I SA/Wr 674/19
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę podatniczki, potwierdzając, że odpisy amortyzacyjne od nieruchomości stanowiącej współwłasność małżeńską mogą być zaliczane do kosztów uzyskania przychodów tylko proporcjonalnie do posiadanego udziału.
Podatniczka prowadząca działalność gospodarczą zapytała o możliwość zaliczenia do kosztów uzyskania przychodów odpisów amortyzacyjnych od nieruchomości, którą nabyła wraz z małżonkiem w ramach rozdzielności majątkowej, a która będzie w całości wykorzystywana do jej działalności. Organ podatkowy uznał, że amortyzacja może być zaliczona tylko w części odpowiadającej udziałowi podatniczki (1/2). WSA we Wrocławiu oddalił skargę, podzielając stanowisko organu i podkreślając, że wartość początkowa środka trwałego w przypadku współwłasności ustala się proporcjonalnie do udziału.
Sprawa dotyczyła interpretacji indywidualnej w zakresie podatku dochodowego od osób fizycznych, w której podatniczka M. M. pytała o możliwość zaliczenia do kosztów uzyskania przychodów odpisów amortyzacyjnych od nieruchomości nabytej do celów działalności gospodarczej. Nieruchomość ta stanowiła współwłasność małżeńską (po 1/2 udziału) w ramach ustroju rozdzielności majątkowej. Podatniczka zamierzała wykorzystywać całą nieruchomość do swojej działalności i czerpać z niej pożytki, a jej małżonek wyraził na to zgodę. Organ podatkowy uznał, że odpisy amortyzacyjne mogą być zaliczone do kosztów uzyskania przychodów tylko w części odpowiadającej udziałowi podatniczki we współwłasności (1/2), powołując się na art. 22g ust. 11 ustawy o PIT. WSA we Wrocławiu oddalił skargę podatniczki, uznając stanowisko organu za prawidłowe. Sąd podkreślił, że wartość początkowa środka trwałego w przypadku współwłasności ustala się proporcjonalnie do udziału we własności, zgodnie z art. 22g ust. 11 u.p.d.o.f. Sąd wyjaśnił, że zgoda małżonka na wyłączne wykorzystywanie nieruchomości do działalności gospodarczej podatniczki oraz czerpanie z niej pożytków nie modyfikuje stosunków własnościowych ani nie pozwala na zaliczenie do kosztów odpisów amortyzacyjnych od całej wartości nieruchomości, gdyż wydatek na nabycie drugiej połowy nieruchomości poniósł małżonek, a nie podatniczka. Sąd odrzucił również zarzuty dotyczące naruszenia przepisów Ordynacji podatkowej oraz Konstytucji RP.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (1)
Odpowiedź sądu
Nie, odpisy amortyzacyjne mogą być zaliczone do kosztów uzyskania przychodów tylko proporcjonalnie do udziału we własności nieruchomości.
Uzasadnienie
Wartość początkowa środka trwałego stanowiącego współwłasność ustala się w proporcji do udziału we własności, zgodnie z art. 22g ust. 11 u.p.d.o.f. Zgoda małżonka na wyłączne wykorzystywanie nieruchomości do działalności gospodarczej podatniczki nie zmienia tej zasady, gdyż wydatek na nabycie drugiej połowy nieruchomości poniósł małżonek, a nie podatniczka.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (10)
Główne
u.p.d.o.f. art. 22g § 1
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
u.p.d.o.f. art. 22g § 11
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
W przypadku współwłasności, wartość początkową środka trwałego ustala się w proporcji do udziału podatnika we własności. Zasada ta ma zastosowanie również w przypadku rozdzielności majątkowej małżonków.
Pomocnicze
u.p.d.o.f. art. 22 § 1
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
u.p.d.o.f. art. 22 § 8
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
Konstytucja RP art. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
OP art. 120
Ustawa Ordynacja podatkowa
OP art. 121
Ustawa Ordynacja podatkowa
OP art. 14c § 1
Ustawa Ordynacja podatkowa
OP art. 14c § 2
Ustawa Ordynacja podatkowa
PPSA art. 151
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wartość początkowa środka trwałego stanowiącego współwłasność powinna być ustalana proporcjonalnie do udziału we własności (art. 22g ust. 11 u.p.d.o.f.). Wydatek na nabycie nieruchomości, który nie został poniesiony przez podatniczkę, nie może stanowić jej kosztu uzyskania przychodu.
Odrzucone argumenty
Odpisy amortyzacyjne od nieruchomości powinny być zaliczane w całości do kosztów uzyskania przychodów, ponieważ cała nieruchomość jest wykorzystywana do działalności gospodarczej podatniczki i generuje przychód. Zgoda małżonka na wyłączne wykorzystywanie nieruchomości do działalności gospodarczej podatniczki i pobieranie pożytków uzasadnia zaliczenie w koszty amortyzacji dotyczącej całości nieruchomości. Naruszenie zasady sprawiedliwości społecznej (art. 2 Konstytucji RP) poprzez nieuzasadnione ograniczenie prawa do zaliczania odpisów amortyzacyjnych w koszty. Niewystarczające uzasadnienie prawne interpretacji indywidualnej przez organ podatkowy.
Godne uwagi sformułowania
Stosunki wewnętrzne między współwłaścicielami nieruchomości odzwierciedlające faktyczne korzystanie z nieruchomości (quo ad usum), nie wywołują skutków w sferze podatkowej, chyba że ustawodawca związał z takimi relacjami skutki prawne określone w ustawie. Przepis art. 22g ust. 1 pkt 1 należy zatem (z uwagi na odesłanie) czytać łącznie z art. 22g ust.11 u.p.d.o.f. Wydatki, których nie ponosi podatnik, nie stanowią kosztów uzyskania przychodów.
Skład orzekający
Jadwiga Danuta Mróz
przewodniczący sprawozdawca
Daria Gawlak-Nowakowska
sędzia
Anetta Makowska-Hrycyk
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących ustalania wartości początkowej środków trwałych stanowiących współwłasność małżeńską na potrzeby amortyzacji i zaliczania jej do kosztów uzyskania przychodów w podatku dochodowym od osób fizycznych."
Ograniczenia: Dotyczy sytuacji rozdzielności majątkowej małżonków i współwłasności nieruchomości wykorzystywanej do działalności gospodarczej jednego z małżonków.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy powszechnego zagadnienia podatkowego związanego z nieruchomościami i współwłasnością, co czyni ją interesującą dla prawników i przedsiębiorców zajmujących się rozliczeniami podatkowymi.
“Współwłasność nieruchomości a koszty uzyskania przychodu: Czy możesz amortyzować całą nieruchomość?”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI SA/Wr 674/19 - Wyrok WSA we Wrocławiu Data orzeczenia 2019-11-29 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2019-07-29 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu Sędziowie Anetta Makowska-Hrycyk Daria Gawlak-Nowakowska Jadwiga Danuta Mróz /przewodniczący sprawozdawca/ Symbol z opisem 6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania 6560 Hasła tematyczne Podatek dochodowy od osób fizycznych Sygn. powiązane II FSK 988/20 - Wyrok NSA z 2022-12-06 Skarżony organ Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej Treść wyniku *Oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2018 poz 1509 art. 22 ust. 11 Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych - tekst. jedn, Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący : Sędzia WSA - Jadwiga Danuta Mróz (sprawozdawca), Sędziowie : Sędzia WSA - Daria Gawlak-Nowakowska, Sędzia WSA - Anetta Makowska-Hrycyk, Protokolant: Starszy sekretarz sądowy - Barbara Głowaczewska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 29 listopada 2019 roku sprawy ze skargi: M. M. na interpretację indywidualną Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie: podatku dochodowego od osób fizycznych oddala skargę w całości. Uzasadnienie Przedmiotem skargi M. M. jest interpretacja indywidualna Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej nr [...] z dnia [...] r. w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie kosztów przy lokalu małżonków z rozdzielnością majątkową. Wnioskiem z 14 marca 2019 r. M. M. (zwana dalej: Wnioskodawczynią, Stroną, Skarżącą) zwróciła się do Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej (dalej: DKIS) o interpretację indywidualną dotyczącą podatku dochodowego od osób fizycznych, w którym przedstawiła następujące zdarzenie przyszłe: Wnioskodawczyni jest osobą fizyczną prowadząca działalność gospodarczą, podlega w Polsce nieograniczonemu obowiązkowi w podatku dochodowym od osób fizycznych. Jest w związku małżeńskim, w którym obowiązuje ustrój rozdzielności majątkowej. Zamierza nabyć nieruchomość do celów prowadzonej przez nią działalności gospodarczej, która to nieruchomość będzie stanowić współwłasność ułamkową, w której udział Wnioskodawczyni będzie wynosić ½. Na podstawie stosownego oświadczenia małżonek Wnioskodawczyni wyraził zgodę na wykorzystywanie w całości przedmiotowej nieruchomości do prowadzonej przez Wnioskodawczynię działalności gospodarczej i pobierania w całości przez nią pożytków z tego tytułu. Nieruchomość zostanie wprowadzona do ewidencji środków trwałych i przekazana do użytkowania na podstawie umowy najmu. Umowa najmu będzie zawierać informację, że Wnioskodawczyni nabyła prawo własności do nieruchomości w części ułamkowej (1/2). Przychód z tytułu przedmiotowego najmu będzie kwalifikowany do przychodów z pozarolniczej działalności gospodarczej. Ponadto, Wnioskodawczyni zamierza ponosić całość kosztów związanych z wynajmem nieruchomości. Będą to m.in. wydatki eksploatacyjne, na media, podatek od nieruchomości, itp. Do kosztów uzyskania przychodów Wnioskodawczyni zamierza zaliczać również odpisy amortyzacyjne naliczone od wartości początkowej nieruchomości ustalonej jako cena jej nabycia na podstawie art. 22g ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (tj. Dz. U. z 2018 r., poz. 1509 ze zm., dalej: u.p.d.o.f. Wnioskodawczyni chciałaby uzyskać potwierdzenie możliwości zaliczenia do kosztów uzyskania przychodów, ponoszonych wydatków, mających związek z wynajmowaną nieruchomością, w tym odpisów amortyzacyjnych naliczonych od wartości początkowej nieruchomości ustalonej jako cena jej nabycia. W związku z tak przedstawionym zdarzeniem przyszłym zadano pytanie: Czy w związku z czerpaniem pożytków z tytułu najmu przedmiotowej nieruchomości przez Wnioskodawczynię, ponoszone przez nią w przyszłości wydatki mające związek z wynajmowaną nieruchomością, w tym odpisy amortyzacyjne od wartości początkowej nieruchomości ustalonej jako cena jej nabycia, mogą być zaliczane w ciężar kosztów uzyskania przychodu ? Zdaniem Strony – z uwagi na to, że Wnioskodawczyni będzie czerpać pożytki z tytułu najmu przedmiotowej nieruchomości, ponoszone przez nią w przyszłości wydatki mające związek z wynajmowaną nieruchomością (spełniające definicję z art. 22 ust. 1 u.p.d.o.f.), w tym odpisy amortyzacyjne od wartości początkowej nieruchomości ustalonej (w oparciu o art. 22g ust. 1 pkt 1 u.p.d.o.f.) jako cena jej nabycia, mogą być zaliczane w ciężar kosztów uzyskania przychodu. W wydanej interpretacji (nr [...] z [...] r.) w świetle obowiązującego stanu prawnego - organ uznał stanowisko Strony: - za nieprawidłowe – w części dotyczącej zaliczenia do kosztów uzyskania przychodów odpisów amortyzacyjnych od wartości początkowej nieruchomości ustalonej na podstawie art. 22g ust. 1 u.p.d.o.f. jako cena jej nabycia; - za prawidłowe – w części dotyczącej wydatków eksploatacyjnych, na media, podatek od nieruchomości. Uzasadniając swoje stanowisko organ argumentował, że zgodnie z art. 22g ust. 11 ww. ustawy, w razie gdy składnik majątku stanowi współwłasność podatnika, wartość początkową tego składnika ustala się w takiej proporcji jego wartości, w jakiej pozostaje udział podatnika we własności tego składnika majątku; zasada ta nie ma zastosowania do składników majątku stanowiących wspólność majątkową małżonków, chyba że małżonkowie wykorzystują składnik majątku w działalności gospodarczej prowadzonej odrębnie. Organ stwierdził ponadto, że mając na uwadze informacje przedstawione we wniosku oraz przywołane regulacje prawne, należy uznać, że Wnioskodawczyni będzie mogła zaliczyć do kosztów uzyskania przychodów odpisy amortyzacyjne od wartości początkowej nieruchomości przeznaczonej do wynajmu, ustalonej jako cena jej nabycia, proporcjonalnie do udziału we własności nieruchomości, tj. w 1/2. W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, Strona zarzuciła naruszenie przez organ: A. przepisów prawa materialnego poprzez: - niewłaściwe zastosowanie art. 22g ust. 11 u.p.d.o.f. a nie art. 22g ust. 1 pkt 1) u.p.d.o.f. i uznanie przez Organ, że w związku z czerpaniem przez Skarżącą pożytków w przyszłości z tytułu najmu nieruchomości, odpisy amortyzacyjne od wartości początkowej nieruchomości, ustalonej jako cena jej nabycia, będą mogły być zaliczane w ciężar kosztów uzyskania przychodów proporcjonalnie do udziału we własności nieruchomości; - brak zastosowania art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (tj. Dz.U.1997.78.483 ze zm., dalej: Konstytucja RP) co wpłynęło na naruszenie konstytucyjnej zasady sprawiedliwości społecznej wynikającej z tego przepisu, poprzez nieuzasadnione ograniczenie przez Organ prawa Skarżącej do zaliczania w koszty uzyskania przychodów odpisów amortyzacyjnych ustalonych od ceny nabycia nieruchomości tylko do wartości jej udziału we własności, podczas gdy nieruchomość w całości będzie wykorzystywana do celów działalności gospodarczej Skarżącej i wpływała na wysokość osiąganego przez Skarżącą przychodu podlegającego opodatkowaniu. B. przepisów prawa procesowego, mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: • art. 120, art. 121 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tj. Dz.U.2019.900 ze zm.; dalej: OP) w związku z: - niewłaściwą oceną co do zastosowania przepisu prawa materialnego, tj. art. 22g ust. 11 u.p.d.o.f., a nie art. 22g ust. 1 pkt 1) u.p.d.o.f. - poprzez uznanie przez Organ, że w związku z czerpaniem przez Skarżącą pożytków w przyszłości z tytułu najmu nieruchomości, odpisy amortyzacyjne od wartości początkowej nieruchomości, ustalonej jako cena jej nabycia, będą mogły być zaliczane w ciężar kosztów uzyskania przychodów proporcjonalnie do udziału we własności nieruchomości; - brakiem zastosowania art. 2 Konstytucji RP, co wpłynęło na naruszenie konstytucyjnej zasady sprawiedliwości społecznej wynikającej z tego przepisu, poprzez nieuzasadnione ograniczenie przez Organ prawa Skarżącej do zaliczania w koszty uzyskania przychodów odpisów amortyzacyjnych ustalonych od ceny nabycia nieruchomości tylko do wartości udziału we własności, podczas gdy w całości będzie ona wykorzystywana do celów działalności gospodarczej Skarżącej i wpływała na wysokość osiąganego przez Skarżącą przychodu podlegającego opodatkowaniu; - a tym samym nieposzanowaniem zasady zaufania do organów podatkowych, które są zobowiązane do działania na podstawie i w granicach prawa; • art. 14c § 1 i 2 OP - poprzez sporządzenie niewystarczającego uzasadnienia prawnego interpretacji indywidualnej i oceny stanowiska Strony, ograniczającego się jedynie do przytoczenia treści przepisu art. 22g ust 11 u.p.d.o.f. bez uzasadnienia powodu, dla którego w danej sprawie nie znajdzie zastosowania przepis art. 22g ust.1 pkt 1) u.p.d.o.f., a tym samym nieczyniącego zadość wymogom wynikającym z tegoż przepisu, nakazującym przedstawiać w sposób wyczerpujący uzasadnienie prawne i ocenę stanowiska organu podatkowego w przypadku negatywnej oceny stanowiska Skarżącej. Z uwagi na powyższe Strona wniosła o: 1. uchylenie zaskarżonej interpretacji w całości; 2. zasądzenie od strony przeciwnej kosztów postępowania wedle norm przepisanych oraz kosztów zastępstwa procesowego. Odpowiadając na skargę organ podtrzymał stanowisko i argumentację zawartą w spornej interpretacji. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył co następuje: Skarga nie jest zasadna. Na wstępie należy podkreślić, że poza sporem pozostaje kwestia możliwości zaliczenia przez Skarżącą do kosztów uzyskania przychodów – wydatków eksploatacyjnych, wydatków na media i podatek od nieruchomości. Spór dotyczy natomiast (jak chce Skarżąca) uznania za koszt uzyskania przychodów, odpisów amortyzacyjnych od pełnej wartości początkowej nieruchomości, ustalonej jako cena jej nabycia, niezależnie od tego, że nieruchomość stanowi współwłasność małżonków w częściach ułamkowych (po ½) z uwagi na trwający w małżeństwie ustrój rozdzielności majątkowej. Sąd w tym sporze podziela stanowisko organu, który (wbrew zarzutom skargi) dokonał całościowej analizy przepisów mających zastosowanie w sprawie. Wskazał na przepis art. 22 ust. 1 u.p.d.o.f. w sposób ogólny definiujący koszty uzyskania przychodu, stanowiące wydatki, których poniesienie pozostaje w związku przyczynowo – skutkowym z uzyskaniem przychodu z danego źródła, bądź też zachowaniem lub zabezpieczeniem źródła przychodów. Nie ulega też wątpliwości, że kosztem podatkowym, zgodnie z art. 22 ust. 8 u.p.d.o.f. są odpisy amortyzacyjne. Analiza art. 22 ust. 1 i ust. 8 u.p.d.o.f. w powiązaniu z art. 22a – 22o i art. 23 u.p.d.o.f. (do których wprost odsyła art. 22 ust. 8), prowadzi do wniosku, że odpisy amortyzacyjne stanowią co do zasady koszt podatkowy, o ile środki trwałe od których są te odpisy dokonywane zostały wprowadzone do ewidencji środków trwałych, stanowią składnik wykorzystywany w działalności gospodarczej, a nadto, są dokonywane zgodnie z art. 22a – 22o, z uwzględnieniem art. 23 u.p.do.f. W tym kontekście zaznaczyć należy, że prawidłowe dokonywanie odpisów amortyzacyjnych to przede wszystkim dokonywanie ich na podstawie niewadliwie ustalonej wartości początkowej środków trwałych. W ocenie Sądu, w przedstawionym we wniosku stanie faktycznym, nie budzi wątpliwości spełnienie dwóch pierwszych przesłanek kwalifikowania odpisów amortyzacyjnych jako kosztów uzyskania przychodów (nieruchomość zostanie wprowadzona do ewidencji środków trwałych i stanowić będzie składnik wykorzystywany w działalności gospodarczej Skarżącej). Spór dotyczy natomiast sposobu ustalenia wartości początkowej środka trwałego, a zatem prawidłowości zastosowania przepisów, do jakich odsyła dyspozycja art. 22 ust. 8 u.p.d.o.f., a konkretnie chodzi o regulacje z art. 22g u.p.d.o.f. (art. 22g ust. 1 pkt 1 i art. 22g ust.11 u.p.d.o.f.). Ocena zasadności stanowisk spierających się stron wymaga przypomnienia niespornego w sprawie stanu faktycznego, z którego wynika, że Skarżąca jest w związku małżeńskim, w którym obowiązuje ustrój rozdzielności majątkowej. Zamierza ona nabyć nieruchomość do celów prowadzonej przez siebie działalności gospodarczej, która będzie stanowić współwłasność ułamkową małżonków a jej udział w tej nieruchomości wynosić będzie 1/2. Skarżąca, za istotną w sprawie okoliczność uznaje oświadczenie małżonka, który wyraził zgodę na wykorzystywanie w całości nieruchomości do prowadzonej przez Skarżącą działalności gospodarczej i pobierania przez nią w całości pożytków z tego tytułu. Sam zaś nie zamierza korzystać z tej nieruchomości. Skarżąca podkreśla, że cała nieruchomość wykorzystywana będzie do działalności gospodarczej, a w rezultacie generować będzie przychód podlegający opodatkowaniu, co w jej ocenie przemawia za prawem zaliczenia w koszty uzyskania przychodów odpisów amortyzacyjnych od wartości początkowej środka trwałego (nieruchomości) ustalonej wyłącznie na podstawie art. 22g ust. 1 pkt 1 u.p.d.o.f. W ocenie Skarżącej - fakt pozostawania w związku małżeńskim, gdzie panuje ustrój rozdzielności majątkowej, nie może wpłynąć na prawo do zaliczenia tak ustalonych odpisów amortyzacyjnych do kosztów uzyskania przychodów. W ocenie Sądu – przyjęte przez małżonków ustalenia, dotyczące korzystania z nieruchomości stanowiącej współwłasność wskazują na przyjęcie w sposób dorozumiany umowy o charakterze quoad usum. Współwłaściciele mogą w drodze takiej umowy określić sposób i zakres korzystania z rzeczy wspólnej oraz pobierania z niej pożytków i innych przychodów, a także ponoszenia wydatków i ciężarów związanych z rzeczą wspólną. Podkreślić jednak należy, że stosunki wewnętrzne między współwłaścicielami nieruchomości odzwierciedlające faktyczne korzystanie z nieruchomości (quo ad usum), nie wywołują skutków w sferze podatkowej, chyba, że ustawodawca związał z takimi relacjami skutki prawne określone w ustawie. Nieuprawnione jest natomiast przyjmowanie w tym zakresie domniemań i to zarówno korzystnych jak i sankcyjnych dla podatników. W będącej przedmiotem sporu interpretacji indywidualnej z [...] r. Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej uznał za nieprawidłowe stanowisko Skarżącej - wywodzącej zasadność zaliczenia w całości do kosztów uzyskania przychodu odpisów amortyzacyjnych naliczonych od wartości początkowej nieruchomości ustalonej jako cena jej nabycia wyłącznie na podstawie art. 22g ust. 1 pkt 1 u.p.d.o.f. Zdaniem organu – odpisy amortyzacyjne od wartości początkowej nieruchomości, ustalonej jako cena jej nabycia, mogą być zaliczane w ciężar kosztów uzyskania przychodów – z uwzględnieniem art. 22g ust. 11 u.p.d.o.f. – proporcjonalnie do udziału Wnioskodawczyni we własności nieruchomości. W ocenie Sądu - rozstrzygnięcie sporu wymaga poruszania się wyłącznie w obrębie obowiązujących w tym zakresie regulacji, stąd należy przywołać treść przepisów mających zastosowanie w sprawie. Art. 22g ust. 1 pkt 1 u.p.d.o.f. stanowi, że "za wartość początkową środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych, z uwzględnieniem ust. 2 – 18, uważa się: 1) w razie odpłatnego nabycia – cenę ich nabycia". Podkreślić należy, że organ nie kwestionuje ceny nabycia nieruchomości stanowiącej – zgodnie z tym przepisem – podstawę ustalenia wartości początkowej środka trwałego. Istotne jest natomiast, że przepis ten nakazuje uwzględnić przy tym, regulacje ust. 2 – 18, do których wprost odsyła art. 22g ust.1 u.p.d.o.f. (in fine). Wśród przepisów do których odsyła analizowany przepis, jest art. 22g ust. 11 u.p.d.o.f., określający dla celów amortyzacji sposób ustalenia wartości początkowej składnika, stanowiącego (jak w spornej sprawie) współwłasność podatnika. Zatem, co do zasady, wartość początkową środków trwałych nabytych odpłatnie ustala się według ceny ich nabycia (art. 22g ust. 1 pkt 1 u.p.d.o.f.). Jednak dalsze przepisy art. 22g ustawy tę zasadę modyfikują (w tym przepis art. 22g ust.11). Przepis art. 22g ust. 1 pkt 1 należy zatem (z uwagi na odesłanie) czytać łącznie z art. 22g ust.11 u.p.d.o.f. Zgodnie z art. 22g ust. 11 " w razie, gdy składnik majątku stanowi współwłasność podatnika, wartość początkową tego składnika ustala się w takiej proporcji jego wartości, w jakiej pozostaje udział podatnika we własności tego składnika majątku (...)". Ta zasada nie ma zastosowania tylko wówczas, gdy składniki majątku stanowią wspólność majątkową małżeńską (co w sprawie nie występuje), ale i w tym przypadku jest wyłączona, gdy małżonkowie wykorzystują składnik majątku w działalności gospodarczej prowadzonej odrębnie. Wyjątek ten nie ma zatem zastosowania w sprawie, co w realiach rozpoznawanej sprawy oznacza, że organ interpretacyjny prawidłowo stwierdził, że wartość początkowa środka trwałego (nieruchomości) musi zostać ustalona według zasady określonej w art. 22g ust. 11 u.p.d.o.f. Przepis ten reguluje sposób ustalenia wartości początkowej amortyzowanych środków trwałych, a pośrednio, zasady dokonywania odpisów amortyzacyjnych od środków stanowiących współwłasność podatnika. Regulacja art. 22g ust. 11 u.p.d.o.f. różnicuje w swych skutkach wartość początkową środka trwałego, przyjętą do ewidencji, w zależności od wielkości przysługującego podatnikowi udziału we współwłasności rzeczy wspólnej, a zatem w oderwaniu kwestii wyłączności używania środka trwałego tylko przez podatnika, jak również sposobu finansowania danego środka, w tym także pokrycia kosztów jego wytworzenia. Odstępstwa od tej reguły dotyczą jedynie sytuacji, gdy składnik majątku wchodzi w skład małżeńskiej wspólności ustawowej, a małżonkowie nie prowadzą odrębnych działalności gospodarczych z wykorzystaniem tego składnika. Wynikające z tego przepisu zasady amortyzacji, w tym sposób wyliczenia wartości początkowej amortyzowanych środków trwałych odnoszą się wprost do Skarżącej z uwagi na rozdzielność majątkową małżonków. Zatem wartość początkową środka trwałego Skarżąca powinna ustalić w takiej proporcji jego wartości, która odpowiada jej udziałowi we własności nieruchomości. W związku z tym Skarżąca nie może dokonywać odpisów amortyzacyjnych od całej wartości nieruchomości, a co za tym idzie, nie może zaliczać ich w 100% do kosztów uzyskania przychodu. Zasadnie organ uznał w zaskarżonej interpretacji, że wobec nabycia spornej nieruchomości w warunkach ustanowionej między małżonkami rozdzielności majątkowej, wartość początkowa tej nieruchomości (rozumiana jako cena nabycia – art. 22g ust. 1 pkt 1 u.p.d.o.f. winna ulec zmniejszeniu o 50%, podobnie jak i wysokość dokonywanych od niej odpisów amortyzacyjnych. Skarżąca może zatem stosownie do art. 22g ust.11 u.p.d.o.f; dokonywać odpisów amortyzacyjnych i zaliczać je w koszty uzyskania przychodu wyłącznie w takiej części wartości początkowej nieruchomości, która jest jej własnością ( tj. 1/ 2 ceny nabycia). W ocenie Sądu, błędny jest pogląd Skarżącej, która wywodzi, że skoro współmałżonek wyraził zgodę na wyłączne używanie nieruchomości i pobieranie pożytków przez Skarżącą w prowadzonej działalności gospodarczej generującej opodatkowane przychody, to zasada współmierności kosztów i przychodów uzasadnia zaliczenie w koszty amortyzacji dotyczącej całości nieruchomości. Podkreślić zatem należy, że postanowienia małżonków w zakresie korzystania z nieruchomości (mające charakter umowy quoad usum), nie prowadzą do modyfikacji stosunków własnościowych w sposób odmienny od przyjętego przez nich ustroju rozdzielności majątkowej, a jedynie określają sposób i zakres korzystania z nieruchomości. Ustawodawca kształtując na gruncie podatkowym przepisy o amortyzacji uzależnił możliwość i zakres zaliczania odpisów amortyzacyjnych do kosztów uzyskania przychodów od stosunków własnościowych i ponoszonych wydatków, zatem inne kryteria (w tym faktyczne wykorzystywanie składnika) nie mają wpływu na ich stosowanie. Niezaprzeczalnym faktem w rozpatrywanej sprawie jest też to, że w małżeństwie Skarżącej istnieje rozdzielność majątkowa i Skarżąca ma jedynie udział w opisanej we wniosku nieruchomości - wynoszący 1 / 2. To powoduje, że wydatki na nabycie tej nieruchomości Skarżąca poniosła tylko w wysokości 1/2 ceny nabycia. Pozostałą część tej ceny poniósł małżonek. Nie zmienia tego fakt, że Skarżąca całą nieruchomość wykorzystuje we własnej działalności gospodarczej i czerpie z niej pożytki oraz, że małżonek Skarżącej wyraził zgodę na wykorzystywanie nieruchomości w działalności żony. To natomiast powoduje, że wydatek, który poniósł małżonek Skarżącej, nie może stanowić kosztów podatkowych (w postaci odpisów amortyzacyjnych) prowadzonej działalności gospodarczej Skarżącej. Zasadą jest bowiem, że wydatki, których nie ponosi podatnik, nie stanowią kosztów uzyskania przychodów, co wprost wynika z art. 22 ust. 1 u.p.d.o.f. Nieskuteczne są też zarzuty skargi odwołujące się do zasad prowadzenia ksiąg rachunkowych, bowiem regulacje ustawy z 29.09.1994 r. o rachunkowości nie są przepisami podatkowymi. Nie została też naruszona wskazana przez Skarżącą zasada współmierności kosztów i przychodów. Rozstrzygnięcie Organu w zaskarżonej interpretacji powoduje bowiem, że nie zostaną zaliczone w ciężar kosztów odpisy amortyzacyjne w części, w której wydatek (tu, na nabycie nieruchomości) został poniesiony przez inną osobę niż Skarżąca. Zatem nie dojdzie w tej sytuacji do zawyżenia tych kosztów. Sąd nie podziela również zarzutu naruszenia art. 2 Konstytucji ustawy z 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. , należy bowiem wskazać, że ustanowiona w tym przepisie zasada demokratycznego państwa prawa, to podstawowa zasada ustroju politycznego. W demokratycznym państwie prawnym mają być zabezpieczone nie tylko prawa większości, ale też powinien być uznawany głos i wola mniejszości społeczeństwa. Ma to być demokratyczne państwo prawne, urzeczywistniające zasady sprawiedliwości społecznej. Nie ma też podstaw do uwzględnienia zarzutu naruszenia przepisów art. 14c § 1 i § 2 OP odnoszącego się do wymogów, jakim musi odpowiadać wydawana interpretacja indywidualna. Tak sformułowany zarzut ma charakter subiektywny, którego Sąd nie podziela, bowiem interpretacja zawiera wymagane elementy: wyczerpujący opis przedstawionego we wniosku zdarzenia przyszłego, ocenę stanowiska wnioskodawcy oraz przywołanie adekwatnych przepisów i ich wykładnię wraz z uzasadnieniem prawnym tej oceny. Wbrew twierdzeniom Strony, skarżona interpretacja nie narusza też zasady legalizmu (art. 120 OP) ani zasady zaufania do organów podatkowych (art. 121 § 1 OP). Zasady te nie mogą być rozumiane jako konieczność wydawania interpretacji korzystnych dla podatnika, choć sprzecznych z prawem. W ocenie Sądu – mimo wszechstronnego rozważenia zarzutów skargi i jej argumentacji – brak jest podstaw do uznania ich za zasadne zarówno w odniesieniu do naruszenia norm prawa materialnego jak i procesowego. Z tych względów Sąd na podstawie art. 151 ustawy z 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.) oddalił skargę w całości.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI