I SA/Wr 651/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSpółka P sp. z o.o. wniosła skargę na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej (DIAS) utrzymujące w mocy postanowienie Naczelnika Dolnośląskiego Urzędu Skarbowego w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym. Głównym argumentem skarżącej było nieskuteczne doręczenie zaskarżonego postanowienia drogą elektroniczną, co miało skutkować jego nieistnieniem w obrocie prawnym i niedopuszczalnością środka zaskarżenia. Skarżąca podnosiła, że mimo wysłania pisma na adres ePUAP, nie wygenerowano Urzędowego Poświadczenia Doręczenia (UPD) ani Urzędowego Poświadczenia Odbioru (UPO), a samo pismo nie zostało podpisane kwalifikowanym podpisem elektronicznym. DIAS argumentował, że brak UPD nie jest równoznaczny z brakiem doręczenia, zwłaszcza gdy strona zapoznała się z treścią pisma i wniosła skargę w terminie. Sąd administracyjny we Wrocławiu uznał jednak, że skuteczne doręczenie jest instytucją prawa procesowego, a jego brak, niezależnie od konsekwencji dla strony, czyni akt administracyjny nieistniejącym w obrocie prawnym. Ponieważ organ nie przedstawił dowodu skutecznego doręczenia, a jedynie zrzut z ekranu wskazujący na wysyłkę, sąd odrzucił skargę jako przedwczesną i niedopuszczalną, powołując się na art. 58 § 1 pkt 6 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalanie skuteczności doręczeń elektronicznych w postępowaniu administracyjnym i sądowoadministracyjnym, zwłaszcza w kontekście problemów technicznych z ePUAP i braku UPO/UPD.
Orzeczenie dotyczy specyfiki doręczeń elektronicznych za pośrednictwem ePUAP i może wymagać analizy w kontekście innych form doręczeń lub zmian w przepisach.
Zagadnienia prawne (3)
Czy brak urzędowego poświadczenia odbioru (UPO) lub urzędowego poświadczenia doręczenia (UPD) przy doręczeniu elektronicznym przez ePUAP czyni pismo niedoręczonym i tym samym niedopuszczalnym środek zaskarżenia?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, brak skutecznego doręczenia, potwierdzonego odpowiednim dokumentem, czyni akt administracyjny nieistniejącym w obrocie prawnym, a w konsekwencji skargę na taki akt niedopuszczalną i przedwczesną.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że skuteczne doręczenie jest instytucją prawa procesowego, a jego brak, niezależnie od tego, czy strona zapoznała się z treścią pisma, powoduje, że akt administracyjny nie wchodzi do obrotu prawnego. Brak UPD lub UPO uniemożliwia ustalenie daty doręczenia, co jest kluczowe dla oceny dopuszczalności i terminowości środka zaskarżenia.
Czy zapoznanie się przez stronę z treścią postanowienia, mimo braku formalnego doręczenia, może być uznane za skuteczne doręczenie?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, zapoznanie się z treścią pisma nie zastępuje formalnego doręczenia, które musi spełniać wymogi prawne, w tym być potwierdzone odpowiednim dokumentem.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że ocena skuteczności doręczenia ma charakter zero-jedynkowy. Nawet jeśli strona miała możliwość zapoznania się z treścią postanowienia, to brak formalnego doręczenia, zgodnie z przepisami, oznacza, że postanowienie nie weszło do obrotu prawnego.
Czy problemy techniczne przy wysyłce elektronicznej usprawiedliwiają brak urzędowego poświadczenia doręczenia (UPD) i czy mogą wpływać na ocenę skuteczności doręczenia?
Odpowiedź sądu
Problemy techniczne mogą być przyczyną braku UPD, ale nie usprawiedliwiają uznania doręczenia za skuteczne, jeśli nie zostaną spełnione wymogi prawne.
Uzasadnienie
Sąd wskazał, że organ nie wykazał, na czym polegały problemy techniczne i czy dotyczyły one wyłącznie uzyskania UPD, czy samej wysyłki. Brak UPD uniemożliwia ustalenie daty doręczenia, a sąd nie może relatywizować doręczenia ze względu na konsekwencje dla strony.
Przepisy (22)
Główne
p.p.s.a. art. 53 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie.
p.p.s.a. art. 58 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd odrzuca skargę, jeżeli z innych przyczyn wniesienie skargi jest niedopuszczalne.
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 58 § 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd odrzuca skargę postanowieniem.
k.p.a. art. 110 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Organ administracji publicznej, który wydał decyzję, jest nią związany od chwili jej doręczenia lub ogłoszenia, o ile kodeks nie stanowi inaczej. Przepis ma odpowiednie zastosowanie do postanowień.
k.p.a. art. 39 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Organ administracji publicznej doręcza pisma na adres do doręczeń elektronicznych, chyba że doręczenie następuje na konto w systemie teleinformatycznym organu albo w siedzibie organu.
k.p.a. art. 391 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
W przypadku doręczenia elektronicznego, pisma doręcza się na adres do doręczeń elektronicznych wskazany w podaniu.
k.p.a. art. 394
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
W przypadku doręczenia elektronicznego, do ustalenia dnia doręczenia korespondencji stosuje się przepis art. 42 ustawy z dnia 18 listopada 2020 r. o doręczeniach elektronicznych.
u.d.e. art. 41 § 1
Ustawa z dnia 18 listopada 2020 r. o doręczeniach elektronicznych
Dowód otrzymania jest wystawiany po odebraniu korespondencji, wpłynięciu na adres podmiotu publicznego, lub upływie 14 dni od wpłynięcia na adres podmiotu niepublicznego.
u.d.e. art. 42 § 1
Ustawa z dnia 18 listopada 2020 r. o doręczeniach elektronicznych
Korespondencja jest doręczona w chwili odebrania wskazanej w dowodzie otrzymania.
u.d.e. art. 147 § 3
Ustawa z dnia 18 listopada 2020 r. o doręczeniach elektronicznych
Doręczenie korespondencji nadanej przez podmiot publiczny przez ePUAP do osoby fizycznej lub podmiotu niebędącego podmiotem publicznym jest równoważne z publiczną usługą rejestrowanego doręczenia elektronicznego.
u.d.e. art. 147 § 4
Ustawa z dnia 18 listopada 2020 r. o doręczeniach elektronicznych
Urzędowe poświadczenie odbioru (UPO) jest równoważne dowodowi otrzymania.
Rozporządzenie Prezesa Rady Ministrów z 14 września 2011 r. w sprawie sporządzania i doręczania dokumentów elektronicznych... art. 14
Poświadczenie doręczenia jest udostępniane przez system teleinformatyczny i zawiera dane dotyczące doręczenia.
Rozporządzenie Prezesa Rady Ministrów z 14 września 2011 r. w sprawie sporządzania i doręczania dokumentów elektronicznych... art. 15
Adresat potwierdza odbiór dokumentu elektronicznego przez podpisanie poświadczenia doręczenia kwalifikowanym podpisem elektronicznym albo profilem zaufanym ePUAP.
Rozporządzenie Prezesa Rady Ministrów z 14 września 2011 r. w sprawie sporządzania i doręczania dokumentów elektronicznych... art. 16
Po opatrzeniu poświadczenia doręczenia podpisem elektronicznym, system udostępnia adresatowi dokument i poświadczenie, a organowi doręczającemu podpisane poświadczenie.
u.p.e.a. art. 18
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
W sprawach nieuregulowanych w ustawie, stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego.
p.u.s.a. art. 1 § 1
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej.
p.u.s.a. art. 1 § 2
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem.
p.p.s.a. art. 3 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie.
p.p.s.a. art. 3 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty.
p.p.s.a. art. 120
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.
k.p.a. art. 124 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Postanowienie powinno zawierać oznaczenie organu, datę wydania, oznaczenie strony, podstawę prawną, rozstrzygnięcie, pouczenie oraz podpis.
k.p.a. art. 126
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Art. 110 § 1 k.p.a. ma odpowiednie zastosowanie do postanowień.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak skutecznego doręczenia aktu administracyjnego, potwierdzonego urzędowym poświadczeniem, czyni go nieistniejącym w obrocie prawnym. • Skuteczne doręczenie jest instytucją prawa procesowego, a jego brak, niezależnie od zapoznania się strony z treścią pisma, powoduje niedopuszczalność środka zaskarżenia.
Odrzucone argumenty
Argument organu, że brak UPD nie jest istotny, gdy strona zapoznała się z treścią pisma i wniosła skargę w terminie. • Argument organu, że problemy techniczne usprawiedliwiają brak UPD i nie wpływają na skuteczność doręczenia.
Godne uwagi sformułowania
Decyzja niedoręczona stronie jest decyzją nieistniejącą z prawnego punktu widzenia. • Ocena skuteczności doręczenia ma charakter 'zero-jedynkowy'. • Relatywizowanie doręczenia ze względu na konsekwencje naruszenia przepisów o doręczeniach dla strony postępowania, w szczególności ocena jego skuteczności na podstawie działań strony podjętych post factum, nie jest dopuszczalne.
Skład orzekający
Tadeusz Haberka
przewodniczący sprawozdawca
Łukasz Cieślak
asesor
Jarosław Horobiowski
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalanie skuteczności doręczeń elektronicznych w postępowaniu administracyjnym i sądowoadministracyjnym, zwłaszcza w kontekście problemów technicznych z ePUAP i braku UPO/UPD."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyfiki doręczeń elektronicznych za pośrednictwem ePUAP i może wymagać analizy w kontekście innych form doręczeń lub zmian w przepisach.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu doręczeń elektronicznych i potencjalnych pułapek proceduralnych związanych z ePUAP, co jest bardzo istotne dla praktyków.
“Elektroniczne doręczenie nie zawsze oznacza skuteczne: WSA odrzuca skargę z powodu braku UPO.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.