określa krąg podatników podatku od nieruchomości w brzmieniu obowiązującym w latach 2003 i 2004.

u.p.o.l. art. 5 § ust. 1 pkt 6

Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych

Dotyczy stawek podatku od nieruchomości dla gruntów związanych z działalnością gospodarczą.

u.p.o.l. art. 5 § ust. 3

Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych

Dotyczy stawek podatku od nieruchomości dla gruntów związanych z działalnością gospodarczą inną niż rolnicza lub leśna.

u.p.o.l. art. 1a § ust. 1 pkt 3

Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych

Definiuje pojęcie działalności gospodarczej w kontekście podatku od nieruchomości.

u.g.n.S.P. art. 9 § ust. 1

Ustawa z dnia 30 maja 1996 r. o gospodarowaniu niektórymi składnikami mienia Skarbu Państwa oraz o Agencji Mienia Wojskowego

Agencja Mienia Wojskowego działa na podstawie ustawy i statutu.

u.g.n.S.P. art. 5 § ust. 3 i 4

Ustawa z dnia 30 maja 1996 r. o gospodarowaniu niektórymi składnikami mienia Skarbu Państwa oraz o Agencji Mienia Wojskowego

Agencja Mienia Wojskowego jest państwową osobą prawną.

u.g.n.S.P. art. 10

Ustawa z dnia 30 maja 1996 r. o gospodarowaniu niektórymi składnikami mienia Skarbu Państwa oraz o Agencji Mienia Wojskowego

Prezes Agencji kieruje Agencją.

u.g.n.S.P. art. 12

Ustawa z dnia 30 maja 1996 r. o gospodarowaniu niektórymi składnikami mienia Skarbu Państwa oraz o Agencji Mienia Wojskowego

Prezes Agencji może udzielać pełnomocnictw.

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt b)

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do uchylenia decyzji w przypadku naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego.

Pomocnicze

ord. pod. art. 122

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Obowiązek organu podatkowego do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego.

ord. pod. art. 187 § § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Obowiązek organu podatkowego do zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.

ord. pod. art. 191

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Obowiązek oceny materiału dowodowego przez organ odwoławczy.

ord. pod. art. 210 § § 4

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Wymogi dotyczące uzasadnienia decyzji.

p.p.s.a. art. 152

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do orzeczenia o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji.

p.p.s.a. art. 200

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do orzeczenia o kosztach postępowania sądowego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Strona skarżąca nie miała zapewnionego czynnego udziału w postępowaniu przed organem I instancji z powodu braku prawidłowego umocowania jej reprezentanta (dyrektora oddziału terenowego).

Odrzucone argumenty

Argumenty dotyczące błędnej wykładni i niewłaściwego zastosowania prawa materialnego (statusu przedsiębiorcy i stawek podatkowych) nie zostały merytorycznie rozpatrzone z powodu uchylenia decyzji z przyczyn proceduralnych.

Godne uwagi sformułowania

stronę pozbawiono możliwości udziału w postępowaniu dyrektor oddziału terenowego we W. nie wykazał w postępowaniu podatkowym, iż został umocowany do działania w imieniu Agencji Mienia Wojskowego

Skład orzekający

Halina Betta

przewodniczący-sprawozdawca

Jadwiga Danuta Mróz

członek

Dagmara Dominik

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ważność prawidłowego umocowania pełnomocnika w postępowaniu administracyjnym i podatkowym oraz konsekwencje jego braku dla ważności postępowania i decyzji."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej Agencji Mienia Wojskowego i jej reprezentacji, ale zasady dotyczące pełnomocnictwa są uniwersalne.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak kluczowe mogą być formalne aspekty postępowania, takie jak prawidłowe umocowanie pełnomocnika, nawet jeśli merytoryczna strona sporu jest złożona. Podkreśla znaczenie procedury dla sprawiedliwego rozstrzygnięcia.

Brak pełnomocnictwa zniweczył decyzję podatkową – jak formalności decydują o wyniku sprawy.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Wr 691/05 - Wyrok WSA we Wrocławiu
Data orzeczenia
2006-10-26
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2005-07-08
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Sędziowie
Dagmara Dominik
Halina Betta /przewodniczący sprawozdawca/
Jadwiga Danuta Mróz
Symbol z opisem
6115 Podatki od nieruchomości
Hasła tematyczne
Podatek od nieruchomości
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
*Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 1991 nr 9 poz 31
art. 2
Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Halina Betta (sprawozdawca), Sędzia WSA Jadwiga Danuta Mróz, Asesor WSA Dagmara Dominik, Protokolant Lucyna Barańska, po rozpoznaniu w Wydziale na rozprawie w dniu 12 października 2006 r. sprawy ze skargi Agencji Mienia Wojskowego Oddział Terenowy Biura Agencji Mienia Wojskowego we W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za lata 2001-2004 I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy K. z dnia [...] nr [...], II. orzeka, że decyzje wymienione w pkt I nie podlegają wykonaniu, III. zasądza na rzecz strony skarżącej od Samorządowego Kolegium Odwoławczego kwotę 10.738 (słownie: dziesięć tysięcy siedemset trzydzieści osiem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Wójt Gminy K. decyzją z dnia [...] Nr [...] określił Agencji Mienia Wojskowego w W. Oddział Terenowy we W. wysokość zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2001 rok w wysokości [...], za 2002 rok w wysokości [...] i za 2003 rok w wysokości [...] i za 2004 rok w wysokości [...] z tytułu posiadania nieruchomości gruntowej o pow. [...] m2 stanowiącej własność Skarbu Państwa powierzonej podatnikowi na podstawie protokołu zdawczo-odbiorczego z dnia [...] nr [...]. Organ I instancji opodatkował wyżej wymieniony grunt w/g stawek podatku od nieruchomości określonych dla gruntów związanych z działalnością gospodarczą inną niż działalność rolnicza lub leśna (2001 i 2002 rok) i dla gruntów związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej (2003 i 2004 rok). Przy wymiarze podatku zastosowano stawki podatkowe określone uchwałami Rady Gminy K. w sprawie określenia wysokości stawek podatku od nieruchomości za poszczególne lata.
Decyzją z dnia [...] Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławczego w W. utrzymało decyzję organu I instancji w mocy.
Zdaniem tego organu strona posiadała status podatnika podatku od nieruchomości na podstawie art. 2 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych w brzmieniu obowiązującym w 2001 i 2002 r. oraz art. 3 ust. 1 pkt 4 lit. a w brzmieniu obowiązującym w latach 2003 i 2004. W ocenie organu odwoławczego zasadnie organ I instancji zastosował w sprawie stawkę podatku określoną dla gruntów związanych z działalnością gospodarczą inną niż działalność rolnicza lub leśna (art. 5 ust. 1 pkt 6 w zw. z art. 5 ust. 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych w brzmieniu obowiązującym w 2001 i 2002 roku) oraz dla gruntów związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej (art. 5 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 1a ust. 1 pkt 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych w brzmieniu obowiązującym w 2003 i 2004 r.). Wedle organu II instancji podstawowym kryterium uznania gruntu za związany z działalnością gospodarczą lub też z prowadzeniem działalności gospodarczej jest fakt posiadania tego gruntu przez przedsiębiorcę. W świetle art. 5 ust. 3 i art. 1a ust. 1 pkt 3 ustawy powołanej wyżej oraz w odwołaniu się do uchwały NSA z dnia 2 kwietnia 2001 r. sygn. akt FPK 3/00 grunty będące w posiadaniu przedsiębiorcy podlegające podatkowi od nieruchomości są z mocy prawa związane z działalnością gospodarczą i podlegają opodatkowaniu stawką podatkową określoną dla gruntów związanych z działalnością gospodarczą. Opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości wg stawek zastosowanych w niniejszej sprawie mógł zatem podlegać jedynie grunt będący w posiadaniu przedsiębiorcy lub innego podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą. Ponieważ ustawa o podatkach i opłatach lokalnych nie definiuje pojęcia przedsiębiorcy oraz nie definiowała do końca 2002 r. pojęcia działalności gospodarczej właściwym dla ustalenia znaczenia tych zwrotów jest zdaniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego posłużenie się przepisami ustawy z 19.11.1999 r. Prawo o działalności gospodarczej (Dz. U. Nr 101 poz. 1178) obowiązującym w okresie od 1.01.2001 r. do 20.08.2004 r. oraz ustawy z dnia 2.07.2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. nr 173 poz. 1808) obowiązującymi od 21.08.2004 r. Z powołanych przepisów wynika, że przesłanka uznania określonego podmiotu za przedsiębiorcę jest ustalenie czy podatnik prowadził działalność gospodarczą, Z działalnością gospodarczą zaś mamy do czynienia jak wywodzi organ II instancji w razie kumulatywnego spełnienia przesłanek określonych w art. 2 ustawy Prawo o działalności gospodarczej. Taka zaś sytuacja w przedmiotowej sprawie zaistniała. Podkreśla organ, że celem działalności gospodarczej ma być przysporzenie zysku podmiotowi gospodarczemu, akcentując, iż mogą ją prowadzić także podmioty, których celem podstawowym nie jest prowadzenie działalności gospodarczej. O prowadzeniu przez Agencję Mienia Wojskowego działalności gospodarczej (jako przedsiębiorcy) świadczą pisma Naczelnika Pierwszego M. Urzędu Skarbowego w W. z dnia [...],[...] oraz [...] w których podaje, że ze złożonych przez podatnika sprawozdań finansowych za lata 2001, 2002 i 2003 wynika, że Agencja obok działalności statutowej prowadziła również działalność gospodarczą. Dochód z tej działalności deklarowała do opodatkowania podatkiem dochodowym od osób prawnych. Również w 2004 r. strona skarżąca deklarowała w deklaracjach CIT-2 dochody z działalności gospodarczej podlegające opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób prawnych. Wyjaśnił organ podatkowy, że ze względu na zwolnienie od opodatkowania podatkiem dochodowym od osób prawnych dochodu przeznaczonego na realizację celów statutowych, osoby prawne korzystające z tego zwolnienie wykazują dodatkowo w odrębnej rubryce deklaracji CIT-8 kwotę dochodu przeznaczonego na realizację działalności statutowej. Zdaniem organu II instancji dokumenty przekazane przez podatnika tj. sprawozdania finansowe Agencji za 2001, 2002 i 2003 r. zawierające bilans, rachunek zysków i strat a także sprawozdania z działalności Agencji za te lata oraz deklaracje CIT-2 i CIT-8 za 2001, 2002, 2003 i 2004 świadczą o prowadzeniu przez podatnika działalności gospodarczej. Podkreślono iż Agencja Mienia Wojskowego prowadzi samodzielną gospodarkę finansową, prowadzi ją w oparciu o fundusze własne, prowadzi odrębną rachunkowość i sprawozdawczość finansową. Te właśnie elementy samodzielności finansowej Agencji jako odrębnego podmiotu prawnego przesądzają wedle organu odwoławczego o samoistnym charakterze prowadzonej przez nią działalności. Podatnik jako samodzielny podmiot przeprowadza szereg czynności na zasadach rynkowych (komercyjnych) – dotyczy to czynności wymienionych w art. 23 ust. 4 ustawy z 30 maja 1996 r. o gospodarowaniu niektórymi składnikami mienia Skarbu Państwa oraz Agencji Mienia Wojskowego (Dz. U. Nr 90 poz. 405 z późn. zm.) i rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 5 sierpnia 1997 r. w sprawie szczegółowych zasad gospodarki finansowej Agencji Mienia Wojskowego (Dz. Nr 100 poz. 622) a to § 5, 13 i 17 z których wynika zdaniem organu II instancji osiąganie przez Agencję zysku z prowadzonej działalności. Co prawda podstawowym celem działalności Agencji nie jest osiąganie zysku z prowadzonej działalności, niemniej zarobkowy cel działalności Agencji nie sposób kwestionować nawet, jeżeli osiąganie zysku nie jest głównym celem działalności Agencji.
Tym samym uznał organ odwoławczy za bezzasadny zarzut odwołania dotyczący naruszenia przez organ I instancji prawa materialnego a to art. 1a ust. 1 pkt 3 i 4, art. 2, art. 3 ust. 1 pkt, art. 4 ust. 5 i 6 ust. 9 pkt 1, art. 4, art. 5 i 6 ust. 9 pkt 1 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Zdaniem organu II instancji opodatkowanie gruntów będących w posiadaniu przedsiębiorcy wg stawek najwyższych związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej nie jest uzależnione od faktycznego wykorzystania przez ten podmiot posiadanych gruntów na potrzeby prowadzonej działalności gospodarczej czy też uzyskiwania z tego tytułu dochodów. Wystarczającą bowiem przesłanką opodatkowania wg stawek najwyższych jest samo posiadanie gruntu przez ten podmiot. Podnoszona zatem w odwołaniu okoliczność, iż na spornym gruncie nie była prowadzona działalność gospodarcza nie ma żadnego wpływu na sposób opodatkowania tego gruntu podatkiem od nieruchomości.
Odnosząc się do zarzutu podatnika, że nie jest prawidłowe na gruncie ustawy o podatkach i opłatach lokalnych włączenie do podmiotów opodatkowanych wg wyższej stawki tych podatników, który tak jak Agencja Mienia Wojskowego zostali powołani do wykonywania zadań publicznych organ odwoławczy podniósł, że ustawa o podatkach i opłatach lokalnych nie zawiera odrębnych uregulowań prawnych dotyczących podmiotów regulujących zadania publiczne.
Organ odwoławczy nie podzielił zarzutów odwołania jakoby decyzja organu I instancji została wydana z naruszeniem przepisów prawa procesowego. Decyzja organu I instancji zawiera bowiem uzasadnienie faktyczne i prawne, które mimo swojej lakoniczności odpowiada treści art. 210 § 4 ordynacji podatkowej. Organ I instancji zapewnił stronie czynny udział w postępowaniu podatkowym, a przed wydaniem decyzji umożliwił jej zapoznanie się z zebranym materiałem dowodowym i wypowiedzenia się co do materiału dowodowego zebranego w sprawie wydając postanowienie, którym wyznaczono stronie siedmiodniowy termin do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego i z prawa tego strona skorzystała. Zauważył, że do postanowienia o wyznaczeniu stronie terminu do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego organ I instancji nie miał obowiązku załączać żadnego materiału dowodowego bowiem obowiązku takiego nie przewidują przepisy ordynacji podatkowej. Wskazał, że powyższe postanowienie zostało doręczone podatnikowi w dniu [...] a w dniu [...] podatnik skorzystał z uprawnień przewidzianych w art. 200 § 1 ordynacji podatkowej, a w dniu następnym tj. [...] (jak to wynika ze stempla pocztowego na zwrotnym potwierdzeniu odbioru decyzji i wyjaśnień organu I instancji) została faktycznie wydana i wysłana decyzja organu I instancji. Data [...] widniejąca na spornej decyzji wynika z faktu, że decyzja ta redagowana była kilka dni; z tą też datą opracowany był wstępny projekt decyzji, natomiast faktycznie decyzja została podpisana przez wójta gminy K. w dniu [...]. Zatem za bezzasadny organ odwoławczy uznał zarzut, że organ I instancji naruszył prawo czynnego udziału strony w postępowaniu podatkowym.
Decyzja organu odwoławczego stała się przedmiotem skargi wniesionej przez podatnika do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. W skardze zarzucono naruszenie prawa:
1. Postępowania podatkowego określonego w ustawie z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (tekst jednolity Dz. U. z 2005r. Nr 8, poz. 60), w szczególności poprzez:
- nie podjęcie w toku postępowania przez organ podatkowy II instancji wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w postępowaniu podatkowym (art. 122),
- nie zebranie i nie rozpatrzenie przez organ podatkowy II instancji w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego (art. 187 § 1),
- nie ocenienie przez organ odwoławczy na podstawie całego materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona (art. 191),
- brak uzasadnienia faktycznego decyzji zawierającego w szczególności wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, którym dał wiarę, oraz przyczyn, dla których innym dowodom odmówił wiarygodności (art. 210 § 4),
- pozostałych przepisów postępowania podatkowego, szczegółowo wskazanych i opisanych w uzasadnieniu skargi, które również noszą charakter naruszenia prawa materialnego,
2. Prawa materialnego, przez błędną jego wykładnię i niewłaściwe jego zastosowanie, a w szczególności:
- art. 5 ust. 1 pkt 6 w związku z art. 5 ust. 3 za rok podatkowy 2001 (w brzmieniu obowiązującym w tymże roku),
- art. 5 ust. 1 pkt 6 w związku z art. 5 ust. 3 za rok podatkowy 2002 (w brzmieniu obowiązującym w tymże roku podatkowym),
- art. 5 ust. 1 pkt 6 w związku z art. 1a ust. 1 pkt 3 za rok podatkowy 2003 (w brzmieniu obowiązującym w tymże roku podatkowym),
- art. 5 ust. 1 pkt 6 w związku z art. 1a ust. 1 pkt 3 za rok podatkowy 2004 (w brzmieniu obowiązującym w tymże roku podatkowym).
Błędna wykładnia i w konsekwencji niewłaściwe zastosowanie prawa materialnego zawartego w ustawie z dnia 12 stycznia 1991r. o podatkach i opłatach lokalnych polegała na nieuprawnionym przyjęciu przez organ odwoławczy, że:
- Agencja posiada status przedsiębiorcy (dawniej podmiotu gospodarczego),
- Agencja wykonuje (prowadzi) działalność gospodarczą.
W uzasadnieniu strona wskazała na dalsze naruszenia i zarzuciła, że:
- decyzje organu tak I jak i II instancji wydane zostały w wyniku postępowania podatkowego, w którym strona nie z własnej winy nie brała udziału w postępowaniu,
- w zaskarżonej decyzji nie powołano podstawy prawnej o jakiej mowa w art. 210 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej,
- w decyzji organu odwoławczego nie powołano w ogóle żadnych informacji o aktach prawa miejscowego,
- w jednej decyzji określono zobowiązanie podatkowe za lata 2001, 2002, 2003, 2004,
- przed wydaniem decyzji przez organ I instancji oraz organ II instancji nie uniemożliwiono stronie zapoznanie się i wypowiedzenie co do całego materiału dowodowego w sprawie,
- w zaskarżonej decyzji błędnie przyjęto, że Agencja Mienia Wojskowego posiada status przedsiębiorcy.
Co się tyczy zarzutu iż strona nie brała udziału w postępowaniu nie z własnej winy podatnik zarzucił iż dyrektor oddziału terenowego Agencji Mienia Wojskowego we W. nie był organem uprawnionym do reprezentowania podatnika w przedmiotowym postępowaniu podatkowym. Agencja Mienia Wojskowego jako osoba prawna działa przez własne organy. Na zewnątrz Agencje reprezentuje prezes agencji i on uprawniony jest do składania oświadczeń woli w imieniu Agencji. Prezes Agencji może upoważnić do działania w mieniu Agencji inne osoby co jednakże w sprawie rozpoznawanej zdaniem strony skarżącej nie miało miejsca.
Organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie z przyczyn podanych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Nie zgodził się z zarzutem, że strona nie z własnej winy nie brała udziału w postępowaniu podatkowym. W postępowaniu przed organem I instancji strona była reprezentowana przez dyrektora oddziału terenowego we W. Biura Agencji Mienia Wojskowego, który zdaniem Kolegium był osobą upoważnioną do reprezentowania Agencji i składania oświadczeń woli w jej imieniu. Wynika to ze statutu zgodnie z którym oddziałem terenowym kieruje dyrektor stosownie do zakresu działania określonego w regulaminach, o których mowa w § 12 i § 13 ust. 2, oraz w zakresie pełnomocnictw udzielonych mu przez prezesa Agencji. Wynika stąd zdaniem organu odwoławczego, że prezes Agencji Mienia Wojskowego wykonuje swoje zadania przy pomocy dyrektorów oddziałów terenowych, którym przypisano określone w statucie zadania. Realizacja tych zadań nie byłaby możliwa gdyby dyrektor oddziału terenowego nie dysponował pełnomocnictwem prezesa Agencji do jej reprezentowania między innymi przed sądem i organami administracji publicznej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatku i opłatach lokalnych (Dz. U. Nr 9 poz. 31 ze zm.) w brzmieniu obowiązującym w 2001 r. i 2002 r. oraz art. 3 ust. 1 tejże ustawy w brzmieniu obowiązującym w 2003 i 2004 r. podatnikami podatku od nieruchomości są osoby fizyczne, osoby prawne, jednostki organizacyjne w tym spółki nie posiadające osobowość prawnej, będące:
1) właścicielami nieruchomości lub obiektów budowlanych, z zastrzeżeniem ust. 3,
2) posiadaczami samoistnymi nieruchomości lub obiektów budowlanych,
3) użytkownikami wieczystymi gruntów,
4) posiadaczami nieruchomości lub ich części albo obiektów budowlanych lub ich części, stanowiących własność Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego, jeżeli posiadanie
a) wynika z umowy zawartej z właścicielami, Agencją Własności Rolnej Skarbu Państwa lub z innego tytułu prawnego z wyjątkiem posiadania przez osoby fizyczne lokali mieszkalnych niestanowiących odrębnych nieruchomości,
b) jest bez tytułu prawnego z zastrzeżeniem ust. 2
Strona skarżąca nie kwestionuje faktu, iż Agencja Mienia Wojskowego jest podatnikiem podatku od nieruchomości w stosunku do nieruchomości przekazanych jej w następstwie protokołu zdawczo-odbiorczego (art. 19 ust. 1 ustawy z dnia 30 maja 1996r. o gospodarowaniu niektórymi składnikami mienia Skarbu Państwa oraz Agencji Mienia Wojskowego (Dz. U. Nr 90 poz. 405 z późn. zm.), przez Skarb Państwa w celu wykonywania prawa własności i innych praw rzeczowych na jego rzecz w stosunku do mienia przekazanego (art. 6 w/w ustawy).
Problem sporny w sprawie sprowadza się zaś do kwestii wysokości stawek jakie należy zastosować dokonując wymiaru podatku od nieruchomości od wyżej wymienionych nieruchomości.
Aby udzielić odpowiedzi na wyżej postawione pytanie należało w pierwszym rzędzie ustosunkować się do zarzutu skargi czy decyzje organu I jak i II instancji zostały wydane w wyniku postępowania podatkowego w którym strona nie z własnej winy nie brała udziału.
Agencja Mienia Wojskowego zgodnie z art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 30 maja 1996r. o gospodarowaniu niektórymi składnikami mienia Skarbu Państwa oraz o Agencji Mienia Wojskowego działa na podstawie ustawy i statutu nadanego w drodze zarządzenia przez Ministra Obrony Narodowej określającego jej organizację wewnętrzną. Art. 5 ust. 3 i 4 przywołanej wyżej ustawy stanowi, iż Agencja jest państwową osobą prawną z siedzibą w W. Zdolność prawną i zdolność do czynności prawnych w sprawach podatkowych ocenia się według przepisami prawa cywilnego, jeżeli przepisy prawa podatkowego nie stanowią inaczej art. - 135 ustawy ordynacja podatkowa z dnia 29 sierpnia 1997 r. (Dz. U. Nr 137 poz. 926 z póżn. zm.). Tym samym należy uznać, iż Agencja Mienia Wojskowego jako osoba prawna działa w postępowaniu podatkowym przez organ uprawniony do działania w jej imieniu. Organem takim jest jak wynika z art. 10 i 12 ustawy o gospodarce niektórymi składnikami mienia Skarbu Państwa jest prezes Agencji, który kieruje Agencją i reprezentuje ją na zewnątrz. Art. 12 ust. 1 powołanej ustawy stanowi zaś, iż prezes Agencji może udzielić innym osobom pełnomocnictw do składania oświadczeń woli w imieniu Agencji. W świetle przywołanych regulacji prawnych wynika zatem, iż Agencja Mienia Wojskowego na której spoczywa obowiązek w podatku od nieruchomości winna w postępowaniu podatkowym być reprezentowana przez prezesa Agencji względnie osobę, która legitymuje się pełnomocnictwem udzielonym jej przez prezesa Agencji do składania oświadczeń woli w imieniu Agencji. Z akt administracyjnych sprawy wynika, że Agencję Mienia Wojskowego w postępowaniu przed organem I instancji reprezentował dyrektor terenowego oddziału biura Agencji. Wbrew stanowisku zaprezentowanemu w odpowiedzi na skargę nie sposób podzielić poglądu, iż dyrektor oddziału terenowego posiadał umocowanie do działania w niniejszym postępowaniu. Z § 13 ust. 1 statutu Agencji Mienia Wojskowego nadanego zarządzeniem Nr 4/MON Ministra Obrony Narodowej z dnia 5 lutego 2002 r. (zarządz. MON 2002.2.16) wynika, iż prezes Agencji tworzy i likwiduje oddział terenowy Biura Agencji zwany oddziałem, zaś § 15 tego aktu stanowi, iż oddziałem kieruje dyrektor. Z regulacji tej w żaden sposób nie da się wywieść, iż dyrektor oddziału ma uprawnienia do reprezentowania Agencji Mienia Wojskowego. Utworzenie oddziałów terenowych dotyczy wyłącznie organizacji wewnętrznej działania Agencji Mienia Wojskowego, co w żaden sposób nie wpływa na reprezentację (zdolność procesową) Agencji, którą posiada wyłącznie jej prezes względnie osoba przez niego upoważniona. Oczywiście dyrektor oddziału może być osobą upoważnioną do reprezentacji Agencji ale tylko w sytuacji gdy wykaże się pełnomocnictwem udzielonym mu przez prezesa Agencji. W aktach administracyjnych sprawy brak zaś takiego pełnomocnictwa. Wskazać należy, iż jednostkom organizacyjnym Agencji Mienia Wojskowego ustawodawca nie nadał podmiotowości podatkowej w przeciwieństwie do jednostek organizacyjnych Agencji Własności Rolnej Skarbu Państwa (obecnie Agencji Nieruchomości Rolnych) stanowiąc w art. 3 ust. 2 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, iż na tych jednostkach ciąży obowiązek płacenia podatku od nieruchomości ZWRSP nieprzekazanych we władanie innym podmiotom.
Reasumując zatem skoro podatnikiem w podatku od nieruchomości jest Agencja Mienia Wojskowego to jako osoba prawna w postępowaniu podatkowym winna być reprezentowana przez jej organ jakim jest prezes Agencji względnie osobę posiadającą umocowanie do działania w imieniu Agencji udzielone przez jej prezesa. Takiego pełnomocnictwa o czym była mowa wyżej działający przed organem I instancji dyrektor oddziału terenowego we W. nie przedłożył, co skutkować musiało uznaniem za bezskuteczne czynności dokonane przez dyrektora oddziału działającego w sprawie bez prawidłowego umocowania.
Niewątpliwie prawidłowa była strona skarżąca reprezentowana w postępowaniu drugoinstancyjnym. W imieniu strony działał ustanowiony zgodnie z ustawą o gospodarowaniu niektórymi składnikami mienia Skarbu Państwa oraz o agencji Mienia Wojskowego powołanej wyżej radca prawny, któremu pełnomocnictwo do działania w sprawie udzielił prezes Agencji. Postępowanie podatkowe jest dwuinstancyjne co wynika z art. 127 ordynacji podatkowej a zatem prawidłowa reprezentacja strony winna być zarówno w postępowaniu przed organem I jak i II instancji.
Decyzja Wójta Gminy K. z dnia [...] nr [...] została wydana wskutek decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] Nr [...], którą przedłożył Sądowi pełnomocnik skarżącej na rozprawie sądowej. Decyzją tą uchylono decyzję Wójta K. z dnia [...] Nr [...] i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania. Z decyzji tej wynika, iż w tym postępowaniu odwoławczym brał udział pełnomocnik radca prawny E. A. W aktach administracyjnych brak jest tejże decyzji jak i poprzedzającej jej decyzji Wójta Gminy K. nr [...] z dnia [...] a w szczególności pełnomocnictwa udzielonego radcy prawnemu E. A. W tej sytuacji nie sposób ocenić czy pełnomocnictwo jakie posiadał radca prawny E. A. było pełnomocnictwem udzielonym przez uprawniony organ podatnika. Nie znane są powody dla których pełnomocnik ten nie brał udziału w toczącym się postępowaniu pierwszoinstancyjnym zakończonym wydaniem decyzji przez Wójta Gminy K. z dnia [...] o nr [...]. Nie można wykluczyć, iż organ I instancji pominął udział pełnomocnika w tymże postępowaniu jak również, iż pełnomocnictwo to było udzielone jedynie w postępowaniu zakończonym decyzją organu II instancji z dnia [...].
Reasumując decyzja organu I instancji została wydana z rażącym naruszeniem prawa procesowego – stronę pozbawiono możliwości udziału w postępowaniu. Dyrektor oddziału terenowego we W. nie wykazał w postępowaniu podatkowym, iż został umocowany do działania w imieniu Agencji Mienia Wojskowego, która jest stroną niniejszego postępowania, z drugiej zaś strony zachodzi konieczność wyjaśnienia czy i jakie pełnomocnictwo zostało udzielone radcy prawnemu E. A. do którego nawiązuje decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] Gdyby okazało się, iż pełnomocnictwo rady prawnemu zostało udzielone również w postępowaniu przed organem I instancji po wydaniu decyzji kasacyjnej przez organ odwoławczy to również i w tej sytuacji wobec pominięcia pełnomocnika należałoby uznać iż decyzja Wójta Gminy K. wydana została z rażącym naruszeniem prawa – stronę pozbawiono możliwości udziału w postępowaniu. Organ odwoławczy zatem nie był uprawniony do utrzymania tejże decyzji w mocy.
W konsekwencji zatem należy uznać, iż strona skarżąca nie z własnej winy nie brała udziału w postępowaniu przed organem I instancji a to zaś skutkować musiało uchyleniem zaskarżonej decyzji jak i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji zgodnie z art. 145 § 1 pkt b) ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi z dnia 30 sierpnia 2002 r. (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 z późn. zm.) skoro w sprawie doszło do naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego.
Przyczyna dla której wyeliminowano z obrotu prawnego decyzję organu I jak i II instancji zwalnia sąd z obowiązku ustosunkowania się do pozostałych zarzutów skargi.
Orzeczenie o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji jak i orzeczenie o kosztach postępowania uzasadniają odpowiednio art. 152 i 200 ustawy powołanej wyżej a to prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI