I SA/Wr 622/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny we WrocławiuWrocław2024-11-07
NSApodatkoweWysokawsa
podatek dochodowyPITpodatek liniowyspadkobraniesukcesja podatkowaspółka cywilnaspółka jawnainterpretacja podatkowaOrdynacja podatkowaustawa o PIT

Podsumowanie

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił interpretację indywidualną, uznając, że prawo do opodatkowania podatkiem liniowym dochodów z działalności gospodarczej jest dziedziczone przez spadkobierców.

Sprawa dotyczyła możliwości dziedziczenia przez spadkobiercę prawa do opodatkowania podatkiem liniowym po zmarłym wspólniku spółki. Skarżący odziedziczył udziały w spółkach po zmarłym bracie i chciał kontynuować stosowanie stawki 19%. Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej odmówił, uznając prawo do wyboru formy opodatkowania za osobiste. WSA we Wrocławiu uchylił tę interpretację, stwierdzając, że prawo do opodatkowania podatkiem liniowym jest prawem majątkowym lub niemajątkowym podlegającym sukcesji podatkowej na podstawie art. 97 Ordynacji podatkowej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu rozpoznał skargę J. C. na interpretację indywidualną Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej dotyczącą podatku dochodowego od osób fizycznych. Spór dotyczył możliwości kontynuacji przez spadkobiercę (skarżącego) opodatkowania podatkiem liniowym dochodów z działalności gospodarczej, którą prowadził zmarły brat skarżącego jako wspólnik spółek cywilnej i jawnych. Skarżący, jako spadkobierca, odziedziczył udziały i chciał zastosować stawkę 19%, powołując się na art. 97 Ordynacji podatkowej. Organ interpretacyjny uznał jednak, że prawo do wyboru formy opodatkowania jest osobiste i nie podlega dziedziczeniu, odwołując się do art. 922 Kodeksu cywilnego. Sąd administracyjny, podzielając stanowisko skarżącego i powołując się na wcześniejsze orzecznictwo, uznał interpretację organu za błędną. Sąd stwierdził, że prawo do opodatkowania podatkiem liniowym, wynikające z art. 9a ust. 2 w zw. z art. 30c ustawy o PIT, jest prawem majątkowym lub niemajątkowym, które na podstawie art. 97 Ordynacji podatkowej przechodzi na spadkobierców. Podkreślono, że wybór stawki podatkowej ma bezpośrednie skutki ekonomiczne i powiększa aktywa spadkodawcy, co przemawia za jego majątkowym charakterem. Sąd uchylił zaskarżoną interpretację i zasądził koszty postępowania od organu na rzecz skarżącego.

Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.

Sprawdź

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, prawo do opodatkowania podatkiem liniowym jest prawem majątkowym lub niemajątkowym, które podlega sukcesji podatkowej na podstawie art. 97 Ordynacji podatkowej.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że wybór stawki podatku liniowego ma bezpośrednie skutki ekonomiczne i powiększa aktywa spadkodawcy, co kwalifikuje go jako prawo majątkowe podlegające dziedziczeniu. Nawet jeśli uznać je za prawo niemajątkowe, to na podstawie art. 97 § 2 O.p. również podlega ono sukcesji, pod warunkiem dalszego prowadzenia działalności.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (6)

Główne

u.p.d.o.f. art. 9a § 2

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

Podatnicy mogą wybrać sposób opodatkowania dochodów z pozarolniczej działalności gospodarczej podatkiem liniowym (19%). Wymaga to złożenia oświadczenia do 20. dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym osiągnięto pierwszy przychód, lub do końca roku podatkowego, jeśli pierwszy przychód osiągnięto w grudniu.

u.p.d.o.f. art. 30c § 1

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

Określa stawkę podatku liniowego w wysokości 19% podstawy obliczenia podatku.

u.p.d.o.f. art. 9a § 2

Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych

Podatnicy mogą wybrać sposób opodatkowania dochodów z pozarolniczej działalności gospodarczej na zasadach określonych w art. 30c. Wymaga to złożenia właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego sporządzonego na piśmie oświadczenia o wyborze tego sposobu opodatkowania do 20. dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym został osiągnięty pierwszy przychód z tego tytułu w roku podatkowym, albo do końca roku podatkowego, jeżeli pierwszy taki przychód został osiągnięty w grudniu tego roku podatkowego.

O.p. art. 97 § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Spadkobiercy podatnika przejmują przewidziane w przepisach prawa podatkowego majątkowe prawa i obowiązki spadkodawcy.

Pomocnicze

O.p. art. 97 § 2

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Jeżeli spadkodawcy przysługiwały prawa o charakterze niemajątkowym, związane z prowadzoną działalnością gospodarczą, uprawnienia te przechodzą na spadkobierców pod warunkiem dalszego prowadzenia tej działalności na ich rachunek.

k.c. art. 922 § 2

Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny

Do spadku nie należą prawa i obowiązki zmarłego ściśle związane z jego osobą, jak również prawa, które z chwilą jego śmierci przechodzą na oznaczone osoby niezależnie od tego, czy są one spadkobiercami.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Prawo do opodatkowania podatkiem liniowym jest prawem majątkowym lub niemajątkowym podlegającym sukcesji podatkowej na podstawie art. 97 Ordynacji podatkowej. Wybór formy opodatkowania podatkiem liniowym ma bezpośrednie skutki ekonomiczne i powiększa aktywa spadkodawcy. Przepisy nie uzależniają wyboru podatku liniowego od szczególnych przymiotów osobistych podatnika.

Odrzucone argumenty

Prawo do opodatkowania podatkiem liniowym jest prawem osobistym, ściśle związanym z podatnikiem, które wygasa wraz z jego śmiercią. Sukcesja podatkowa na podstawie art. 97 O.p. nie obejmuje praw o charakterze osobistym, a wybór formy opodatkowania jest takim prawem.

Godne uwagi sformułowania

prawo do kontynuacji wybranej przez spadkodawcę formy opodatkowania podatkiem liniowym dochodów osiąganych z tytułu uczestnictwa w spółkach jawnych oraz spółce cywilnej w ramach sukcesji podatkowej Wybór stawki podatku zawsze wpłynie bezpośrednio na wysokość podatku, a tym samym wywołuje bezpośrednie skutki ekonomiczne. uprawnienie spadkobiercy podatnika do przejęcia po spadkodawcy prawa do opodatkowania liniową stawką podatku dochodowego od osób fizycznych [...] jest prawem majątkowym, o którym mowa w art. 97 § 1 O.p.

Skład orzekający

Dagmara Dominik-Ogińska

przewodniczący

Jarosław Horobiowski

sprawozdawca

Tomasz Trybuszewski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Potwierdzenie możliwości dziedziczenia prawa do opodatkowania podatkiem liniowym przez spadkobierców wspólników spółek niebędących osobami prawnymi."

Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy spadkobierca kontynuuje działalność gospodarczą odziedziczoną po zmarłym wspólniku.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia sukcesji podatkowej w kontekście wyboru formy opodatkowania, co jest istotne dla wielu przedsiębiorców i ich spadkobierców.

Czy podatek liniowy można odziedziczyć? WSA we Wrocławiu odpowiada.

Agent AI dla prawników

Masz pytanie dotyczące tej sprawy?

Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.

Wyszukiwanie w 1,4 mln orzeczeń SN, NSA i sądów powszechnych
Dogłębna analiza z powołaniem na źródła
Zadawaj pytania uzupełniające — jak rozmowa z ekspertem

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

I SA/Wr 622/24 - Wyrok WSA we Wrocławiu
Data orzeczenia
2024-11-07
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2024-07-29
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Sędziowie
Dagmara Dominik-Ogińska /przewodniczący/
Jarosław Horobiowski /sprawozdawca/
Tomasz Trybuszewski
Symbol z opisem
6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania
6560
Hasła tematyczne
Podatek dochodowy od osób fizycznych
Skarżony organ
Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej
Treść wyniku
*Uchylono interpretację przepisów prawa podatkowego
Powołane przepisy
Dz.U. 2021 poz 1128
art. 9a ust. 2 w zw. z  art. 30c ust. 1
Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych -t.j.
Dz.U. 2023 poz 2383
art. 97 par. 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: , Przewodniczący: Sędzia WSA Dagmara Dominik-Ogińska,, Sędziowie: Sędzia WSA Jarosław Horobiowski (sprawozdawca),, Asesor WSA Tomasz Trybuszewski,, Protokolant: Starszy specjalista Agnieszka Dąbrowska,, po rozpoznaniu w Wydziale I, na rozprawie w dniu 7 listopada 2024 r., sprawy ze skargi J. C. na interpretację indywidualną Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia 20 maja 2024 r. nr 0112-KDIL2-2.4011.262.2024.1.WS w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych: I. uchyla interpretację indywidualną w całości; II. zasądza od Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej na rzecz strony skarżącej kwotę 697,00 zł (sześćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
1. Postępowanie podatkowe przed organem podatkowym.
1.1. Przedmiotem skargi J. C. (dalej: Podatnik, Wnioskodawca, Skarżący) jest interpretacja indywidualna Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej (dalej: DKIS, organ interpretacyjny, organ podatkowy) z dnia 20 maja 2024 r., nr 0112-KDIL2-2.4011.262.2024.1.WS, w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych (dalej: PIT) – w zakresie dopuszczalności sukcesji prawa do liniowej stawki podatku dochodowego po zmarłym wspólniku spółki niebędącej osobą prawną.
1.2. We wniosku o udzielenie interpretacji indywidualnej podano, że Wnioskodawca jest osobą fizyczną posiadającą status polskiego rezydenta podatkowego. Podlega on w Polsce obowiązkowi podatkowemu od całości swoich dochodów, niezależnie od miejsca ich osiągania.
W dniu [...] lutego 2022 r. zmarł brat Wnioskodawcy, który – jako ustawowy spadkobierca – odziedziczył ogół praw i obowiązków po zmarłym jako wspólniku w jednej spółce cywilnej i dwóch spółkach jawnych. Do momentu odziedziczenia ogółu praw i obowiązków we wskazanych spółkach, Wnioskodawca nie był przedsiębiorcą - nie prowadził działalności gospodarczej. Dochody osiągane przez brata Wnioskodawcy (spadkodawcę) w związku z uczestnictwem we wskazanych wyżej spółkach, stanowiące dochody z pozarolniczej działalności gospodarczej, podlegały opodatkowaniu tzw. podatkiem liniowym, według stawki 19%, zgodnie z przepisem art. 9a ust. 2 w zw. z art. 30c ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz.U. z 2021 r., poz. 1128 ze zm.; dalej: ustawa o PIT).
Wnioskodawca w dniu 12 września 2022 r., na rzecz partycypacji w wyżej wymienionych spółkach, założył jednoosobową działalność gospodarczą, przy czym data rozpoczęcia działalności wskazana we wniosku o wpis do CEIDG była datą wsteczną w stosunku do daty złożenia wniosku i została określona na dzień otwarcia spadku, tj. na dzień [...] lutego 2022 r. Rejestrując działalność na formularzu CEIDG-1, Wnioskodawca wybrał liniową formę opodatkowania.
W piśmie z dnia 17 listopada 2023 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego Wrocław-Krzyki wezwał Wnioskodawcę do przedłożenia dokumentów w sprawie przychodów wykazanych w zeznaniu PIT-36L za 2022 rok - z uwagi na wątpliwość dotyczącą poprawnego wyboru formy opodatkowania.
Ze względu na wskazaną wcześniejszą datę rozpoczęcia działalności niż dzień złożenia wniosku o wpis do CEIDG, Wnioskodawca powziął wątpliwość w zakresie skuteczności wyboru liniowej formy opodatkowania - ze względu na niemożność złożenia zawiadomienia o wyborze formy opodatkowania do 20. dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym osiągnie pierwszy przychód w roku następnym.
1.3. W związku z powyższym opisem zadano następujące pytanie: czy Wnioskodawcy, jako spadkobiercy, przysługuje prawo do kontynuacji wybranej przez spadkodawcę formy opodatkowania podatkiem liniowym dochodów osiąganych z tytułu uczestnictwa w spółkach jawnych oraz spółce cywilnej w ramach sukcesji podatkowej, począwszy od chwili otwarcia spadku z mocy prawa?
1.4. Prezentując własne stanowisko, Wnioskodawca wskazał, w opisanym stanie faktycznym, że jako spadkobierca skutecznie nabył on prawo do opodatkowania osiąganych dochodów z pozarolniczej działalności gospodarczej tzw. podatkiem liniowym, a tym samym dochody osiągnięte z udziału w zyskach wskazanych spółek, które nabył tytułem spadkobrania, powinny podlegać opodatkowaniu stawką 19% począwszy od chwili odziedziczenia praw i obowiązków wspólnika przez Wnioskodawcę, to jest od momentu otwarcia spadku z mocy prawa.
W uzasadnieniu wskazał, że pogląd ten znajduje podstawę w art. 97 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2023 r., poz. 2383 ze zm.; dalej O.p.), który stanowi, że spadkobiercy podatnika, z zastrzeżeniem § 1a, 2 i 2a, przejmują przewidziane w przepisach prawa podatkowego majątkowe prawa i obowiązki spadkodawcy. Zdaniem Wnioskodawcy, ww. pojęcie "praw i obowiązków spadkodawcy", obejmuje także dokonany przez niego wybór formy opodatkowania. Powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych, Wnioskodawca wywodził, że prawo do wyboru formy opodatkowania, podobnie jak choćby prawo do zwrotu podatku nadpłaconego, wiąże się z osiągnięciem przez podatnika określonej, policzalnej korzyści, która wynika ze spełnienia określonych norm prawa podatkowego, uprawniających do jej uzyskania. Z powyższego wynika zatem, że wybór formy opodatkowania dokonany przez spadkodawcę, jako prawo majątkowe, podlega z mocy prawa dziedziczeniu przez spadkobiorcę w ramach sukcesji podatkowej.
1.4. Organ podatkowy, we wskazanej na wstępie interpretacji indywidualnej, uznał stanowisko Wnioskodawcy za nieprawidłowe.
1.5. DKIS, w uzasadnieniu rozstrzygnięcia wskazał, że opodatkowanie podatkiem liniowym zależy od wyboru podatnika, dokonanego na podstawie art. 9a ust. 2 ustawy o PIT. Prawo do opodatkowania podatkiem liniowym jest ściśle związane z konkretnym podatnikiem oraz jego sytuacją prawno-podatkową, gdyż to podatnik, kierując się swoim indywidualnym interesem ekonomicznym, podejmuje decyzję o wyborze tej formy opodatkowania. Wybór wymaga spełnienia przez podatnika określonych warunków z art. 9a ust. 2-5 ustawy o PIT. Zatem, prawo do opodatkowania dochodów na zasadach określonych w art. 30c ust. 1 ustawy o PIT związane jest nierozerwalnie z konkretnym podatnikiem, spełniającym określone przepisami warunki. Spadkobierca podatnika, aby mógł skorzystać z opodatkowania dochodów z pozarolniczej działalności na podstawie art. 30c ustawy o PIT, sam musi spełniać warunki, wynikające z ustawy, uprawniające go do wyboru tej formy opodatkowania. Zatem forma opodatkowania wybrana przez spadkodawcę jest bez znaczenia dla spadkobiercy. Oznacza to, że prawo do korzystania z określonej formy opodatkowania nie jest prawem niemajątkowym, o którym mowa w art. 97 § 2 O.p., które może "przejść" na spadkobierców. Z uwagi na to, że art. 97 O.p. nie dotyczy praw o charakterze osobistym, a niewątpliwie wybór formy opodatkowania jest prawem o charakterze osobistym podatnika, dlatego też mają tutaj zastosowanie przepisy Kodeksu cywilnego, a mianowicie art. 922 § 2 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz.U. z 2023 r., poz. 1610 ze zm.; dalej k.c.), który stanowi, że do spadku nie należą prawa i obowiązki zmarłego ściśle związane z jego osobą, jak również prawa, które z chwilą jego śmierci przechodzą na oznaczone osoby niezależne od tego, czy są one spadkobiercami.
W sprawie, forma opodatkowania dotyczyła Podatnika, który dokonał tego wyboru i wraz z jego śmiercią wygasła. W związku z tym prawo do skorzystania z określonej formy opodatkowania nie przeszło na spadkobiercę, zgodnie z art. 922 § 2 k.c. Jak wywodził dalej organ interpretacyjny – zgodnie z art. 924 k.c. oraz art. 925 k.c. – z dniem śmierci spadkodawcy (tj. [...] lutego 2022 r.) Wnioskodawca nabył spadek i w związku z tym stał się wspólnikiem spółki cywilnej oraz spółek jawnych. Momentem, od którego należy rozpoznawać przychody podatkowe, jest moment, w którym Wnioskodawca przystąpił do spółek. Przychody uzyskane przez spółki od tego dnia stanowiły również przychody Wnioskodawcy – proporcjonalnie do jego udziałów w zyskach. Zatem oświadczenie o wyborze opodatkowania dochodów z pozarolniczej działalności gospodarczej 19% podatkiem liniowym, uzyskanych w związku z objęciem w drodze spadku udziałów w spółkach, powinno być złożone nie później, niż w dniu uzyskania pierwszego przychodu (tj. w dniu przystąpienia do spółek). O skuteczności złożonego oświadczenia decyduje bowiem dzień uzyskania pierwszego przychodu. Naruszenie tego terminu skutkuje niemożnością opodatkowania dochodów z działalności gospodarczej w ww. formie.
Podsumowując, organ podatkowy ocenił, że Wnioskodawcy nie przysługuje z mocy prawa, jako spadkobiercy, prawo do kontynuacji wybranej przez spadkodawcę formy opodatkowania podatkiem liniowym dochodów osiąganych z tytułu uczestnictwa w spółkach jawnych oraz spółce cywilnej w ramach sukcesji podatkowej, począwszy od chwili otwarcia spadku.
2. Postępowanie przed Sądem pierwszej instancji.
2.1. Podatnik w skardze do tutejszego Sądu, wnosząc o uchylenie zaskarżonego aktu i zasądzenie od organu interpretacyjnego na jego rzecz kosztów postępowania, zarzucił naruszenie przepisów:
1) art. 97 § 1 O.p. w związku z art. 30c ustawy o PIT – poprzez błędną wykładnię, polegającą na bezpodstawnym przyjęciu przez organ interpretacyjny, że Skarżący, jako spadkobierca, nie nabył przysługującego spadkodawcy prawa do opodatkowania;
2) art. 922 § 1 i 2 k.c. – poprzez bezpodstawne powołanie tych przepisów jako podstawy prawnej, podczas gdy – w ramach autonomii prawa podatkowego – materia ta jest przedmiotem unormowania art. 97 O.p.;
3) art. 9a ust. 2 ustawy o PIT – poprzez niewłaściwe określenie terminu potencjalnego złożenia oświadczenia o wyborze sposobu opodatkowania dochodów z pozarolniczej działalności gospodarczej na zasadach określonych w art. 30c ustawy o PIT - w oparciu o nieaktualne brzmienie przywołanego przepisu, obowiązujące w stanie prawnym do dnia 1 stycznia 2019 r.;
4) art. 121 § 1 O.p. w związku z art. 120 O.p. w związku z art. 14h O.p. – poprzez zastosowanie argumentacji nieodnajdującej poparcia w treści przepisów prawa podatkowego; dokonanie niewłaściwej wykładni przepisów prawa materialnego, rzutującej na obciążenia fiskalne Podatnika; powołanie się na nieaktualny stan prawny w przedmiocie określenia potencjalnych obowiązków Podatnika w określonym stanie faktycznym; brak odniesienia się do orzeczeń sądów administracyjnych, powołanych przez Skarżącego we wniosku o interpretację indywidualną, kreujących jednolitą linię orzeczniczą w tożsamych stanach faktycznych.
2.2. W odpowiedzi na skargę organ interpretacyjny wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko przedstawione w zaskarżonej interpretacji.
3. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje.
3.1. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2024 r., poz. 1267), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Stosownie do art. 3 § 2 pkt 4a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.; dalej p.p.s.a.), kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach.
Przepis art. 145 § 1 p.p.s.a., ogranicza podstawy prawne uwzględnienia skargi do stwierdzenia naruszenia prawa materialnego (lit. a), które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b) oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c). Zgodnie z dyspozycją art. 146 § 1 p.p.s.a., sąd, uwzględniając skargę na akt lub czynność, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4-4b, uchyla ten akt, interpretację, opinię zabezpieczającą, opinię, o której mowa w art. 119zzl § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, lub odmowę wydania tych opinii albo stwierdza bezskuteczność czynności. Przepis art. 145 § 1 pkt 1 stosuje się odpowiednio.
W myśl art. 57a p.p.s.a., skarga na pisemną interpretację przepisów prawa podatkowego wydaną w indywidualnej sprawie może być oparta wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd administracyjny jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Rozpoznanie sprawy w postępowaniu sądowoadministracyjnym następuje zatem, wyłącznie we wskazanym w skardze zakresie.
3.2. Kontrolując zaskarżoną interpretację indywidualną w ww. zakresie, Sąd stwierdził, że skarga jest zasadna.
3.3. Spór w sprawie dotyczy oceny, czy sposób opodatkowania dochodów z tytułu udziału w spółce niestanowiącej osoby prawnej, wybrany przez będącego wspólnikiem takiej spółki, spadkodawcę, z mocy prawa przejmowany jest przez spadkobiercę, wstępującego w miejsce zmarłego wspólnika (w sprawie: do spółki jawnej i cywilnej) - jako podlegające przejęciu przez spadkobiercę: "przewidziane w przepisach prawa podatkowego majątkowe prawo spadkodawcy", o którym mowa w art. 97 § 1 O.p. lub "przysługujące spadkodawcy, na podstawie przepisów prawa podatkowego, prawo o charakterze niemajątkowym, związane z prowadzoną działalnością gospodarczą", o którym mowa w art. 97 § 2 O.p. Prościej rzecz ujmując, w sprawie należy ustalić, czy wybrany przez spadkodawcę sposób opodatkowania przychodów z pozarolniczej działalności gospodarczej, w myśl przepisów podatkowych, stanowi – podlegające przejęciu przez spadkobiercę – prawo majątkowe lub niemajątkowe.
3.4. Sąd wskazuje, że w kwestii tożsamej, co poddana ocenie Sądu w niniejszej sprawie (w bardzo zbliżonym – niemal identycznym – stanie faktycznym), sądy administracyjne wypowiadały się już wielokrotnie, w tym m.in. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w wyroku z dnia 30 sierpnia 2016 r. o sygn. akt I SA/Gl 643/16 oraz Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie w wyrokach z dnia: 21 lipca 2022 r. o sygn. akt II FSK 2579/19; 7 czerwca 2022 r. o sygn. akt II FSK 1326/21 i 12 maja 2023 r. o sygn. akt II FSK 1324/20 (wszystkie publikowane w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, dalej CBOSA, dostępne na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl/cbo/query). Sąd, w składzie orzekającym w niniejszej sprawie, podziela stanowisko wyrażone w tych wyrokach. Tezy i stwierdzenia w nich zawarte, przyjmując je za własne, Sąd powoła niżej.
3.5. Zgodnie z art. 9a ust. 1 ustawy o PIT, dochody osiągnięte przez podatników ze źródła, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 3, są opodatkowane na zasadach określonych w art. 27, z zastrzeżeniem ust. 2 i 3, chyba że podatnicy złożą właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego sporządzone na piśmie oświadczenie o zastosowaniu opodatkowania w formie ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych określonego w ustawie o zryczałtowanym podatku dochodowym.
Z kolei – jak stanowi art. 9a ust. 2 ustawy o PIT – podatnicy mogą wybrać sposób opodatkowania dochodów z pozarolniczej działalności gospodarczej na zasadach określonych w art. 30c (co oznacza, że mogą wybrać tzw. podatek liniowy, wynoszący 19 % podstawy obliczenia podatku). W tym przypadku są obowiązani do złożenia właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego sporządzonego na piśmie oświadczenia o wyborze tego sposobu opodatkowania do 20. dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym został osiągnięty pierwszy przychód z tego tytułu w roku podatkowym, albo do końca roku podatkowego, jeżeli pierwszy taki przychód został osiągnięty w grudniu tego roku podatkowego.
Natomiast, według art. 97 § 1 O.p., spadkobiercy podatnika, z zastrzeżeniem § 1a, 2 i 2a, przejmują przewidziane w przepisach prawa podatkowego majątkowe prawa i obowiązki spadkodawcy.
Stosownie do przepisu art. 97 § 2 O.p., jeżeli, na podstawie przepisów prawa podatkowego, spadkodawcy przysługiwały prawa o charakterze niemajątkowym, związane z prowadzoną działalnością gospodarczą, uprawnienia te przechodzą na spadkobierców pod warunkiem dalszego prowadzenia tej działalności na ich rachunek.
3.6. W niniejszej sprawie, podstawowe znaczenie ma rekonstrukcja normy wynikającej z art. 30c ust. 1 w związku z art. 9a ust. 2 ustawy o PIT oraz w związku z art. 97 § 2 O.p. Z wniosku o udzielenie interpretacji indywidualnej wynika, że prawo opodatkowania podatkiem liniowym było związane z prowadzoną przez brata Skarżącego działalnością gospodarczą jako wspólnika spółki cywilnej oraz z faktu uzyskiwania przychodu z tytułu udziału i prowadzenia dwóch spółek jawnych. Zgodnie z art. 9a ust. 5 pkt 2 ustawy o PIT, jeżeli podatnik jest wspólnikiem spółki niebędącej osobą prawną - wybór sposobu opodatkowania, o którym mowa w ust. 2, dotyczy wszystkich form prowadzenia tej działalności, do których mają zastosowanie przepisy ustawy.
3.7. W rozpatrywanej sprawie spadkodawca był przedsiębiorcą (wspólnik spółki cywilnej ma obowiązek zarejestrować działalność gospodarczą; spółka cywilna nie jest tzw. ułomną osobą prawną i stanowi jedynie stosunek zobowiązaniowy, w związku z czym nie jest przedsiębiorcą; przedsiębiorcą jest wspólnik spółki cywilnej; udział w spółce jawnej nie wymaga odrębnego rejestrowania działalności gospodarczej przez wspólnika) i jako taki wybrał stawkę opodatkowania, o której stanowi art. 30c ust. 1 ustawy o PIT. Wymaga podkreślenia, że wybór stawki podatku zawsze wpłynie bezpośrednio na wysokość podatku, a tym samym wywołuje bezpośrednie skutki ekonomiczne. Okoliczność, że w tej sprawie spadkodawca był przedsiębiorcą, nie ma istotnego znaczenia dla wykładni art. 97 § 1 i § 2 O.p. Zawsze bowiem wybór stawki podatku – o ile ustawodawca ją dopuszcza – będzie prawem majątkowym w rozumieniu art. 97 § 1 O.p. Należy podkreślić, że przepis art. 30c ustawy o PIT został wprowadzony do ustawy o PIT, ustawą z dnia 12 listopada 2003 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2003 r., Nr 202, poz. 1956). W uzasadnieniu jej projektu (zob. Druk Nr 1853 Sejmu IV kadencji) wprost wskazano, że 19% stawka podatku – jako korzystna dla podatników – wywiera określone skutki finansowe dla budżetu państwa przez uszczuplenie jego dochodów. W konsekwencji wyrazić należy pogląd, że uprawnienie spadkobiercy podatnika do przejęcia po spadkodawcy prawa do opodatkowania liniową stawką podatku dochodowego od osób fizycznych, o którym mowa w art. 9a ust. 2 ustawy o PIT jest prawem majątkowym, o którym mowa w art. 97 § 1 O.p. Jednakże okoliczność ta ma drugorzędne znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy, gdyż bez względu na to, czy przyjmiemy, że jest to uprawnienie majątkowe z art. 97 § 1 O.p., czy niemajątkowe z art. 97 § 2 O.p., to zawsze będzie ono uprawniało do objęcia go sukcesją podatkową przez spadkobierców.
Pamiętać należy, że wybór sposobu opodatkowania dochodów z pozarolniczej działalności gospodarczej na zasadach określonych w art. 30c ustawy o PIT, przysługiwał spadkodawcy i skorzystanie z niego przez spadkodawcę za życia spowodowało konkretny skutek podatkowy w postaci zapłaty tzw. podatku liniowego, a nie podatku według skali podatkowej. Co więcej, to prawo spadkodawcy miało realny majątkowy wymiar, a mianowicie zapłatę podatku dochodowego w niższej wysokości. Służyło wobec tego powiększeniu aktywów spadkodawcy, prowadzącego działalność gospodarczą. Jest to zatem prawo majątkowe, o którym mowa w art. 97 § 1 O.p., skoro zaistniało jeszcze za życia spadkodawcy i ma ekonomiczny charakter.
Warto jeszcze raz przypomnieć w tym miejscu o treści art. 9a ust. 2 ustawy o PIT. Z przepisu tego – w brzmieniu obowiązującym w sprawie przedmiotowej interpretacji, tj. w brzmieniu obowiązującym w dniu [...] lutego 2022 r., kiedy nastąpiło nabycie spadku – wynika, że podatnicy mogą wybrać sposób opodatkowania dochodów z pozarolniczej działalności gospodarczej na zasadach określonych w art. 30c. W tym przypadku są obowiązani do złożenia właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego sporządzonego na piśmie oświadczenia o wyborze tego sposobu opodatkowania do 20. dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym został osiągnięty pierwszy przychód z tego tytułu w roku podatkowym, albo do końca roku podatkowego, jeżeli pierwszy taki przychód został osiągnięty w grudniu tego roku podatkowego.
Oznacza to, że ustawodawca nie wskazał, że wybór opodatkowania na zasadach określonych w art. 30c ustawy o PIT, ma wiązać się z posiadaniem przez podatnika szczególnych przymiotów osobistych, które przemawiałyby za uznaniem charakteru tego uprawnienia jako osobistego, jak na przykład w odniesieniu do uprawnienia określonego w art. 67a O.p. (ważny interes podatnika lub interes publiczny jako przesłanki wymagane do udzielenia ulgi w spłacie zobowiązań podatkowych). Samo prowadzenie określonej działalności gospodarczej, takiego osobistego przymiotu analizowanego uprawnienia, z pewnością nie implikuje. Przepis art. 22 Konstytucji RP gwarantuje bowiem możliwość prowadzenia działalności gospodarczej każdemu. Nie jest to więc cecha konstytuująca charakter majątkowy, czy niemajątkowy uprawnienia z art. 9a ust. 2 w związku z art. 30c ustawy o PIT.
Nie posiada usprawiedliwionych podstaw ocena prawna organu interpretacyjnego, zgodnie z którą wybór formy opodatkowania wymaga spełnienia przez podatnika określonych warunków z art. 9a ust. 2-5 ustawy o PIT. Normy te wskazują jedynie na uprawnienie do dokonania wyboru (art. 9a ust. 2) oraz konsekwencje takiego wyboru (art. 9a ust. 3-5). Wskazane przez DKIS, normy nie uzależniają możliwości wyboru tego sposobu opodatkowania od szczególnych przymiotów osobistych podatnika.
3.8. Z tych przyczyn Sąd podzielił zarzucane przez Skarżącego naruszenie prawa materialnego, to jest art. 30c ust. 1 w związku z art. 9a ust. 2 ustawy o PIT oraz art. 97 § 1 O.p. W odniesieniu do uprawnienia określonego przepisami art.30c w związku z art. 9a ust. 2 ustawy o PIT, winna bowiem znaleźć zastosowanie instytucja jego sukcesji, uregulowana w art. 97 § 1 O.p. Nie stanowi natomiast naruszenia zasady działania na podstawie przepisów prawa oraz zasady zaufania (art. 120 O.p. i art. 121 1 O.p.) wydanie interpretacji indywidualnej, w której wyrażono pogląd prawny odmienny od tego, który przedstawił Wnioskodawca.
3.9. Wobec naruszenia prawa materialnego, mającego wpływ na wynik sprawy, na podstawie art. 146 § 1 w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a., Sąd orzekł jak punkcie I sentencji wyroku.
3.10. O kosztach postępowania orzeczono jak w punkcie II sentencji, na podstawie art. 200 w związku z art. 205 § 2 p.p.s.a., zważywszy na wynik sprawy oraz okoliczność, że Skarżącego reprezentował w sprawie pełnomocnik będący doradcą podatkowym, którego wynagrodzenie w kwocie 480,00 zł ustalono w oparciu o § 2 ust. 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 16 sierpnia 2018 r. w sprawie wynagrodzenia za czynności doradcy podatkowego w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r., poz. 1687), a obok którego na koszty złożyła się jeszcze opłata od pełnomocnictwa w wysokości 17,00 zł oraz – uiszczony przez Wnioskodawcę – stały wpis sądowy w wysokości 200,00 zł.
3.11. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy, organ interpretacyjny zobowiązany będzie uwzględnić w nowo wydawanej indywidualnej interpretacji podatkowej ocenę prawną opartą na uwagach Sądu, które sformułowane zostały w przedmiotowym uzasadnieniu wyroku w zakresie wykładni odnośnych przepisów prawa.

Nie znalazłeś odpowiedzi?

Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.

Rozpocznij analizę