I SA/Wr 659/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPrzedmiotem skargi była decyzja Dyrektora Izby Administracji Skarbowej utrzymująca w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego o zaliczeniu nadpłaty podatku dochodowego od osób fizycznych za 2022 r. na poczet zaległości z 2006 r. Organy podatkowe uznały, że zobowiązanie za 2006 r. nie uległo przedawnieniu, powołując się na art. 70 § 8 Ordynacji podatkowej, zgodnie z którym zobowiązania zabezpieczone hipoteką nie ulegają przedawnieniu, choć mogą być egzekwowane tylko z przedmiotu hipoteki. Podatnik kwestionował zasadność zaliczenia, podnosząc, że zaległość jest przedawniona, a hipoteka przymusowa nie została ustanowiona na jego nieruchomości. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu uchylił zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu I instancji. Sąd uznał, że przepis art. 70 § 8 Ordynacji podatkowej, mający analogiczne brzmienie do art. 70 § 6 o.p. uznanego za niekonstytucyjny wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 8 października 2013 r. (sygn. akt SK 40/12), również jest niekonstytucyjny. Sąd stwierdził, że nie można wywodzić z niego braku przedawnienia zobowiązań podatkowych zabezpieczonych hipoteką, a tym samym zaległość podatkowa skarżącego uległa przedawnieniu. W związku z tym zaliczenie nadpłaty na poczet przedawnionej zaległości było nieprawidłowe. Sąd zasądził również zwrot kosztów postępowania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja art. 70 § 8 Ordynacji podatkowej w kontekście jego niekonstytucyjności i wpływu na przedawnienie zobowiązań podatkowych zabezpieczonych hipoteką.
Orzeczenie dotyczy konkretnego stanu faktycznego i interpretacji przepisów Ordynacji podatkowej w kontekście orzecznictwa Trybunału Konstytucyjnego. Może być stosowane do podobnych spraw dotyczących przedawnienia zobowiązań podatkowych zabezpieczonych hipoteką.
Zagadnienia prawne (3)
Czy zobowiązanie podatkowe zabezpieczone hipoteką przymusową ulega przedawnieniu, pomimo brzmienia art. 70 § 8 Ordynacji podatkowej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, zobowiązanie podatkowe zabezpieczone hipoteką nie ulega przedawnieniu na podstawie art. 70 § 8 Ordynacji podatkowej, jednakże przepis ten jest niekonstytucyjny.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że art. 70 § 8 Ordynacji podatkowej, powtarzający normę prawną uznaną za niekonstytucyjną w wyroku TK SK 40/12, również jest niekonstytucyjny. W związku z tym hipoteka przymusowa nie wyklucza przedawnienia zobowiązania podatkowego.
Czy zaliczenie nadpłaty podatku na poczet przedawnionej zaległości podatkowej jest dopuszczalne?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, zaliczenie nadpłaty na poczet zaległości podatkowej jest niedopuszczalne, jeśli zaległość ta wygasła na skutek przedawnienia.
Uzasadnienie
Skoro sąd uznał, że zaległość podatkowa uległa przedawnieniu z uwagi na niekonstytucyjność art. 70 § 8 o.p., to organ podatkowy nie mógł dokonać zaliczenia nadpłaty na poczet tej zaległości.
Czy organy podatkowe prawidłowo wyjaśniły stronie zasady postępowania i budowały zaufanie do organów, dokonując zaliczenia nadpłaty na poczet zaległości, które w poprzednich latach nie były realizowane?
Odpowiedź sądu
Nie, organy naruszyły art. 121 § 1 i art. 124 Ordynacji podatkowej, nie wyjaśniając stronie powodów zmiany stanowiska w porównaniu do lat poprzednich.
Uzasadnienie
Sąd wskazał, że organy powinny ze szczególną dokładnością wyjaśnić stronie swoje stanowisko, zwłaszcza gdy zmienia się praktyka w stosunku do lat poprzednich, aby budować zaufanie do organów państwa.
Przepisy (16)
Główne
o.p. art. 70 § 8
Ordynacja podatkowa
Przepis ten, mimo że nie został formalnie objęty kontrolą Trybunału Konstytucyjnego, ma analogiczne brzmienie do art. 70 § 6 o.p. uznanego za niekonstytucyjny i w związku z tym również jest uznawany za niekonstytucyjny. Nie może stanowić podstawy do twierdzenia, że zobowiązania zabezpieczone hipoteką nie ulegają przedawnieniu.
p.p.s.a. art. 145 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do uchylenia decyzji lub postanowienia w przypadku naruszenia prawa.
p.p.s.a. art. 178 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd powszechny i administracyjny przy orzekaniu jest związany postanowieniem Trybunału Konstytucyjnego o niezgodności ustawy z Konstytucją.
Pomocnicze
o.p. art. 70 § 1-7
Ordynacja podatkowa
Terminy przedawnienia zobowiązań podatkowych biegną zgodnie z zasadami określonymi w tych przepisach, z uwzględnieniem okoliczności zawieszających lub przerywających bieg terminu.
o.p. art. 70a
Ordynacja podatkowa
Przepis dotyczący biegu terminu przedawnienia.
o.p. art. 70e
Ordynacja podatkowa
Przepis dotyczący biegu terminu przedawnienia.
o.p. art. 76 § 1
Ordynacja podatkowa
Przepis dotyczący zaliczenia nadpłaty.
o.p. art. 51 § 1
Ordynacja podatkowa
Przepis dotyczący zaległości podatkowej.
o.p. art. 59 § 1
Ordynacja podatkowa
Przepis dotyczący wygaśnięcia zobowiązania podatkowego.
o.p. art. 121 § 1
Ordynacja podatkowa
Zasada prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów państwa.
o.p. art. 124
Ordynacja podatkowa
Obowiązek wyjaśniania stronom zasadności przesłanek rozstrzygnięcia.
p.p.s.a. art. 134 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd rozstrzyga w granicach sprawy, nie będąc związany zarzutami skargi.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Oddalenie skargi w przypadku nieuwzględnienia.
Konstytucja RP art. 64 § 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Prawo własności i inne prawa majątkowe są prawnie chronione.
Konstytucja RP art. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Rzeczpospolita Polska jest państwem prawnym, urzeczywistniającym zasady sprawiedliwości społecznej.
Konstytucja RP art. 32 § 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Wszyscy są wobec prawa równi. Wszyscy mają prawo do równego traktowania przez władze publiczne.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Art. 70 § 8 Ordynacji podatkowej, stanowiący podstawę do uznania zobowiązania zabezpieczonego hipoteką za nieprzedawnione, jest niekonstytucyjny. • Zobowiązanie podatkowe za 2006 r. uległo przedawnieniu. • Zaliczenie nadpłaty na poczet przedawnionej zaległości jest niedopuszczalne. • Organy podatkowe naruszyły zasady budowania zaufania do organów państwa i obowiązek wyjaśniania stronniczości.
Odrzucone argumenty
Zobowiązanie podatkowe za 2006 r. nie uległo przedawnieniu z uwagi na zabezpieczenie hipoteką zgodnie z art. 70 § 8 Ordynacji podatkowej. • Zaliczenie nadpłaty na poczet zaległości podatkowej jest prawidłowe.
Godne uwagi sformułowania
nie ulegają przedawnieniu zobowiązania podatkowe zabezpieczone hipoteką • nie można uznać, że zaległość podatkowa strony skarżącej na podstawie tego przepisu nie uległa przedawnieniu • organ podatkowy ma prawo do zmiany oceny stanu faktycznego czy też zmiany jego kwalifikacji prawnej, jednak w świetle art. 124 o.p. oraz tego, że postępowanie podatkowe powinno być prowadzone w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych (art. 121 § 1 o.p.), organ w takiej sytuacji powinien ze szczególną dokładnością i sumiennością wyjaśnić swoje stanowisko w sprawie.
Skład orzekający
Dagmara Dominik-Ogińska
przewodniczący
Łukasz Cieślak
sprawozdawca
Tadeusz Haberka
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 70 § 8 Ordynacji podatkowej w kontekście jego niekonstytucyjności i wpływu na przedawnienie zobowiązań podatkowych zabezpieczonych hipoteką."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy konkretnego stanu faktycznego i interpretacji przepisów Ordynacji podatkowej w kontekście orzecznictwa Trybunału Konstytucyjnego. Może być stosowane do podobnych spraw dotyczących przedawnienia zobowiązań podatkowych zabezpieczonych hipoteką.
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Sprawa dotyczy kluczowego zagadnienia przedawnienia zobowiązań podatkowych i niekonstytucyjności przepisu, który miał na celu ochronę wierzycieli podatkowych, ale został uznany za naruszający zasady konstytucyjne. Jest to istotne dla wielu podatników i prawników.
“Czy hipoteka chroni przed przedawnieniem długu? Sąd Administracyjny: Nie, jeśli przepis jest niekonstytucyjny!”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.