I SA/WR 629/23

I SA/Wr 629/23 - Wyrok WSA we Wrocławiu
Data orzeczenia
2024-02-28
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-07-26
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Sędziowie
Piotr Kieres /przewodniczący/
Tadeusz Haberka
Tomasz Trybuszewski /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych
Hasła tematyczne
Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ
Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku
*Oddalono skargę w całości
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 775
art. 138 par. 1 pkt 1,  art. 144
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.)
Dz.U. 2023 poz 2505
art. 54
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t. j.)
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Piotr Kieres Sędziowie: Sędzia WSA Tadeusz Haberka Asesor WSA Tomasz Trybuszewski (sprawozdawca) po rozpoznaniu w dniu 28 luty 2024r. w Wydziale I na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi P. sp. z o.o. z siedzibą we W. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu z dnia 23 maja 2023r. nr 0201-IEE2.7192.28.2023.2.JB w przedmiocie oddalenia skargi na czynność egzekucyjną oddala skargę w całości.
Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem z dnia 23 maja 2023r. nr 0201-IEE2.7192.28.2023.2.JB Dyrektor Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu (dalej jako : organ odwoławczy , DIAS, organ II instancji) po rozpatrzeniu zażalenia P. sp. z o.o. z siedzibą we W. (dalej jako : Strona, Skarżący, Spółka) utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego Wrocław-Psie Pole (dalej jako : organ I instancji , NUS, organ egzekucyjny) z dnia 30 marca 2023r. nr 0226-SEE.7113.60.2023.2 w przedmiocie oddalenia skargi na czynność egzekucyjną.
W uzasadnieniu DIAS przedstawił następujący stan sprawy:
NUS prowadzi wobec składników majątkowych Spółki postępowanie egzekucyjne na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] wystawionego w dniu 16.02.2023r. przez Naczelnika Dolnośląskiego Urzędu Skarbowego we Wrocławiu (dalej : NDUS), obejmującego należność z tytułu podatku od towarów i usług za okres XII/2022r. W toku postępowania organ egzekucyjny zawiadomieniem z 20.02.2023r. nr [...] dokonał zajęcia rachunku Strony w V. SA. (dalej : Bank). W odpowiedzi na zajęcie w dniu 21.02.2023 Bank poinformował organ egzekucyjny o braku środków na rachunku, a w dniu 28.02.2023 r. o rozwiązaniu umowy o prowadzenie rachunku. Zawiadomieniem nr [...] z 03.03.2023r. organ egzekucyjny dokonał zajęcia innej wierzytelności pieniężnej w NDUS. W związku ze złożonym zarzutem, postanowieniem z 22.03.2023r. nr 0226- SEE.7113.59.2023.4 organ I instancji zawiesił postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie w/w tytułu wykonawczego. W trakcie prowadzonego postępowania egzekucyjnego organ nie uzyskał żadnych kwot.
Pismem z 9.03.2023r. pełnomocnik Strony wniósł skargę na powyższą czynność egzekucyjną, zarzucając na podstawie art.54 § 1 pkt 1 ustawy z 17.06.1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. z 2023r. poz.2505 ze zm. dalej :u.p.e.a.) naruszenie art. 8 ustawy z 14.06.1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. z 2023r. poz. 775 ze zm. dalej: kpa) w związku z art.18 u.p.e.a. w związku z art.2 ustawy z dnia 2.04.1997r. Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. nr 78, poz. 483), poprzez wszczęcie postępowania egzekucyjnego wobec zaległości, której powstanie związane jest wyłącznie z działalnością tego samego wierzyciela i tego samego organu egzekucyjnego (uniemożliwienie uiszczenia zaległości z zabezpieczonego rachunku bankowego), za które odpowiedzialne jest niniejsze postępowania egzekucyjne, co za tym idzie egzekwowana w niniejszej sprawie zaległość powstała jedynie ze względu na wcześniejsze działania tych samych organów, bez jakiejkolwiek winy Spółki w tym zakresie. Powyższe zdaniem pełnomocnika Strony sprawiło, że naruszona została wyrażona w art.8 kpa i w art.2 Konstytucji RP zasada zaufania do organów państwa przez obarczenie Spółki negatywnymi konsekwencjami błędów popełnionych przez organy państwa.
W oparciu o powyższe zarzuty wniesiono o uchylenie zaskarżonej czynności egzekucyjnej w całości.
Organ egzekucyjny postanowieniem z 30.03.2023r. nr 0226-SEE.7113.60.2023.2 oddalił skargę na czynność egzekucyjną w postaci zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego w V. S.A. Organ stwierdził, że czynność została dokonana zgodnie z przepisami u.p.e.a. Wskazał także, że zastosowany środek egzekucyjny został podjęty na podstawie tytułu wykonawczego zaś samo zawiadomienie spełniało wszelkie wymogi określone przepisami prawa.
Pismem z 19.04.2023r. pełnomocnik Strony wniósł zażalenie na ww. postanowienie NUS, zarzucając naruszenie art.80 § 1 u.p.e.a. i wywodząc w uzasadnieniu takie same argumenty jak w skardze na czynność egzekucyjną.
Postanowieniem z 23 maja 2023r. DIAS utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji . W uzasadnieniu postanowienia organ ten wyjaśnił , że w sprawie nie wystąpiły okoliczności w postaci uchybień, czy nieprawidłowości popełnionych podczas realizacji badanej czynności egzekucyjnej. DIAS stwierdził, że skarga na czynność egzekucyjną przewidziana w art. 54 u.p.e.a. stanowi wyraz rozszerzenia przysługującej uczestnikowi ochrony w ramach prowadzonego postępowania egzekucyjnego. Podstawą skargi może być dokonanie czynności egzekucyjnej z naruszeniem ustawy, jak też zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego, w ramach którego dokonano czynności egzekucyjnej. W zakresie pierwszej podstawy skargi wyjaśnił, że przedmiotem skargi jest konkretna czynność egzekucyjna, a nie zasadność wszczęcia postępowania egzekucyjnego, czy też prawidłowość jego prowadzenia. W ramach skargi na czynność egzekucyjną nie mogą być badane zarzuty materialnoprawne, prowadzące do umorzenia postępowania egzekucyjnego. Organ dalej wywiódł, że celem skargi jest wyeliminowanie uchybień oraz nieprawidłowości popełnionych podczas realizacji określonej czynności egzekucyjnej. W przypadku uwzględnienia skargi nie dochodzi, w ocenie organu, do umorzenia postępowania egzekucyjnego, lecz jedynie do uchylenia określonej wadliwości czynności, bądź podjęcia działań mających na celu usunięcie nieprawidłowości o charakterze formalnym.
Organ następnie podał, że zgodnie z treścią art. 26 § 1 u.p.e.a. organ egzekucyjny wszczyna egzekucję administracyjną na wniosek wierzyciela i na podstawie wystawionego przez niego tytułu wykonawczego, sporządzonego według ustalonego wzoru. W sprawie, zdaniem organu, obie te przesłanki zostały spełnione.
DIAS wyjaśnił w dalszej kolejności, że w sprawie organ egzekucyjny dokonał zajęcia rachunku bankowego w V. S.A. na podstawie ww. zawiadomienia o zajęciu z 20.02.2023 roku, tj. z dniem doręczenia zawiadomienia o zajęciu dłużnikowi zajętej wierzytelności - ww. Bankowi w postaci elektronicznej. Zawiadomienie o zajęciu wraz z odpisem tytułu wykonawczego zostało Stronie doręczone 3.03.2023r. Organ wskazał, że do zastosowania ww. środka egzekucyjnego upoważnia organ egzekucyjny przepis art. 1a pkt 12a u.p.e.a., a tryb postępowania wskazany został w art. 80 u.p.e.a (regulującym zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego). Wskazał również, że dokonując zakwestionowanego zajęcia organ egzekucyjny prawidłowo zastosował uregulowany w tym przepisie tryb, pouczając stronę o przysługujących środkach zaskarżenia. Zatem według DIAS organ egzekucyjny stosując egzekucję z rachunku bankowego nie naruszył przepisów u.p.e.a.
Wskazano także , że w momencie zajęcia na rachunku bankowym nie było środków, co wynika z odpowiedzi Banku z 21.02.2023.
W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego Skarżący zaskarżył postanowienie DIAS w całości i zarzucił :
1. w związku z art. 54 § 1 pkt 1 u.p.e.a. naruszenie art. 80 § 1 u.p.e.a. w związku z art. 8 kpa w związku z art. 18 u.p.e.a. a także art. 2 Konstytucji RP poprzez akceptację wszczęcia postępowania egzekucyjnego wobec zaległości, której powstanie związane jest wyłącznie z działalnością tego samego wierzyciela i tego samego organu egzekucyjnego (uniemożliwienie uiszczenia zaległości z zabezpieczonego rachunku bankowego), które odpowiedzialne są za niniejsze postępowanie egzekucyjne, co za tym idzie egzekwowana w niniejszej sprawie zaległość powstała jedynie ze względu na wcześniejsze działania tych samych organów, bez jakiejkolwiek "winy" Spółki w tym zakresie, co sprawia, że naruszona została wyrażona w art. 8 KPA oraz art. 2 Konstytucji RP zasada zaufania do organów państwa poprzez obarczenie Spółki negatywnymi konsekwencjami błędów popełnionych przez organy państwa;
2. w związku z art. 54 § 1 pkt 1 u.p.e.a. w związku z 54 § 4 pkt 1 u.p.e.a. poprzez wskazanie, iż podniesienie kwestii dotyczącej wymagalności i istnienia zobowiązania podatkowego jest niedopuszczalne w ramach skargi na czynność egzekucyjną a tym samym naruszenie art. 64 ust.1 i 3 Konstytucji RP w związku z art. 84 Konstytucji RP i art. 217 Konstytucji RP, a także art. 1 Protokołu nr 1 do Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Obywatela1 w związku z art. 17 Karty Praw Podstawowych (dalej jako KPP) w związku z art. 13 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności oraz art. 26 i 27 Konwencji Wiedeńskiej o prawie traktatów poprzez uniemożliwienie Spółce skorzystanie ze skutecznego środka zaskarżenia, w stosunku do egzekwowania należności, którą Spółka próbowała uiścić samodzielnie, co jednak uniemożliwił organ egzekucyjny prowadzący postępowanie zabezpieczające, który jest organem tożsamym, co prowadzący niniejsze postępowanie egzekucyjne, a tym samym doprowadzenie do sytuacji, w której statio fisci samodzielnie kształtuje zaległe zobowiązania Spółki a nawet generuje koszty egzekucyjne,
3. naruszenie art. 54 § 1 pkt 2 u.p.e.a. poprzez akceptację sytuacji, w której organ pomimo, iż posiada zabezpieczone wszystkie środki Spółki na rachunku technicznym, próbuje egzekwować je z rachunku, z którego na podstawie wspomnianego zabezpieczenia wszystkie środki momentalnie przelewa właśnie na rachunek techniczny, co ewidentnie jest środkiem zbyt uciążliwym i podejmowanym wbrew jakiejkolwiek logice,
4. naruszenie art. 138 § 1 pkt 1 kpa oraz art. 138 § 1 pkt 2 kpa w związku z art. 144 kpa w związku z art. 18 u.p.e.a. poprzez brak uchylenia rozstrzygnięcia organu I instancji pomimo tego, że nie odpowiada ono prawu.
W oparciu o powyższe zarzuty Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i poprzedzającego go postanowienia I instancji.
W odpowiedzi na skargę DIAS wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasową argumentację .
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje :
Skarga jest bezzasadna.
Na wstępie należy przypomnieć, że stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634; dalej p.p.s.a.) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej i bada legalność zaskarżonego aktu administracyjnego stosownie do przepisu art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r. poz. 2492) nie będąc w sprawowaniu tej kontroli związany granicami skargi - zarzutami, wnioskami oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). W ramach tej kognicji Sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego postanowienia nie naruszono przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania (art. 3 § 2 pkt 3 w zw. z art. 145 p.p.s.a.). Kontrola sądowoadministracyjna sprawowana jest pod względem legalności, tj. oceny działań administracji podatkowej pod kątem przestrzegania przepisów postępowania i prawidłowości stosowanej wykładni przepisów prawa. Rola sądu administracyjnego sprowadza się do badania i ewentualnego korygowania działania lub zaniechania organów administracji publicznej, a nie zastępowania ich w załatwianiu spraw przez wydawanie końcowego rozstrzygnięcia w sprawie. Sąd administracyjny ocenia zgodność z prawem zaskarżonego aktu organu administracji publicznej, lecz nie zastępuje go w czynnościach. Przejęcie przez sąd administracyjny kompetencji organu administracji do końcowego załatwienia sprawy stanowiłoby wykroczenie poza konstytucyjnie określone granice kontroli działalności administracji publicznej (wyrok NSA z dnia 11 kwietnia 2013 r., sygn. akt II GSK 108/2012, CBOSA).
W rozpoznawanej sprawie przedmiotem sporu jest zgodność z prawem zaskarżonego postanowienia DIAS utrzymującego w mocy postanowienie NUS oddalające skargę na czynność egzekucyjną w postaci zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego.
Skarżący kwestionował co do samej zasady prawidłowość wszczęcia i prowadzenia egzekucji oraz wystawienie tytułu egzekucyjnego, w tym negował istnienie i wymagalność egzekwowanego obowiązku.
Odnosząc się do tak zarysowanego sporu, w pierwszej kolejności należy wskazać, że podstawę zaskarżonego postanowienia stanowił m.in. przepis art. 54 u.p.e.a.
W myśl § 1 wymienionego przepisu zobowiązanemu przysługuje skarga na czynność egzekucyjną organu egzekucyjnego. Podstawą skargi jest:
1) dokonanie czynności egzekucyjnej z naruszeniem ustawy;
2) zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego, w ramach którego dokonano czynności egzekucyjnej.
Zgodnie z art. 54 § 3 u.p.e.a, skargę na czynność egzekucyjną wnosi się do organu egzekucyjnego, który dokonał tej czynności, nie później niż w terminie 7 dni od dnia doręczenia zobowiązanemu odpisu dokumentu stanowiącego podstawę dokonania zaskarżonej czynności egzekucyjnej.
Skarga na czynność egzekucyjną, oparta na przesłance wynikającej z art. 54 § 1 pkt 1 u.p.e.a., jest środkiem służącym kontroli prawidłowości stosowania w postępowaniu czynności egzekucyjnych, które zmierzają do bezpośredniego wyegzekwowania należności. Ustawowa definicja środka egzekucyjnego zawarta jest w art. 1a pkt 2 u.p.e.a. W przepisie tym zdefiniowano czynność egzekucyjną jako wszelkie podejmowane przez organ egzekucyjny działania zmierzające do zastosowania lub zrealizowania środka egzekucyjnego. Samo wszczęcie postępowania egzekucyjnego (bądź zamiennie egzekucji) nie jest czynnością egzekucyjną w rozumieniu tego przepisu.
Postępowanie egzekucyjne wszczyna się na wniosek wierzyciela o wszczęcie egzekucji administracyjnej i na podstawie wystawionego przez niego tytułu wykonawczego, sporządzonego według ustalonego wzoru. Wierzyciel będący jednocześnie organem egzekucyjnym wszczyna postępowanie egzekucyjne z urzędu poprzez nadanie tytułowi wykonawczemu przez siebie wystawionemu klauzuli o skierowaniu tego tytułu do egzekucji administracyjnej.
Natomiast wszczęcie egzekucji administracyjnej następuje z chwilą zaistnienia jednego z wymienionych w art. 26 § 5 u.p.e.a. zdarzeń, tj. doręczenia zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego albo doręczenia dłużnikowi zajętej wierzytelności zawiadomienia o zajęciu wierzytelności lub innego prawa majątkowego, jeżeli to doręczenie nastąpiło przed doręczeniem zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego. Oba warunki wszczęcia egzekucji administracyjnej wymienione są na zasadzie alternatywy, w zależności od tego, które z tych zdarzeń nastąpi wcześniej. Doręczenie zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego (także zaktualizowanego) jest czynnością techniczną (materialno-techniczną), a nie czynnością egzekucyjną w rozumieniu art. 1a pkt 2 u.p.e.a., nie można jej zaskarżyć skargą, o jakiej mowa w art. 54 u.p.e.a. (wyrok NSA z dnia 8 sierpnia 2023 r., III FSK 1100/22, wyrok NSA z 11 maja 2011 r., II FSK 2135/09, www.orzeczenia.nsa.gov.pl - dalej CBOSA).
Dokonując kontroli zaskarżonego rozstrzygnięcia w pierwszej kolejności wskazać należy, że w ramach postępowania zainicjowanego skargą na czynności egzekucyjne, o której mowa w art. 54 u.p.e.a., ocenie mogą podlegać tylko czynności egzekucyjne podejmowane przez organ egzekucyjny, zmierzające do zastosowania lub zrealizowania środka egzekucyjnego. Stosownie do treści art. 54 u.p.e.a. w ramach skargi na czynności egzekucyjne można podnosić wyłącznie kwestie formalnoprawne odnoszące się do prawidłowości postępowania organu egzekucyjnego lub egzekutora przez pryzmat przepisów regulujących sposób i formę dokonania tych czynności. Skarga w tym trybie przysługuje na dokonane przez organ egzekucyjny czynności natury wykonawczej, czy czynności faktyczne podejmowane już w toku prowadzonej egzekucji przez organ egzekucyjny lub przez egzekutora, a także na wydawane w toku egzekucji akty, na które nie przysługuje inny środek zaskarżenia, jak np. zażalenie, czy zarzuty. Kontroli w omawianym trybie mogą podlegać wyłącznie czynności egzekucyjne zdefiniowane w art. 1a pkt 2 u.p.e.a. Określony w art. 54 § 1 u.p.e.a. środek ochrony prawnej zobowiązanego, jakim jest skarga na czynności egzekucyjne ma charakter subsydiarny, komplementarny wobec innych środków prawnych i nie może mieć zastosowania do tych przypadków, w których przewidziano inne środki zaskarżenia, jak zarzuty, zażalenie, żądanie wyłączenia rzeczy lub prawa spod egzekucji, czy skargę do sądu powszechnego (por. wyroki NSA: z 6 maja 2022 r., III FSK 528/21, z 4 listopada 2021 r., III FSK 112/21, z 5 października 2017 r., II FSK 1202/17, z 8 grudnia 2017 r., II FSK 3048/15, z 24 kwietnia 2019 r., II FSK 1370/17, z 1 kwietnia 2014 r., II FSK 1255/13, CBOSA). W szczególności w postępowaniu prowadzonym w sprawie skargi na czynności egzekucyjne nie może być rozważane istnienie i wymagalność egzekwowanego obowiązku. W postępowaniu tym nie orzeka się o zasadności wszczęcia postępowania egzekucyjnego (np. z powodu wadliwości wystawienia tytułów wykonawczych, braku upomnienia czy też nieistnienia obowiązku), ani też nie ocenia się prawidłowości jego prowadzenia (por. wyrok NSA z dnia 8 sierpnia 2023 r., III FSK 1100/22, wyrok NSA z 5 marca 2015 r., II FSK 290/13, CBOSA).
Podkreślić należy, że w razie złożenia wniosku przez wierzyciela, ustawowym obowiązkiem organu egzekucyjnego jest wszczęcie i prowadzenie egzekucji na podstawie prawidłowo wystawionego tytułu wykonawczego. Wszczęcie postępowania egzekucyjnego upoważnia i zobowiązuje organ egzekucyjny, zgodnie z art. 7 § 1 i 2 u.p.e.a., do stosowania środków egzekucyjnych przewidzianych w ustawie, prowadzących bezpośrednio do wykonania obowiązku, a spośród kilku takich środków - środków najmniej uciążliwych dla zobowiązanego.
W postępowaniu skargowym z art. 54 § 1 u.p.e.a. dopuszcza się zatem badanie jedynie tych czynności, które przynależą organowi egzekucyjnemu, a nie są objęte zakresem innego środka prawnego, w tym zarzutów na prowadzenie egzekucji administracyjnej, zaś sam proces badania obejmuje wyłącznie zgodność z prawem i prawidłowość dokonanych przez organ egzekucyjny czynności egzekucyjnych. W orzecznictwie sądów administracyjnych ukształtował się pogląd, zgodnie z którym w ramach postępowania prowadzonego na podstawie art. 54 u.p.e.a., kognicja organów nadzoru jest ograniczona, zgodnie ze wskazanym przepisem, wyłącznie do dokonanych przez organ egzekucyjny czynności egzekucyjnych (por. wyrok NSA z dnia 2 kwietnia 2015 r., II FSK 778/13; wyrok NSA z dnia 18 sierpnia 2015 r., II FSK 1688/13; wyrok WSA w Warszawie z dnia 23 października 2015 r., III SA/Wa 3396/14).
Rozpatrzenie zarzutów w postępowaniu skargowym byłoby obejściem prawa i naruszałoby zasadę niekonkurencyjności środków zaskarżenia (tak np. wyrok NSA z dnia 18 sierpnia 2015 r., II FSK 1688/13). Powyższa zasada sprowadza się do ukształtowania środków ochrony prawnej w taki sposób, by ich podstawy nie mogły być powielane, tzn. by nie zaistniała sytuacja w ramach, których dany zarzut byłby rozpatrywany w ramach kilku środków ochrony prawnej. Środki zaskarżenia w postępowaniu egzekucyjnym nie są względem siebie konkurencyjne. Nie można ich stosować zamiennie. Każdy z nich, w szczególności skarga na czynności egzekucyjne i zarzuty, dotyczy konkretnych uchybień, jest wnoszony w różnym terminie i rozpoznawany z zastosowaniem innych przesłanek. Rodzajowa tożsamość przedmiotu zaskarżenia skargi oraz innych środków prawnych nie oznacza, że określonemu podmiotowi przysługuje możliwość wyboru środka prawnego. Dyferencjacja środków prawnych następuje bowiem nie tylko poprzez zróżnicowanie przedmiotu zaskarżenia, ale także poprzez zastosowanie kryteriów odnoszących się do innych elementów konstrukcji środków prawnych. Zasadą jest zatem wniesienie jednego środka prawnego, a nie dwóch konkurujących wobec siebie (tak wyrok NSA z dnia 24 października 2014 r., II GSK 1377/13).
Z powyższych względów Sąd podziela pogląd organu w niniejszej sprawie, że w trybie skargi na czynność egzekucyjną przedmiotem rozstrzygnięcia mogą być wyłącznie okoliczności dotyczące prawidłowości dokonania przez organ egzekucyjny zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego pod kątem formalnym, tzn. czy tej konkretnej czynności dokonano zgodnie z trybem wskazanym w przepisach ustawy egzekucyjnej i czy procedura dotycząca zajęcia nie jest obarczona żadnymi wadami. Wobec tego, w postępowaniu w sprawie skargi na czynność egzekucyjną nie podlegały badaniu okoliczności podnoszone przez Skarżącego w samej skardze na czynność i w zażaleniu, dotyczące wadliwości wszczęcia egzekucji, nieistnienia obowiązku oraz braku wymagalności obowiązku. Kwestie dotyczące nieistnienia obowiązku i braku wymagalności obowiązku mogą bowiem podlegać rozpoznaniu jedynie w postępowaniu dotyczącym zarzutów na postępowanie egzekucyjne. Kwestie te nie mogły być zatem przez Sąd uwzględnione.
Sąd wskazuje, że katalog środków egzekucyjnych w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym należności pieniężnych został określony w art. 1a pkt 12 u.p.e.a. Jednym z wymienionych środków egzekucyjnych, jest egzekucja z rachunków bankowych (art. 1a pkt 12 lit. a u.p.e.a.). W rozpoznawanej sprawie organ egzekucyjny zawiadomieniem z dnia 20 lutego 2023r. zajął wierzytelności z rachunku bankowego Spółki w V. S.A.
W tym miejscu wyjaśnić należy, że zgodnie z art. 67 § 1 u.p.e.a., podstawę zastosowania środka egzekucyjnego w postaci egzekucji z rachunku bankowego stanowi zawiadomienie o zajęciu prawa majątkowego zobowiązanego u dłużnika zajętej wierzytelności, sporządzone według wzoru określonego w drodze rozporządzenia przez ministra właściwego do spraw finansów publicznych. W myśl art. 67 § 1a u.p.e.a. zawiadomienia o zajęciu i inne pisma w ramach stosowanego środka egzekucyjnego mogą być doręczane przy wykorzystaniu systemu teleinformatycznego albo z użyciem środków komunikacji elektronicznej. W takim przypadku nie stosuje się wzoru, o którym mowa w § 1.
Stosownie do art. 80 § 1 u.p.e.a., organ egzekucyjny dokonuje zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego przez przesłanie do banku zawiadomienia o zajęciu wierzytelności pieniężnej zobowiązanego z rachunku bankowego do wysokości egzekwowanej należności pieniężnej wraz z odsetkami z tytułu niezapłacenia w terminie dochodzonej wierzytelności oraz kosztami egzekucyjnymi.
Organ egzekucyjny jednocześnie wzywa bank, aby bez zgody organu egzekucyjnego nie dokonywał wypłat z rachunku bankowego do wysokości zajętej wierzytelności, lecz bezzwłocznie przekazał zajętą kwotę organowi egzekucyjnemu na pokrycie egzekwowanej należności albo zawiadomił organ egzekucyjny, w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania, o przeszkodzie w dokonaniu wpłaty. Zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego zobowiązanego jest dokonane z chwilą doręczenia bankowi zawiadomienia o zajęciu (art. 80 § 2 u.p.e.a.). Natomiast w myśl § 3 tego przepisu ustawy egzekucyjnej, jednocześnie z przesłaniem zawiadomienia, organ egzekucyjny zawiadamia zobowiązanego o zajęciu jego wierzytelności z rachunku bankowego, doręczając mu odpis tytułu wykonawczego, o ile nie został wcześniej doręczony i odpis zawiadomienia skierowanego do banku o zakazie wypłaty zajętej kwoty z rachunku bankowego bez zgody organu egzekucyjnego. Zgodnie z art. 86b u.p.e.a., zawiadomienia i wezwania przesyła się do banku i organu egzekucyjnego przy wykorzystaniu systemu teleinformatycznego obsługującego zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego.
Sąd podziela stanowisko DIAS, że organ egzekucyjny, dokonując zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego Spółki, nie naruszył przepisów prawa regulujących kwestię zastosowania tego środka. Należy przy tym zauważyć, że trybu i formy tej konkretnej czynności nie kwestionował w żaden sposób Skarżący, koncentrując się na zarzutach dotyczących egzekwowanego obowiązku, w tym prawidłowości jego powstania. Ogólnikowe stwierdzenia zawarte w dotychczasowych pismach oraz w skardze, dotyczące działania organu z naruszeniem prawa, nie mogły wywrzeć zamierzonego skutku, skoro skarżący odnosi je wyłącznie do kwestii związanych z zarzutami w zakresie egzekwowanego obowiązku. Jak już wcześniej była o tym mowa, zarzuty te nie mogły stanowić przedmiotu badania w niniejszej sprawie, skoro podlegają rozpoznaniu w odrębnym postępowaniu.
W zakresie zarzutu odnośnie uciążliwości zastosowanego środka egzekucyjnego, Sąd zauważa, że zarzut ten nie jest zasadny albowiem na zajętym rachunku bankowym nie znajdowały się środki finansowe a w dniu 28.02.2023r. Bank poinformował organ o rozwiązaniu umowy o prowadzenie rachunku bankowego ze Stroną.
Reasumując zarzuty podniesione w skardze okazały się bezzasadne. W ocenie Sadu nie ma podstaw do uwzględnienia zarzutu, że Stronie uniemożliwiono skorzystanie ze skutecznego środka zaskarżenia, w stosunku do egzekwowanej należności. Sąd ponownie akcentuje, że przedmiotem zaskarżonego aktu administracyjnego jest rozpatrzenie skargi na dokonaną przez organ egzekucyjny czynność egzekucyjną w postaci zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego (także w aspekcie zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego) na podstawie normy prawnej uregulowanej w art.54 u.p.e.a. W ramach postępowania zakreślonego tym przepisem nie mieści się badanie legalności przez Sąd innych rozstrzygnięć wydawanych przez organy w stosunku do Skarżącego w postępowaniu egzekucyjnym czy też w postępowaniu zabezpieczającym, w tym na podstawie powołanego w skardze art.166a § 2 u.p.e.a. W wyroku z dnia 12.10.2023r. sygn. akt I SA/Wr 198/23 tutejszy Sąd uznał, że w sprawach wchodzących w zakres stosowania prawa UE na postanowienie wydane w trybie art. 166a § 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2022 r., poz. 479) przysługuje prawo wniesienia skargi do sądu administracyjnego na podstawie art. 3 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634) w oparciu o normy prawa konstytucyjnego, unijnego i międzynarodowego (CBOSA). Nie zasługuje zatem na uwzględnienie zarzut naruszenia przepisów powołanych przez Skarżącego w punkcie II skargi.
Wziąwszy pod rozwagę wszystkie omówione okoliczności faktyczne i prawne oraz nie dopatrując się naruszenia wskazanych w skardze przepisów prawa, jak również innych naruszeń prawa procesowego i prawa materialnego, które Sąd jest zobligowany brać pod uwagę z urzędu, a zatem nie znajdując podstaw do uwzględnienia skargi, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.