I SA/WR 660/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPrzedmiotem skargi była decyzja Dyrektora Izby Administracji Skarbowej utrzymująca w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego o zaliczeniu nadpłaty w VAT za grudzień 2022 r. na poczet zaległości w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2006 r. Organy podatkowe argumentowały, że zobowiązanie nie uległo przedawnieniu zgodnie z art. 70 § 8 Ordynacji podatkowej, ponieważ zostało zabezpieczone hipoteką. Podkreślono, że bieg terminu przedawnienia był przerywany przez stosowanie środków egzekucyjnych, a hipoteka przymusowa uniemożliwia przedawnienie zobowiązania. Skarżący kwestionował istnienie zaległości podatkowej i przedawnienie zobowiązania, wskazując na niekonstytucyjność art. 70 § 8 Ordynacji podatkowej. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu przychylił się do stanowiska skarżącego. Sąd uznał, że art. 70 § 8 Ordynacji podatkowej, mający tożsame brzmienie z uznanym za niekonstytucyjny przez Trybunał Konstytucyjny art. 70 § 6 Ordynacji podatkowej (sygn. akt SK 40/12), również jest niezgodny z Konstytucją. W związku z tym, ustanowienie hipoteki przymusowej nie wyklucza przedawnienia zobowiązania podatkowego. Skoro organy podatkowe same ustaliły, że termin przedawnienia upłynął w 2019 r., a przepis art. 70 § 8 Ordynacji podatkowej nie mógł mieć zastosowania, to zaliczenie nadpłaty na poczet przedawnionej zaległości było nieprawidłowe. Sąd uchylił zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie organu I instancji, zasądzając jednocześnie zwrot kosztów postępowania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja art. 70 § 8 Ordynacji podatkowej i jego zgodność z Konstytucją RP, dopuszczalność zaliczenia nadpłaty na poczet przedawnionej zaległości podatkowej.
Orzeczenie dotyczy konkretnego stanu faktycznego i interpretacji przepisów Ordynacji podatkowej w kontekście orzecznictwa Trybunału Konstytucyjnego. Może być stosowane do podobnych spraw dotyczących przedawnienia zobowiązań podatkowych zabezpieczonych hipoteką.
Zagadnienia prawne (3)
Czy art. 70 § 8 Ordynacji podatkowej, który stanowi, że zobowiązania podatkowe zabezpieczone hipoteką nie ulegają przedawnieniu, jest zgodny z Konstytucją RP?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, art. 70 § 8 Ordynacji podatkowej jest niezgodny z Konstytucją RP, ponieważ powtarza normę prawną zawartą w art. 70 § 6 Ordynacji podatkowej, który został uznany za niekonstytucyjny przez Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 8 października 2013 r. (sygn. akt SK 40/12).
Uzasadnienie
Sąd uznał, że art. 70 § 8 Ordynacji podatkowej, podobnie jak jego poprzednik (art. 70 § 6), wprowadza nieuzasadnione zróżnicowanie sytuacji podatników w zależności od formy zabezpieczenia należności podatkowych, co narusza konstytucyjne zasady równości i sprawiedliwości społecznej oraz ochrony własności.
Czy zaliczenie nadpłaty podatku na poczet zaległości podatkowej jest dopuszczalne, gdy zaległość ta uległa przedawnieniu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, zaliczenie nadpłaty na poczet zaległości podatkowej nie jest dopuszczalne, gdy zobowiązanie podatkowe, które miało stanowić tę zaległość, wygasło na skutek przedawnienia.
Uzasadnienie
Skoro sąd uznał, że art. 70 § 8 Ordynacji podatkowej jest niekonstytucyjny i nie wyłącza przedawnienia zobowiązań zabezpieczonych hipoteką, a organy podatkowe same ustaliły, że termin przedawnienia zaległości upłynął, to zaliczenie nadpłaty na poczet takiej zaległości jest naruszeniem przepisów o wygaśnięciu zobowiązań podatkowych.
Czy organy podatkowe prawidłowo zastosowały art. 121 § 1 i art. 124 Ordynacji podatkowej, prowadząc postępowanie w sposób budzący zaufanie i wyjaśniając stronom zasadność przesłanek?
Odpowiedź sądu
Nie, organy podatkowe naruszyły art. 121 § 1 i art. 124 Ordynacji podatkowej, nie wyjaśniając stronie skarżącej powodów, dla których zastosowały zaliczenie nadpłaty w 2022 r., podczas gdy w latach poprzednich tego nie robiły, mimo podobnych sytuacji.
Uzasadnienie
Sąd wskazał, że organy powinny ze szczególną dokładnością i sumiennością wyjaśniać swoje stanowisko w sprawach, w których zmienia się dotychczasowa praktyka, aby budować zaufanie do organów państwa.
Przepisy (12)
Główne
o.p. art. 70 § 8
Ordynacja podatkowa
Przepis uznany za niekonstytucyjny, nie może stanowić podstawy prawnej dla stwierdzenia, że zobowiązania podatkowe zabezpieczone hipoteką nie ulegają przedawnieniu.
Pomocnicze
o.p. art. 70 § 6
Ordynacja podatkowa
Przepis w brzmieniu obowiązującym do końca 2002 r., uznany za niezgodny z Konstytucją RP przez Trybunał Konstytucyjny (sygn. akt SK 40/12).
Konstytucja RP art. 64 § 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Standard ochrony własności, naruszony przez niekonstytucyjny art. 70 § 8 Ordynacji podatkowej.
Konstytucja RP art. 178 § 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Sąd może nie zastosować przepisu ustawy ze względu na jego oczywistą niezgodność z Konstytucją.
p.p.s.a. art. 145 § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 134 § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 151
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
o.p. art. 76 § 1
Ordynacja podatkowa
o.p. art. 51 § 1
Ordynacja podatkowa
o.p. art. 59 § 1
Ordynacja podatkowa
pkt 9 - wygaśnięcie zobowiązania podatkowego.
o.p. art. 124
Ordynacja podatkowa
o.p. art. 121 § 1
Ordynacja podatkowa
Argumenty
Skuteczne argumenty
Art. 70 § 8 Ordynacji podatkowej jest niekonstytucyjny, ponieważ powiela normę uznaną za niekonstytucyjną przez Trybunał Konstytucyjny. • Zobowiązanie podatkowe zabezpieczone hipoteką uległo przedawnieniu, ponieważ przepis wyłączający przedawnienie jest niekonstytucyjny. • Zaliczenie nadpłaty na poczet przedawnionej zaległości jest niedopuszczalne. • Organy podatkowe naruszyły obowiązek wyjaśniania stronom zasadności przesłanek i prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie.
Odrzucone argumenty
Zobowiązanie podatkowe nie uległo przedawnieniu ze względu na zabezpieczenie hipoteką zgodnie z art. 70 § 8 Ordynacji podatkowej. • Zastosowanie środków egzekucyjnych przerwało bieg terminu przedawnienia. • Wyrok Trybunału Konstytucyjnego w sprawie SK 40/12 nie dotyczy bezpośrednio art. 70 § 8 Ordynacji podatkowej.
Godne uwagi sformułowania
nie ulegają przedawnieniu zobowiązania podatkowe zabezpieczone hipoteką • nie można uznać, że zaległość podatkowa strony skarżącej na podstawie tego przepisu nie uległa przedawnieniu • oczywista niezgodność art. 70 § 8 o.p. z art. 64 ust. 2 Konstytucji RP • nie powinno budzić wątpliwości, że stwierdzona przez Trybunał cecha niekonstytucyjności odnosi się także do art. 70 § 8 o.p. • postępowanie podatkowe powinno być prowadzone w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych
Skład orzekający
Dagmara Dominik-Ogińska
przewodniczący
Łukasz Cieślak
sprawozdawca
Tadeusz Haberka
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 70 § 8 Ordynacji podatkowej i jego zgodność z Konstytucją RP, dopuszczalność zaliczenia nadpłaty na poczet przedawnionej zaległości podatkowej."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy konkretnego stanu faktycznego i interpretacji przepisów Ordynacji podatkowej w kontekście orzecznictwa Trybunału Konstytucyjnego. Może być stosowane do podobnych spraw dotyczących przedawnienia zobowiązań podatkowych zabezpieczonych hipoteką.
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia przedawnienia zobowiązań podatkowych i niekonstytucyjności przepisu, który ma istotne znaczenie praktyczne dla podatników. Wyrok pokazuje, jak sądy administracyjne interpretują orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego i stosują je do przepisów o analogicznym brzmieniu.
“Czy hipoteka chroni przed przedawnieniem? WSA: Nie, jeśli przepis jest niekonstytucyjny!”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.