I SA/Wr 681/17
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny uchylił interpretację Dyrektora KIS, uznając, że odsetki od spłaty z tytułu wyrównania dorobków po rozwodzie nie podlegają opodatkowaniu PIT jako przychód z innych źródeł.
Sprawa dotyczyła opodatkowania odsetek ustawowych naliczonych od byłego męża z tytułu nieterminowej spłaty wyrównania dorobków po rozwodzie. Skarżąca argumentowała, że odsetki, jako świadczenie akcesoryjne, powinny być traktowane tak samo jak należność główna, która jest wyłączona z opodatkowania na mocy art. 2 ust. 1 pkt 5 ustawy o PIT. Dyrektor KIS uznał odsetki za przychód z innych źródeł (art. 10 ust. 1 pkt 9 ustawy o PIT). Sąd przychylił się do stanowiska skarżącej, uchylając interpretację organu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu rozpoznał skargę A. B. na indywidualną interpretację Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej dotyczącą opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych odsetek ustawowych naliczonych od byłego męża z tytułu nieterminowej zapłaty spłaty wyrównania dorobków po rozwodzie. Skarżąca argumentowała, że odsetki te, ze względu na swój akcesoryjny charakter, powinny być traktowane jako integralna część należności głównej, która zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 5 ustawy o PIT jest wyłączona z opodatkowania. Dyrektor KIS natomiast uznał, że odsetki te mają samodzielny byt prawny i powinny być opodatkowane jako przychód z innych źródeł (art. 10 ust. 1 pkt 9 ustawy o PIT), ponieważ wynikają z faktu nieterminowej zapłaty przez byłego męża. Sąd pierwszej instancji przychylił się do stanowiska skarżącej, podkreślając akcesoryjny charakter odsetek i ich ścisły związek z należnością główną. Sąd uznał, że skoro należność główna z tytułu wyrównania dorobków nie podlega opodatkowaniu, to również odsetki od tej należności nie powinny być opodatkowane. W konsekwencji, Sąd uchylił zaskarżoną interpretację i zasądził zwrot kosztów postępowania.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (1)
Odpowiedź sądu
Nie, odsetki te nie podlegają opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych.
Uzasadnienie
Odsetki, ze względu na swój akcesoryjny charakter i ścisły związek z należnością główną, powinny być kwalifikowane do tego samego źródła przychodów co należność główna. Skoro należność główna z tytułu wyrównania dorobków jest wyłączona z opodatkowania na mocy art. 2 ust. 1 pkt 5 ustawy o PIT, to również odsetki od niej nie podlegają opodatkowaniu.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (10)
Główne
u.p.d.o.f. art. 2 § ust. 1 pkt 5
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
Przepisów ustawy nie stosuje się do przychodów z tytułu podziału wspólnego majątku małżonków w wyniku ustania lub ograniczenia małżeńskiej wspólności majątkowej oraz przychodów z tytułu wyrównania dorobków po ustaniu rozdzielności majątkowej małżonków lub śmierci jednego z nich.
Pomocnicze
u.p.d.o.f. art. 10 § ust. 1 pkt 9
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
Źródłami przychodów są inne źródła.
u.p.d.o.f. art. 20 § ust. 1
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
Za przychody z innych źródeł uważa się w szczególności [...] (katalog otwarty).
k.c. art. 481 § § 1
Kodeks cywilny
Jeżeli dłużnik opóźnia się ze spełnieniem świadczenia pieniężnego, wierzyciel może żądać odsetek za czas opóźnienia.
p.u.s.a. art. 1 § § 1 i 2
Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych
p.p.s.a. art. 3 § § 2 pkt 4a
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 57a
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 146 § § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 200
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Odsetki od spłaty z tytułu wyrównania dorobków mają charakter akcesoryjny i powinny być traktowane jako część należności głównej. Należność główna z tytułu wyrównania dorobków jest wyłączona z opodatkowania na mocy art. 2 ust. 1 pkt 5 ustawy o PIT, zatem odsetki od niej również nie podlegają opodatkowaniu. Kwalifikowanie odsetek do 'innych źródeł' przychodów (art. 10 ust. 1 pkt 9 ustawy o PIT) jest nieuzasadnione, gdy istnieje ścisły związek z przychodem z innego, wyłączonego z opodatkowania źródła.
Odrzucone argumenty
Odsetki mają samodzielny byt prawny i wynikają z faktu nieterminowej zapłaty, a nie bezpośrednio z podziału majątku. Odsetki powinny być opodatkowane jako przychód z innych źródeł (art. 10 ust. 1 pkt 9 ustawy o PIT). Przepisy dotyczące zwolnień podatkowych powinny być interpretowane ściśle.
Godne uwagi sformułowania
roszczenie o odsetki traktuje się jako roszczenie o świadczenie uboczne względem roszczenia o dług główny, zależne od niego i dzielące jego losy, określane trafnie mianem roszczenia akcesoryjnego akcesoryjność odsetek przejawia się zwłaszcza w tym, że odsetki nie mogłyby powstać, gdyby nie obowiązek zapłaty należności głównej brak jest uzasadnienia, aby należność główną oraz odsetki kwalifikować do dwóch różnych źródeł przychodów nie mamy jednak do czynienia ze zwolnieniem podatkowym czy z ulgą podatkową, a wyłącznie z zakwalifikowaniem danego świadczenia do określonego źródła przychodów
Skład orzekający
Jadwiga Danuta Mróz
przewodniczący
Kamila Paszowska-Wojnar
sprawozdawca
Anetta Chołuj
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie zasady akcesoryjności odsetek i ich kwalifikacji podatkowej w kontekście wyłączeń z opodatkowania przychodów z tytułu podziału majątku wspólnego i wyrównania dorobków."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji podziału majątku po rozwodzie i naliczonych odsetek od spłaty wyrównania dorobków.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu opodatkowania odsetek, zwłaszcza w kontekście podziału majątku po rozwodzie, co może być interesujące dla osób w podobnej sytuacji oraz dla prawników zajmujących się prawem rodzinnym i podatkowym.
“Czy odsetki od spłaty majątku po rozwodzie są opodatkowane? WSA wyjaśnia.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI SA/Wr 681/17 - Wyrok WSA we Wrocławiu Data orzeczenia 2017-10-20 orzeczenie nieprawomocne Data wpływu 2017-07-17 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu Sędziowie Kamila Paszowska-Wojnar /przewodniczący sprawozdawca/ Symbol z opisem 6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania 6560 Hasła tematyczne Podatek dochodowy od osób fizycznych Sygn. powiązane II FSK 540/18 - Wyrok NSA z 2020-01-31 Skarżony organ Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej Treść wyniku *Uchylono interpretację przepisów prawa podatkowego Powołane przepisy Dz.U. 2016 poz 2032 art. 2 ust. 1 pkt 5, 10 ust. 1 pkt 9, 20 ust. 1 Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych - tekst jedn. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jadwiga Danuta Mróz, Sędziowie sędzia WSA Anetta Chołuj, sędzia WSA Kamila Paszowska-Wojnar (sprawozdawca), Protokolant Starszy asystent sędziego Aleksandra Wysocka, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 10 października 2017 r. sprawy ze skargi A. B. na indywidualną interpretację Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia [...] 2017 r. nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych I. uchyla zaskarżoną interpretację; II. zasądza od Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej na rzecz A. B. kwotę 200 zł (słownie: dwieście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Uzasadnienie 1. Postępowanie przed organem podatkowym. 1.1. Przedmiotem skargi A. B. (dalej: Wnioskodawczyni, Skarżąca) jest indywidualna interpretacja przepisów prawa podatkowego z dnia [...] 2017 r., nr [...], w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie opodatkowania tym podatkiem odsetek ustawowych z tytułu nieterminowej zapłaty należnej spłaty związanej z podziałem majątku wspólnego oraz wyrównaniem dorobków - w oparciu o przepis art. 2 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 2032 ze zm., dalej: ustawa o PIT), która to interpretacja została wydana przez Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej. 1.2. We wniosku z dnia 13.03.2017 r. przedstawiony został przez Wnioskodawczynię następujący stan faktyczny: W wyniku podziału majątku wspólnego po rozwodzie, Sąd Rejonowy w L. postanowieniem z dnia 28.03.2014 r. zasądził na wyłączną własność Wnioskodawczyni ruchomości oraz spłatę tytułem wyrównania dorobków od byłego męża Wnioskodawczyni w łącznej kwocie 1.164.166,62 zł, płatną w dwóch ratach, pierwsza w kwocie 582.083,31 zł płatna do dnia 31.12.2014 r. oraz druga rata w takiej samej kwocie płatna do dnia 31.12.2015 r. Były mąż Wnioskodawczyni nie wywiązuje się terminowo z obowiązku zapłaty i Wnioskodawczyni skierowała sprawę do egzekucji komorniczej. Komornik sądowy w 2016 r. wyegzekwował i przekazał Wnioskodawczyni należność główną w kwocie 72.094,97 zł oraz odsetki w kwocie 76.208,69 zł. Na dzień 01.01.2017 r. pozostała do zapłaty należność główna w kwocie 1.092.071,65 zł wraz z odsetkami ustawowymi. W tak opisanym stanie faktycznym Wnioskodawczyni zadała pytanie, czy odsetki ustawowe z tytułu nieterminowej zapłaty należnej spłaty związanej z podziałem majątku wspólnego wynikającej z postanowienia Sądu Rejonowego w L. z dnia 28.03.2014 r. otrzymane przez Wnioskodawczynię podlegają opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych. 3. Przedstawiając własne stanowisko Wnioskodawczyni stwierdziła, że zgodnie z treścią art. 2 ust. 1 pkt 5 ustawy o PIT, przepisów ustawy nie stosuje się do przychodów z tytułu podziału majątku wspólnego małżonków w wyniku ustania lub ograniczenia małżeńskiej wspólności majątkowej oraz przychodów z tytułu wyrównania dorobków po ustaniu rozdzielności majątkowej małżonków lub śmierci jednego z nich. Zdaniem Wnioskodawczyni odsetki należy przypisać do tego samego źródła przychodów co należność główną, a co za tym idzie, nie podlegają one przepisom ustawy o PIT tak jak należność główna, od której naliczane są odsetki. Odsetki stanowią bowiem integralny element spłaty z tytułu podziału majątku wspólnego stron, ponieważ mają charakter akcesoryjny, a ich byt prawny zależy od należności, z którą są związane. Wnioskodawczyni wskazał również, że jej stanowisko znajduje potwierdzenie w orzecznictwie sądów administracyjnych, powołując wyrok NSA z dnia 17.01.2014 r. wydany w sprawie II FSK 290/12 oraz wyrok WSA w Warszawie z dnia 10.10.2011 r. wydany w sprawie III SA/Wa 746/11. 4. W interpretacji indywidualnej przepisów prawa podatkowego z dnia [...] 2017 r., nr [...], Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej, uznał stanowisko Wnioskodawczyni za nieprawidłowe. W uzasadnieniu tej interpretacji organ stwierdził, że w myśl art. 9 ust. 1 ustawy o PIT opodatkowaniu podlegają wszelkiego rodzaju dochody, a jak stanowi przepis art. 11 ust. 1 ustawy o PIT, przychodami są m.in. otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika pieniądze i wartości pieniężne. Następnie organ zwrócił uwagę, że przepis art. 2 ust. 1 pkt 5 ustawy o PIT wyłącza spod działania ustawy przychody z tytułu podziału wspólnego majątku małżonków w wyniku ustania wspólności małżeńskiej rozumiane jako należność główna bez odsetek. Zdaniem organu, odsetki nie są związane z podziałem majątku wspólnego, ponieważ wynikają z faktu, że małżonek Wnioskodawczyni nie wypełnił w terminie postanowienia Sądu, a zatem nie mieszczą się w dyspozycji przepisu art. 2 ust. 1 pkt 5 ustawy o PIT. Dalej organ wskazał, iż odsetki te podlegają opodatkowaniu jako przychód z innych źródeł, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9 ustawy o PIT. Zawarte w tymże przepisie sformułowanie "w szczególności" dowodzi, że definicja przychodów z innych źródeł ma charakter otwarty i nie ma przeszkód aby do tej kategorii zaliczyć również inne przychody niż wprost wskazane w tym przepisie. W związku z powyższym, zdaniem organu otrzymaną kwotę odsetek Wnioskodawczyni powinna wykazać jako przychód z innych źródeł w zeznaniu PIT-36, łącznie z innymi dochodami osiągniętymi w tym samym roku podatkowym i opodatkować według skali podatkowej określonej w art. 27 ust. 1 ustawy o PIT. 1.4. Pismem z dnia 23.04.2017 r. Wnioskodawczyni wezwała organ do usunięcia naruszenia prawa. 1.5. Pismem z 12.05.2017 r. o nr [...], Dyrektor Krajowej Administracji Skarbowej udzielił odpowiedzi na ww. wezwanie, stwierdzając brak podstaw do zmiany ww. interpretacji. 2. Postępowanie przed Sądem pierwszej instancji. 2.1. W skardze wywiedzionej od powyższej interpretacji Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego, a to art. 2 ust. 1 pkt 5, art. 10 ust. 1 pkt 9 i art. 20 ust. 1 ustawy o PIT poprzez ich błędną wykładnię i przyjęcie, że kwota otrzymanych odsetek stanowi przychód z innych źródeł, który powinien być opodatkowany łącznie z innymi dochodami osiągniętymi przez Wnioskodawczynię według skali podatkowej określonej w art. 27 ust. 1 ustawy o PIT. Wskazując na powyższe naruszenia, Skarżąca wniosła o: 1. uchylenie zaskarżonej interpretacji indywidualnej; 2. zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. W uzasadnieniu zarzutów postawionych w skardze, Skarżąca przedstawiła argumentację zbieżną z treścią wniosku o wydanie interpretacji, a dodatkowo wskazała, że pojęcie "przychody z innych źródeł" określone w przepisie art. 20 ust. 1 ustawy o PIT nie ma nieograniczonego zakresu obejmującego wszelkie korzyści majątkowe. Przede wszystkim zdaniem Skarżącej niedopuszczalne jest zaliczanie do tej kategorii przychodów należących (dających się zakwalifikować) do przychodów z pozostałych źródeł wymienionych w art. 10 ust. 1 pkt 1-8 ustawy o PIT. Otrzymane przez Skarżącą odsetki są jej zdaniem bezpośrednio związane z przychodem z tytułu podziału majątku wspólnego byłych małżonków, a dokładnie stanowią element tego przychodu. Jak wskazała Skarżąca, powołując się na treść wyroku WSA w Warszawie z dnia 21.10.2011 r. (w sprawie o sygn. akt III SA/Wa 2048/11), brak jest podstaw aby przychód wynikający z tego samego zdarzenia, jakim jest podział majątku wspólnego, przypisywać do dwóch odrębnych źródeł przychodów. Dla poparcia swojej argumentacji Skarżąca przywołała również pogląd wyrażony w wyroku NSA z dnia 20.12.2013 r. (sygn. akt II FSK 115/12), zgodnie z którym treść przepisu art. 20 ust. 1 ustawy o PIT nie przesądza kwestii kwalifikacji odsetek do określonego tam źródła przychodów. 2.2. W odpowiedzi na zarzuty zawarte w skardze Szef Krajowej Administracji Skarbowej, podtrzymał stanowisko zawarte w indywidualnej interpretacji przepisów prawa podatkowego z dnia [...] 2017 r. W uzupełnieniu argumentacji organ odwołał się do treści przepisów art. 21 ust 1 pkt 52, 95, 119, 130, 130a i 130b ustawy o PIT, wskazując na to, że ustawodawca nie pomija odsetek w swoich uregulowaniach jeśli uznaje zasadność dokonania zwolnienia. Podkreślił również, że ulgi i zwolnienia są odstępstwem od zasady powszechności opodatkowania i przepisy je ustanawiające powinny być interpretowane ściśle. Analizując charakter świadczenia odsetkowego, organ stwierdził, że powstaniu uzyskują one samodzielny byt prawny i nie mogą być utożsamiane z należnością główną. Przywołał również pogląd wyrażony w wyroku WSA w Krakowie z dnia 19.11.2015 r. wydany w sprawie o sygn. akt I SA/Kr 1275/15, zgodnie z którym roszczenie odsetkowe nie jest częścią długu głównego, ponieważ opiera się ono na odrębnym stanie faktycznym oraz odrębnej podstawie materialnoprawnej. 3. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje. 3.1. W ocenie Sądu zaskarżona interpretacja narusza prawo, stąd skarga zasługuje na uwzględnienie. 3.2. Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 1066 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Przepis art. 3 § 2 pkt 4a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2017 r., poz. 1369, dalej: p.p.s.a.) stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydane w indywidualnych sprawach. Stosownie do treści art. 57a p.p.s.a., skarga na pisemną interpretację przepisów prawa podatkowego wydaną w indywidualnej sprawie może być oparta wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczenia się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego, przy czym Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Jak wynika z przepisu art. 146 § 1 p.p.s.a., Sąd uwzględniając skargę na pisemną interpretację przepisów prawa podatkowego, uchyla tę interpretację, przy czym przepis art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a., wskazujący podstawy uchylenia przez Sąd decyzji lub postanowień w całości lub w części, stosuje się odpowiednio. 3.3. Spór prawny w niniejszej sprawie dotyczył zakwalifikowania odsetek ustawowych naliczonych w związku z nieterminową zapłatą przez byłego współmałżonka spłaty z tytułu wyrównania dorobków, zasądzonej postanowieniem sądu w wyniku podziału majątku wspólnego po rozwodzie, do źródeł przychodów opodatkowanych - bądź nieopodatkowanych - podatkiem dochodowym od osób fizycznych. 4. Zdaniem Skarżącej, odsetki od nieterminowej zapłaty spłaty z tytułu wyrównania dorobków na podstawie art. 2 ust. 1 pkt 5 ustawy o PIT nie podlegają przepisom tej ustawy, tak samo jak należność główna, od której są one naliczane, co wynika z akcesoryjnego charakteru odsetek. 5. Z kolei w ocenie organu interpretacyjnego, odsetki nie są związane z podziałem majątku wspólnego (w tym przypadku - wyrównaniem dorobków), ponieważ mają one odrębny od należności głównej byt prawny i wynikają z faktu, że były małżonek Skarżącej nie wypełnił w terminie postanowienia sądu, a zatem nie mieszczą się one w dyspozycji przepisu art. 2 ust. 1 pkt 5 ustawy o PIT i podlegają opodatkowaniu jako przychód z innych źródeł, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9 ustawy o PIT. 6. W tak opisanym sporze Sąd przyznał rację Skarżącej. 7. Zgodnie z treścią przepisu art. 2 ust. 1 pkt 5 ustawy o PIT, przepisów ustawy nie stosuje się do przychodów z tytułu podziału wspólnego majątku małżonków w wyniku ustania lub ograniczenia małżeńskiej wspólności majątkowej oraz przychodów z tytułu wyrównania dorobków po ustaniu rozdzielności majątkowej małżonków lub śmierci jednego z nich. Jak stanowi przepis art. 10 ust. 1 pkt 9 ustawy o PIT źródłami przychodów są inne źródła, przy czym w myśl przepisu art. 20 ust. 1 ustawy o PIT, za przychody z innych źródeł, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9, uważa się w szczególności: kwoty wypłacone po śmierci członka otwartego funduszu emerytalnego wskazanej przez niego osobie lub członkowi jego najbliższej rodziny, w rozumieniu przepisów o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych, kwoty uzyskane z tytułu zwrotu z indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego oraz wypłaty z indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego, w tym także dokonane na rzecz osoby uprawnionej na wypadek śmierci oszczędzającego, zasiłki pieniężne z ubezpieczenia społecznego, alimenty, stypendia, dotacje (subwencje) inne niż wymienione w art. 14, dopłaty, nagrody i inne nieodpłatne świadczenia nienależące do przychodów określonych w art. 12–14 i art. 17 ustawy. 8. Rozstrzygnięcie niniejszej sprawy wymagało w pierwszej kolejności przeprowadzenia analizy charakteru prawnego odsetek za opóźnienie. Jak stanowi przepis art. 481 § 1 k.c., jeżeli dłużnik opóźnia się ze spełnieniem świadczenia pieniężnego, wierzyciel może żądać odsetek za czas opóźnienia, chociażby nie poniósł żadnej szkody i chociażby opóźnienie było następstwem okoliczności, za które dłużnik odpowiedzialności nie ponosi. Sąd podziela powszechnie przyjęte w orzecznictwie sądowym stanowisko, zgodnie z którym roszczenie o odsetki traktuje się jako roszczenie o świadczenie uboczne względem roszczenia o dług główny, zależne od niego i dzielące jego losy, określane trafnie mianem roszczenia akcesoryjnego (por. uchwała Sądu Najwyższego z dnia 28 lipca 1992 r., III CZP 86/92, OSNC 1993, nr 1-2, poz. 17). W ocenie Sądu, akcesoryjność odsetek przejawia się zwłaszcza w tym, że odsetki nie mogłyby powstać, gdyby nie obowiązek zapłaty należności głównej. Świadczenie w zakresie odsetek jest zatem immamentnie związane z tym samym stanem faktycznym, co należność główna, a jedynie materialnoprawna podstawa ich naliczania jest inna niż podstawa prawna zobowiązania w zakresie należności głównej. Sąd stoi na stanowisku, że akcesoryjnego, ubocznego charakteru odsetek i ich bezpośredniego związku z należnością główną nie zmienia odrębność ich bytu prawnego polegająca na tym, że odsetek można dochodzić niezależnie od dochodzenia należności głównej. 9. Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy, Sąd stwierdza, że odsetki za opóźnienie otrzymane przez Skarżącą od byłego małżonka są bezpośrednio i ściśle związane z przychodem z tytułu należnej od niego spłaty z wyrównania dorobków, ponieważ obowiązek ich zapłaty nie mógłby powstać bez zaistnienia zobowiązania do dokonania takiej spłaty. W takim przypadku w ocenie Sądu brak jest uzasadnienia, aby należność główną oraz odsetki kwalifikować do dwóch różnych źródeł przychodów. Odsetki powinny być zatem przypisane do tego samego źródła co należność główna. Wobec powyższego, skoro przychód ze spłaty z tytułu wyrównania dorobków został wyłączony spod opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych na mocy art. 2 ust. 1 pkt 5 ustawy o PIT, to również odsetki za opóźnienie w takiej spłacie nie powinny stanowić przychodu opodatkowanego tym podatkiem. Tym samym Sąd podziela stanowisko wyrażone w orzecznictwie sądów administracyjnych o konieczności przypisania odsetek do tego samego źródła co należność główna (wyrok NSA z dnia 25 lutego 2014 r. w sprawie o sygn. akt II FSK 702/12; wyrok NSA z dnia 29 stycznia 2014 r. w sprawie o sygn. akt II FSK 333/12; wyrok NSA z dnia 20 grudnia 2013 r. w sprawie o sygn. akt II FSK 115/12, wyrok NSA z dnia 17.01.2014 r. w sprawie o sygn. akt II FSK 290/12, wyrok WSA w Poznaniu z dnia 11 lutego 2016 r. w sprawie o sygn. akt I SA/Po 1198/15, wszystkie powyższe wyroki dostępne w bazie orzeczeń na stronie www.orzeczenia.nsa.gov.pl). 10. Tym samym Sąd nie zgodził się z argumentacją organu interpretacyjnego, zgodnie z którą odsetki za opóźnienie należne Skarżącej w związku z niewywiązywaniem się przez jej byłego męża z obowiązku terminowej spłaty z tytułu wyrównania dorobków miałyby być zakwalifikowane do tzw. "innych źródeł", o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9 ustawy o PIT. Organ prezentował stanowisko, że świadczenie odsetkowe ma samodzielny byt prawny i nie może być utożsamiane z należnością główną. Nie negując odrębności bytu prawnego odsetek, Sąd ponownie wskazuje, że chodzi tu o możliwość ich osobnego dochodzenia od dłużnika, niezależnie od dochodzenia należności głównej. Bezpośredni związek odsetek z należnością główną i ich uboczny charakter względem należności głównej wyraża się natomiast w tym, że bez należności głównej odsetki w ogóle nie powstają. Jednocześnie należy podkreślić, że istnienie tego niezaprzeczalnego związku nie oznacza, że odsetki miałyby być utożsamiane z należnością główną, tak jak to przedstawia organ, są to bowiem dwa odrębne roszczenia, tyle, że pozostające ze sobą w ścisłym związku. Istnienie tego ścisłego związku zdaniem Sądu przesądza o konieczności zakwalifikowania odsetek do tego samego źródła przychodów co należność główna. 11. W ocenie Sądu, treść powoływanego przez organ art. 20 ust. 1 w związku z art. 10 ust. 1 pkt 9 ustawy o PIT, gdzie poprzez użycie zwrotu "w szczególności", przed przykładowym wyliczeniem różnego rodzaju przychodów, ustawodawca ustanowił otwarty katalog przychodów z innych źródeł, nie wskazuje na to, aby w tym katalogu miałyby mieścić się odsetki za opóźnienie w zapłacie spłaty z tytułu wyrównania dorobków. Jak zauważył NSA w uzasadnieniu powołanego wyżej wyroku z dnia 20.12.2013 r. w sprawie II FSK 115/12, odsetki za opóźnienie, które nie zostały ujęte w tym przepisie, nie są mniej powszechną kategorią, niż kategorie wprost w nim wskazane, np. zasiłki pieniężne z ubezpieczenia społecznego, alimenty, stypendia, dotacje (subwencje) inne niż wymienione w art. 14, dopłaty, nagrody i inne nieodpłatne świadczenia nienależące do przychodów określonych w art. 12-14 i 17 (...), co prowadzi do konstatacji, że treść tego przepisu nie przesądza kwestii kwalifikacji odsetek do "innych źródeł" przychodów. NSA w powyższym wyroku zwrócił również uwagę, że przyjęcie za trafne stanowiska, iż sporne odsetki należy zakwalifikować do przychodów z innych źródeł, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9 ustawy o PIT oznaczałoby, że w przypadku odsetek powstałych w wyniku opóźnienia w realizacji przez jedną ze stron stosunku prawnego, należności głównej, stanowiącej dla drugiej strony przychód z jednego ze źródeł przychodów określonych w art. 10 ust. 1 pkt 1-8 ustawy o PIT, należałoby również zastosować tę samą regułę, a w przypadku niektórych źródeł przychodów mogłoby to okazać się problematyczne (odsetki od należności pracowniczych, odsetki od świadczeń otrzymywanych w ramach działalności wykonywanej osobiście czy w ramach pozarolniczej działalności gospodarczej). Stanowisko to w pełni podziela Sąd rozpoznający niniejszą sprawę. 12. W ocenie Sądu nie zasługuje również na uwzględnienie argumentacja organu interpretacyjnego przedstawiona w niniejszej sprawie, sprowadzająca się do stwierdzenia, że ulgi i zwolnienia są odstępstwem od zasady powszechności opodatkowania i przepisy je ustanawiające powinny być interpretowane ściśle. Zgadzając się co do samej zasady z konstatacją organu, Sąd zauważa, że w niniejszej sprawie nie mamy jednak do czynienia ze zwolnieniem podatkowym czy z ulgą podatkową, a wyłącznie z zakwalifikowaniem danego świadczenia do określonego źródła przychodów. Okoliczność, że kwalifikacja tego świadczenia do danego źródła przychodów powoduje wyłączenie przychodu z tego tytułu spod opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych, nie jest absolutnie równoznaczne z zastosowaniem jakiegokolwiek zwolnienia czy ulgi podatkowej. Sąd w pełni podziela stanowisko zajęte przez NSA w przywołanym wyżej wyroku z dnia 17.01.2014 r. w sprawie II FSK 290/12, zgodnie z którym z konieczności przeprowadzania ścisłej i literalnej wykładni przepisów regulujących zwolnienia podatkowe nie można wyprowadzić wniosku, że odsetki należy przyporządkować do innego źródła przychodu niż należność główną. 13. Mając na uwadze powyższe, Sąd uznał, że zaskarżona interpretacja narusza prawo materialne, a to wskazane przez Skarżącą przepisy art. 2 ust. 1 pkt 5, art. 10 ust. 1 pkt 9 i art. 20 ust. 1 ustawy o PIT poprzez ich błędną wykładnię. 14. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 146 § 1 p.p.s.a. w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a., Sąd uchylił zaskarżoną interpretację. 15. O kosztach postępowania sądowego Sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a. 16. W toku ponownego rozpoznania sprawy organ zobowiązany jest uwzględnić przedstawioną w wyroku wykładnię przepisów prawa materialnego w ramach dokonywania oceny prawnej stanu faktycznego przedstawionego we wniosku.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI