I SA/WR 667/06
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję Dyrektora Izby Skarbowej dotyczącą podatku dochodowego za 1996 rok, uznając błędy w rozliczeniu przychodów i kosztów.
Sprawa dotyczyła rozliczenia podatku dochodowego od osób fizycznych za 1996 rok przez małżonków K. Organy podatkowe początkowo umorzyły postępowanie z powodu przedawnienia, jednak po uchyleniu tej decyzji przez sąd, określiły zobowiązanie podatkowe. Po kolejnych postępowaniach i odwołaniach, sąd administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję, wskazując na naruszenia przepisów dotyczących zaliczania zaliczek na poczet przyszłych dostaw do przychodów oraz błędne rozliczenie kosztów uzyskania przychodu.
Sprawa dotyczyła rozliczenia podatku dochodowego od osób fizycznych za 1996 rok przez małżonków E. i B. K., prowadzących działalność gospodarczą w zakresie usług budowlanych. Po złożeniu zeznania i korekty, organy podatkowe wszczęły postępowanie, które początkowo zakończyło się umorzeniem z powodu przedawnienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu uchylił tę decyzję, stwierdzając, że przedawnienie nie wyklucza ustalenia nadpłaty. W kolejnym postępowaniu organy podatkowe określiły zobowiązanie, a następnie nadpłatę. Po dalszych odwołaniach i decyzjach organów, sprawa trafiła ponownie do WSA. Skarżący zarzucali błędy w zaliczaniu zaliczek na poczet przyszłych dostaw do przychodów oraz nieprawidłowe rozliczenie kosztów uzyskania przychodu. Sąd administracyjny, analizując przepisy ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych i Ordynacji podatkowej, uznał, że organy podatkowe naruszyły przepisy dotyczące przychodów (art. 14 ust. 1 i 3 u.p.d.o.f.) poprzez nieprawidłowe zaliczenie zaliczek pobranych w 1995 roku na poczet sprzedaży w 1996 roku do przychodów roku 1996, a także poprzez niepomniejszenie przychodu z 1996 roku o zaliczki pobrane w tym roku na poczet sprzedaży w latach następnych. Sąd wskazał, że organy dysponowały stosownymi danymi, ale nie uwzględniły ich z urzędu. W konsekwencji, sąd uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Skarbowej, uznając naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej (art. 120, 121, 122, 187) w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Zgodnie z art. 14 ust. 3 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, do przychodów z działalności gospodarczej nie zalicza się pobranych wpłat lub zarachowanych należności na poczet towarów i usług, które zostaną wykonane w następnych okresach sprawozdawczych. Oznacza to, że takie zaliczki nie powinny być zaliczane do przychodów roku, w którym zostały pobrane, jeśli dotyczą dostaw w latach następnych.
Uzasadnienie
Sąd wskazał, że organy podatkowe błędnie zaliczyły do przychodów roku 1996 zaliczki pobrane w tym roku na poczet dostaw realizowanych w latach następnych, a także nie pomniejszyły przychodów z 1996 roku o zaliczki pobrane w 1995 roku na poczet dostaw zrealizowanych w 1996 roku. Zastosowanie art. 14 ust. 3 pkt 1 u.p.d.o.f. jest kluczowe dla prawidłowego rozliczenia przychodów.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (16)
Główne
u.p.d.o.f. art. 14 § ust. 1
Ustawa z dnia 26 lipca 1991 roku o podatku dochodowym od osób fizycznych
Definiuje przychody z pozarolniczej działalności gospodarczej jako kwoty należne, po wyłączeniu wartości zwróconych towarów oraz udzielonych bonifikat i skont.
u.p.d.o.f. art. 14 § ust. 3 pkt 1
Ustawa z dnia 26 lipca 1991 roku o podatku dochodowym od osób fizycznych
Do przychodów z działalności gospodarczej nie zalicza się pobranych wpłat lub zarachowanych należności na poczet towarów i usług, które zostaną wykonane w następnych okresach sprawozdawczych.
Pomocnicze
Ordynacja podatkowa art. 187
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
u.p.d.o.f. art. 44 § ust. 1
Ustawa z dnia 26 lipca 1991 roku o podatku dochodowym od osób fizycznych
Obowiązek wpłacania zaliczek na podatek dochodowy w ciągu roku podatkowego.
u.p.d.o.f. art. 45 § ust. 1
Ustawa z dnia 26 lipca 1991 roku o podatku dochodowym od osób fizycznych
Obowiązek składania zeznań o wysokości osiągniętego dochodu.
u.p.d.o.f. art. 45 § ust. 4
Ustawa z dnia 26 lipca 1991 roku o podatku dochodowym od osób fizycznych
Obowiązek wpłacenia różnicy między podatkiem należnym a sumą należnych zaliczek.
Ordynacja podatkowa art. 21 § § 3
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
Wydanie decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego, gdy organ stwierdzi, że podatnik nie zapłacił podatku lub wysokość zobowiązania jest inna niż w deklaracji.
u.p.s.a. art. 145 § §1 pkt 1 lit. c)
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do uchylenia decyzji z powodu naruszenia prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
u.p.s.a. art. 152
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do orzekania o wykonalności decyzji.
Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1 § ust. 2
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Zakres kontroli sprawowanej przez sądy administracyjne nad działalnością administracji publicznej.
Ordynacja podatkowa art. 120
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
Ordynacja podatkowa art. 121
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
Ordynacja podatkowa art. 122
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
Ordynacja podatkowa art. 191
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
Ordynacja podatkowa art. 210 § §4
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
Ordynacja podatkowa art. 127
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
Argumenty
Skuteczne argumenty
Naruszenie art. 14 ust. 3 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych poprzez zaliczenie do przychodu roku 1996 r. otrzymanych przez B. K. zaliczek na poczet sprzedaży nieruchomości, które miały miejsce w latach następnych. Naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej (art. 120, 121, 122, 187, 191, 210§4) poprzez brak podstawy prawnej i wyjaśnienia faktu zwiększenia przychodów o kwotę [...]. Naruszenie art. 22 ust. 1, 4 i 5 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych poprzez bezpodstawną odmowę prawa do uznania poniesionych w 1996 roku wydatków za koszt uzyskania przychodów. Naruszenie art. 121 § 1, art. 122, art. 187 § 1 i art. 191 ustawy Ordynacja podatkowa poprzez wydanie decyzji pomimo braku dostatecznego wyjaśnienia okoliczności faktycznych sprawy dotyczących kosztów uzyskania przychodów. Naruszenie art. 121 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa poprzez dokonanie korekty kosztów w sposób dowolny i przypadkowy. Naruszenie art. 127 ustawy Ordynacja podatkowa poprzez fakt, iż organ odwoławczy zamiast merytorycznie rozpoznać sprawę w zakresie kosztów uzyskania przychodów sprowadził swoją decyzję do kontroli decyzji organu l instancji.
Godne uwagi sformułowania
Przedawnienie zobowiązania nie spowodowało jego wygaśnięcia, skoro wcześniej wygasło wskutek zapłaty. Obowiązkiem organu podatkowego było poczynienie ustaleń w celu stwierdzenia czy podatnik nie nadpłacił podatku. Organy podatkowe naruszyły art. 120, 121, 122 oraz 208 § 1 Ordynacji podatkowej w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na ustalenie wysokości zobowiązania. Pobrane zatem w 1995 r. zaliczki na poczet dostaw zrealizowanych w 1996 r. powinny być zaliczone do przychodów podatkowych roku 1996 r. Organy podatkowe dopuściły się naruszenia art.120,121,122 oraz art.187 Ordynacji podatkowej w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Skład orzekający
Zbigniew Łoboda
przewodniczący
Marek Olejnik
sprawozdawca
Ireneusz Dukiel
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących zaliczania zaliczek na poczet przyszłych dostaw do przychodów oraz rozliczania kosztów uzyskania przychodu w działalności gospodarczej, a także kwestia przedawnienia zobowiązania podatkowego w kontekście stwierdzania nadpłaty."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego i przepisów obowiązujących w 1996 roku, choć zasady dotyczące przychodów i kosztów pozostają aktualne.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje złożoność rozliczeń podatkowych w działalności gospodarczej, zwłaszcza w kontekście nieruchomości i zaliczek, a także ilustruje rolę sądu administracyjnego w kontroli działań organów podatkowych.
“Jak zaliczki na mieszkania wpłynęły na rozliczenie podatku dochodowego za 1996 rok?”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI SA/Wr 667/06 - Wyrok WSA we Wrocławiu Data orzeczenia 2006-12-21 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2006-04-27 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu Sędziowie Ireneusz Dukiel Marek Olejnik /sprawozdawca/ Zbigniew Łoboda /przewodniczący/ Symbol z opisem 6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania Hasła tematyczne Podatkowe postępowanie Skarżony organ Dyrektor Izby Skarbowej Treść wyniku *Uchylono zaskarżoną decyzję Powołane przepisy Dz.U. 2005 nr 8 poz 60 art. 187 Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - tekst jedn. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Zbigniew Łoboda Sędziowie Sędzia WSA - Ireneusz Dukiel Asesor WSA - Marek Olejnik (sprawozdawca) Protokolant Szymon Krzyszczuk po rozpoznaniu na rozprawie w Wydziale I w dniu 7 grudnia 2006 r. sprawy ze skargi : E. i B. K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej we W. Ośrodek Zamiejscowy w J. G. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 1996 r. I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. orzeka, że decyzja wymieniona w pkt.I nie podlega wykonaniu. Uzasadnienie B. K. w 1996 roku prowadził działalność gospodarczą w zakresie usług budowlanych. Z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej podatnik płacił podatek dochodowy od osób fizycznych na zasadach ogólnych. W dniu [...] E. i B. K. złożyli w Urzędzie Skarbowym w J. G. zeznanie o wysokości wspólnych dochodów małżonków osiągniętych w 1996 roku na formularzu PIT-31. Po dokonanych odliczeniach wykazali dochód w kwocie [...], od którego obliczyli podatek dochodowy w kwocie [...]. W dniu [...] do w/w zeznania wpłynęła korekta, w której podatnicy dodatkowo wykazali odliczenie z tytułu straty z lat ubiegłych w wysokości [...]. W związku z powyższym dochód do opodatkowania małżonków E. i B. K. po dokonanej korekcie wyniósł [...], a podatek dochodowy wyniósł [...]. Urząd Skarbowy w J. G. postanowieniem z dnia [...] NR [...] wszczął wobec małżonków E. i B. K. postępowanie podatkowe w zakresie podatku dochodowego od osób fizycznych za 1996 rok. W trakcie prowadzonego postępowania podatkowego stwierdzono, że z dniem [...] zobowiązanie w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1996 rok uległo przedawnieniu. W związku z powyższym Urząd Skarbowy w J. G. wydał w dniu [...] decyzję Nr [...], którą umorzył postępowanie podatkowe w sprawie podatku dochodowego od osób fizycznych za 1996 r. Po rozpatrzeniu odwołania Izba Skarbowa we W. Ośrodek Zamiejscowy w J. G. po przeanalizowaniu akt sprawy decyzją z dnia [...] Nr [...] utrzymała w mocy decyzję Urzędu Skarbowego w J. G. z dnia [...]. Na decyzje odwoławcze Państwo E. i B. K. złożyli skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy we Wrocławiu wnosząc o ich uchylenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu wyrokiem z dnia 22 listopada 2004 roku sygn. akt l SA/Wr 1621-1622/03 uchylił zaskarżoną decyzję Izby Skarbowej we W. Ośrodek Zamiejscowy w J. G. z dnia [...] Nr [...] i poprzedzającą ją decyzję Urzędu Skarbowego w J. G. z dnia [...] Nr [...]. W uzasadnieniu wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, że wszczynając postępowanie w trybie art. 21 § 3 Ordynacji podatkowej organ podatkowy weryfikuje samoobliczenie podatku przez podatnika. Nakłada to na ten organ w pierwszej kolejności obowiązek określenia rozmiaru zobowiązania, a w jego ramach tych wielkości, które wysokość zobowiązania kształtują (przychody, koszty ich uzyskania, odliczenia od dochodu). Według Sądu przedawnienie zobowiązania podatkowego, mogłoby mieć znaczenie gdyby ustalono, iż istniało w rozmiarze większym niż to wynikało z zeznania podatkowego. Wtedy, bowiem jego wygaśnięcie na skutek przedawnienia czyniłoby bezprzedmiotowym orzekanie o obowiązku zapłaty podatku w wysokość odpowiadającej kwocie zaległości podatkowej. Odmiennie jednak należy odnieść się do sytuacji, gdy zobowiązanie powstało w wysokości mniejszej, niż wynikające z deklaracji (zeznania), a podatek został zapłacony. Przedawnienie zobowiązania nie spowodowało jego wygaśnięcia, skoro wcześniej wygasło wskutek zapłaty. A zatem obowiązkiem organu podatkowego, orzekł Sąd, było poczynienie ustaleń w celu stwierdzenia czy podatnik nie nadpłacił podatku. Organ podatkowy powinien zatem stosownie do art. 122 Ordynacji podatkowej, podjąć wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy. Ostatecznie Sąd stwierdził, że organy podatkowe naruszyły art. 120, 121, 122 oraz 208 § 1 Ordynacji podatkowej w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na ustalenie wysokości zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1996 rok. W konsekwencji powyższego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu Naczelnik Urzędu Skarbowego w J. G. po ponownym podjęciu postępowania podatkowego decyzją z dnia [...] Nr [...] określił małżonkom E. i B. K. zobowiązanie w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1996 rok w kwocie [...] co w rezultacie spowodowało powstanie nadpłaty w tym podatku w kwocie [...]. E. i B. K. korzystając z przysługującego im prawa odwołali się od powyższej decyzji. Dyrektor Izby Skarbowej we W. Ośrodek Zamiejscowy w J. G. po przeanalizowaniu akt sprawy i zarzutów zawartych w odwołaniu decyzją z dnia [...] Nr [...] uchylił w całości decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w J. G. z dnia [...] Nr [...] i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez ten organ. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy stwierdził, że organ l instancji nie dokonał należytych ustaleń w zakresie prawidłowości rozliczenia podatku dochodowego od osób fizycznych za 1996 rok. Ponadto organ odwoławczy podkreślił, że rozstrzygnięcie w zakresie zobowiązania małżonków E. i B. K. w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1996 rok uzależnione jest od ustaleń w zakresie zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1995 rok, a sprawę podatku dochodowego za 1995 rok przekazano organowi l instancji do ponownego rozpatrzenia. W tej sytuacji organ odwoławczy zobowiązał organ l instancji do zweryfikowania samoobliczenia podatku i doprowadzenia do stanu odpowiadającego wykonaniu zobowiązania zgodnie z prawem. Naczelnik Urzędu Skarbowego w J. G. przeprowadził dodatkowe postępowanie w wyniku, którego zebrał dodatkowe materiały dowodowe. Na podstawie zebranych dowodów oraz analizy akt sprawy dotyczących prowadzonej działalności gospodarczej Pana B. K. w Firmie A w 1996 roku w J. G., a także korzystając z ustaleń w zakresie zobowiązania małżonków E. i B. K. w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1995 rok organ l instancji stwierdził: 1) zaniżenie przychodu firmy o kwotę [...] poprzez nie ujęcie w przychodach 1996 roku sumy zaliczek pobranych w 1995 roku na poczet budowy lokali mieszkalnych sprzedanych w 1996 roku, 2) zawyżenie przychodu firmy o kwotę [...] poprzez ujęcie w przychodach 1996 roku sumy zaliczek pobranych w tym roku podatkowym na poczet budowy lokal mieszkalnych sprzedanych w latach następnych, 3) zaniżenie kosztów uzyskania przychodu o kwotę [...] poprzez nie ujęcie w kosztach uzyskania przychodu za 1996 rok kosztów dotyczących lokali mieszkalnych sprzedanych w 1996 roku, na które pobrano zaliczki w 1995 roku, 4) zaniżenie kosztów uzyskania przychodów o kwotę [...] poprzez nie ujęcie w kosztach uzyskania 1996 roku wartości gruntu przypadającego na lokale mieszkalne sprzedane w 1996 roku. Powyższe ustalenia znalazły odzwierciedlenie w decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w J. G. z dnia [...] nr [...] określającej Państwu E. i B. K. zobowiązanie w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1996 rok w wysokości [...] ostatecznie kwotę nadpłaty w tym podatku w wysokości [...]. E. i B. K. odwołali się od w/w decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w J. G. wnosząc o jej uchylenie. W uzasadnieniu odwołania Państwo E. i B. K. zarzucili: 1.naruszenie przepisów zawartych w art. 14 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1999 roku o podatku dochodowym od osób fizycznych poprzez powtórne zaliczenie do przychodów 1996 roku kwoty [...], która według odwołujących się należną już nie jest, gdyż została wykazana w zeznaniu rocznym za 1996 rok złożonym w dniu [...], 2. naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej tj. art.120, 122, 187, 191 oraz art. 210§4ustawy Ordynacja podatkowa poprzez brak podstawy prawnej i wyjaśnienia faktu zwiększenia przychodów o kwotę [...], która według odwołujących się nie jest należną w rozumieniu art.14 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych Dyrektor Izby Skarbowej we W. Ośrodek Zamiejscowy w J. G. decyzją z dnia [...] Nr [...] uchylił w całości decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w J. G. z dnia [...] nr [...] w sprawie określenia E. i B. K. zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1996 rok w wysokości [...] i określił Państwu E. i B. Kempińskim zobowiązanie w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1996 rok w wysokości [...]. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy potwierdził ustalenia organu l instancji w zakresie zaniżenia przychodu firmy A o kwotę [...] stanowiącą sumę nieujętych w przychodzie 1996 roku zaliczek pobranych w 1995 roku na poczet budowy lokali mieszkalnych oddanych do zasiedlenia w 1996 roku oraz zawyżenia przychodu o kwotę [...] stanowiącą sumę zaliczek pobranych w 1996 roku, które dotyczyły lokali mieszkalnych sprzedanych w latach następnych. Organ odwoławczy stwierdził również, że organ l instancji prawidłowo zwiększył koszty uzyskania przychodów firmy A za 1996 rok o kwotę [...] stanowiącą koszty odpowiadające zaliczkom pobranym w 1995 roku na poczet lokali mieszkalnych sprzedanych w 1996 roku. Niezależnie od powyższego organ odwoławczy stwierdził, że organ l instancji błędnie przyjął, iż kwota kosztów uzyskania niezwiązanych z przychodem 1996 roku odpowiada w całości kwocie zaliczek wpłaconych w 1996 roku przez R. P. i S. K. na poczet mieszkań oddanych do zasiedlenia w latach następnych tj. kwocie [...] następstwem czego jest mniejsza korekta kosztów roku 2006 r. Decyzję Dyrektora Izby Skarbowej we W. małżonkowie E. i B. K. zaskarżyli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu zarzucając naruszenie przepisów: 1) art. 14 ust. 3 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych poprzez brak zmniejszenia przychodu 1996 roku o kwotę [...] tj. sumę zaliczek na poczet sprzedaży lokali mieszkalnych w latach 1997-1999 wykazanych przez podatnika w przychodzie 1996 roku (podatnik dołączył wykaz transakcji), 2) art. 22 ust. 1,4 i 5 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych poprzez bezpodstawną odmowę prawa do uznania poniesionych w 1996 roku wydatków w kwocie 57.470,20 zł za koszt uzyskania przychodów w 1996 roku, 3) art. 121 § 1, art. 122, art. 187 § 1 i art. 191 ustawy Ordynacja podatkowa poprzez wydanie decyzji pomimo braku dostatecznego wyjaśnienia okoliczności faktycznych sprawy dotyczących kosztów uzyskania przychodów oraz braku wyczerpującego wszechstronnego ustalenia i rozważenia w tym zakresie materiału dowodowego, 4) art. 121 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa poprzez dokonanie korekty kosztów w sposób dowolny i przypadkowy, 5) art. 127 ustawy Ordynacja podatkowa poprzez fakt, iż organ odwoławczy zamiast merytorycznie rozpoznać sprawę w zakresie kosztów uzyskania przychodów sprowadził swoją decyzję do kontroli decyzji organu l instancji. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko i argumentacje zawartą w zaskarżonej decyzji. Ze względu na fakt, że małżonkowie wnioskując w postępowaniu podatkowym za 1995 rok o obniżenie przychodów 1995 roku o kwoty zaliczek w wysokości [...] pobranych w 1995 roku na poczet sprzedaży w latach następnych, poza argumentacją o zawyżeniu przychodów 1995 roku nie podnieśli, że kwotę tych zaliczek ujęli już w przychodach roku, w którym miała miejsce sprzedaż, to organ l instancji uznał, iż wpłacone przez ww. osoby zaliczki w łącznej kwocie [...] stanowią przychód 1996 roku. Podkreślił organ, że organ l instancji po wszczęciu w dniu [...] postępowania w sprawie weryfikacji zobowiązania w podatku dochodowym za 1996 r. wielokrotnie m.in. pismami z dnia [...], [...], [...], [...] wzywał B. K. do dostarczenia ksiąg rachunkowych za 1996 rok. Jednakże B. K. w pismach z dnia [...], [...] i [...] poinformował Urząd Skarbowy w J. G. o tym, że nie może skompletować dokumentów dotyczących 1996 roku z uwagi na trzykrotne zmiany siedziby firmy, brak papieru do wydruków danych z komputera oraz kradzież części dokumentów z siedziby firmy. W nawiązaniu do załączonego przez skarżących się do skargi wykazu klientów firmy A, którzy wpłacili w 1996 roku zaliczki na zakup nieruchomości w latach następnych w łącznej kwocie [...] organ stwierdził, że przedstawienie przez skarżących nowego (nie zgłaszanego wcześniej organom podatkowym) dowodu dopiero w toku postępowania sądowo-administracyjnego nie może stanowić podstawy do formułowania pod adresem organów podatkowych zarzutów dotyczących naruszenia art. 14 ust. 3 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych na skutek braku korekty przychodów 1996 roku o wyliczoną przez skarżącego kwotę zaliczek wpłaconych w 1996 roku na poczet sprzedaży lokali mieszkalnych w latach 1997-1999. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje : Skarga znajduje usprawiedliwione podstawy. Zakres kontroli sprawowanej przez wojewódzkie sądy administracyjne określa ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz.1269), stanowiąc w art. 1 ust. 2, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Kryterium legalności przewidziane, w art. 1 §2 wymienionej ustawy, umożliwia sądowi administracyjnemu wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji, jeśli stwierdzi, że wydano ją z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub z naruszeniem prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, jak również rozstrzygnięcia dotkniętego wadą warunkującą wznowienie postępowania administracyjnego - art. 145 §1 pkt 1 lit. a), lit. c) i lit. b) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.- dalej w skrócie u.p.s.a.). Zasadniczy zarzut skargi E. i B. K. dotyczy naruszenia art.14 ust.3 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz.U. z 1993 r., Nr 90, poz.416 ze zm.), zwanej dalej u.p.d.o.f., poprzez zaliczenie do przychodu roku 1996 r. otrzymanych przez B. K. zaliczek na poczet sprzedaży nieruchomości, które miały miejsce w latach następnych. Na poparcie swojego stanowiska skarżący dołączyli do skargi zestawienie podmiotów oraz kwot zaliczek nieprawidłowo zaliczonych do przychodów roku 1996 r. Organ podatkowy w odpowiedzi na skargę podnosi zaś, że są to nowe okoliczności nieznane mu na etapie prowadzonego postępowania podatkowego. Zgodnie z art. 44 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 roku o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 1993 r. Nr 90, poz. 416 ze zm.), zwanej dalej u.p.d.o.f., podatnicy osiągający dochody z działalności gospodarczej o której mowa w art. 14 ustawy, są obowiązani bez wezwania wpłacać w ciągu roku podatkowego zaliczki na podatek dochodowy. Z kolei według ust. 6 tego artykułu, w terminach płatności zaliczek za miesiące od stycznia do listopada podatnicy są obowiązani składać urzędom skarbowym deklaracje według ustalonego wzoru o wysokości dochodu osiągniętego od początku roku. Po zakończeniu roku, podatnicy zobowiązani są składać urzędom skarbowym zeznania o wysokości osiągniętego dochodu (poniesionej straty) w roku podatkowym według wzoru w terminie do dnia 30 kwietnia następnego roku (art. 45 ust. 1 ustawy), wpłacając różnicę pomiędzy podatkiem należnym od dochodu wynikającego z zeznania a sumą należnych za dany rok zaliczek, w tym również sumą zaliczek pobranych przez płatników (art. 45 ust. 4). Z powyższej regulacji ustawowej wynika, że podatek dochodowy od osób fizycznych, określany od dochodu z działalności gospodarczej pobierany jest przy wykorzystaniu techniki samoobliczenia podatku. Powyższe oznacza, że podatek dochodowy wynikający z zeznania jest podatkiem należnym za dany rok, chyba, że organ podatkowy wyda decyzję, w której określi inną wysokość podatku. Z kolei według art. 21§3 Ordynacji podatkowej (t.j. Dz.U. z 2005 r., Nr 8, poz.60 ze zm.), jeżeli wskutek wszczętego postępowania podatkowego, organ podatkowy stwierdzi, że podatnik, mimo ciążącego na nim obowiązku, nie zapłacił w całości lub w części podatku albo, że wysokość zobowiązania podatkowego jest inna niż wykazana w deklaracji, organ podatkowy wydaje decyzję, w której określa wysokość zobowiązania podatkowego. Jak zasadnie wskazał Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, w uzasadnieniu zawartym w wyroku z dnia 22 listopada 2004 roku sygn. akt l SA/Wr 1621-1622/03, uchylającym decyzję organów podatkowych umarzającą postępowanie w sprawie określenia małżonkom E. i B. K. zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1996 r., organ podatkowy, który wszczął postępowanie w celu skontrolowania samoobliczenia podatku, ma obowiązek określić wysokość zobowiązania podatkowego i nadpłaty podatku, także wtedy, gdy w jego trakcie upłynie 5-letni termin, według którego przedawniają się zobowiązania podatkowe. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu wyjaśnił, że przedawnienie zobowiązania, może mieć znaczenie dla podjęcia rozstrzygnięcia, gdyby ustalono, że istniało w rozmiarze większym, niż to wynikało z zeznania podatkowego. Wtedy bowiem jego wygaśnięcie na skutek przedawnienia czyniłoby bezprzedmiotowym orzekanie o obowiązku strony zapłaty w wysokości odpowiadającej kwocie zaległości podatkowej. Niemniej jednak według Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego niemożność ustalenia obowiązku zapłaty podatku na skutek przedawnienia zobowiązania nie powoduje bezprzedmiotowości postępowania, gdy idzie o stwierdzenie nadpłaty. W toku ponownie prowadzonego postępowania organy podatkowe związane dokonana przez Sąd oceną prawną orz wskazaniami co do dalszego postępowania zgromadziły dodatkowe materiały i dowodowe na podstawie, których dokonały weryfikacji poprawności deklarowanym rozliczeń małżonków E. i B. K. za 1996 rok z uwzględnieniem złożonej w dniu [...] korekty zeznania podatkowego za 1996 rok. Organy wykorzystały także ustalenia poczynione w trakcie postępowania podatkowego dotyczące 1995 roku zakończonego decyzją Naczelnika Urzędu Skarbowego w J. G. z dnia [...] nr [...]. W wyniku w/w postępowania podatkowego dotyczącego firmy A prowadzonej przez B. K. ustalono, że w przychodach firmy za 1995 rok ujęto zaliczkowe wpłaty w łączne kwocie [...] na poczet lokali mieszkalnych sprzedanych przez firmę dopiero w latach 1996-2000. Stąd tez przychód wykazany w bilansie firmy A za 1995 rok pomniejszono o kwotę [...] odpowiadającą sumie zaliczkowych wpłat dokonanych w 1995 roku na poczet sprzedaży lokali mieszkalnych w latach następnych tj. w latach 1996-2000. W konsekwencji organy podatkowe uznały, że przychód firmy A za 1996 rok został zaniżony o kwotę [...] tj. o wartość zaliczek pobranych w 1995 roku na poczet lokali mieszkalnych sprzedanych w 1996 roku. Stanowisko organów podatkowych w w/w zakresie odpowiada prawu. Artykuł 14 ust. 1 u.p.d.o.f. definiuje pojęcie przychodów z pozarolniczej działalności gospodarczej w ten sposób, że określa, iż przychodem z tego źródła są kwoty należne, choćby nie zostały faktycznie otrzymane, po wyłączeniu wartości zwróconych towarów oraz udzielonych bonifikat i skont. Zgodnie natomiast z przywołanym powyżej art.14 ust.3 pkt 1 u.p.d.o.f. do przychodów z działalności gospodarczej nie zalicza się pobranych wpłat lub zarachowanych należności na poczet towarów i usług, które zostaną wykonane w następnych okresach sprawozdawczych. Pobrane zatem w 1995 r. zaliczki na poczet dostaw zrealizowanych w 1996 r. powinny być zaliczone do przychodów podatkowych roku 1996 r. Należy jednak zauważyć, iż organy podatkowe bezpodstawnie nie pomniejszyły deklarowanego w 1996 r. przez B. K. przychodu z działalności gospodarczej o kwoty zaliczek otrzymanych w tym roku, ale dotyczących dostaw mających miejsce w latach następnych. Nie zasługuje przy tym na uwzględnienie stanowisko organu odwoławczego zawarte w odpowiedzi na skargę, że jest to nowa okoliczność nie znana wcześniej. Po pierwsze z wyników postępowań za lata wcześniejsze tzn.1994 i 1995 r. wynikało bezspornie, że podatnik błędnie zaliczał do przychodów z działalności gospodarczej otrzymane zaliczki na poczet przyszłych dostaw, co powinno zwrócić uwagę organów na ten aspekt również w postępowaniu dotyczącym 1996 r. Sam organ podatkowy II instancji w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji (s.10-11) przyznaje : " W przedmiotowej sprawie bezspornym pozostaje fakt, że Pan B. K. począwszy od 1994 r. błędnie ewidencjonował po stronie przychodów danego roku zaliczki na poczet lokali mieszkalnych sprzedanych w latach następnych tj. w latach 1995-2000.[...] Organ odwoławczy stwierdza, [...] że nieprawidłowości w ewidencjonowaniu w przychodach danego roku zaliczek występowały także w 1996 r.". Z przesłanych Sądowi akt sprawy wynika także bezspornie, że organy podatkowe dysponowały zestawieniem zaliczek otrzymanych przez B. K. w 1996 r., a dotyczących dostaw mających miejsce w latach następnych, które przesłane zostało w dniu [...] jako załącznik do pisma notariusz H. G. (vide karta [...] teczki nr [...]). Posiadając stosowny wykaz organy podatkowe z urzędu powinny wziąć tę okoliczność pod uwagę dokonując określenia zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych małżonków K. za 1996 r. Mając na uwadze powyższe należy uznać, że organy podatkowe dopuściły się naruszenia art.120,121,122 oraz art.187 Ordynacji podatkowej w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co uzasadnia uchylenie zaskarżonej decyzji na podstawie art.145§1 pkt1 lit.c u.p.s.a. O wykonalności orzeczono na podstawie art.152 u.p.s.a. O kosztach postępowania nie orzeczono z uwagi na zwolnienie skarżących z wpisu sądowego.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI