I SA/WR 68/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny we WrocławiuWrocław2023-10-24
NSApodatkoweWysokawsa
interpretacja indywidualnapodatek VATodmowa wszczęcia postępowaniaOrdynacja podatkowastan faktycznyzdarzenie przyszłeDKISWSA Wrocław

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił postanowienie Dyrektora KIS odmawiające wszczęcia postępowania w sprawie interpretacji podatkowej, uznając, że wniosek mógł dotyczyć wielu stanów faktycznych.

Skarżący złożył wniosek o wydanie indywidualnej interpretacji podatkowej dotyczącej podatku VAT, opisując pięć różnych zdarzeń przyszłych. Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej odmówił wszczęcia postępowania, uznając, że wniosek powinien dotyczyć tylko jednego stanu faktycznego. WSA we Wrocławiu uchylił postanowienie organu, stwierdzając, że wniosek mógł dotyczyć wielu stanów faktycznych, a organ powinien był wezwać do uzupełnienia braków, zamiast odmawiać wszczęcia postępowania.

Sprawa dotyczyła skargi P. D. na postanowienie Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej (DKIS), które utrzymało w mocy wcześniejsze postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej dotyczącej podatku od towarów i usług. Wnioskodawca przedstawił we wniosku pięć odrębnych zdarzeń przyszłych, dotyczących obrotu srebrem i prawa do obniżenia kwoty podatku naliczonego VAT. DKIS odmówił wszczęcia postępowania, argumentując, że art. 14b § 3 Ordynacji podatkowej zezwala na opisanie tylko jednego stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego, a wniosek skarżącego był zbyt ogólny i wariantowy. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, wskazując, że formularz ORD-IN dopuszcza możliwość umieszczenia więcej niż jednego zdarzenia przyszłego, a organ powinien był wezwać do uzupełnienia braków, a nie odmawiać wszczęcia postępowania. WSA we Wrocławiu uznał skargę za zasadną. Sąd podkreślił, że indywidualna interpretacja prawa podatkowego pełni funkcje informacyjną i gwarancyjną, a organ nie może domniemywać intencji podatnika ani modyfikować opisu stanu faktycznego. WSA stwierdził, że organ powinien był zastosować procedurę wezwania do uzupełnienia braków zgodnie z art. 165 § 1 i 2 Ordynacji podatkowej, zamiast odmawiać wszczęcia postępowania. Sąd uchylił zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie DKIS, zasądzając jednocześnie zwrot kosztów postępowania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, wniosek może dotyczyć więcej niż jednego stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego, o ile zostaną one wyczerpująco przedstawione.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że organ podatkowy nie może odmawiać wszczęcia postępowania w sprawie interpretacji tylko dlatego, że wniosek dotyczy kilku stanów faktycznych lub zdarzeń przyszłych, pod warunkiem ich wyczerpującego opisu. W przypadku wątpliwości co do kompletności opisu, organ powinien wezwać do uzupełnienia braków, a nie odmawiać wszczęcia postępowania.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (12)

Główne

Ordynacja podatkowa art. 14b § 1-3

Ordynacja podatkowa

Ordynacja podatkowa art. 14b § 3

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

Przepis ten nakłada na składającego wniosek obowiązek wyczerpującego przedstawienia zaistniałego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego oraz przedstawienia własnego stanowiska w sprawie oceny prawnej.

Pomocnicze

Ordynacja podatkowa art. 165 § 1-2

Ordynacja podatkowa

Ordynacja podatkowa art. 14c § 1-2

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

Ordynacja podatkowa art. 14g § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

Ordynacja podatkowa art. 169 § 1-2

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

p.p.s.a. art. 145 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 146 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 200

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 205 § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 209

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 16 sierpnia 2018 r. w sprawie wynagrodzenia za czynności doradcy podatkowego w postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. 2 § 1

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wniosek o interpretację może dotyczyć więcej niż jednego stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego. Organ powinien wezwać do uzupełnienia braków formalnych wniosku, zamiast odmawiać wszczęcia postępowania. Formularz ORD-IN przewiduje możliwość umieszczenia w jednym wniosku więcej niż jednego zdarzenia przyszłego.

Odrzucone argumenty

Wniosek o interpretację musi dotyczyć tylko jednego stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego. Opisany stan faktyczny był zbyt ogólny i wariantowy, uniemożliwiając wydanie interpretacji. Podatnik oczekiwał porady prawnej, a nie interpretacji przepisów prawa podatkowego.

Godne uwagi sformułowania

Organ nie może domniemywać intencji podatnika ani za podatnika ustalać stanu faktycznego. Organ interpretacyjny winien odpowiedzieć na pytania zawarte we wniosku niezależnie od tego, czy wydają się mu one błędne lub wzajemnie sprzeczne. Wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej, który nie spełnia wymogów określonych w art. 14b § 3 Ordynacji podatkowej, pozostawia się bez rozpatrzenia.

Skład orzekający

Marta Semiczek

przewodniczący sprawozdawca

Jarosław Horobiowski

sędzia

Łukasz Cieślak

asesor

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Możliwość składania wniosków o interpretację podatkową obejmujących wiele stanów faktycznych lub zdarzeń przyszłych oraz obowiązek organu wzywania do uzupełnienia braków zamiast odmowy wszczęcia postępowania."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyfiki postępowania w sprawie interpretacji indywidualnej i nie przesądza o prawidłowości stanowiska podatnika w zakresie samego podatku VAT.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak organy podatkowe mogą nadużywać procedury odmowy wszczęcia postępowania, a sąd koryguje ich działania, podkreślając prawa podatników do uzyskania jasnej interpretacji przepisów.

Czy jeden wniosek o interpretację może dotyczyć wielu sytuacji? WSA: Tak, jeśli organ wezwie do uzupełnienia braków!

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Wr 68/23 - Wyrok WSA we Wrocławiu
Data orzeczenia
2023-10-24
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2023-01-25
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Sędziowie
Jarosław Horobiowski
Łukasz Cieślak
Marta Semiczek /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6110 Podatek od towarów i usług
6560
Hasła tematyczne
Podatkowe postępowanie
Skarżony organ
Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej
Treść wyniku
*Uchylono postanowienie I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2021 poz 1540
art. 14b art. 165 par. 1-2
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Marta Semiczek (sprawozdawca), Sędziowie sędzia WSA Jarosław Horobiowski, asesor WSA Łukasz Cieślak, po rozpoznaniu w Wydziale I w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 24 paźdzernika 2023 r. sprawy ze skargi P. D. na postanowienie Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia 07 grudnia 2022 r. nr 0113-KDIPT1-2.4012.473.2022.2.AJB w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej I. uchyla zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z 21 września 2022 r. znak 0113-KDIPT1-2.4012.473.2022.1.SM; II. zasądza od Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej na rzecz strony skarżącej kwotę 597 (słownie: pięćset dziewięćdziesiąt siedem) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej utrzymał w mocy własne postanowienie z 21 września 2022 r. znak 0113-KDIPT1-2.4012.473.2022.1.SM o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie wniosku P. D. o wydanie interpretacji indywidualnej, który dotyczy podatku od towarów i usług.
Wnioskodawca do złożonego wniosku u udzielenie interpretacji dołączył Załącznik nr 1, w którym zawarto
1) Przepisy prawa;
2) Ramy prawne w zakresie podatku od towarów i usług oraz dyrektywy w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej, z przytoczeniem treści przywołanych przepisów prawa (w sposób, jak czyni to Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej w swoim orzecznictwie);
3) Przedstawienie zdarzeń przyszłych dotyczących obrotu srebrem z terenu składu celnego w Szwajcarii. Wskazano na źródło pochodzenia towaru, położenie składu celnego w Szwajcarii, model transakcji - elementy wspólne dla pięciu stanów faktycznych. Wskazano również na poszczególne typy transakcji (różnice) w każdym stanie faktycznym będące następstwem dodatkowej sprzedaży towarów na terytorium kraju;
4) Pytania odrębne dla każdego z pięciu zdarzeń przyszłych w zakresie uprawnienia do obniżenia kwoty podatku naliczonego VAT zawartego w cenie zakupu Srebra oraz w zakresie terminu, w którym taki zwrot powinien nastąpić;
5) Własne stanowisko odrębnie dla każdego z pięciu zdarzeń przyszłych;
6) uzasadnienie prawne stanowiska, opierając się na poglądach doktryny oraz judykatury.
Wniosek był opłacony od każdego opisanego stanu faktycznego.
DKIS postanowieniem z 21 września 2022 r. odmówił wszczęcia postępowania podatkowego.
Organ powołując przepisy ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2021 r. poz. 1540 ze zm.) wywodził, że ustawodawca używając w art. 14b § 3 Ordynacji podatkowej liczby pojedynczej w odniesieniu do "zaistniałego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego", świadomie zawęził zakres przedmiotowy wniosku do jednego stanu faktycznego albo do jednego zdarzenia przyszłego.
W ocenie organu funkcja gwarancyjna interpretacji powoduje, że pojęcie "stanu faktycznego" oraz "zdarzenia przyszłego" musi mieć zindywidualizowany jednoznacznie charakter. Interpretacja indywidualna ma nie tylko informować w sposób konkretny, a nie warunkowy, ale przede wszystkim dać się zastosować w procesie samoobliczania podatku i to w takich okolicznościach, które będą się pokrywały z wcześniej opisanymi i wziętymi pod uwagę przy jej wydawaniu. Opis musi być zatem zindywidualizowany przedmiotowo tak, aby było możliwe porównanie stanu wynikającego z wniosku o wydanie interpretacji ze stanem występującym w rzeczywistości. W tym celu zasadniczo niezbędne jest podanie informacji w zakresie elementów pozwalających na uchwycenie tożsamości zdarzeń, zależnie od specyfiki wynikającej z przepisów prawa podatkowego będących w danym przypadku przedmiotem interpretacji.
Ponadto w ocenie organu indywidualna interpretacja przepisów prawa podatkowego, o której mowa w art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej nie stanowi porady prawnej lub optymalizacji podatkowej w zakresie wielu wariantów zdarzenia przyszłego przedstawionych przez podatnika.
Rozpoznając zażalenie wniesione na to postanowienie DKIS podtrzymał wyrażone wcześniej stanowisko.
Podkreślił, że zastosowanie się przez wnioskodawcę (zainteresowanych) do uzyskanej interpretacji (tj. zachowanie się w sposób wskazany w niej jako prawidłowy) jest możliwe wyłącznie wówczas, gdy rzeczywiście zaistniały stan faktyczny jest tożsamy ze stanem faktycznym lub zdarzeniem przyszłym przedstawionym we wniosku o jej wydanie.
Okoliczności takie, jak nieprecyzyjne, hipotetyczne i wariantowe sformułowanie wniosku (zdarzenia przyszłego) mają wpływ na kwestię możliwości skorzystania z ochrony prawnej przewidzianej przepisami ustawy Ordynacja podatkowa. Podany we wniosku stan faktyczny (zdarzenie przyszłe), stanowiąc jedyną faktyczną podstawę wydanej interpretacji indywidualnej, wyznacza zatem granice, w jakich interpretacja będzie mogła wywołać określone w ustawie skutki prawne.
W ocenie Organu funkcja gwarancyjna interpretacji indywidualnej nie może być natomiast realizowana w odniesieniu do abstrakcyjnych, przyszłych okoliczności, ani przedstawionych przez wnioskodawcę sytuacji, które (chociaż hipotetycznie) mogą się zdarzyć, to obiektywne określenie okresu oraz prawdopodobieństwa ich realizacji nie jest możliwe. W postępowaniu interpretacyjnym organ nie prowadzi doradztwa, ogranicza się do dokonania subsumpcji przedstawionego przez stronę stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego pod określony przepis prawa podatkowego i wyjaśnienia przyczyn, dla których w określonym stanie faktycznym lub zdarzeniu przyszłym dany przepis ma zastosowanie.
Odnosząc się do sprawy będącej przedmiotem zażalenia DKIS podkreślił, że wskazany zakres wniosku oraz własne stanowisko w sprawie zostały sformułowane na tle opisu sprawy, co do którego nie istnieje pewność jego zaistnienia/realizacji. W ocenie DKIS brak jest wyraźnego i zindywidualizowanego tła faktycznego stanowiącego dla Organu podstawę właściwej kwalifikacji prawnopodatkowej. Opis sprawy nie został przedstawiony w taki sposób, aby możliwa była jednoznaczna i konkretna kwalifikacja prawna zagadnień zawartych w postawionych we wniosku pytaniach. Wnioskodawca w istocie oczekuje porady prawnej w kwestii ustalenia najbardziej korzystnego wariantu w zakresie prawa do odliczenia podatku naliczonego związanego ze sprzedażą Gąsek Srebra poza terytorium kraju i ustalenia terminu jego zwrotu zależnego od różnych sytuacji.
W tym kontekście złożony wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej wykraczał poza zakres interpretacji przepisów prawa podatkowego, o którym mowa w art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej. Istota złożonego wniosku sprowadzała się do żądania wydania interpretacji indywidualnej, która rozstrzygając na poziomie abstrakcyjnym (niedookreślonym) miałaby gwarantować ochronę prawną.
Zdaniem DKIS okoliczności uniemożliwiające wydanie prawidłowej, w tym zawierającej niezbędne elementy przewidziane przez ustawodawcę dla tego rodzaju rozstrzygnięcia i spełniającej funkcje przypisane tej instytucji, tj. interpretacji indywidualnej, zachodzą w szczególności, gdy:
- przedmiotem wniosku jest interpretacja przepisów innych niż przepisy prawa podatkowego;
- przedmiotem wniosku jest interpretacja przepisów prawa podatkowego w sprawach pozostających poza zakresem przedmiotowym upoważnienia organu wydającego interpretacje indywidualne;
- wniosek dotyczy zagadnienia, unormowanego przepisami prawa podatkowego, którego rozwiązania nie może dostarczyć interpretacja indywidualna;
- wydanie interpretacji indywidualnej wymagałoby w istocie poddania ocenie (zinterpretowania) stanu faktycznego (zdarzenia przyszłego), a nie przepisu prawa podatkowego, bądź gdy wniosek dotyczy przepisów nieregulujących wprost sfery odpowiedzialności podatkowej wnioskodawcy;
- przedstawiony we wniosku opis sprawy nie dotyczy skonkretyzowanego zdarzenia, lecz odnosi się do ogólnie możliwej sytuacji.
W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego Skarżący zarzucił:
1) naruszenie przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy albowiem Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej, działając jako organ odwoławczy, zamiast uchylić skarżone postanowienie wydane przez siebie (jako organ interpretacyjny) w przedmiocie odmowy wydania interpretacji indywidualnej z uwagi na wadliwość tego postanowienia, utrzymał w mocy skarżone postanowienie twierdząc, że odpowiada ono prawu, i w tym zakresie stanowi to również naruszenie art.120 (zasada legalizmu) oraz art.121 §1 (zasada zaufania do organów podatkowych) Ordynacji podatkowej;
2) naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy to jest art.14b §§1, 2, 3 Ordynacji podatkowej albowiem organ odwoławczy uznał, że wniosek skarżącego "nie odnosił się do konkretnego zdarzenia przyszłego, a jedynie do ogólnie możliwych sytuacji, które potencjalnie mogą wystąpić, to Organ I instancji zobligowany był do odmowy wszczęcia postępowania w tej sprawie", gdy tymczasem wniosek dotyczył pięciu zdarzeń przyszłych (planowanych transakcji), i zawierał wyczerpujące przedstawienie każdego zdarzenia, precyzyjnie pytania do każdego zdarzenia przyszłego, zawierał własne stanowisko w sprawie oceny prawnej każdego zdarzenia przyszłego.
Wskazał także na naruszenia reguł zawartych w art.120 i art.121 §1 Ordynacji podatkowej, obrazę wynikającego z art.7 Konstytucji RP nakazu działania na podstawie i w granicach prawa oraz obrazę zasady demokratycznego państwa prawnego wyrażonej w art.2 Konstytucji RP, a także uchybienie podstawowym zasadom wyrażonym w Karcie Praw Podstawowych Unii Europejskiej (Dz.Urz.UEC 326/02), który to akt stanowi prawo pierwotne Unii Europejskiej, tj. artykułowi 41, ust.2, lit.a, lit.b, lit.c w zw. z ust.1 (prawo do dobrej administracji); uchybienie również godności podatnika (art.1 KPP), albowiem Dyrektor KIS (jako organ pierwszej instancji) dyskrecjonalnie odmówił Skarżącemu wydania interpretacji po blisko 3 (trzech) miesiącach, a jako organ odwoławczy rozpatrzył zażalenie po blisko 2 (dwóch) miesiącach, nie szanując uprawnień Skarżącego do rzetelnego załatwienia jego sprawy bez zbędnej zwłoki.
W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, że formularz ORD-IN przewiduje możliwość umieszczenia w jednym wniosku więcej niż jedno zdarzenie przyszłe (vide poz.55), co niejako ma ograniczyć koszty postępowania i zwiększyć efektywność działań organu interpretacyjnego, zwłaszcza, jeżeli zdarzenia przyszłe zawierają wspólną cechę lub wspólne cechy.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje:
Skarga jest zasadna.
Na wstępie należy podkreślić, iż zakres kontroli sprawowanej przez wojewódzkie sądy administracyjne określa ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 2492) stanowiąc w art. 1 § 1 i § 2, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach tej kontroli sąd stosuje środki przewidziane w art. 145-150 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. 2023 r. poz. 634 z późn. zm.– w skrócie p.p.s.a.). Powyższe oznacza, że zaskarżony akt administracyjny może zostać wzruszony przez sąd tylko wówczas, gdy narusza prawo w sposób określony w powołanej ustawie; w przeciwnym razie skarga podlega oddaleniu. Sąd uchyla zaskarżoną decyzję, jeśli stwierdzi, że wydano ją z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub z naruszeniem prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy - art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i lit. c) p.p.s.a.
W toku sądowej kontroli zaskarżonego postanowienia, przeprowadzonej na podstawie kryterium zgodności z prawem, istotna w sprawie była ocena zasadności stanowiska Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej, który uznał, że w sprawie istnieją podstawy do odmowy wszczęcia postępowania. Zdaniem organu II instancji, przy uwzględnieniu treści zadanych pytań, Skarżący nie wywiązał się z wynikającego z art. 14b § 3 Ordynacji podatkowej obowiązku wyczerpującego przedstawienia zaistniałego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego. W ocenie organu podatnik domaga się wydania abstrakcyjnej interpretacji dotyczącej hipotetycznych i niemożliwych do przewidzenia stanów faktycznych.
Według przeciwnego stanowiska Skarżącego, strona w sposób precyzyjny sformułowała stan faktyczny oraz przedstawiła własne stanowisko w sprawie oceny prawnej tego stanu i zdarzenia przyszłego. W ocenie Skarżącego wniosek dotyczył pięciu stanów faktycznych (dla których istniały elementy wspólne), które łącznie wyczerpują wszystkie możliwe do zaistnienia połączenia sprzedaży zagranicznej i sprzedaży karajowej.
W ocenie Sądu wydane postanowienie narusza prawo, a argumentacja Skarżącego zasługuje na uwzględnienie.
Na wstępie rozważań zwrócić należy uwagę na charakter postępowania wywołanego wnioskiem o wydanie indywidualnej interpretacji prawa podatkowego, cel wydania interpretacji indywidualnej i jej istotne cechy. W orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się m.in., że indywidualna interpretacja prawa podatkowego nie jest aktem administracyjnym, a więc nie rozstrzyga o prawach i obowiązkach jej adresata. Jest to czynność, która nie dotyczy uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, a tylko o nich się wypowiada. Polega ona bowiem wyłącznie na udzieleniu informacji, nie wiąże się z przyznaniem, stwierdzeniem albo uznaniem uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Wydanie indywidualnej interpretacji prawa podatkowego nie tworzy w stosunku do jej adresata jakichkolwiek prawnie znaczących uprawnień i/lub obowiązków. Tworzy jedynie stan udzielenia informacji o możliwościach stosowania i wykładni prawa, do której jej adresat może się zastosować, choć niewątpliwie nie ma takiego obowiązku. Na etapie uzyskiwania interpretacji dochodzi jedynie do niewiążącej "wymiany poglądów" na możliwość zastosowania konkretnych przepisów prawa podatkowego do pewnego stanu faktycznego (por. wyrok NSA z dnia 3 czerwca 2014 r., sygn. akt II FSK 1550/12, dostępny na stronie internetowej: orzeczenia.nsa.gov.pl i powołane tam orzecznictwo).
Odnosząc się natomiast do charakteru postępowania interpretacyjnego z punktu widzenia podatnika, zwrócić należy uwagę, że w celu zabezpieczenia swojego interesu prawnego, zainteresowany (wnioskodawca) ma prawo oczekiwać wyjaśnienia przez właściwy organ nasuwającej się wątpliwości regulacji ukształtowanej przepisami prawa podatkowego. Dlatego w orzecznictwie akcentuje się także, że instytucja indywidualnych interpretacji przepisów prawa podatkowego pełni dwie funkcje, tj.:
1) informacyjną, ponieważ ma na celu usunięcie ewentualnych wątpliwości, co do prawno-podatkowych skutków dotyczących zastosowania konkretnego przepisu prawa podatkowego w konkretnym stanie faktycznym oraz
2) gwarancyjną, ponieważ chroni podmiot, który zastosował się do wydanej w jego sprawie interpretacji indywidualnej przed ewentualnymi negatywnymi skutkami wynikającymi z zastosowania się do jej treści.
Ponadto wskazuje się też, że wniosek zainteresowanego o wydanie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego, składany w jego indywidualnej sprawie, może dotyczyć zaistniałego stanu faktycznego lub zdarzeń przyszłych (art. 14b § 2 Ordynacji podatkowej). Stosownie zaś do art. 14b § 3 tej ustawy, składający wniosek obowiązany jest do wyczerpującego przedstawienia zaistniałego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego oraz do przedstawienia własnego stanowiska w sprawie oceny prawnej tego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego. Organ wydający interpretację indywidualną dokonuje oceny stanowiska wnioskodawcy i przedstawia jej uzasadnienie prawne, a w przypadku oceny negatywnej - wskazuje stanowisko prawidłowe wraz z uzasadnieniem prawnym (art. 14c § 1 - § 2 Ordynacji podatkowej). Podkreśla się ponadto, że pojęcie indywidualnej interpretacji prawa podatkowego, którym posługują się przepisy Ordynacji podatkowej, nie jest tożsame z pojęciem wykładni prawa, ani też nawet interpretacji rozumianej, jako wynik przeprowadzonej wykładni. Postępowanie, które jest prowadzone w sprawie wydania pisemnej interpretacji prawa podatkowego jest postępowaniem, w którym organ uprawiony do jej wydania ma udzielić podatnikowi informacji w zakresie zastosowania i wykładni prawa podatkowego w przedstawionym przez podatnika stanie faktycznym sprawy.
Jak już wyżej wskazano, przepis art. 14b § 3 Ordynacji podatkowej nakłada na składającego wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej obowiązek wyczerpującego przedstawienia stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego oraz do przedstawienia własnego stanowiska w sprawie oceny tego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego. W judykaturze wyrażono pogląd, że wyczerpująco przedstawiony stan faktyczny to taki, na podstawie którego można w sposób pewny i nieuzasadniający żadnych przedmiotowych wątpliwości, udzielić informacji w zakresie możliwości zastosowania prawa podatkowego w indywidualnej sprawie. Stan faktyczny musi więc być opisany w sposób konkretny i jednoznaczny (por. wyrok WSA w Krakowie z dnia 19 lutego 2014 r., sygn. akt I SA/Kr 1803/13, dostępny na stronie internetowej: orzeczenia.nsa.gov.pl). Organ podatkowy nie może domniemywać intencji podatnika ani za podatnika ustalać stanu faktycznego (zdarzenia przyszłego), uzupełniać, zmieniać, weryfikować, czy oceniać jego zgodność z rzeczywistością. Skutkiem tego, ani organ wydający interpretację, ani sąd administracyjny ją kontrolujący, nie mogą przyjmować własnych ustaleń faktycznych, odmiennych od okoliczności przedstawionych przez wnioskodawcę (por. uchwała siedmiu sędziów NSA z dnia 12 grudnia 2011 r., II FPS 2/11; wyrok WSA w Szczecinie z dnia 24 kwietnia 2014 r., sygn. akt I SA/Sz 268/14; dostępne na stronie internetowej:orzeczenia.nsa.gov.pl).
Podkreślenia, jednakże wymaga, że na podstawie art. 169 § 1 i 2 w zw. z art. 14h Ordynacji podatkowej, organ podatkowy może żądać uzupełnienia braków formalnych pisma, jakim jest wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej, w zakresie elementów wskazanych w art. 14b § 3 Ordynacji podatkowej, tj. elementów stanu faktycznego (zdarzenia przyszłego). Należy przy tym zastrzec, że organ w trybie art. 169 § 1 Ordynacji podatkowej nie może żądać od wnioskodawcy modyfikowania stanu faktycznego (zdarzenia przyszłego) przedstawionego we wniosku o wydanie interpretacji, ani przedstawionej we wniosku oceny prawnej stanu faktycznego (zdarzenia przyszłego). W tym trybie organ podatkowy może żądać jedynie uzupełnienia wniosku o takie elementy, bez których nie jest możliwa ocena czy stanowisko przedstawione we wniosku i jego ocena prawna są prawidłowe, czy też błędne. Należy zauważyć, że owe elementy organ wydający interpretację winien precyzyjnie wskazać w wezwaniu, wyjaśniając, dlaczego ich brak uniemożliwia wydanie interpretacji indywidualnej. Wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej, który nie spełnia wymogów określonych w art. 14b § 3 Ordynacji podatkowej, zgodnie z art. 14g § 1 Ordynacji podatkowej, pozostawia się bez rozpatrzenia.
W orzecznictwie wskazuje się, że "Związanie organu interpretacyjnego treścią wniosku oznacza, iż w jednoinstancyjnym postępowaniu interpretacyjnym bazuje on wyłącznie na takim opisie stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego, jakie przedstawi zainteresowany. Często może on być wielowątkowy i skomplikowany, jak również może dotyczyć zdarzeń dopiero planowanych. Nie daje to jednak organowi interpretacyjnemu uprawnienia do modyfikacji tego stanu faktycznego, uzupełniania go czy jakiejkolwiek innej ingerencji." (Wyrok WSA w Gdańsku z 7.06.2022 r., I SA/Gd 217/22, LEX nr 3363268.)
W ocenie Sądu, mając na uwadze powyższe niezasadne jest stanowisko organu zawarte w zaskarżonym postanowieniu.
Stanowisko organu opiera się na stwierdzeniu, że w niniejszej sprawie nie można wydać interpretacji, bowiem zdarzenie przyszłe, o którym mowa w art. 14b § 2 Ordynacji podatkowej musi być przedstawione jednostkowo i nie może dotyczyć wielu wariantów rzeczywistości.
Tymczasem, w ocenie Sądu, podatnik we wniosku podał w istocie pięć rozłącznych i wykluczających się stanów faktycznych i żądał oceny prawidłowości swego stanowiska odrębnie w każdym z tych stanów. Opisy tych stanów mogły być przedmiotami pięciu odrębnych wniosków. I tak też zostały potraktowane przez podatnika, który wniósł opłatę w pięciokrotnej wysokości.
Z treści wniosku w żaden sposób nie wynika, aby wnioskodawca oczekiwał jednolitej interpretacji przepisów prawa podatkowego w każdym z opisanych stanów faktycznych lub wskazania, który z nich jest z jego punktu widzenia najkorzystniejszy. Wbrew stanowisku organu wnioskodawca nie oczekiwał w sprawie na odpowiedź jaki sposób przeprowadzenia transakcji będzie dla niego najkorzystniejszy. Oczekiwał natomiast oceny swojego stanowiska co do zasad odliczania podatku naliczonego w zależności od tego jak będzie się kształtowała sprzedaż krajowa i sprzedaż z zagranicznego składu celnego.
Wskazać należy, że wydawanie interpretacji indywidualnej oraz dochodzenie wynikającej z niej ochrony to dwa całkowicie odrębne procesy. Organ w toku tego pierwszego nie powinien mieć na uwadze tego drugiego. Nie ma bowiem żadnych wątpliwości, że to podatnik odpowiada za przedstawiony we wniosku opis zdarzenia przyszłego. Jego błędne, niewyczerpujące lub niezgodne ze stanem faktycznym przedstawienie oznacza brak ochrony wynikającej z interpretacji.
Nie oznacza to jednak, że opisane wyżej kwestie mają jakikolwiek wpływ na proces wydawania interpretacji. Organ interpretacyjny winien odpowiedzieć na pytania zawarte we wniosku niezależnie od tego, czy wydają się mu one błędne lub wzajemnie sprzeczne. Możliwe jest też zadanie pytań dotyczących kilku różnych stanów faktycznych, o ile tylko zostaną dostatecznie opisane. Wiąże się to jedynie z poniesieniem dodatkowych opłat.
Jeżeli zaś, w ocenie organu, przedstawiony opis nie był dość dokładny i nie zawierał niezbędnych elementów, aby ocenić stosowanie przepisów należało zastosować wyżej wskazaną procedurę z art. 165 § 1 i 2 Ordynacji podatkowej, czego organy zaniechały. W tym kontekście zwrócić należy uwagę, iż ocena, że zachodzą przeszkody do wszczęcia postępowania zajęła organowi niemal trzy miesiące. W istocie przebieg postępowania, wskazuje, iż organ wydał postanowienie o odmowie wszczęcia postepowania aby uniknąć wydania tak zwanej milczącej interpretacji.
Dodatkowo wskazać należy, że w wypadku pytania o zdarzenia przyszłe zawsze istnieje pewien margines niepewności co do ich zaistnienia. To też samo twierdzenie organu, że taki stan faktyczny w przyszłości może nie zaistnieć, nie jest przesłanką do odmowy wydania interpretacji. Organ w takim wypadku musiałby wykazać, że taki stan faktyczny jest niemożliwy lub wysoce nieprawdopodobny, uzasadniając należycie to twierdzenie.
Przy ponownym rozpatrzeniu wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej Organ uwzględni stanowisko wyrażone w niniejszym wyroku i dokona oceny stanowiska wnioskodawcy w odniesieniu do pięciu przedstawionych stanów faktycznych.
Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 146 § 1 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., uchylił zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie DKIS.
Na wniosek strony Skarżącego Sąd na podstawie art. 200, art. 205 § 2 i art. 209 p.p.s.a. w związku z § 2 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 16 sierpnia 2018 r. w sprawie wynagrodzenia za czynności doradcy podatkowego w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. poz. 1687). Na kwotę zasądzonych kosztów postępowania składały się: wpis sądowy w kwocie 100 zł, wynagrodzenie pełnomocnika w kwocie 480 zł oraz opłata skarbowa od pełnomocnictwa w kwocie 17 zł.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI