I SA/Wr 651/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny we WrocławiuWrocław2023-10-10
NSApodatkoweWysokawsa
interpretacja indywidualnaVATzwolnieniezdarzenie przyszłeplan zagospodarowania przestrzennegoodmowa wszczęcia postępowaniaOrdynacja podatkowastan faktyczny

WSA we Wrocławiu uchylił postanowienie Dyrektora KIS o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie interpretacji podatkowej, uznając, że organ błędnie zinterpretował pojęcie 'zdarzenia przyszłego'.

Skarżący złożył wniosek o interpretację indywidualną dotyczącą zwolnienia z VAT przy sprzedaży działek, przedstawiając dwa warianty stanu faktycznego w zależności od przyszłego planu zagospodarowania przestrzennego. Dyrektor KIS odmówił wszczęcia postępowania, uznając, że opisane zdarzenie przyszłe jest warunkowe i zależy od działań organu trzeciego. WSA we Wrocławiu uchylił postanowienie organu, stwierdzając, że organ błędnie zinterpretował pojęcie 'zdarzenia przyszłego' i nie powinien odmawiać wydania interpretacji tylko dlatego, że stan faktyczny jest hipotetyczny lub zależy od działań innych podmiotów.

Sprawa dotyczyła skargi M. P. na postanowienie Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej (DKIS) o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie wydania interpretacji indywidualnej. Wnioskodawca opisał okoliczności nabycia nieruchomości i zadał pytanie dotyczące możliwości zastosowania zwolnienia od podatku VAT przy sprzedaży działek, uwzględniając dwa scenariusze: jeden, w którym będzie obowiązywał miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego (MPZP), i drugi, w którym MPZP nie będzie obowiązywał. DKIS odmówił wszczęcia postępowania, argumentując, że opisane zdarzenie przyszłe jest warunkowe i zależy od działań organu prawodawczego, co uniemożliwia wydanie interpretacji indywidualnej w rozumieniu Ordynacji podatkowej. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu uznał skargę za zasadną. Sąd podkreślił, że instytucja interpretacji indywidualnej ma charakter informacyjny i gwarancyjny, a wniosek może dotyczyć zdarzeń przyszłych. WSA stwierdził, że organ błędnie zinterpretował pojęcie 'zdarzenia przyszłego', nadużywając prawa poprzez wezwanie do uzupełnienia wniosku w sposób trywializujący pytanie podatnika. Sąd wskazał, że organ nie powinien domniemywać ani modyfikować stanu faktycznego przedstawionego przez wnioskodawcę, a jedynie ocenić przedstawione stanowisko. W związku z tym, WSA uchylił zaskarżone postanowienie DKIS oraz poprzedzające je postanowienie, zasądzając jednocześnie od organu na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania sądowego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, organ nie może odmówić wszczęcia postępowania w takiej sytuacji. Opis zdarzenia przyszłego, nawet jeśli jest warunkowy lub zależy od działań innych podmiotów, stanowi podstawę do wydania interpretacji, a organ nie powinien domniemywać ani modyfikować stanu faktycznego przedstawionego przez wnioskodawcę.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że pojęcie 'zdarzenia przyszłego' w Ordynacji podatkowej obejmuje również sytuacje, których wystąpienie zależy od działań organów trzecich. Organ interpretacyjny ma obowiązek ocenić przedstawione przez wnioskodawcę stanowisko, a nie odmawiać wydania interpretacji z powodu niepewności co do przyszłego stanu faktycznego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (18)

Główne

O.p. art. 14b § 3

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

O.p. art. 14g § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

Pomocnicze

O.p. art. 169 § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

O.p. art. 14b § 2

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

O.p. art. 14c § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

O.p. art. 14c § 2

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

O.p. art. 14h

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

O.p. art. 165a § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

p.u.s.a. art. 1 § 1

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych

p.u.s.a. art. 1 § 2

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych

p.p.s.a. art. 145 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 146 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 200

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 205 § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 209

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 16 sierpnia 2018 r. w sprawie wynagrodzenia za czynności doradcy podatkowego w postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. 2 § 1

u.p.d.o.f. art. 5a § 38-40

Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych

u.p.t.u. art. 43 § 1

Ustawa o podatku od towarów i usług

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organ błędnie zinterpretował pojęcie 'zdarzenia przyszłego', odmawiając wydania interpretacji z powodu warunkowości stanu faktycznego. Organ nie powinien domniemywać ani modyfikować stanu faktycznego przedstawionego przez wnioskodawcę. Wezwanie organu do uzupełnienia wniosku miało trywializujący charakter i stanowiło nadużycie prawa.

Godne uwagi sformułowania

organ interpretacyjny nierzadko per fas et nefas dąży do niewydania interpretacji lub jej wydania w postaci dokumentu praktycznie bezużytecznego. Na krytyczną uwagę zasługuje upowszechniająca się praktyka wzywania podatników do usunięcia braku wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej poprzez uzupełnienie opisu stanu faktycznego o okoliczność, która trywializuje pytanie podatnika (czyni odpowiedź na nie oczywistą). Działanie takie, formalnie oparte na art. 169 § 1 w zw. z art. 14h o.p., jest jawnie niezgodne tak z celem wskazanych przepisów, jak i nadrzędnym celem całej regulacji interpretacji indywidualnych.

Skład orzekający

Dagmara Stankiewicz-Rajchman

przewodniczący

Marta Semiczek

sprawozdawca

Łukasz Cieślak

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia 'zdarzenia przyszłego' w kontekście wniosków o interpretacje indywidualne oraz krytyka praktyki organów podatkowych w tym zakresie."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji związanej z planowaniem przestrzennym, ale ogólne zasady dotyczące interpretacji przepisów i roli organów są szeroko stosowalne.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak organy podatkowe mogą nadużywać procedur, aby uniknąć wydawania interpretacji, co jest frustrujące dla podatników. Sąd jasno wskazuje na te nieprawidłowości.

Czy organ podatkowy może ukryć się za 'zdarzeniem przyszłym', by nie udzielić odpowiedzi?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Wr 651/22 - Wyrok WSA we Wrocławiu
Data orzeczenia
2023-10-10
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2022-09-21
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Sędziowie
Dagmara Stankiewicz-Rajchman /przewodniczący/
Łukasz Cieślak
Marta Semiczek /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6110 Podatek od towarów i usług
6560
Hasła tematyczne
Podatkowe postępowanie
Skarżony organ
Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej
Treść wyniku
*Uchylono postanowienie I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2021 poz 1540
art. 14b par. 3,  art. 14g par. 1,  art. 169 par. 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.
Dz.U. 2020 poz 1426
art. 5a pkt 38-40
Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Dagmara Stankiewicz-Rajchman, Sędziowie: sędzia WSA Marta Semiczek (sprawozdawca), asesor WSA Łukasz Cieślak, Protokolant: starszy specjalista Edyta Luniak, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 10 października 2023 r. sprawy ze skargi M. P. na postanowienie Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia 21 lipca 2022 r. nr 0114-KDIP1-1.4012.248.2022.1.MŻ/RM w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej I. uchyla zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z 6 maja 2022 r. znak 0114-KDIP1-1.4012.248.2022.1.MŻ; II. zasądza od Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej na rzecz strony skarżącej kwotę 597 (słownie: pięćset dziewięćdziesiąt siedem) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej utrzymał w mocy własne postanowienie z 6 maja 2022 r. znak 0114-KDIP1-1.4012.248.2022.1.MŻ o odmowie wydania interpretacji indywidualnej w części odnoszącej do możliwości zastosowania zwolnienia od podatku VAT dla dostawy wymienionych we wniosku działek.
Wnioskodawca opisał okoliczności związane z nabyciem nieruchomości i zadał dwa pytania w zakresie opodatkowania ewentualnej sprzedaży działek podatkiem VAT. Przy czym pytanie drugie brzmiało "W przypadku uznania przez organ podatkowy, iż Wnioskodawca działa w charakterze podatnika podatku od towarów i usług w ramach omawianej transakcji, czy sprzedaż będzie podlegała zwolnieniu od podatku od towarów i usług jako dostawa terenu niezabudowanego zgodnie z art. 43 ust. 1 pkt 9 ustawy o podatku od towarów i usług?"
Organ wezwał wnioskodawcę do uzupełnienia braków formalnych wniosku m.in. doprecyzowanie stanu faktycznego przez wskazanie czy w dacie sprzedaży będzie dla działek obowiązywał plan zagospodarowania przestrzennego.
W odpowiedzi na wezwanie Wnioskodawca wyjaśnił, że nie ma obecnie możliwości jednoznacznej odpowiedzi na pytanie co do tego, czy na dzień sprzedaży nieruchomości będzie dla tych gruntów obowiązywał miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego. Zależy to bowiem wyłącznie od odpowiednich organów prawodawczych, na których działanie Strona nie ma (i nie może mieć) żadnego wpływu. Nie sposób także w związku z tym stwierdzić, jakie będzie wynikało z niego przeznaczenie dla poszczególnych działek. Aktualnie przedmiotowe działki nie są obecnie objęte MPZP.
W związku z powyższym wniósł o ocenę przedstawionego we wniosku o wydanie interpretacji stanowiska wnioskodawcy zarówno w sytuacji, w której w momencie sprzedaży przedmiotowe działki nie będą objęte MPZP, jak i w sytuacji, w której przedmiotowe działki będą objęte MPZP, który będzie dla tych działek przewidywał zastosowanie analogiczne jak przewidziane w opisanym we wniosku Studium (czyli będą to tereny przemysłowe).
DKIS powołując przepisy ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2021 r. poz. 1540 ze zm.) oraz poglądy doktryny i orzecznictwa wywodził, że gdy mowa jest o zdarzeniu przyszłym - w kontekście interpretacji indywidualnej - dotyczy to takiej sprawy, która ma zaistnieć w przyszłości, a nie takiej która potencja może wystąpić. Można zatem stwierdzić, że ustawodawca używając sformułowania "zdarzenie przyszłe" zawarł w tym warunek, że obiektywnie musi być wysokie prawdopodobieństwo wystąpienia sytuacji, która ma dopiero wystąpić, na tle której ma być wydana interpretacja. Inaczej mówiąc "zdarzenie przyszłe" na tle, którego może być wydana interpretacja to w istocie taka sytuacja, którą wyniku podjętych przez wnioskodawcę działań, winna nastąpić.
W ocenie organu zdarzeniami przyszłymi w powyższym rozumieniu nie jest zagadnienie objęte analizowanym wnioskiem. Wnioskodawca wydania interpretacji indywidualnej do okoliczności, których zasadniczy element został oparty na potencjalnym działaniu organu administracji publicznej. Przedstawione zdarzenie przyszłe należy traktować jako warunkowe i to uzależnione od działań podmiotu trzeciego, jakim jest organ prawodawczy wydający decyzję o miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego. Uniemożliwia to wydanie interpretacji indywidualnej. W tej sytuacji nie mamy bowiem do czynienia ze "zdarzeniem przyszłym" w rozumieniu art. 14b § 2 Ordynacji podatkowej, lecz z pewną sytuacją, która potencjalnie może wystąpić, a jej wystąpienie nie zależy od działań podjętych przez Wnioskodawcę jako Sprzedającego.
Rozpoznając zażalenie wniesione na to postanowienie DKIS podtrzymał wyrażone wcześniej stanowisko.
Podkreślił, że zastosowanie się przez wnioskodawcę (zainteresowanych) do uzyskanej interpretacji (tj. zachowanie się w sposób wskazany w niej jako prawidłowy) jest natomiast możliwe wyłącznie wówczas, gdy rzeczywiście zaistniały stan faktyczny jest tożsamy ze stanem faktycznym lub zdarzeniem przyszłym przedstawionym we wniosku o jej wydanie.
Okoliczności takie, jak nieprecyzyjne, hipotetyczne i wariantowe sformułowanie wniosku (zdarzenia przyszłego) mają wpływ na kwestię możliwości skorzystania z ochrony prawnej przewidzianej przepisami ustawy Ordynacja podatkowa. Podany we wniosku stan faktyczny (zdarzenie przyszłe), stanowiąc jedyną faktyczną podstawę wydanej interpretacji indywidualnej, wyznacza zatem granice, w jakich interpretacja będzie mogła wywołać określone w ustawie skutki prawne.
W Skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego Skarżący zarzucił:
- naruszenie art. 14b § 2 O.p. przez błędne rozumienie użytego w tym przepisie stwierdzenia "zdarzenie przyszłe" a w konsekwencji uznanie, że przedmiotem (podstawą) interpretacji indywidualnej nie może być okoliczność, która dopiero ma zaistnieć; a nie jest znana Wnioskodawcy, co miało istotny wpływ na wynik sprawy;
- naruszenie art. 14b § 1 O.p. w związku z art. 165a § 1 O.p. w związku z art. 14h O.p. przez uznanie, że złożony przez Stronę wniosek obarczony jest nieusuwalnym brakiem formalnym i jako taki nie może stanowić podstawy do wydania interpretacji indywidualnej, mimo iż okoliczności te są nieznane Wnioskodawcy i ich ukształtowanie jest wynikiem działania organu władzy publicznej, co miało istotny wpływ na wynik sprawy;
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje:
Skarga jest zasadna.
Na wstępie należy podkreślić, iż zakres kontroli sprawowanej przez wojewódzkie sądy administracyjne określa ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 2492).) stanowiąc w art. 1 § 1 i § 2, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach tej kontroli sąd stosuje środki przewidziane w art. 145-150 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. 2023 r. poz. 259 z późn. zm.– w skrócie p.p.s.a.). Powyższe oznacza, że zaskarżony akt administracyjny może zostać wzruszony przez sąd tylko wówczas, gdy narusza prawo w sposób określony w powołanej ustawie; w przeciwnym razie skarga podlega oddaleniu. Sąd uchyla zaskarżoną decyzję, jeśli stwierdzi, że wydano ją z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub z naruszeniem prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy - art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i lit. c) p.p.s.a.
W toku sądowej kontroli zaskarżonego postanowienia, przeprowadzonej na podstawie kryterium zgodności z prawem, istotna w sprawie była ocena zasadności stanowiska Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej, który uznał, że w sprawie istnieją podstawy do odmowy wszczęcia postępowania. Zdaniem organu II instancji, mimo udzielenia przez Skarżącego odpowiedzi na wezwanie organu, przy uwzględnieniu treści zadanych pytań, Skarżący nie wywiązał się z wynikającego z art. 14b § 3 O.p. obowiązku wyczerpującego przedstawienia zaistniałego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego. W ocenie organu brak jednoznacznego wyjaśnienia wszystkich kwestii, będących przedmiotem pytań zadanych przez organ w wezwaniu, uniemożliwia wydanie interpretacji indywidualnej w tym zakresie.
Według przeciwnego stanowiska Skarżącego, po udzieleniu odpowiedzi na wezwanie organu, strona w sposób precyzyjny sformułowała stan faktyczny oraz przedstawiła własne stanowisko w sprawie oceny prawnej tego stanu i zdarzenia przyszłego. W ocenie Skarżącego wniosek przedstawił opis zdarzenia przyszłego dotyczącego sprzedaży określonego typu nieruchomości, a nie konkretnych nieruchomości.
W ocenie Sądu wydane postanowienie narusza prawo, a argumentacja Skarżącego zasługuje na uwzględnienie.
Na wstępie rozważań zwrócić należy uwagę na charakter postępowania wywołanego wnioskiem o wydanie indywidualnej interpretacji prawa podatkowego, cel wydania interpretacji indywidualnej i jej istotne cechy. W orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się m.in., że indywidualna interpretacja prawa podatkowego nie jest aktem administracyjnym, a więc nie rozstrzyga o prawach i obowiązkach jej adresata. Jest to czynność, która nie dotyczy uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, a tylko o nich się wypowiada. Polega ona bowiem wyłącznie na udzieleniu informacji, nie wiąże się z przyznaniem, stwierdzeniem albo uznaniem uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Wydanie indywidualnej interpretacji prawa podatkowego nie tworzy w stosunku do jej adresata jakichkolwiek prawnie znaczących uprawnień i/lub obowiązków. Tworzy jedynie stan udzielenia informacji o możliwościach stosowania i wykładni prawa, do której jej adresat może się zastosować, choć niewątpliwie nie ma takiego obowiązku. Na etapie uzyskiwania interpretacji dochodzi jedynie do niewiążącej "wymiany poglądów" na możliwość zastosowania konkretnych przepisów prawa podatkowego do pewnego stanu faktycznego (por. wyrok NSA z dnia 3 czerwca 2014 r., sygn. akt II FSK 1550/12, dostępny na stronie internetowej: orzeczenia.nsa.gov.pl i powołane tam orzecznictwo).
Odnosząc się natomiast do charakteru postępowania interpretacyjnego z punktu widzenia podatnika, zwrócić należy uwagę, że w celu zabezpieczenia swojego interesu prawnego, zainteresowany (wnioskodawca) ma prawo oczekiwać wyjaśnienia przez właściwy organ nasuwającej się wątpliwości regulacji ukształtowanej przepisami prawa podatkowego. Dlatego w orzecznictwie akcentuje się także, że instytucja indywidualnych interpretacji przepisów prawa podatkowego pełni dwie funkcje, tj.:
1) informacyjną, ponieważ ma na celu usunięcie ewentualnych wątpliwości, co do prawno-podatkowych skutków dotyczących zastosowania konkretnego przepisu prawa podatkowego w konkretnym stanie faktycznym oraz
2) gwarancyjną, ponieważ chroni podmiot, który zastosował się do wydanej w jego sprawie interpretacji indywidualnej przed ewentualnymi negatywnymi skutkami wynikającymi z zastosowania się do jej treści.
Ponadto wskazuje się też, że wniosek zainteresowanego o wydanie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego, składany w jego indywidualnej sprawie, może dotyczyć zaistniałego stanu faktycznego lub zdarzeń przyszłych (art. 14b § 2 O.p.). Stosownie zaś do art. 14b § 3 tej ustawy, składający wniosek obowiązany jest do wyczerpującego przedstawienia zaistniałego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego oraz do przedstawienia własnego stanowiska w sprawie oceny prawnej tego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego. Organ wydający interpretację indywidualną dokonuje oceny stanowiska wnioskodawcy i przedstawia jej uzasadnienie prawne, a w przypadku oceny negatywnej - wskazuje stanowisko prawidłowe wraz z uzasadnieniem prawnym (art. 14c § 1 - § 2 O.p.). Podkreśla się ponadto, że pojęcie indywidualnej interpretacji prawa podatkowego, którym posługują się przepisy O.p., nie jest tożsame z pojęciem wykładni prawa, ani też nawet interpretacji rozumianej, jako wynik przeprowadzonej wykładni. Postępowanie, które jest prowadzone w sprawie wydania pisemnej interpretacji prawa podatkowego jest postępowaniem, w którym organ uprawiony do jej wydania ma udzielić podatnikowi informacji w zakresie zastosowania i wykładni prawa podatkowego w przedstawionym przez podatnika stanie faktycznym sprawy.
Jak już wyżej wskazano, przepis art. 14b § 3 O.p. nakłada na składającego wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej obowiązek wyczerpującego przedstawienia stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego oraz do przedstawienia własnego stanowiska w sprawie oceny tego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego. W judykaturze wyrażono pogląd, że wyczerpująco przedstawiony stan faktyczny to taki, na podstawie którego można w sposób pewny i nieuzasadniający żadnych przedmiotowych wątpliwości, udzielić informacji w zakresie możliwości zastosowania prawa podatkowego w indywidualnej sprawie. Stan faktyczny musi więc być opisany w sposób konkretny i jednoznaczny (por. wyrok WSA w Krakowie z dnia 19 lutego 2014 r., sygn. akt I SA/Kr 1803/13, dostępny na stronie internetowej: orzeczenia.nsa.gov.pl). Organ podatkowy nie może domniemywać intencji podatnika ani za podatnika ustalać stanu faktycznego (zdarzenia przyszłego), uzupełniać, zmieniać, weryfikować, czy oceniać jego zgodność z rzeczywistością. Skutkiem tego, ani organ wydający interpretację, ani sąd administracyjny ją kontrolujący, nie mogą przyjmować własnych ustaleń faktycznych, odmiennych od okoliczności przedstawionych przez wnioskodawcę (por. uchwała siedmiu sędziów NSA z dnia 12 grudnia 2011 r., II FPS 2/11; wyrok WSA w Szczecinie z dnia 24 kwietnia 2014 r., sygn. akt I SA/Sz 268/14; dostępne na stronie internetowej:orzeczenia.nsa.gov.pl).
Podkreślenia, jednakże wymaga, że na podstawie art. 169 § 1 i 2 w zw. z art. 14h O.p., organ podatkowy może żądać uzupełnienia braków formalnych pisma, jakim jest wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej, w zakresie elementów wskazanych w art. 14b § 3 O.p., tj. elementów stanu faktycznego (zdarzenia przyszłego). Należy przy tym zastrzec, że organ w trybie art. 169 § 1 O.p. nie może żądać od wnioskodawcy modyfikowania stanu faktycznego (zdarzenia przyszłego) przedstawionego we wniosku o wydanie interpretacji, ani przedstawionej we wniosku oceny prawnej stanu faktycznego (zdarzenia przyszłego). W tym trybie organ podatkowy może żądać jedynie uzupełnienia wniosku o takie elementy, bez których nie jest możliwa ocena czy stanowisko przedstawione we wniosku i jego ocena prawna są prawidłowe, czy też błędne. Należy zauważyć, że owe elementy organ wydający interpretację winien precyzyjnie wskazać w wezwaniu, wyjaśniając, dlaczego ich brak uniemożliwia wydanie interpretacji indywidualnej. Wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej, który nie spełnia wymogów określonych w art. 14b § 3 O.p., zgodnie z art. 14g § 1 O.p., pozostawia się bez rozpatrzenia.
W orzecznictwie wskazuje się, że "Związanie organu interpretacyjnego treścią wniosku oznacza, iż w jednoinstancyjnym postępowaniu interpretacyjnym bazuje on wyłącznie na takim opisie stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego, jakie przedstawi zainteresowany. Często może on być wielowątkowy i skomplikowany, jak również może dotyczyć zdarzeń dopiero planowanych. Nie daje to jednak organowi interpretacyjnemu uprawnienia do modyfikacji tego stanu faktycznego, uzupełniania go czy jakiejkolwiek innej ingerencji." (Wyrok WSA w Gdańsku z 7.06.2022 r., I SA/Gd 217/22, LEX nr 3363268.)
W ocenie Sądu, mając na uwadze powyższe nie zasadne jest stanowisko organu zawarte w zaskarżonym postanowieniu.
Stanowisko organu opiera się na stwierdzeniu, że w niniejszej sprawie nie można wydać interpretacji bowiem zdarzenie przyszłe, o którym mowa w art. 14b § 2 O.p. dotyczyć ma zdaniem organu jedynie sytuacji związanych z działaniem Wnioskodawcy, zaś w niniejszej sprawie działanie przyszłe dotyczy rozstrzygnięcia podmiotu trzeciego, jakim jest organ administracji publicznej. Rozstrzygnięcie to jest natomiast na obecnym etapie nie do przewidzenia, co sprawia, że organ nie jest w stanie wydać konkretnego i zindywidualizowanego rozstrzygnięcia.
Tymczasem, w ocenie Sądu, podatnik we wniosku uzupełnionym w odpowiedzi na wezwanie podał w istocie dwa rozłączne i wykluczające się stany faktyczne i żądał oceny prawidłowości swego stanowiska odrębnie w każdym z tych stanów. Przepisy ordynacji podatkowej nie zawierają wymagania, aby opisane zdarzenie przyszłe dotyczyło wyłącznie działań wnioskodawcy. O ile działania innych podmiotów mają wpływ na obowiązki podatkowe wnioskodawcy opis takich działań jest elementem stanu faktycznego.
Wskazać należy, że w wypadku pytania o zdarzenia przyszłe zawsze istnieje pewien margines niepewności co do ich zaistnienia. Sama okoliczność czy wnioskodawca przystąpi do sprzedaży posiadanych działek jest również uzależniona od różnych okoliczności, które obecnie mogą być niepewne lub mogą się nie ziścić.
Wbrew stanowisku organu wnioskodawca nie oczekiwał w sprawie na odpowiedź jaki sposób przeprowadzenia transakcji będzie dla niego najkorzystniejszy. Oczekiwał natomiast oceny swojego stanowiska co do zwolnienia z opodatkowania zarówno w wypadku istnienia MPZP jak i w wypadku jego braku.
Jest niewątpliwe, że w wypadku złożenia dwóch odrębnych wniosków, w których w jednym wskazano by na istnienie MPZP a w drugim na jego brak, organ były zobowiązany do udzielenia dwóch odrębnych interpretacji.
Słusznie wskazuje Skarżący, że wydawanie interpretacji indywidualnej oraz dochodzenie wynikającej z niej ochrony to dwa całkowicie odrębne procesy. Organ w toku tego pierwszego nie powinien mieć na uwadze tego drugiego. Nie ma bowiem żadnych wątpliwości, że to podatnik odpowiada za przedstawiony we wniosku opis zdarzenia przyszłego. Jego błędne, niewyczerpujące lub niezgodne ze stanem faktycznym przedstawienie oznacza brak ochrony wynikającej z interpretacji.
Nie oznacza to jednak, że opisane wyżej kwestie mają jakikolwiek wpływ na proces wydawania ww. interpretacji. Organ interpretacyjny winien odpowiedzieć na pytania zawarte we wniosku niezależnie od tego, czy wydają się mu one błędne lub wzajemnie sprzeczne. Możliwe jest też zadanie pytań dotyczących kilku różnych stanów faktycznych, o ile tylko zostaną dostatecznie opisane. Wiąże się to jedynie z poniesienie dodatkowych opłat.
W ocenie Sadu domaganie się od podatnika, aby jednoznacznie wskazał czy w stosunku do objętych pytaniem działek będzie obowiązywał w przyszłości MPZP stanowi nadużycie prawa ze strony organu. Mimo, że działanie takie należy jednoznacznie ocenić jako naganne, zauważalnie jest jego drastyczne nasilenie. Dostrzega to już także piśmiennictwo "W odniesieniu do wydawania interpretacji indywidualnych – organ interpretacyjny nierzadko per fas et nefas dąży do niewydania interpretacji lub jej wydania w postaci dokumentu praktycznie bezużytecznego. Na krytyczną uwagę zasługuje upowszechniająca się praktyka wzywania podatników do usunięcia braku wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej poprzez uzupełnienie opisu stanu faktycznego o okoliczność, która trywializuje pytanie podatnika (czyni odpowiedź na nie oczywistą). Działanie takie, formalnie oparte na art. 169 § 1 w zw. z art. 14h o.p., jest jawnie niezgodne tak z celem wskazanych przepisów, jak i nadrzędnym celem całej regulacji interpretacji indywidualnych. Wezwania są także używane (i nadużywane) w bliskości upływu terminu trzech miesięcy do wydania interpretacji w celu uniknięcia skutku w postaci zaistnienia w obrocie tzw. interpretacji milczącej (zgodnie z art. 14d § 1 w zw. z art. 139 § 4 o.p. okresu oczekiwania na odpowiedź wnioskodawcy na wezwanie nie wlicza się do terminu do wydania interpretacji)." (H. Filipczyk, Zakaz nadużycia prawa przez organy podatkowe, PP 2019, nr 9, s. 18-25.)
Taki właśnie trywializujący charakter miało wezwanie organu dotyczące planu zagospodarowania przestrzennego. Analiza praktyki organu interpretacyjnego pokazuje, że sprawy takie jak niniejsze traktowane są zero-jedynkowo, a kwestie związane z MPZP są właściwie jedynymi, które organy poddają analizie. Pojawienie się sytuacji nieoczywistej (np. takiej jak niniejsza, w której ta kluczowa z punktu widzenia organu kwestia jest nie do końca przesądzona) sprawia, że organ rezygnuje z jej przeanalizowania. Działanie takie stanowi zaprzeczenie informacyjnej i gwarancyjnej funkcji tej instytucji prawa.
Przy ponownym rozpatrzeniu wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej Organ uwzględni stanowisko wyrażone w niniejszym wyroku i dokona oceny stanowiska wnioskodawcy w odniesieniu do dwóch stanów faktycznych.
Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 146 § 1 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., uchylił zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie DKIS.
Na wniosek strony Skarżącego Sąd na podstawie art. 200, art. 205 § 2 i art. 209 p.p.s.a. w związku z § 2 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 16 sierpnia 2018 r. w sprawie wynagrodzenia za czynności doradcy podatkowego w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. poz. 1687). Na kwotę zasądzonych kosztów postępowania składały się: wpis sądowy w kwocie 100 zł, wynagrodzenie pełnomocnika w kwocie 480 zł oraz opłata skarbowa od pełnomocnictwa w kwocie 17 zł.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI