I SA/Wr 673/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny we WrocławiuWrocław2023-10-19
NSApodatkoweWysokawsa
podatek dochodowyPITfirmanctwozaniżenie przychodówkoszty uzyskania przychodówkontrola podatkowafakturyVATkonsorcjumodpowiedzialność solidarna

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił skargę podatnika w sprawie dotyczącej zaniżenia przychodów i kosztów uzyskania przychodów w podatku dochodowym od osób fizycznych, uznając, że doszło do firmanctwa.

Skarżący R. U. kwestionował decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, która utrzymała w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego określającą mu wysokie zobowiązanie w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2017 r. oraz odsetki. Organy podatkowe ustaliły, że podatnik zaniżył przychody i koszty uzyskania przychodów, a faktury wystawione przez trzy inne podmioty (P. M. U., P.(1) K. B., P.(2) A. J.) dokumentowały jego własne przychody, co stanowiło firmanctwo. Sąd administracyjny uznał ustalenia organów za prawidłowe i oddalił skargę.

Przedmiotem sprawy była skarga R. U. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu, utrzymującą w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w Kamiennej Górze. Decyzje te określały skarżącemu zobowiązanie w podatku dochodowym od osób fizycznych za rok 2017 w kwocie 594.186,00 zł oraz odsetki w kwocie 23.066,00 zł. Organy podatkowe ustaliły, że skarżący zaniżył przychody z działalności gospodarczej o kwotę 3.545.444,78 zł oraz zaniżył koszty uzyskania przychodów o kwotę 1.040.806,29 zł. Kluczowym zarzutem organów było stwierdzenie firmanctwa, polegającego na tym, że faktury wystawione przez podmioty P. M. U., P.(1) K. B. oraz P.(2) A. J. dokumentowały przychody skarżącego, a osoby te nie prowadziły faktycznie samodzielnej działalności gospodarczej, lecz jedynie udostępniły swoje dane rejestracyjne. Sąd administracyjny, analizując zebrany materiał dowodowy, uznał ustalenia organów za prawidłowe. Stwierdził, że skarżący faktycznie prowadził działalność trzech wskazanych podmiotów, które jedynie firmowały jego działalność, co potwierdzały liczne okoliczności, takie jak pozyskiwanie klientów, ustalanie warunków umów, rozporządzanie pracownikami i podwykonawcami, pobieranie gotówki z kont bankowych, organizacja pracy oraz brak potencjału gospodarczego u osób figurujących jako wystawcy faktur. Sąd podkreślił, że skarżący nie przedstawił dowodów na istnienie konsorcjum, a zeznania kluczowych świadków zaprzeczały jego istnieniu. W konsekwencji, sąd uznał, że doszło do firmanctwa i oddalił skargę jako bezzasadną.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, jeśli materiał dowodowy wykaże, że podatnik faktycznie prowadził działalność pod nazwą tych podmiotów, wykorzystując ich dane rejestracyjne i zasoby, a osoby te jedynie udostępniły swoje dane w celu zatajenia rzeczywistych rozmiarów działalności podatnika.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że organy podatkowe prawidłowo ustaliły firmanctwo, ponieważ podatnik faktycznie organizował i prowadził działalność trzech podmiotów, które nie posiadały własnego potencjału gospodarczego ani nie działały na własny rachunek. Osoby te jedynie udostępniły swoje dane, a faktury dokumentowały przychody skarżącego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (29)

Główne

u.p.d.o.f. art. 3

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

u.p.d.o.f. art. 10 § ust. 1 pkt 3

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych

O.p. art. 113

Ordynacja podatkowa

Pomocnicze

u.p.d.o.f. art. 30c § ust. 1

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

O.p. art. 199a § § 3

Ordynacja podatkowa

O.p. art. 233 § § 1 pkt 2

Ordynacja podatkowa

O.p. art. 235

Ordynacja podatkowa

O.p. art. 191

Ordynacja podatkowa

O.p. art. 187 § § 3

Ordynacja podatkowa

O.p. art. 122

Ordynacja podatkowa

O.p. art. 123 § § 1

Ordynacja podatkowa

Ustawa o swobodzie działalności gospodarczej art. 2

Ustawa o PIT art. 3 § ust. 2b pkt 3

P.u.s.a. art. 1 § § 1 i § 2

Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 134 § § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 151

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Ustawa VAT art. 15 § ust. 1 i 2

O.p. art. 7 § § 1

Ordynacja podatkowa

O.p. art. 4

Ordynacja podatkowa

O.p. art. 5

Ordynacja podatkowa

O.p. art. 26

Ordynacja podatkowa

O.p. art. 21 § § 3

Ordynacja podatkowa

O.p. art. 120

Ordynacja podatkowa

O.p. art. 124

Ordynacja podatkowa

O.p. art. 187 § § 1

Ordynacja podatkowa

O.p. art. 191

Ordynacja podatkowa

O.p. art. 210 § § 4

Ordynacja podatkowa

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organy podatkowe prawidłowo ustaliły firmanctwo, ponieważ skarżący faktycznie prowadził działalność pod nazwą innych podmiotów, które nie posiadały własnego potencjału gospodarczego. Skarżący nie przedstawił dowodów na istnienie konsorcjum, a zeznania świadków zaprzeczały jego istnieniu. Ustalenia organów podatkowych były zgodne z zebranym materiałem dowodowym i przepisami prawa.

Odrzucone argumenty

Zarzuty naruszenia przepisów Ordynacji podatkowej i PPSA przez organy obu instancji (m.in. nienależyta kontrola odwoławcza, brak wszechstronnej oceny dowodów, pominięcie istnienia umów konsorcjum, dowolna ocena dowodów, brak dowodów na istnienie konsorcjum, błędna wykładnia przepisów o działalności gospodarczej). Istnienie umów konsorcjum, które miały wpływać na bezzasadność przyjęcia firmanctwa. Możliwość fakturowania przychodów u jednego z partnerów konsorcjum. Podmioty współpracujące posiadały potencjał gospodarczy i prowadziły działalność. Udzielenie pełnomocnictwa nie potwierdza firmanctwa. Przedstawienie umów konsorcjum w późniejszym etapie postępowania było uzasadnione. Istnienie odrębności majątkowej, osobowej, finansowej podmiotów. Dowody na istnienie konsorcjum (oznaczenia, pojazdy, korespondencja). Zaniechanie zbadania stanu majątkowego A. J. przed i po zawarciu umowy konsorcjum. Błędna wykładnia art. 2 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej i art. 3 ust. 2b pkt 3 ustawy o PIT. Błędne zastosowanie art. 113 Ordynacji podatkowej.

Godne uwagi sformułowania

Podmioty te w rozliczeniach usług spawalniczych udostępniły swoje dane osobowe (w tym dane rejestracyjne swoich firm) Panu R. U., nie działały na własny rachunek i we własnym imieniu z wykorzystaniem własnych zasobów majątkowych. Organ prawidłowo ustalił, że to podatnik był osobą faktycznie prowadzącą działalność trzech wskazanych podmiotów, które jedynie firmowały jego działalność. Słusznie zatem organ uznał, że w sprawie doszło do firmanctwa, czyli uchylenia się od podatku poprzez posłużenie się cudzą nazwą firmy w celu zatajenia rozmiarów własnej działalności gospodarczej. W ocenie Sądu, nie istniała konieczność rozstrzygnięcia przez sąd powszechny, czy doszło do zawarcia umowy konsorcjum.

Skład orzekający

Tadeusz Haberka

przewodniczący

Iwona Solatycka

sprawozdawca

Dagmara Stankiewicz-Rajchman

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalenie firmanctwa w podatku dochodowym od osób fizycznych, ocena dowodów w sprawach dotyczących konsorcjów i działalności gospodarczej."

Ograniczenia: Konkretny stan faktyczny sprawy, wymagający szczegółowej analizy dowodów.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy powszechnego zjawiska firmanctwa w kontekście podatkowym, z elementami skomplikowanych rozliczeń i zarzutów dotyczących konsorcjum. Pokazuje, jak sądy oceniają dowody w takich przypadkach.

Firmanctwo w PIT: Jak sądy rozstrzygają spory o ukryte przychody i zaniżone koszty?

Dane finansowe

WPS: 594 186 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Wr 673/21 - Wyrok WSA we Wrocławiu
Data orzeczenia
2023-10-19
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-06-28
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Sędziowie
Dagmara Stankiewicz-Rajchman
Iwona Solatycka /sprawozdawca/
Tadeusz Haberka /przewodniczący/
Symbol z opisem
6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania
Hasła tematyczne
Podatek dochodowy od osób fizycznych
Sygn. powiązane
II FSK 9/25 - Wyrok NSA z 2025-03-04
Skarżony organ
Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku
*Oddalono skargę w całości
Powołane przepisy
Dz.U. 2016 poz 2032
art. 3, 10
Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych - tekst jedn.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tadeusz Haberka, Sędziowie Sędzia WSA Dagmara Stankiewicz - Rajchman, Asesor WSA Iwona Solatycka (sprawozdawca), Protokolant starszy sekretarz sądowy Paweł Poźniak, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 19 października 2023 r. sprawy ze skargi R. U. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu z dnia 16 kwietnia 2021 r. nr 0201-IOD3.4102.2.2021 w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2017 r. oraz odsetek za zwłokę od niezapłaconych w terminie płatności zaliczek na podatek dochodowy 2017 r. oddala skargę w całości.
Uzasadnienie
Przedmiotem skargi R. U. jest (dalej jako: skarżący, strona, podatnik) jest decyzja Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu (dalej jako: DIAS, organ odwoławczy, organ drugiej instancji) z dnia 16 kwietnia 2021 r. nr 0201-IOD3.4102.2.2021, utrzymująca w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w Kamiennej Górze (NUS, organ I instancji) z 10 lipca 2020r. nr 0208-SPV.4102.31.2020 określającą Panu R. U. wysokość zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za rok podatkowy 2017 w kwocie 594.186,00 zł oraz wysokość odsetek od prawidłowej kwoty zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych za miesiące od stycznia 2017r. do grudnia 2017r w łącznej kwocie 23.066,00 zł.
Z akt sprawy wynika, że NUS prowadził u podatnika kontrolę podatkową, której zakres obejmował między innymi rozliczenie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2017 r., podczas której stwierdzono nieprawidłowości zarówno w zakresie przychodów z działalności gospodarczej za 2017 r., jak i kosztów uzyskania tych przychodów. Podatnik nie złożył korekty zeznania PIT-36L za 2017 r. uwzględniającej ustalenia kontroli.
Decyzją z 10 lipca 2020 r. nr 0208-SPV.4102.31.2020 organ I instancji określił podatnikowi wysokość zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za rok podatkowy 2017 w kwocie 594.186,00 zł oraz wysokość odsetek od prawidłowej kwoty zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych za miesiące od stycznia 2017 r. do grudnia 2017 r. w łącznej kwocie 23.066,00 zł. W decyzji stwierdził:
1. zaniżenie przychodów z działalności gospodarczej o następujące kwoty:
• 2.347.676,75 zł, ujęte na fakturach sprzedaży wystawionych w 2017 r. przez podmiot P. M. U., NIP: [...],
• 568.140,03 zł, ujęte na fakturach sprzedaży wystawionych w 2017 r. przez podmiot P.(1) K. B., NIP: [...],
• 629.628,00 zł, ujęte na fakturach sprzedaży wystawionych w 2017 r. przez podmiot P.(2) A. J. (obecnie L.), NIP: [...], na rzecz podmiotu K. sp. z o.o., NIP: [...],
2. że koszty uzyskania przychodów:
• z tytułu wynagrodzeń zostały zaniżone o kwotę 313.237,73 zł,
• z tytułu składek ZUS opłaconych w 2017 r. zaniżone o kwotę 55.976,59 zł,
• z tytułu kosztów zakupu usług obcych dokonanych w 2017 r. na rzecz podmiotów P. M. U. oraz P.(1) K. B., zostały zaniżone w kwocie ogółem 722.788,35 zł,
• zostały zawyżone o kwotę 5.966,52 zł, tytułu zawyżonych odpisów amortyzacyjnych,
• zostały zawyżone o 29.780,00 zł, z tytułu bezpodstawnie ujętych w koszty opłat za egzaminy spawalnicze.
W wyniku rozpatrzenia odwołania Organ odwoławczy decyzją z 16 kwietnia 2021r. nr 0201- IOD3.4102.2.2021 utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Organ podtrzymał, że Podatnik zaniżył przychody w prowadzonej działalności gospodarczej o kwotę 3.545.444,78 zł oraz zaniżył koszty uzyskania przychodów o kwotę 1.040.806,29 zł.
Postępowanie zdaniem organu wykazało, że Pani M. U., Pani A. L. (J.) oraz Pani K. B. nie prowadziły faktycznie w 2017 r. działalności gospodarczej w zakresie usług spawalniczych i montażowych, a faktury wystawione w 2017 r. przez podmioty: P. M. U., P.(1) K. B. oraz P.(2) A. J., dokumentują przychody uzyskane w działalności gospodarczej przez Pana R. U., prowadzącego w tym okresie działalność gospodarczą pod firmą P.(3) R. U. Podmioty te w rozliczeniach usług spawalniczych udostępniły swoje dane osobowe (w tym dane rejestracyjne swoich firm) Panu R. U., nie działały na własny rachunek i we własnym imieniu z wykorzystaniem własnych zasobów majątkowych. Wystawienie faktur sprzedaży przez te trzy podmioty, spowodowało faktyczne opodatkowanie części przychodów Pana R. U. za 2017 r. podatkiem w formie ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych w stawce 8,5%, podczas gdy dochody Pana R. U. w roku 2017 były opłacane na zasadach określonych w art. 30c ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, tj. według stawki w wysokości 19% dochodu.
Organ odwoławczy podtrzymał również ustalenia w zakresie korekt kosztów uzyskania przychodów. Postępowanie wykazało, że w 2017 r. podmiot P.(3) R. U. ponosił i zaliczał do kosztów uzyskania przychodów wydatki związane z funkcjonowaniem podmiotów P.(1) K. B., P. M. U. i P.(2) A. J. oraz opłaty za egzaminy spawalnicze i wydatki dotyczące noclegów.
Od decyzji DIAS, podatnik wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu
Administracyjnego we Wrocławiu zarzucając naruszenie:
1. art. 233 § 1 pkt 2 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2021 r., poz. 735 ze zm.) dalej O.p. w zw. z art. 235, art. 191,187 § 3 i art. 122 tej ustawy przez nienależytą kontrolę odwoławczą orzeczenia organu I Instancji, nie uwzględnienie, że organ I instancji wydał orzeczenie, w oparciu o postawioną tezę o istnieniu firmanctwa, i przez to powielenie błędów przez brak wnikliwej i wszechstronnej oceny materiału dowodowego sprawy, co winno skutkować uchyleniem decyzji organu I instancji i przekazaniem sprawy do ponownego rozpoznania temu organowi,
2. art. 233 § 1 pkt 2 O.p. w zw. z art. 235 tej ustawy przez nieuwzględnienie naruszenia art. 123 § 1 ustawy O.p., polegającego na uniemożliwieniu stronie, udziału w postępowaniu kontrolnym, dotyczącym podmiotu - A. J. (L.), co mogło wpłynąć na ustalenia kontroli i następnie stanu faktycznego w sprawie, przez nie wyjaśnienie, że A. J. czerpała zyski z konsorcjum, daleko przekraczające jej wynagrodzenie za pracę, z tych zysków wybudowała dom jednorodzinny; nie uwzględniono interesu prawnego A. J. w negowaniu istnienia konsorcjum, wobec możliwych błędów podatkowo- księgowych, popełnionych przez nią przy rozliczeniu podatkowym, podmiotów działających w ramach konsorcjum (kompletny brak dokumentacji rozliczeń wewnętrznych, przy księgowaniu przychodów, w różnej konfiguracji, u jednego z partnerów konsorcjum ) i związanej z tym odpowiedzialności o majątkowej, która obciążałaby, na zasadzie regresu, wyłącznie A. J.( L.),
3. art 199a § 3 P.o. przez pominięcie istnienia czterech umów konsorcjum: z dnia 16 kwietnia 2014r. w składzie K. B., R. U., z dnia 1 lipca 2015 r. w składzie K. B., R. U., M. U., z dnia 1 lutego 2016r. w składzie K. B., R. U., M. U., A. J. (LL.), z dnia 3 sierpnia 2017r. w składzie K. B., R. U., M. U., I. R. (U.). Zdaniem strony, ocena taka mogła należeć wyłącznie do sądu powszechnego i wbrew twierdzeniom organu, ich zawarcie, ma istotny wpływ na bezzasadność przyjęcia, że miały miejsce ewentualne błędne rozliczenia podatkowe konsorcjum, czy też, że miało miejsca firmanctwo,
4. art. 235 O.p. i art. 191 i 187 § 3 O.p. przez dowolną ocenę materiału dowodowego sprawy, polegającą na bezzasadnym pominięciu, możliwości fakturowania przychodów osiągniętych przez podmioty współdziałające w ramach konsorcjum, wyłącznie u jednego z partnerów konsorcjum, przy możliwym istnieniu błędów podatkowo - księgowych w zakresie konieczności wzajemnego fakturowania wydatków, poniesionych przez poszczególne podmioty na wykonanie danego zadania, wobec czego bezzasadne było przyjęcie, że podmioty te nie wykonały usług wynikających z wystawionych przez siebie faktur, w sytuacji, gdy taka prawna możliwość - fakturowanie przychodów wyłącznie u jednego członka konsorcjum - jest jak najbardziej dopuszczalna,
5. art. 235, art. 191 i 187 § 3 O.p. przez dowolną ocenę materiału dowodowego sprawy, polegającą na bezzasadnym przyjęciu, że podmioty: M. U., A. J., K. B., nie świadczyły usług spawalniczo - montażowych, bo nie wykonywały czynności, składających się na świadczenie tego typu usług w sytuacji, gdy, należałoby przyjąć, że i R. U., nie świadczył takich usług, gdyż osobiście, żaden z partnerów konsorcjum, nie wykonywał czynności składających się na świadczenie takich usług, a wykonywanie działalności przez wszystkich partnerów de facto sprowadzało się do organizowania świadczenia usług z uwzględnieniem pracy pracowników, zleceniobiorców lub podwykonawców, w czym każdy z partnerów konsorcjum uczestniczył, zgodnie z ustalonym podziałem ról - w tym podmioty M. U. i K. B. zatrudniały pracowników, uczestniczyły w czynnościach składających się na obrót gospodarczy,
6. art. 235, art. 191, art. 187 § 3 O.p. przez przyjęcie, że udzielenie szerokiego pełnomocnictwa do działania w imieniu M. U. i K. B., R. U., potwierdza firmanctwo w sytuacji, gdy pełnomocnictwo do działania było sposobem ułatwiającym zorganizowanie działalności konsorcjum i z tego tytułu wywodzenie, tak daleko idących wniosków, jest wyłącznie wyrazem przyjętego przez organ założenia co do zaistnienia firmanctwa i oceny dowodów przez przyjęte założenie - jako najkorzystniejsze z fiskalnego punktu widzenia,
7. art. 235, art. 191 i 187 § 3 O.p. przez dowolną ocenę dowodów polegająca na przyjęciu, że podważa istnienie konsorcjum przedstawienie, zdaniem organu, "dopiero" w dniu 29.04.2020r. umów konsorcjum w sytuacji, gdy podatnik nie jest zobligowany w toku postępowania kontrolnego, (dotyczącego jednocześnie i PłT i VAT), do wskazywania własnych błędów i de facto ma możliwość korekty, dopiero po zakończeniu postępowania kontrolnego, i jest zobligowany przedstawić dokumenty podatkowo-księgowe, a nie wszelkie dokumenty dotyczące działalność gospodarczej, a potrzeba powołania tych dokumentów powstała, dopiero na tym etapie postępowania kontrolnego, gdy stało się wystarczająco jasne, że postępowanie kontrolne zmierza w kierunku bezzasadnego przypisania wszystkim podmiotom udziału w firmanctwie, co skutkowało koniecznością wskazania, że mają miejsce ewentualne błędy w rozliczeniach podatkowych, a nie czyn zabroniony,
8. art. 235 i art. 191 i 187 § 3 O.p. przez dowolną ocenę materiału dowodowego sprawy, prowadzącą do bezzasadnego przyjęcia, że nie istniała odrębność majątkowa, osobowa, finansowa, podmiotów współdziałających w formie konsorcjum w sytuacji, gdy warunki współdziałania, odbiegały od realiów rynkowych działania podmiotów w tego typu organizacjach, ze względu na bliskie związki osobowe, pomiędzy wszystkimi osobami współdziałającymi w konsorcjum, na co nałożyły się możliwe błędy podatkowo - księgowe, dotyczące braku wzajemnego fakturowania wydatków poniesionych przez poszczególne podmioty na wykonanie zadań, co jednak nie uprawnia organu do przyjęcia, że miało miejsce firmanctwo,
9. art. 235, art. 191 i 187 § 3 O.p. przez dowolną ocenę dowodów polegającą na przyjęciu, że brak jest jakichkolwiek dowodów na istnienie konsorcjum w sytuacji, gdy podmioty współpracujące funkcjonowały w siedzibie konsorcjum, oznaczonej nazwą konsorcjum -"P.(4)" - pojedyncze litery miały około 0,5 metra wysokości, a w sali operacyjnej pomieszczenia konsorcjum, zlokalizowany był napis P.(4) o wielkości liter ok 20 x20 cm, a te oznaczanie widoczne były dla każdej osoby czy to kontrahenta, pracownika, podwykonawcy, a organ, przesłuchując pracowników, podwykonawców, zleceniobiorców, bez udziału strony lub jej pełnomocników, nie zapytywał nikogo, o to, co to jest P.(4), ponadto, nazwą konsorcjum oznaczono pojazdy, wiadomości e - mail, a kontrahenci wielokrotnie kierowali zamówienia do konsorcjum, posługując się jego nazwą, wobec czego ustalenia organu, co do braku dowodów istnienia konsorcjum, są oczywiście sprzeczne z treścią materiału dowodowego sprawy,
10. art. 235, art. 191 i art. 187 § 3 O.p. oraz art. 122 O.p. przez zaniechanie dokładnego zbadania i wyjaśnienia sprawy oraz rozstrzygnięcie wątpliwości na niekorzyść podatnika, przez zaniechanie zbadania stanu majątkowego A. J. (L.) przed zawarciem umowy konsorcjum i po zawarciu i nie uwzględnienie, że świadek odmówiła odpowiedzi na pytanie, o to z jakich środków wybudowała dom jednorodzinny, skoro nie był to zysk z konsorcjum, co zatem winno być uwzględnione na korzyść podatnika, twierdzącego, że A. J. ( L.) zainwestowała zysk uzyskany z konsorcjum w budowę domu jednorodzinnego,
11. Ponadto Skarżący zarzucił rażące naruszenie prawa materialnego, a to art. 2 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej w zw. z art. 3 ust 2b pkt 3 ustaw o PIT przez błędną wykładnię, polegającą na bezzasadnym przyjęciu, że prowadzenie pozarolniczej działalności gospodarczej, wymaga działania na własny rachunek i we własnym imieniu z wykorzystaniem własnych zasobów majątkowych, w sytuacji, gdy ustawodawca nie stawia takiego warunku w celu uznania, że ma miejsce prowadzenie przez podatnika działalności gospodarczej, a błędna wykładnia przepisu, prowadzi organ do przyjęcia, że osoby najbliższe podatnikowi, z którymi współdziałał on w ramach konsorcjum, nie prowadziły działalności gospodarczej, a jedynie firmowały działalność gospodarczą podatnika,
12. Ponadto zarzucił rażące naruszenie prawa materialnego, a to: art 113 ustawy Ordynacja podatkowa, przez błędne zastosowanie, polegające na przyjęciu, że K. B. - konkubina R. U., M. U. - matka R. U., A. L.- kochanka R. U. - nie prowadziły działalności gospodarczej, a jedynie firmowały działalność gospodarczą R. U. w sytuacji, gdy prowadzenia działalności gospodarczej, w tym samym zakresie, udzielenie pełnomocnictwa, podział ról, nie można uznać za firmowanie działalności innej osoby, skoro wszystkie te osoby zainkasowały zysk z prowadzenia działalności w ramach konsorcjum.
Z uwagi na powyższe, strona wniosła o:
1. uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I Instancji,
2. zasądzenie od organu na rzecz Skarżącego kosztów postępowania wraz z kosztami zastępstwa procesowego według norm przepisanych,
DIAS wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując argumentację zawarta w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje:
Na podstawie art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2022, poz. 2492 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Przepis art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r., poz. 1634) – dalej jako: p.p.s.a., ogranicza podstawy prawne uwzględnienia skargi do stwierdzenia naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd administracyjny w oparciu o art. 134 § 1 p.p.s.a. rozstrzyga w granicach sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a p.p.s.a., które to ograniczenie nie ma zastosowanie w rozpatrywanej sprawie.
Skarga nie jest zasadna.
Głównym przedmiotem sprzedaży deklarowanej przez Pana R. U. w 2017 r. były usługi polegające na wykonywaniu prac spawalniczo-montażowych, prac montażowych oraz prace (usługi) spawalnicze. Podatnikowi zostały przypisane m.in. jako przychody z prowadzonej działalności gospodarczej przychody osiągnięte przez trzy podmioty P. M. U., P.(1) K. B., P.(2) A. J. (obecnie L.). Wynikają one z faktur wystawionych przez te trzy podmioty za usługi spawalniczo montażowe. Organy podatkowe prawidłowo ustaliły, że podatnik zaniżył wartość zadeklarowanej sprzedaży i podatku należnego w stawce 23% i wartość usług świadczonych poza terytorium kraju, a także nie wykazał dostaw usług podlegających opodatkowaniu przez nabywcę, ponieważ w złożonych deklaracjach VAT-7K za I-IV kwartał 2017r. nie wykazał sprzedaży i podatku należnego wynikających z faktur sprzedaży: wystawionych od maja 2017 r. do grudnia 2017 r. przez podmiot P. M. U.; wystawionych w miesiącach od stycznia 2017 r. do kwietnia 2017 r. przez podmiot P.(1) K. B.; wystawionych w miesiącach od stycznia 2017 r. do czerwca 2017 r. przez podmiot P.(2) A. J.
Prawidłowo organ I instancji ustalił, że podmioty: P. M. U., P.(1) K. B. oraz P.(2) A. J. nie były w 2017 r. podatnikami podatku od towarów i usług, ponieważ w okresie tym nie wykonywały samodzielnie działalności gospodarczej, o której mowa w art. 15 ust. 1 i 2 ustawy VAT, zgodnie z którymi podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności. Natomiast w myśl ust. 2, działalność gospodarcza obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody. Działalność gospodarcza obejmuje w szczególności czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych.
Pani M. U., Pani A. L. (J.) oraz Pani K. B. nie prowadziły faktycznie w 2017 r. działalności gospodarczej w zakresie usług spawalniczych i montażowych, a faktury wystawione w 2017 r. przez podmioty: P. M. U., P.(1) K. B. oraz P.(2) A. J., dokumentują przychody uzyskane w działalności gospodarczej przez skarżącego, prowadzącego w 2017 r. działalność gospodarczą pod firmą P.(3) R. U. Podmioty te w rozliczeniach usług spawalniczych udostępniły swoje dane osobowe (w tym dane rejestracyjne swoich firm) podatnikowi, nie prowadziły faktycznie w 2017 r. pozarolniczej działalności gospodarczej ponieważ nie działały na własny rachunek i we własnym imieniu z wykorzystaniem własnych zasobów majątkowych.
Podtrzymane zostało w zaskarżonej decyzji, że kwoty sprzedaży i podatku należnego wynikające z faktur wystawionych przez podmioty: P. M. U., P.(1) K. B. oraz P.(2) A. J. winny zostać wykazane w rejestrach sprzedaży VAT prowadzonej za okresy I do IV kwartału 2017r. w działalności podmiotu P.(3) R. U.. Organ prawidłowo uznał również, że kwoty wynikające z rejestrów zakupu VAT prowadzonych dla podmiotu P.(3) R. U., za okresy rozliczeniowe od I kwartału 2017r. do IV kwartału 2017r., należy skorygować o kwoty związane z zakupami nie służącymi czynnościom opodatkowanym podatnika.
W rejestrach zakupu VAT za okresy rozliczeniowe do I kwartału 2017r. do IV kwartału 2017r. bezpodstawnie ujęto między innymi opłaty za egzaminy spawalnicze, certyfikaty spawaczy oraz za szkolenia.
Organ prawidłowo ustalił, że to podatnik był osobą faktycznie prowadzącą działalność trzech wskazanych podmiotów, które jedynie firmowały jego działalność, o czym świadczą okoliczności wskazane przez organ okoliczności: tj. to podatnik pozyskiwał nowych klientów, prowadził wszelkie istotne rozmowy z kontrahentami i przyszłymi pracownikami, ustalał warunki świadczenia usług dla nabywców usług {przez wszystkie podmioty), ceny tych usług, wynagrodzenia pracowników i podwykonawców, zawierał umowy z nabywcami usług, rozporządzał pracownikami i podwykonawcami wszystkich w/w firm, pobierał gotówkę z kont bankowych K. B. i A. J., organizował pracę wszystkich firm poprzez zapewnianie sprzętu do prac spawalniczych, środków transportu i obsługi administracyjno-biurowej, analiza wartości wystawionych faktur, wskazana przez odbiorców, liczba godzin świadczonych usług w poszczególnych dniach, wysokość kosztów usług zakupionych od podwykonawców, a przede wszystkim analiza zatrudnienia pracowników poszczególnych firm wystawiających faktury za usługi spawalnicze wykazała, że podmioty P. M. U., P.(1) K. B. oraz P.(2) A. J. nie wykonały usług wynikających z wystawionych przez siebie faktur, Pani M. U., Pani K. B. i Pani A. L. (J.) nie prowadziły w 2017r. działalności gospodarczej, w tym w formie konsorcjum z podatnikiem, gdyż brak jest takiej umowy oraz brak jest dowodów na jej wykonanie, wskazane podmioty nie dokonywały pomiędzy sobą żadnych rozliczeń przychodów i kosztów zatrudnienia pracowników lub podwykonawców, związanych z usługami świadczonymi na rzecz nabywców, dysponentem środków gromadzonych na rachunkach bankowych poszczególnych podmiotów był podatnik, w ramach przedsiębiorstwa P.(3) R. U. prowadził działalność m.in. w zakresie usług księgowych — biura rachunkowego, które prowadziło księgi i ewidencje nie tylko podmiotów: P. M. U., P.(1) K. B. oraz P.(2) A. J., ale również dla wszystkich podwykonawców podatnika, podmioty te nie ponosiły kosztów działalności, a więc funkcjonowały przy wykorzystaniu zasobów dostarczonych przez P.(3) R. U., nie ponosząc z tego tytułu żadnych wydatków na rzecz tego podmiotu, a więc nie partycypując w kosztach związanych z utrzymaniem lokalu biurowego, zakupu maszyn i urządzeń spawalniczych, utrzymania pojazdów, K. B., M. U. oraz A. J. nie dysponowały potencjałem gospodarczym - nie posiadały sprzętu i urządzeń do świadczenia usług spawalniczych, wiedzy i doświadczenia w zakresie podjętej działalności, nie dysponowały kontaktami biznesowymi umożliwiającymi zdobycie nowych kontraktów, wszystkie te zasoby były po stronie firmy podatnika, podatnik podejmował też wszystkie kluczowe decyzje i działania dotyczące wszystkich firm, w każdej sferze dotyczącej działalności, rola ww. osób ograniczała się do wystawiania faktur, w których wykonawcą usług były poszczególne podmioty, na wyraźne polecenie skarżącego, który określał stawkę i kwotę faktury, i miało to miejsce za jego zgodą i wiedzą.
Podatnik nie przedstawił jakichkolwiek dowodów świadczących o istnieniu konsorcjum. Żaden z nabywców usług udokumentowanych fakturami w/w podmiotów, do których wystąpił organ I instancji, nie zawarł w przesłanych odpowiedziach informacji wskazujących na fakt, że posiadał wiedzę o funkcjonowaniu konsorcjum. Wiedzy takiej nie posiadał również żaden z podwykonawców. Z żadnego dokumentu, umowy, porozumienia nie wynikało, że podmioty działały w ramach konsorcjum.
Organ uwzględnił zeznania A. J., która zaprzeczyła, że kiedykolwiek zawierała i podpisywała umowę konsorcjum, wskazane umowy nie były jej znane i nigdy ich nie widziała, nie posiadała swojego egzemplarza umowy, nie otrzymała nigdy propozycji zawarcia takiej umowy. Jej zdaniem, osoby wymienione w umowie nigdy nie tworzyły konsorcjum. Wyjaśnienia Podatnika, że umowa pisemna mogła być zabrana przez p. L. słuszni uznano za niewiarygodne, biorąc pod uwagę, że umowa miała być sporządzona w czterech egzemplarzach. Nie sposób było przyjąć, że zaginęły wszystkie cztery egzemplarze umowy, a Skarżąca nie dysponuje jakąkolwiek kopią umowy z podpisami wszystkich podmiotów, które miały ją zawrzeć.
Organ wykazał też, że brak jest dowodów, z których wynikać mogłoby, że Pan R. U. działał w 2017 r. jako pełnomocnik Pani K. B. i Pani M. U. w zakresie ich działalności gospodarczej. Podatnik przy świadczeniu usług spawalniczych nie działał jako pełnomocnik, ale tak zorganizował prowadzenie swojej działalności gospodarczej, aby pod nazwą innych podmiotów mógł wykonywać własną działalność w szerszym zakresie. Powołując się na zakres pełnomocnictwa, Organ podniósł, że umocowanie to dawało podatnikowi możliwość działania tak, jak właściciel, tj. organizowania działalności, podejmowania wszystkich związanych z nią decyzji. To dodatkowo świadczyło o tym, że faktycznie prowadził wyodrębnioną część własnej działalności pod firmą i nazwą innych podmiotów.
Wydający decyzję organ prawidłowo odniósł się, do wskazania roli, jaką pełniły poszczególne podmioty w działalności podatnika. Wskazywana przez skarżącego okoliczność dotycząca podziału ról na poszczególne podmioty w ramach konsorcjum, nie znajduje odzwierciedlenia w materiale dowodowym sprawy.
Organ dokonując takich ustaleń nie naruszył art. 113 O.p., zgodnie z którym jeżeli podatnik, za zgodą innej osoby, w celu zatajenia prowadzenia działalności gospodarczej lub rzeczywistych rozmiarów tej działalności, posługuje się lub posługiwał się imieniem i nazwiskiem, nazwą lub firmą tej osoby, osoba ta ponosi solidarną odpowiedzialność z podatnikiem całym swoim majątkiem za zaległości podatkowe powstałe podczas prowadzenia tej działalności. W rozpatrywanym przypadku firmowany, posługiwał się imionami i nazwiskami innych osób tj. Pani M. U., Pani K. B. i Pani A. L. (J.), za ich zgodą w celu zatajenia rozmiarów własnej działalności gospodarczej.
Słusznie zatem organ uznał, że w sprawie doszło do firmanctwa, czyli uchylenia się od podatku poprzez posłużenie się cudzą nazwą firmy w celu zatajenia rozmiarów własnej działalności gospodarczej.
W ocenie Sądu, nie istniała konieczność rozstrzygnięcia przez sąd powszechny, czy doszło do zawarcia umowy konsorcjum. Przepis art. art. 199a § 3 O.p. należy interpretować w ten sposób, że gdy zebrany materiał dowodowy rodzi wątpliwości co do właściwej kwalifikacji wskazanego stosunku prawnego lub prawa, organ podatkowy powinien powstrzymać się od ich samodzielnego rozstrzygnięcia i zwrócić się w tej kwestii do sądu powszechnego. Słusznie uznał organ, że przesłanką wystąpienia do sądu powszechnego są "wątpliwości" co do istnienia lub nieistnienia stosunku prawnego lub prawa.
Odnosząc się natomiast do zarzutów naruszenia przepisów postępowania wskazać należy, co następuje: stosownie do art. 120 O.p. w toku postępowania organy podatkowe działają na podstawie przepisów prawa. Zobligowane są również do podjęcia wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy (art. 122 O.p.). Tak ukształtowana zasada prawdy obiektywnej, uważana jest za naczelną zasadę postępowania podatkowego. Jej treść oznacza, że obowiązkiem organu podatkowego jest ustalenie stanu faktycznego zgodnie ze stanem rzeczywistym. Istotą bowiem ww. zasady jest to, że podstawą orzeczenia mają być jedynie okoliczności faktyczne stanowiące prawdę rzeczywistą, a nie prawdę formalną, czyli przyznaną przez stronę, ewentualnie ustaloną na podstawie części dowodów. Zasada uregulowana w art. 122 O.p., została skonkretyzowana w art. 187 § 1 O.p., który nakłada na organ podatkowy obowiązek zebrania i rozpatrzenia w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego. Zgodnie z art. 191 O.p. organ podatkowy ocenia na podstawie całego zebranego materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. W doktrynie i orzecznictwie podkreśla się, że wynikająca z tego ostatniego przepisu zasada swobodnej oceny dowodów oznacza, że organ podatkowy w ocenie materiału dowodowego nie jest skrępowany żadnymi regułami dowodowymi, a ustaleń faktycznych dokonuje według własnego przekonania, na podstawie wszechstronnie rozważonego materiału dowodowego, ważąc wartość dowodową poszczególnych środków dowodowych, wpływ udowodnienia jednej okoliczności na inne okoliczności. Aby w ramach owej swobody oceniania nie zostały przekroczone jej granice w kierunku dowolności, organ podatkowy winien m.in. kierować się zasadami logiki, zgodnością oceny z prawami nauki i doświadczenia życiowego, traktowania zebranych dowodów jako zjawisk obiektywnych, oceniania dowodów wyłącznie z punktu widzenia ich znaczenia i wartości dla toczącej się sprawy, wszechstronności oceny. Rozpatrzeniu podlegają więc nie tylko poszczególne dowody odrębnie, ale wszystkie dowody łącznie – w ich wzajemnym powiązaniu.
Zgodnie natomiast z art. 124 O.p. organy podatkowe powinny wyjaśniać stronom zasadność przesłanek, którymi kierują się przy załatwianiu sprawy, aby w miarę możliwości doprowadzić do wykonania przez strony decyzji bez stosowania środków przymusu.
Zdaniem Sądu organ odwoławczy w niniejszej sprawie sprostał wymogom wynikającym z ww. zasad. Dokonując oceny całego zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, prawidłowo ustalił stan faktyczny, wywodząc z niego trafne wnioski, a swoje oceny i ustalenia w sposób szczegółowy i usystematyzowany przedstawił w uzasadnieniu skarżonej decyzji. Sposób rozumowania organu II instancji jest logiczny, a jego wywód jasny przez co nie sposób dopatrzyć się w nim jakichkolwiek, choćby najmniejszych sprzeczności. Decyzja spełnia też wszystkie wymogi, określone w art. art. 210 § 4 O.p.
W ocenie Sądu organy obu instancji, analizując bardzo dokładnie dowody
zgromadzone w sprawie. W sposobie prowadzenia postępowania przez organ odwoławczy Sąd nie dopatrzył się żadnych nieprawidłowości. W ocenie Sądu postępowanie dowodowe zostało przeprowadzone w zgodzie z przepisami prawa, zebrano w jego toku dowody konieczne do ustalenia stanu faktycznego sprawy, prawidłowo te dowody oceniono i właściwie na tej podstawie ustalono stan faktyczny sprawy.
W ocenie Sądu w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ wyczerpująco przedstawił poczynione przez siebie ustalenia - odnosząc się przy tym do zarzutów podnoszonych przez stronę na poszczególnych etapach postępowania - oraz dokonał ich subsumpcji pod normy prawa materialnego.
Z uwagi na uwadze powyższe, za nieuzasadnione Sąd uznał zarzuty naruszenia przez organ II instancji przepisów postępowania, w szczególności art. 120, art. 121 § 1, art 122, art. 123 art. 124, art. 187 i art. 191 O.p.
Podsumowując, żaden z zarzutów dotyczących naruszenia wskazanych w skardze przepisów nie okazał się trafny. Strona w istocie, poza zajęciem przeciwnego stanowiska co do dokonanej przez organy obu instancji oceny charakteru swojej działalności, nie przedstawiła żadnych przekonywających argumentów ani dowodów, które w jakiejkolwiek mierze mogłyby wzruszyć rzeczową argumentację i logiczne wnioskowanie zawarte w zaskarżonej decyzji, a poparte w zakresie ustaleń faktycznych odwołaniem się do konkretnych, prawidłowo ocenionych dowodów.
Tym samym, wobec prawidłowo przeprowadzonego postępowania i ustalenia stanu faktycznego, zasadnym było zastosowanie wskazanych w decyzji przepisów prawa materialnego. Nie stwierdzono też uchybień organu w zakresie umożliwienia stronie czynnego udziału w postepowaniu.
Zgodnie z art. 7 § 1 O.p. podatnikiem jest osoba fizyczna, osoba prawna lub jednostka organizacyjna niemająca osobowości prawnej, podlegająca na mocy ustaw podatkowych obowiązkowi podatkowemu. Obowiązkiem podatkowym jest wynikająca z ustaw podatkowych nieskonkretyzowana powinność przymusowego świadczenia pieniężnego w związku z zaistnieniem zdarzenia określonego w tych ustawach (art. 4 O.p.). Zobowiązaniem podatkowym jest wynikające z obowiązku podatkowego zobowiązanie podatnika do zapłacenia na rzecz Skarbu Państwa, województwa, powiatu albo gminy podatku w wysokości, w terminie oraz w miejscu określonych w przepisach prawa podatkowego (art. 5 O.p.). Podatnik odpowiada całym swoim majątkiem za wynikające ze zobowiązań podatkowych podatki (art. 26 O.p.).
Słusznie zatem, w ocenie Sądu organy podatkowe wywiodły, że w stanie faktycznym sprawy podatnikiem podatku dochodowego od osób fizycznych prowadzącym własną działalność gospodarczą i osiągającym przychody, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 3 u.p.d.o.f. jest Skarżący. Świadczą o tym okoliczności szczegółowo wyeksponowane w zaskarżonej decyzji, udowodnione w toku przeprowadzonego postępowania.
Mając na wglądzie powyższe należy uznać za prawidłowe ustalenie, że Skarżący jest podmiotem prowadzącym działalność gospodarczą w rozumieniu art. 10 ust. 1 pkt 3 u.p.d.o.f. i właściwym jest wydanie wobec niego decyzji na podstawie art. 21 § 3 O.p.
Z uwagi na powyższe Sąd oddalają skargę, na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI