I SA/Wr 613/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny we WrocławiuWrocław2012-09-28
NSApodatkoweWysokawsa
podatek dochodowydochody nieujawnionezryczałtowany podatekwartość sprzedażysamochódpostępowanie dowodoweOrdynacja podatkowaWSAWrocław

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję Dyrektora Izby Skarbowej dotyczącą zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych, uznając, że organy podatkowe nie zebrały wyczerpująco materiału dowodowego w sprawie wartości sprzedaży samochodu.

Sprawa dotyczyła zaskarżenia decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w przedmiocie zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych za 2007 r. od dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach. Kluczowym elementem sporu była wartość sprzedaży samochodu marki Mercedes, którą organy podatkowe ustaliły na 49.000 zł, podczas gdy skarżąca twierdziła, że wynosiła ona 99.000 zł. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, wskazując na naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej dotyczących dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu rozpoznał skargę G. W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej we W., która utrzymała w mocy decyzję organu pierwszej instancji w przedmiocie zobowiązania w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych za 2007 r. od dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach. Głównym punktem sporu była wartość sprzedaży samochodu marki Mercedes, którą organy podatkowe ustaliły na 49.000 zł, opierając się na zeznaniach kupującej i jej konkubenta oraz deklaracji PCC-3, a także na fakcie zakupu samochodu jako powypadkowego za 500 euro. Skarżąca natomiast twierdziła, że cena sprzedaży wynosiła 99.000 zł i przedłożyła umowę sprzedaży na tę kwotę. Sąd uznał skargę za zasadną, stwierdzając, że organy podatkowe naruszyły przepisy Ordynacji podatkowej, w szczególności art. 122, 180 § 1, 187 § 1 i 191 O.p. Sąd wskazał, że organy nie wyjaśniły w sposób dokładny stanu faktycznego, nie rozpatrzyły wyczerpująco materiału dowodowego i dokonały dowolnej oceny dowodów. Podkreślono, że organy nie wzięły pod uwagę m.in. deklaracji PCC-3 z kwotą 67.365 zł, zeznań kupującej wskazujących na kwotę ok. 90.000 zł, ani możliwości uzyskania informacji z dokumentacji ubezpieczeniowej dotyczącej kolizji drogowej, która mogłaby wpłynąć na ustalenie wartości pojazdu. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i orzekł o zwrocie kosztów postępowania sądowego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, organy podatkowe naruszyły przepisy Ordynacji podatkowej, nie wyjaśniając w sposób dokładny stanu faktycznego i nie rozpatrując wyczerpująco materiału dowodowego, co doprowadziło do dowolnej oceny dowodów.

Uzasadnienie

Sąd wskazał na szereg uchybień organów podatkowych, w tym na brak wzięcia pod uwagę istotnych dowodów (np. deklaracji PCC-3 z wyższą kwotą, zeznań kupującej, dokumentacji ubezpieczeniowej) oraz na rozbieżności w zeznaniach świadków i stron, które nie zostały wyjaśnione.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (11)

Główne

O.p. art. 122

Ordynacja podatkowa

Obowiązek organów podatkowych podejmowania wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego.

O.p. art. 180 § § 1

Ordynacja podatkowa

Dopuszczalność dowodów, które mogą przyczynić się do wyjaśnienia sprawy i nie są sprzeczne z prawem.

O.p. art. 187 § § 1

Ordynacja podatkowa

Obowiązek organu podatkowego zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego.

O.p. art. 191

Ordynacja podatkowa

Ocena dowodów na podstawie całego zebranego materiału dowodowego.

u.p.d.o.f. art. 20 § ust. 1

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

Opodatkowanie przychodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach.

u.p.d.o.f. art. 20 § ust. 3

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

Sposób ustalania wysokości przychodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach.

u.p.d.o.f. art. 10 § ust. 1

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

Kategoria przychodów z innych źródeł, w tym nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach.

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do uchylenia zaskarżonej decyzji w przypadku naruszenia przepisów prawa materialnego lub procesowego.

p.p.s.a. art. 152

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Orzekanie o wstrzymaniu wykonania decyzji.

p.p.s.a. art. 200

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Orzekanie o kosztach postępowania sądowego.

Pomocnicze

u.p.d.o.f. art. 30 § ust. 1

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

Stawka zryczałtowanego podatku dochodowego od dochodów z nieujawnionych źródeł (75%).

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organy podatkowe nie zebrały i nie rozpatrzyły w sposób wyczerpujący materiału dowodowego. Ocena dowodów przez organy podatkowe była dowolna i tendencyjna. Organy podatkowe nie wyjaśniły istotnych rozbieżności dotyczących wartości sprzedaży samochodu. Organy podatkowe nie uwzględniły potencjalnie istotnych dowodów, takich jak dokumentacja ubezpieczeniowa.

Godne uwagi sformułowania

Poczyniona zaś ocena nosi znamiona oceny dowolnej. Organ podatkowy w sposób wybiórczy i tendencyjny ocenił zebrany w sprawie, niepełny materiał dowodowy.

Skład orzekający

Dagmara Dominik-Ogińska

sprawozdawca

Ewa Kamieniecka

członek

Katarzyna Borońska

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalanie wartości przedmiotu sprzedaży w postępowaniu podatkowym, obowiązki organów podatkowych w zakresie gromadzenia i oceny materiału dowodowego, zasady opodatkowania dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji ustalania wartości sprzedaży samochodu, ale ogólne zasady dotyczące postępowania dowodowego są uniwersalne.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak ważne jest dokładne zbieranie dowodów przez organy podatkowe i jak błędy proceduralne mogą prowadzić do uchylenia decyzji. Dotyczy powszechnego zagadnienia ustalania wartości transakcji.

Czy cena sprzedaży samochodu może być ustalona na podstawie domysłów organu podatkowego?

Dane finansowe

WPS: 19 072 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Wr 613/12 - Wyrok WSA we Wrocławiu
Data orzeczenia
2012-09-28
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2012-05-28
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Sędziowie
Dagmara Dominik-Ogińska /sprawozdawca/
Ewa Kamieniecka
Katarzyna Borońska /przewodniczący/
Symbol z opisem
6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania
Hasła tematyczne
Podatkowe postępowanie
Skarżony organ
Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku
*Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy
Dz.U. 2005 nr 8 poz 60
art. 122, 180, 187 par. 1,  191
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - tekst jedn.
Dz.U. 2000 nr 14 poz 176
art. 100  ust. 1  pkt 9  w  zw. z art. 20  ust. 1 i  3
Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych - tekst jednolity
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA - Katarzyna Borońska, Sędziowie: Sędzia WSA - Dagmara Dominik-Ogińska (sprawozdawca), Sędzia WSA - Ewa Kamieniecka, Protokolant: Magdalena Dworszczak, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 28 września 2012 r. przy udziale - sprawy ze skargi G. W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia [...] marca 2012 r. Nr [...] w przedmiocie: zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych za 2007 r. I) uchyla zaskarżoną decyzję; II) orzeka, że decyzja wymieniona w pkcie I) nie podlega wykonaniu; III) zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej we W. na rzecz strony skarżącej kwotę 2.990 (słownie: dwa tysiące dziewięćset dziewięćdziesiąt) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
1. Postępowanie przed organami podatkowymi
1.1. Przedmiotem skargi G. W. (dalej zwana: skarżącą) jest decyzja Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia [...] marca 2012 r., nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej Ośrodek Zamiejscowy w J. z dnia [...] maja 2011r. nr [...], w przedmiocie zobowiązania w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych za 2007 r. od dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów w wysokości 19.072 zł.
1.2. W uzasadnieniu powołanej wyżej decyzji, organ podatkowy I instancji wskazał, że na podstawie dokonanych przez niego ustaleń faktycznych należało przyjąć, że wydatki skarżącej w 2007 r. (która pozostaje w ustroju rozdzielności majątkowej ze swoim mężem), nie znalazły częściowo pokrycia w przychodach uzyskanych przez nią w tym roku oraz latach poprzedzających. Stwierdzona różnica – 25.428,59 zł – wynikała z zakwestionowania przez organ podatkowy I instancji ceny sprzedaży samochodu MERCEDES klasy E (kwota 99.000 zł). Wątpliwości ww. organu wzbudził fakt przedłożenia przez skarżącą egzemplarza umowy sprzedaży samochodu, opiewającą na kwotę 99.000 zł, podczas, gdy zarówno dokumenty rejestracyjne samochodu (w tym umowa sprzedaży tego samochodu dołączona przez kupującą), deklaracja kupującej na potrzeby podatku od czynności cywilnoprawnych wskazywały na cenę 49.000 zł. Ostatecznie, organ podatkowy I instancji doszedł do przekonania, że wyjaśnienia skarżącej i zeznania jej męża w tym zakresie nie były wiarygodne i przyjął za cenę pojazdu kwotę 49.000 zł. Sumę tę uznał za najbardziej prawdopodobną, z uwagi na wskazany wcześniej przez skarżącą koszt zakupu i remontu samochodu (odpowiednio 500 i 1000 euro). W pozostałym zakresie organ podatkowy I instancji stwierdził, że wskazane przez skarżącą wydatki i przychody, które miały miejsce w 2007 r., odpowiadały rzeczywistości.
1.3. Na skutek wniesionego przez skarżącą odwołania oraz po uzupełnieniu materiału dowodowego w sprawie, na podstawie art. 229 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (tekst jedn. Dz. U. z 2005r. Nr 8, poz. 60 ze zm.; zwanej dalej: O.p.), o dodatkowe wyjaśnienia skarżącej oraz zeznania jej męża, w przedmiocie sprzedaży samochodu, a także po odebraniu oświadczeń od kupującej i jej konkubenta, Dyrektor Izby Skarbowej we W. powołaną na wstępie decyzją utrzymał
w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej we W.. W uzasadnieniu swojego orzeczenia wskazał, że jego podstawą był art. 10 ust. 1 pkt 9 w zw. z art. 20 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 26 lipca 1991r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (tekst jedn. Dz. U. z 2000 r. Nr 14, poz. 176 ze zm.; zwanej dalej: u.p.d.o.f.), zgodnie z którym opodatkowaniu tym podatkiem podlegają także przychody nieznajdujące pokrycia w ujawnionych źródłach. Organ odwoławczy wyjaśnił przy tym, że u.p.d.o.f. nie definiuje pojęcia "przychodu nieznajdującego pokrycia w ujawnionych źródłach", ale przywołany wyżej art. 20 ust. 3 u.p.d.o.f. określa sposób, w jaki taki przychód ma być ustalany. Dalej organ odwoławczy zaznaczył, że ustalenie podstawy opodatkowania z tytułu dochodów ze źródeł nieujawnionych wymaga porównania poniesionych w danym roku podatkowym wydatków oraz wartości zgromadzonego w tym roku mienia z wartością mienia pochodzącego ze źródeł już opodatkowanych bądź wolnych od opodatkowania. Podkreślił przy tym, że z dniem 1 stycznia 2007 r. weszła nowelizacja u.p.d.o.f., która doprecyzowała art. 20 u.p.d.o.f., w ten sposób, że przychody na pokrycie wydatków dokonywanych w danym roku podatkowym powinny zostać zgromadzone przed poniesieniem danego wydatku. Wskazał także, że w oparciu o art. 30 ust. 1 pkt 7 u.p.d.o.f. od dochodów z nieujawnionych źródeł przychodów lub nie znajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach pobiera się zryczałtowany podatek dochodowy w wysokości 75%. Organ odwoławczy następnie wskazał, że dopiero ustalenie, że wydatki poniesione w danym roku przekraczają zgromadzone w nim oraz w latach poprzednich mienie pochodzące ze źródeł już opodatkowanych lub wolnych od opodatkowania, stanowi podstawę do przyjęcia, że zostały one pokryte ze źródeł nieujawnionych. Podstawę opodatkowania stanowi wówczas kwota różnicy, odpowiadająca wartości wydatków, które nie znalazły pokrycia w tym mieniu. Jednocześnie stwierdził, że wykazanie tej różnicy należy, w oparciu o art. 122 O.p. do obowiązków organów podatkowych. Natomiast ciężar dowodzenia, że wydatki te mają pokrycie w majątku spoczywa już na podatniku, z uwagi na to, że wywodzi z faktu tego korzystne dla siebie skutki.
Następnie odniósł się do konkretnych ustaleń w sprawie, wskazując, że istniejący spór sprowadzał się w istocie do kwestii prawidłowego ustalenia wartości sprzedanego pojazdu. W tym zakresie Dyrektor Izby Skarbowej we W., mając na uwadze zgodne co do ceny i stanu technicznego pojazdu oświadczenia kupującej oraz jej konkubenta, który zdaniem organu był obecny przy zawieraniu umowy, a także dokumentację rejestracyjną samochodu (wraz z umową jego sprzedaży) i deklarację PCC-3 kupującej, uznał ,że przedmiotowy pojazd został sprzedany za kwotę 49.000 zł. Jak podkreślił, cenę tę potwierdził fakt wcześniejszego zakupu tego samochodu przez skarżącą na terenie Niemiec, jako pojazdu powypadkowego, za kwotę 500 euro. Natomiast pozostałe źródła przychodów, wykazane przez skarżącą, uznał za wystarczające na pokrycie poniesionych przez nią wydatków. Zwłaszcza, że ustaleń Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej we W. skarżąca nie kwestionowała w toku postępowania. Zaznaczył przy tym, że konieczna była drobna korekta przyjętych przez organ podatkowy I instancji miesięcznych kosztów utrzymania skarżącej, z kwoty 896,66 zł na sumę 980 zł. W konsekwencji wzrosła kwota przychodu nieznajdującego pokrycia w ujawnionych źródłach, jednakże z uwagi na zasadę reformationis in peius Dyrektor Izby Skarbowej we W. utrzymał decyzję organu pierwszej instancji w mocy, z racji tego, że nie mógł rozstrzygnąć na niekorzyść strony odwołującej się.
Ostatecznie, w oparciu o tabelaryczne zestawienie dochodów i wydatków, organ odwoławczy przyjął, że przychody pochodzące ze źródeł opodatkowanych lub wolnych od opodatkowania skarżącej nie mogły stanowić źródła finansowania dla wydatków
w łącznej wysokości 26.093.31 zł. Biorąc pod uwagę 75 % stawkę zryczałtowanego podatku dochodowego, podatek ten powinien wynieść 19.570 zł (19.072 zł według decyzji organu podatkowego I instancji).
Końcowo organ odwoławczy stwierdził, że w sprawie nie doszło do naruszenia art. 122, 187 § 1 i 191 O.p., albowiem organ podatkowy I instancji zasadniczo zgromadził całość materiału dowodowego w sprawie. Zaś brak dowodu z zeznań konkubenta kupującej, uzupełniony zresztą na etapie postępowania odwoławczego, był konsekwencją niemożności przesłuchania go.
2. Postępowanie przed Sądem I instancji
2.1. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skarżąca zarzuciła rozstrzygnięciu Dyrektora Izby Skarbowej we W. naruszenie:
- przepisów prawa materialnego tj. art. 20 u.p.d.o.f. poprzez uznanie, iż skarżąca się nie zgromadziła w 2007 r. i w latach wcześniejszych mienia wystarczającego na pokrycie wydatków poniesionych w 2007 r.;
- art. 122, art. 180, art. 187 § 1 oraz art. 191 O.p., poprzez niewyjaśnienie w sposób dokładny stanu faktycznego oraz niewyczerpujące rozpatrzenie całego materiału dowodowego, a w konsekwencji powyższych uchybień ocenienie jedynie części zebranego materiału dowodowego, a w szczególności błędnie ustalenie, iż ze sprzedaży samochodu osobowego MERCEDES nr rej. [...] uzyskała przychód 49.000,00 zł. a nie 99.000,00 zł.
Podnosząc powyższy zarzut wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz zasądzenie na swoją rzecz kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego.
W uzasadnieniu skargi wskazała, że organ odwoławczy wadliwie oparł się na oświadczeniu konkubenta kupującej, dotyczącego ceny nabycia oraz stanu technicznego pojazdu. Były one bowiem nieprawdziwe i nielogiczne, albowiem samochód ten uległ wypadkowi już po przekazaniu go kupującej. Skarżąca podniosła przy tym, że wypadek nastąpił w innym miejscu niż sprzedaż pojazdu. W jaki wobec tego sposób mógł się on przemieszczać, skoro według organów podatkowych miał on uszkodzoną skrzynię biegów. Skarżąca kwestionowała także zeznania kupującej, wskazując, że ta podczas jednego z przesłuchań zeznała, że nie pamięta ceny zakupu, ale że była bliska 90.000 zł. Kolejnym uchybieniem organu podatkowego II instancji w tym zakresie było, zdaniem skarżącej, nie przeprowadzenie dowodu z dokumentacji ubezpieczyciela, w związku z wypadkiem spornego Mercedesa. W jej ocenie, dokumenty te pozwoliłyby określić jakie uszkodzenia mógł on ponieść w trakcie kolizji. Wreszcie skarżąca podniosła, że wartość spornego samochodu został ustalona przez organy podatkowe, na gruncie podatku od czynności cywilnoprawnych, na kwotę
67.365 zł. Mając zaś na uwadze ostateczny charakter tej decyzji, również organy podatkowe na gruncie postępowania w przedmiocie dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów powinny przyjąć tę wartość.
2.2. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej we W. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Uzupełniająco wskazał, odnośnie przyjęcia różnych podstaw opodatkowania dotyczących tego samego samochodu, że strony umowy sprzedaży uzgadniają między sobą cenę sprzedaży pojazdu, która jest dla nich satysfakcjonująca. I tylko taka kwota przychodu mogła zostać uznana po stronie przychodów skarżącej. Natomiast określenie wartości samochodu na potrzeby podatku od czynności cywilnoprawnych jest kwestią zupełnie odrębną i nie mającą znaczenia w sprawie, jako dotyczącą odrębnego postępowania podatkowego. Z kolei co do zarzutu nieprzeprowadzenia dowodu z dokumentacji ubezpieczyciela samochodu, organ odwoławczy wskazał jedynie, że wypadek tego pojazdu miał miejsce już po dacie jego sprzedaży. Jest więc okolicznością bez znaczenia dla sprawy, zwłaszcza, że organy podatkowe zgromadziły szereg dowodów pozwalających na określenie jego ceny.
3. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
3.1. Skarga jest zasadna.
3.2. Przedmiotem sporu między stronami jest kwestia ceny sprzedaży samochodu marki MERCEDES nr rej. [...]. Zdaniem organów podatkowych była to kwota 49.000 zł z kolei zdaniem skarżącej kwota 99.000 zł.
3.3. Należy przypomnieć, że w ramach przychodów z innych źródeł (art. 10 ust. 1 pkt 9 u.p.d.o.f.) ustawodawca wyróżnił jako szczególną kategorię przychody nieznajdujące pokrycia w ujawnionych źródłach lub pochodzące ze źródeł nieujawnionych (art. 20 ust. 1 u.p.d.o.f.). Ich wysokość, stosownie do art. 20 ust. 3 u.p.d.o.f. (w brzmieniu mającym zastosowania w rozpoznawanej sprawie) ustala się na podstawie poniesionych przez podatnika w roku podatkowym wydatków i wartości zgromadzonego mienia, jeżeli wydatki te i wartości nie znajdują pokrycia w mieniu zgromadzonym w roku podatkowym oraz w latach poprzednich, pochodzącym z przychodów opodatkowanych lub wolnych od opodatkowania. Z przepisów regulujących postępowania podatkowe wynika ogólna zasada dowodowa, według której ciężar udowodnienia faktów istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy spoczywa na organie. W wyjątkowych przypadkach konstrukcja przepisów prawa materialnego nakłada na podatnika obowiązek udowodnienia określonych, zazwyczaj korzystnych dla siebie faktów. Ze względu na specyfikę opodatkowania dochodów z nieujawnionych źródeł przychodów w postępowaniu tym ciężar dowodu jest rozłożony w ten właśnie sposób. Obowiązkiem organu podatkowego w tym postępowaniu jest wykazanie, że podatnik poniósł w danym roku podatkowym wydatki i zgromadził mienie przekraczające wartość przychodu i zgromadzonego w latach poprzednich mienia pochodzącego ze źródeł ujawnionych (opodatkowanych lub wolnych od opodatkowania). Z konstrukcji art. 20 ust. 3 u.p.d.o.f. w postępowaniu w przedmiocie przychodów z nieujawnionych źródeł wynika dla podatnika obowiązek wykazania źródeł przychodów. W jego bowiem interesie leży udowodnienie, że ustalone przez organ podatkowy wydatki znajdują pokrycie w już opodatkowanych źródłach przychodu lub źródłach wolnych od opodatkowania. Wyjaśnienia i oświadczenia złożone w tym postępowaniu przez podatnika stanowią dowód podlegający ocenie organu podatkowego a ich wartość dowodowa zależy od ich wiarygodności. Jeżeli, zatem podatnik wskaże lub uprawdopodobni źródła przychodów, z których gromadził mienie lub ponosił wydatki, to na organie podatkowym ciąży obowiązek obalenia takiego dowodu. Organ ten musi, więc ocenić wartość złożonych przez podatnika dowodów według reguł wynikających z art. 191 i art. 192 O.p. (por. m.in. wyrok NSA z dnia 9 lutego 2012r. sygn. akt II FSK 1529/10, opubl. LEX nr 1125429).
3.4. Z akt przedmiotowej sprawy wynika, że skarżąca jak i jej mąż (m.in. protokół przesłuchania świadka W. W. z dnia 9 sierpnia 2011r. i protokół przesłuchania strony G. W. z dnia 9 sierpnia 2011r.) podnoszą, że przedmiotowy samochód sprzedano za kwotę 99.000 zł. Na dowód powyższego skarżąca przedłożyła umowę kupna-sprzedaży z dnia 2 lipca 2007r. do oświadczenia z dnia 18 listopada 2010r. o wysokości i źródłach uzyskanych dochodów (przychodów). Jednakże organy podatkowe nie dały wiary zeznaniom skarżącej i jej męża, jak i załączonej kserokopii umowy. Oparły się na oświadczeniu nabywczyni W. H. oraz jej konkubenta A. K. będącego przy zawieraniu umowy oraz kserokopii odmiennej umowy kupna - sprzedaży przedmiotowego samochodu przedłożonej w Wydziale Komunikacji we W. oraz na informacjach wynikających z deklaracji PCC-3 złożonej przez W. H. opiewającą na kwotę 49.000 zł. Zdaniem organu podatkowego cenę 49.000 zł potwierdza całokształt okoliczności związanych z tą transakcją. Podkreślono zwłaszcza, ze samochód został zakupiony w Niemczech 15 lipca 2006r. za 500 euro, jako samochód powypadkowy, używany. Skarżąca wraz z mężem stwierdziła, że na naprawę wydała 1.000 euro, zdaniem organu podatkowego trudno tym samym dać wiarę, że samochód został sprzedany po roku za kwotę 99.000 zł czyli kilkadziesiąt razy wyższą. Za wiarygodną tym samym uznano cenę przedstawioną przez nabywczynię tj. kwotę 49.000 zł. Ponadto wskazano, że pełnomocnik skarżącej dołączył do odwołania kserokopię umowy, która jakkolwiek opiewa na kwotę 99.000 zł to jednak różni się od umowy przedstawionej przez skarżącą na początku postępowania (inaczej zapisana została data sporządzenia umowy, brak miejsca je zawarcia). Zdaniem organu podatkowego rzetelność przedstawionych przez skarżącą umów sprzedaży budzi wątpliwości dlatego też za bardziej wiarygodne uznać należy wyjaśnienia i oświadczenia złożone przez nabywców samochodu, z których wynika, ze zakupili go za kwotę 49.000 zł.
3.5. Należy przypomnieć, że w sytuacji, gdy organ podatkowy pragnie obalić twierdzenia podatnika nie jest zwolniony z reguł dowodowych przewidzianych w Ordynacji podatkowej. Stosownie do treści art. 122 O.p. w toku postępowania organy podatkowe podejmują wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w postępowaniu podatkowym. Jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem (art. 180 § 1 O.p.). Ponadto zgodnie z art. 187 § 1 O.p. organ podatkowy jest obowiązany zebrać i w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Z kolei art. 191 O.p. stanowi, że organ podatkowy ocenia na podstawie całego zebranego materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona.
W przedmiotowej sprawie organy podatkowe uchybiły wyżej wskazanym obowiązkom. Trudno bowiem uznać, że w toku prowadzonego postępowania podatkowego wyjaśniły stan faktyczny i tym samym w sposób wyczerpujący zebrały i rozpatrzyły cały materiał dowodowy. Poczyniona zaś ocena nosi znamiona oceny dowolnej.
Na wstępie wypada wskazać, że chybionym jest rozumowanie organu podatkowego, że fakt zakupu samochodu za 500 euro oraz jego naprawa za 1.000 euro czyni niewiarygodnym jego sprzedaż za 99.000 zł. Uwzględniając powyższe rozumowanie to zarówno kwota 99.000 zł, jak i kwota 49.000 zł wydaje się kwotą mocno zawyżoną. Jednakże należy zauważyć, że już z przedłożonej deklaracji w sprawie podatku od czynności cywilnoprawnych złożonej przez W. H. wynika, że skorygowano kwotę sprzedaży samochodu (podstawę opodatkowania) na kwotę 67.365 zł przy zadeklarowanych przez ww. podatniczkę uszkodzeniach samochodu tj. uszkodzony tylny prawy bok i całkowicie uszkodzona automatyczna skrzynia biegów a zatem sam urząd skarbowy weryfikując wartość transakcyjną przedmiotowego samochodu wskazał, że kwota ta jest znacznie wyższa niż kwota 49.000 zł. Z zeznań skarżącej (protokół przesłuchania strony z dnia 9 sierpnia 2011r.) wynika, że stan techniczny Mercedesa był dobry i można było nim jeździć. Powyższe potwierdził mąż skarżącej – W. W. (zeznania z dnia 9 sierpnia 2011r.) wskazując, że Mercedes był w pełni sprawny i nie było żadnych uszkodzeń i usterek. Na fakt sprawności samochodu może wskazywać jego udział w kolizji drogowej w dniu 4 lipca 2007r. w L. (umowę zawarto w B.). Jednakże tej okoliczności organ podatkowy nie wziął pod uwagę. W kontekście powyższego wątpliwości budzi oświadczenie A. K. co do uszkodzenia samochodu i jego konieczności przewozu na lawecie. Wobec rozbieżności między zeznaniami skarżącej i jej męża a oświadczeniem A. K. rację ma skarżąca, że o tym jakie uszkodzenia miał przedmiotowy samochód organ podatkowy mógł wywieść na podstawie akt sprawy ubezpieczeniowej znajdujących się w B dotyczących kolizji drogowej z dnia 4 lipca 2007r. Powyższego jednak organ podatkowy nie uczynił. Co więcej z protokołu przesłuchania świadka z dnia 2 września 2010r. - który został pominięty przez organ podatkowy – wynika, że W. H. zeznała, że kwota nabycia przedmiotowego samochodu była ok. 90.000 zł, potwierdziła również fakt sporządzenia kserokopii umowy z dnia 2 lipca 2007r. opiewającą na kwotę 99.000 zł, nie potrafiła odnieść się do umowy opiewającej na kwotę 49.000 zł zasłaniając się faktem przeprowadzania transakcji przez konkubenta, zaznaczając przy tym, że jest człowiekiem, który fantazjował, oszukiwał świadka i nie jest osobą wiarygodną. Organy podatkowe nie wyjaśniły kwestii istnienia dwóch umów opiewających na 99.000 zł, co zważywszy na formę umowy, która była sporządzana ręcznie mogło być efektem jedynie błędnego przepisania jej przez strony umowy, nie przesłuchano także skarżącej czy też jej męża na tę okoliczność, jak też okoliczność istnienia umowy opiewającej na kwotę 49.000 zł. Co więcej nie wyjaśniono kwestii, że w oświadczeniu z dnia 14 marca 2012r. W. H. zmieniła swoje zeznania z dnia 2 września 2010r. co do ceny samochodu. Organy podatkowe nie przesłuchały także A. K. lecz oparto się na jego oświadczeniu w którym wskazał kwotę zakupu samochodu – 49.000 zł. Interesującym jest fakt, że w przedmiotowej sprawie organy podatkowe nie wystąpiły do instytucji ubezpieczeniowej pomimo, że wyraźnie skarżąca, jak i jej mąż wskazała, że wysłała kserokopię umowy sprzedaży samochodu w odpowiedzi na pismo B SA z dnia 5 lipca 2007r. celem uniknięcia odpowiedzialności za powstanie szkody wynikającej z kolizji drogowej z dnia 4 lipca 2007r. , co wydaje się być kluczowym w sytuacji istnienia dwóch umów kupna-sprzedaży przedmiotowego samochodu opiewających na różne kwoty.
Powyższe wskazuje na naruszenie przez organ odwoławczy art. 122, art. 180 § 1, art. 187 § 1 i art. 191 O.p. Organ podatkowy w sposób wybiórczy i tendencyjny ocenił zebrany w sprawie, niepełny materiał dowodowy dając wiarę podmiotom, co do których powinien zachować również ostrożność zważywszy na fakt podrobienia polis ubezpieczeniowych, zeznań świadka w przedmiocie wiarygodności A. K. czy kierując się doświadczeniem życiowym w zakresie przedstawiania do urzędu skarbowego zaniżonych wartości umów sprzedaży samochodów.
3.6. Mając na względzie powyższe Sąd uchylił zaskarżoną decyzję w oparciu o treść art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012r. poz. 270; zwanej dalej: p.p.s.a.). W oparciu o treść art. 152 p.p.s.a. orzeczono o wstrzymaniu wykonania decyzji. Natomiast o kosztach orzeczono w oparciu o treść art. 200 p.p.s.a. Na koszty składa się wpis sądowy w wysokości 573 zł, koszty zastępstwa procesowego w wysokości 2.400 zł i opłata skarbowa od pełnomocnictwa w wysokości 17 zł.
3.7. Organ podatkowy ponownie rozpoznając sprawę zobowiązany jest przesłuchać skarżącą i świadków (W. H., A. K., W. W.) celem wyjaśnienia istnienia trzech umów sprzedaży, potwierdzenia złożonych podpisów na rzeczonych umowach, wyjaśnienia rozbieżności co do ceny sprzedaży samochodu, jak też istnienia ewentualnych uszkodzeń przedmiotowego samochodu. Wydaje się, że dogodną formą mogłoby być przeprowadzenie rozprawy na podstawie art. 200a § 1 pkt 1 O.p. czy też konfrontacja stron umowy. Jednakże kluczowym może okazać się dla organu podatkowego wystąpienie do A SA z prośbą o udzielenie informacji w przedmiocie przedłożonej umowy sprzedaży przez skarżącą, jak też udostępnienie posiadanych dokumentów ubezpieczeniowych dotyczących kolizji drogowej z dnia 4 lipca 2007r. Dopiero poczynienie ww. ustaleń pozwoli na ocenę zebranego materiału dowodowego i wydanie stosownego rozstrzygnięcia w sprawie. Jednakże ocena taka powinna być poczyniona na podstawie całokształtu materiału zebranego w sprawie.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI