I SA/Wr 656/25

I SA/Wr 656/25 - Wyrok WSA we Wrocławiu
Data orzeczenia
2026-01-27
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2025-10-01
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Sędziowie
Iwona Solatycka
Piotr Kieres
Tadeusz Haberka /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6119 Inne o symbolu podstawowym 611
Hasła tematyczne
Podatek od towarów i usług
Skarżony organ
Naczelnik Urzędu Skarbowego
Treść wyniku
*Stwierdzono bezskuteczność czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków
Powołane przepisy
Dz.U. 2025 poz 775
art. 96 ust. 9 pkt 4
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędziowie Sędzia WSA Tadeusz Haberka (sprawozdawca), Sędzia WSA Piotr Kieres, Sędzia WSA Iwona Solatycka, Protokolant, Starszy specjalista Edyta Luniak, , po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie 27 stycznia 2026 r. sprawy ze skargi B.S.I. sp. z o.o. zs. we W. na czynność materialnotechniczną Naczelnika Urzędu Skarbowego Wrocław-Krzyki z 11 sierpnia 2025 r. w przedmiocie wykreślenia z rejestru podatników VAT: I. stwierdza bezskuteczność zaskarżonej czynności; II. zasądza od Naczelnika Urzędu Skarbowego Wrocław–Krzyki na rzecz strony skarżącej kwotę 697 (słownie: sześćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Przedmiotem skargi B. sp. z o.o. (dalej: strona, podatnik, skarżąca, spółka), jest czynność materialno-techniczna Naczelnika Urzędu Skarbowego Wrocław-Krzyki z 11 sierpnia 2025 r. r. (dalej: NUS, organ podatkowy) wykreślenia strony z rejestru podatników VAT.
Postępowanie przed organami.
Jak wynika z akt sprawy, spółka została zarejestrowana 1 maja 2016 r. jako podatnik VAT.
Pismem z 13 maja 2025 r. znak [...] NUS wezwał spółkę do złożenia deklaracji CIT- 8 za 2024 r. Wezwanie doręczono spółce za pośrednictwem platformy e-Urząd Skarbowy 14 maja 2025 r.
Pismem z 6 czerwca 2025 r. znak [...] organ podatkowy wystosował za pośrednictwem platformy e-Urząd Skarbowy kolejne wezwanie do złożenia wyjaśnień lub złożenia deklaracji CIT - 8 za 2024 r., które zostało skierowane do członka zarządu spółki (prezesa). Adresat nie podjął korespondencji.
Następnie pismem z 26 czerwca 2025 r. znak [...] organ podatkowy wystosował do członka zarządu spółki (prezesa) kolejne wezwanie do złożenia wyjaśnień lub złożenia deklaracji CIT - 8 za 2024 r., które zostało doręczone adresatowi 4 lipca 2025 r.
11 sierpnia 2025 r. NUS wykreślił podatnika z rejestru podatników VAT przyjmując za podstawę prawną dokonania czynności materialno-technicznej art. 96 ust. 9 pkt. 4 ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz.U. z 2025 r., poz. 775, ze zm.; dalej: uVAT). O czynności wykreślenia z rejestru podatników VAT nie zawiadamiano spółki.
O wykreśleniu spółki z rejestru podatników VAT przedstawiciel spółki został poinformowany 21 sierpnia 2025 r., kiedy stawił się w Urzędzie Skarbowym Wrocław-Krzyki. W tym samym dniu spółka złożyła deklarację CIT-8 za 2024 r. Następnego dnia, tj. 22 sierpnia 2025 r., NUS przywrócił zarejestrowanie spółki do rejestru podatników VAT z datą przywrócenia 12 sierpnia 2025 r.
Postępowanie przed Sądem.
Na materialnoprawną czynność wykreślenia spółki z rejestru podatników VAT skarżąca złożyła pismem z 10 września 2025 r. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu.
Spółka wniosła o stwierdzenie przez Sąd, że brak było jakichkolwiek podstaw faktycznych i prawnych do podjęcia wymienionej czynności wykreślenia z rejestru podatników VAT.
Skarżąca podniosła, że organ podatkowy podejmując zaskarżoną czynność nie dysponował żadnymi przesłankami, aby stwierdzić, że zaistniały postawy do wykreślenia spółki z rejestru VAT. Wskazano, że spółka prowadzi działalność gospodarczą nieprzerwanie od 2016 r. i w tym czasie prowadziła obrót gospodarczy, który był zgłaszany właściwym organom podatkowym, a także płaci wszelkie należności publicznoprawne w tym podatek VAT. W związku z powyższym orzeczenie organu podatkowego zgodnie z którym spółka została wykreślona z rejestru podatku VAT jest całkowicie nieuzasadnione i spowodowało po stronie spółki realną stratę, a także wpłynęło negatywnie na jej postrzeganie u kontrahentów.
Podniesiono, że wykreślenie z rejestru podmiotów VAT nie zostało poprzedzone przez organ podatkowy żadnymi czynnościami, w których spółka jako strona postępowania brałaby udział, czym niewątpliwie organ podatkowy pozbawił spółkę możliwości obrony swoich praw, a także przeprowadził postępowanie wbrew ogólnej zasadzie zgodnie z którą organy podatkowe są zobowiązane do takiego prowadzenie postępowania, aby budziło zaufanie do podejmowanych przez nie działań.
W ocenie spółki, w okolicznościach niniejszej sprawy nie zaistniały żadne przewidziane w przepisach prawa przesłanki do tego, aby organ podatkowy dokonał wykreślenia z listy czynnych podatników podatku VAT.
W odpowiedzi na skargę NUS przedstawił swoje stanowisko w sprawie. Wyjaśnił, że podatnik został wykreślony z rejestru podatników VAT 11 sierpnia 2025 r. na podstawie art. 96 ust. 9 pkt. 4 uVAT. Wykreślenie nastąpiło w konsekwencji braku reakcji przedstawiciela spółki na wezwania organu podatkowego, pomimo prawidłowo doręczonego wezwania. Jak wyjaśnił NUS, "stawiennictwo", o jakim mówi przepis, który stanowił podstawę do wykreślenia spółki z rejestru podatników VAT, odnosiło się do oczekiwanego udzielenia przez przedstawiciela spółki wyjaśnień, w tym na miejscu w urzędzie lub bez konieczności osobistego stawienia się w Urzędzie Skarbowym w formie elektronicznej, pisemnej lub telefonicznej, w sprawie przyczyny braku złożenia deklaracji CIT-8 za 2024 r.
Jak wyjaśnił organ podatkowy, wykreślenie było poprzedzone próbami skontaktowania się z przedstawicielem spółki, w celu uzyskania informacji o przyczynach niezłożenia przez spółkę deklaracji CIT-8 za 2024 r. lub uzupełnienia braku ww. deklaracji poprzez jej złożenie w wyznaczonym w wezwaniu terminie 7 dni od daty otrzymania.
Wysłane wezwania zawierały informację o możliwości wykreślenia podmiotu z rejestru podatników VAT, w przypadku niezastosowania się do treści wezwania, zatem przedstawiciel spółki był poinformowany i świadomy takiej możliwości. Przedstawiciel spółki (prezes zarządu) stawił się w Urzędzie Skarbowym Wrocław-Krzyki 21 sierpnia 2025 r. i wówczas został poinformowany zarówno o wezwaniach jak i przesłankach wykreślenia spółki z rejestru VAT. Spółka złożyła zaległą deklarację CIT-8 za 2024 r. tego samego dnia i została przywrócona do rejestru z datą 12 sierpnia 2025 r.
Na rozprawie pełnomocnik strony skarżącej wniósł o zasądzenie kosztów postępowania wg norm przepisanych. Prezes spółki podniósł, że korespondencja organu została niewłaściwie skierowana na adres elektroniczny prezesa spółki, a nie na adres elektroniczny spółki.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga jest zasadna.
Na wstępie należy wskazać, że - zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2024 r., poz. 1267, ze zm.) - sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Na mocy art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935, ze zm.; dalej: p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na inne niż określone w pkt 1-3 (wskazane tam decyzje lub postanowienia) akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniami, które nie maja znaczenia w sprawie (art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a.). Stosownie do treści art. 146 § 1 p.p.s.a., sąd, uwzględniając skargę na akt lub czynność, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4, uchyla ten akt, albo stwierdza bezskuteczność czynności. Stosując odpowiednio art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a., sąd uchyla akt, albo stwierdza bezskuteczność czynności w całości albo w części, jeżeli stwierdzi (a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, (b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub (c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W przypadku niestwierdzenia podstaw do uwzględnienia skargi na akty lub czynności z zakresu administracji publicznej, skarga podlega oddaleniu na podstawie art. 151 p.p.s.a. Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a, które to ograniczenie nie ma zastosowania w rozpatrywanej sprawie.
Badając zaskarżoną czynność materialno-techniczną według opisanych powyżej kryteriów, Sąd stwierdza, że w sprawie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego, w sposób mający wpływ na wynik sprawy, co w konsekwencji prowadzi do uznania przez Sąd spornej czynności za bezskuteczną.
Przywołując ramy prawne sprawy wyjaśnić trzeba, że zaskarżona czynność materialno-techniczna znajduje oparcie w przepisie art. 96 ust. 9 pkt 4 uVAT, zgodnie z którym naczelnik urzędu skarbowego wykreśla z urzędu podatnika z rejestru, jako podatnika VAT bez konieczności zawiadamiania o tym podatnika, jeżeli podatnik albo jego pełnomocnik nie stawia się na wezwania naczelnika urzędu skarbowego, naczelnika urzędu celno-skarbowego, dyrektora izby administracji skarbowej lub Szefa Krajowej Administracji Skarbowej.
Dalej przypomnieć trzeba, że NUS wykreślił spółkę z rejestr podatników VAT z 11 sierpnia 2025 r. Wykreślenia tego dokonano na podstawie art. 96 ust. 9 pkt 4 uVAT, a jako powód przyjęto niestawienie się na wezwania.
Wyjaśnić należy, że w świetle niebudzącego wątpliwości interpretacyjnych brzmienia art. 96 ust. 9 pkt 4 uVAT podstawą faktyczną czynności wykreślenia, przewidzianą w przywołanym przepisie, jest niestawianie się podatnika, albo jego pełnomocnika na wezwania do takiego stawiennictwa. Z przepisu wynika więc, że aby organ mógł zastosować dyspozycję analizowanej normy prawnej to do podatnika powinny zostać skierowane wezwania do stawiennictwa, a podatnik albo jego pełnomocnik, mimo ich prawidłowego doręczenia, na te wezwania się nie stawił.
Zauważyć trzeba, że w myśl art. 144a § 1 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2025 r., poz. 111 ze zm.; dalej: o.p. ), w przypadku doręczenia na adres do doręczeń elektronicznych, pisma doręcza się na adres do doręczeń elektronicznych wpisany do bazy adresów elektronicznych. Stosownie do art 145 § 1 o.p. pisma doręcza się stronie, a gdy strona działa przez przedstawiciela - temu przedstawicielowi.
Mając na uwadze powyższe, w okolicznościach sprawy, tylko wezwanie z 13 maja 2025 r. zostało prawidłowo skierowane na adres do doręczeń elektronicznych spółki. Wezwania z 6 czerwca 2025 r. i 25 czerwca 2025 r. organ podatkowy skierował na adres osoby fizycznej, pełniącej funkcję członka zarządu spółki (prezesa). Taki sposób kierowania przez organ wezwań (pism z 6 czerwca 2025 r. i 25 czerwca 2025 r.), nie odpowiadał warunkom wynikającym z wyżej powołanych przepisów regulujących zasady doręczania pism. W świetle opisanego sposobu doręczania pism przez NUS wyjaśnić należy, że członek zarządu spółki nie jest jej przedstawicielem, o którym stanowi art. 145 § 1 o.p. W konsekwencji, tak skierowane pisma nie mogłyby stanowić podstawy do wyciągania negatywnych konsekwencji w stosunku do spółki, w przypadku braku przez nią reakcji na wezwanie organu.
Przede wszystkim jednak z akt sprawy nie wynika aby spółka była wzywana przez organ podatkowy do "stawienia się". Z pisma, które zostało skierowane i doręczone na adres do doręczeń elektronicznych spółki, wynika, że spółkę wezwano do złożenia brakującej deklaracji CIT-8 za 2024 r. Z pism skierowanych na adres do doręczeń elektronicznych jej prezesa wynika natomiast, że w wezwaniu oczekiwano złożenia wyjaśnień lub złożenia deklaracji CIT - 8 za 2024 r.
Tymczasem stosownie do brzmienia art. 155 § 1 o.p., organ podatkowy może wezwać stronę lub inne osoby do złożenia wyjaśnień, zeznań, przedłożenia dokumentów lub dokonania określonej czynności osobiście, przez pełnomocnika lub na piśmie, jeżeli jest to niezbędne dla wyjaśnienia stanu faktycznego lub rozstrzygnięcia sprawy. Z kolei w myśl art. 159 § 1 pkt 4 o.p., w wezwaniu należy wskazać czy osoba wezwana powinna stawić się osobiście lub przez pełnomocnika, czy też może złożyć wyjaśnienie lub zeznanie na piśmie.
Podkreślić więc trzeba, że w wezwaniu skierowanym do skarżącej, ani w wezwaniach skierowanych do członka jej zarządu organ nie wskazał, że oczekuje złożenia deklaracji (w pierwszym przypadku) albo wyjaśnień lub deklaracji (w przypadku kolejnych wezwań) po stawieniu się w urzędzie skarbowym. Więcej, w wezwaniach organ wprost wskazał na sposób w jaki można złożyć deklarację, tj.: elektronicznie, za pomocą formularza interaktywnego albo bezpośrednio z systemów finansowo-księgowych lub komercyjnych aplikacji online. Niewątpliwie żaden ze wskazanych w wezwaniu sposobów zachowania się zgodne z jego treścią nie wymagał stawiennictwa w urzędzie skarbowym.
Podsumowując, z treści żadnego z ww. pism nie wynika, aby organ wezwał spółkę do stawienia się w urzędzie skarbowym.
W świetle tego co zostało wyżej wyjaśnione, w okolicznościach sprawy nie została spełniona wskazana w art. 96 ust. 9 pkt 4 uVAT przesłanka "niestawienia się" na wezwanie naczelnika urzędu skarbowego, a zatem brak było podstaw do wykreślenia, ze wskazanego przez organ powodu, spółki z rejestru jako podatnika VAT.
Mając na uwadze przedstawione powyżej okoliczności, świadczące o naruszeniu art. 96 ust. 9 pkt 4 uVAT, Sąd na mocy art. 146 § 1 p.p.s.a. oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. stwardził bezskuteczność zaskarżonej czynności wykreślenia spółki z rejestru podatników VAT.
O kosztach postępowania sądowego (697 zł) Sąd orzekł na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a., zasądzając na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw, uwzględniając uiszczony wpis od skargi (200 zł), opłatę skarbową od dokumentu stwierdzającego udzielenie pełnomocnictwa (17 zł) oraz wynagrodzenie profesjonalnego pełnomocnika w postępowaniu przed sądem administracyjnym pierwszej instancji (480 zł), ustalone według stawki z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz.U. z 2023 r., poz. 1964, ze zm.).