I SA/Wr 610/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny we WrocławiuWrocław2023-03-14
NSApodatkoweŚredniawsa
podatek od nieruchomościwznowienie postępowaniadziałalność gospodarczauzasadnienie decyzjiwady proceduralneprawo podatkoweWSA Wrocław

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzje organów obu instancji dotyczące podatku od nieruchomości za 2019 r. z powodu wadliwości proceduralnych i braku jasnego uzasadnienia.

Strony wniosły o wznowienie postępowania podatkowego dotyczącego podatku od nieruchomości za 2019 r., powołując się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego. Organy podatkowe odmówiły uchylenia decyzji, uznając nieruchomości za związane z działalnością gospodarczą. WSA we Wrocławiu uchylił decyzje organów obu instancji, wskazując na istotne naruszenia przepisów postępowania, w tym brak jasnego i uporządkowanego uzasadnienia oraz nieprawidłową identyfikację przedmiotów opodatkowania.

Sprawa dotyczyła skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego (SKO) utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta Wałbrzycha, które odmówiły uchylenia decyzji w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2019 r. Strony wniosły o wznowienie postępowania na podstawie wyroku Trybunału Konstytucyjnego, argumentując, że nieruchomości nie są związane z działalnością gospodarczą. Organy podatkowe uznały jednak, że nieruchomości te są związane z działalnością gospodarczą, powołując się m.in. na wpis do ewidencji środków trwałych, zaliczanie kosztów utrzymania do kosztów działalności gospodarczej oraz rozliczenia VAT. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu uchylił zaskarżoną decyzję SKO oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta. Sąd uznał, że decyzje organów obu instancji obarczone są istotnymi wadami proceduralnymi, w szczególności chaotycznym i nieczytelnym uzasadnieniem, które nie pozwala na weryfikację poprawności ustaleń organów. Sąd podkreślił, że organy nie wykazały w sposób uporządkowany związku poszczególnych nieruchomości z działalnością gospodarczą, a także nie zapewniły stronom czynnego udziału w postępowaniu w zakresie zapoznania się z aktami sprawy. W związku z tym, sąd uchylił obie decyzje i nakazał organom ponowne rozpatrzenie sprawy z uwzględnieniem wskazanych przez sąd wytycznych.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Sąd uznał, że organy podatkowe nie wykazały w sposób należyty i uporządkowany związku poszczególnych nieruchomości z działalnością gospodarczą, co stanowiło podstawę do uchylenia decyzji.

Uzasadnienie

Sąd wskazał na istotne wady proceduralne decyzji organów obu instancji, w tym brak jasnego i uporządkowanego uzasadnienia, które nie pozwalało na weryfikację ustaleń organów w zakresie związku nieruchomości z działalnością gospodarczą. Sąd podkreślił konieczność indywidualnego rozpatrzenia każdej nieruchomości i wykazania dowodami jej związku z działalnością gospodarczą.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (16)

Główne

o.p. art. 240 § 1 pkt 8

Ordynacja podatkowa

u.p.o.l. art. 1a § 1 pkt 3

Ustawa o podatkach i opłatach lokalnych

Pomocnicze

o.p. art. 210 § 1 pkt 6 i 4

Ordynacja podatkowa

o.p. art. 120

Ordynacja podatkowa

o.p. art. 121 § 1

Ordynacja podatkowa

o.p. art. 122

Ordynacja podatkowa

o.p. art. 124

Ordynacja podatkowa

P.u.s.a. art. 1 § 1 i 2

Prawo o ustroju sądów administracyjnych

p.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 134 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 141 § 4

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

o.p. art. 200 § 1

Ordynacja podatkowa

p.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c)

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 135

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 200

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 205 § 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Naruszenie przepisów postępowania przez organy obu instancji, w szczególności brak jasnego i uporządkowanego uzasadnienia decyzji. Nieprawidłowa identyfikacja przedmiotów opodatkowania objętych wnioskiem o wznowienie postępowania. Niewłaściwe przypisanie nieruchomości do związanych z działalnością gospodarczą bez wystarczających dowodów. Naruszenie prawa strony do czynnego udziału w postępowaniu (brak możliwości zapoznania się z aktami sprawy).

Godne uwagi sformułowania

Decyzje organów obu instancji nie spełniają standardów, o których mowa w art. 210 § 1 pkt 6 i § 4 o.p. i z uwagi na zawarty w nich chaos obejmujący zarówno elementy stanu faktycznego jak i argumentację merytoryczną muszą zostać wyeliminowane z obrotu prawnego. Zamiast uporządkowanego stanowiska organów odnoszącego się osobno do poszczególnych nieruchomości Prezydent jak i SKO blokowo wyrazili swoje stanowisko. Sąd na kanwie rozpatrywanej sprawy wskazuje na treść art. 210 § 1 pkt 6 i § 4 o.p., z którego wynika, że elementami niezbędnymi decyzji jest jej uzasadnienie faktyczne i prawne.

Skład orzekający

Tadeusz Haberka

przewodniczący

Piotr Kieres

sprawozdawca

Jarosław Horobiowski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Wady proceduralne decyzji podatkowych, wymogi uzasadnienia decyzji, prawo strony do czynnego udziału w postępowaniu, wykładnia przepisów dotyczących związku nieruchomości z działalnością gospodarczą."

Ograniczenia: Dotyczy konkretnego stanu faktycznego i interpretacji przepisów w kontekście wznowienia postępowania.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak istotne są formalne aspekty postępowania podatkowego i jakość uzasadnienia decyzji. Uchylenie decyzji z powodu wad proceduralnych jest ważnym sygnałem dla organów administracji.

Wady proceduralne uchylają decyzję podatkową – sąd wskazuje na chaos w uzasadnieniach organów.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Wr 610/22 - Wyrok WSA we Wrocławiu
Data orzeczenia
2023-03-14
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-09-01
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Sędziowie
Jarosław Horobiowski
Piotr Kieres /sprawozdawca/
Tadeusz Haberka /przewodniczący/
Symbol z opisem
6115 Podatki od nieruchomości, w tym podatek rolny, podatek leśny oraz łączne zobowiązanie pieniężne
Hasła tematyczne
Podatkowe postępowanie
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
*Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2020 poz 1325
art. 210 par. 1 pkt 6 i 4
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tadeusz Haberka, Sędziowie Sędzia WSA Jarosław Horobiowski, Sędzia WSA Piotr Kieres (sprawozdawca), Protokolant: Starszy specjalista Agnieszka Dąbrowska, , po rozpoznaniu w Wydziale I, na rozprawie w dniu 14 marca 2023 r. sprawy ze skargi R. Z., E. Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Wałbrzychu z dnia 24 maja 2022 r. nr SKO 4121/97/2022 w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2019 r.: I. uchyla zaskarżoną decyzję wraz z poprzedzającą ją decyzją Prezydenta Miasta Wałbrzycha z 10 lutego 2022 r. nr BWP.3120.1921.2021.IGK; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Wałbrzychu na rzecz Strony skarżącej kwotę: 697,00 zł (sześćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowoadministracyjnego.
Uzasadnienie
Przedmiotem skargi E. Z., R. Z. (dalej jako Strony, Wnioskodawcy, Skarżący) jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Wałbrzychu (dalej jako: SKO, Organ odwoławczy) z 24 maja 2022 r. nr SKO 4121/97/2022 utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta Miasta Wałbrzycha (dalej jako Prezydent, Organ I instancji) z 10 lutego 2022 r. nr BWP.3120.1921.2021.IGK odmawiająca uchylenia ostatecznej decyzji Prezydenta z 25 stycznia 2019 r. nr BWP.3120.1.29151.2019 zmienionej decyzjami Prezydenta z dnia 29.03.2019 r. nr BWP.3120.1385.2019.IGK z dnia 06.05.2019 r. nr BWP3120.2164.2019.IGK z 14.06.2019 r. nr BWP.3120.2909.2019.IGK, z dnia 27.08.2019 nr BWP.3120.3823.2019.IGK oraz z dnia 04.10.2019 r. nr BWP.3120.4687.2019.IGK w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2019 r. Przedmiotem opodatkowania objętych było szereg nieruchomości: ul. [...], [...]; ul. [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...]; ul. [...]; ul. [...]; ul. [...] działki nr [...],[...], [...], [...]; ul. [...]; ul. [...] działka [...], działka [...]; ul. [...] działka [...], działka [...]; ul. [...] działki [...] – [...], [...] – [...], [...] – [...] z rozróżnieniem dla stosowania stawek opodatkowania podatkiem od nieruchomości na: grunty pozostałe, budynki mieszkalne, grunty związane z prowadzeniem działalności gospodarczej, budynki lub ich części pozostałe, budowę, grunty zakrzewione i zadrzewione, grunty pod wodami powierzchniowymi stojącymi. Strony podaniem z 2 kwietnia 2021 r. zwróciły się w oparciu o przesłankę z art. 240 § 1 pkt 8 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jedn. Dz. U. z 2020 r, poz. 1325 ze zm.) – dalej jako o.p. o wznowienie m.in. postępowania zakończonego ww. decyzją ostateczną Prezydenta z 5 marca 2018 r. dotyczących nieruchomości położonych w W. pod adresami:
– ul. [...];
– ul. [...] działki [...], [...], [...], [...];
– ul. [...] działki nr [...] i [...];
– ul. [...] działki [...] – [...];
– ul. [...] działki nr [...]
z wnioskiem o uchylenie decyzji podatkowych i orzeczenie co do istoty oraz ustalenie podatku w oparciu o stawki:
– dla gruntów jak dla gruntów pozostałych
– dla budynków jak dla budynków pozostałych
oraz o ustalenie nadpłaty w podatku od nieruchomości i jej zwrot.
W uzasadnieniu podania wskazano wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 24 lutego 2021 r., w sprawie o sygn. akt SK 39/19. Zdaniem Stron wymienione nieruchomości nie są związane z działalnością gospodarczą i nie są wykorzystywane w działalności gospodarczej.
W wyniku wznowienia postępowania Prezydent prowadził postępowanie m.in. wzywając do przedstawienia ewidencji środków trwałych na dzień 1 stycznia za poszczególne lata objęte wnioskiem wznowieniowym i wyjaśnienie formy opodatkowani prowadzonej działalności gospodarczej, a także celu nabycia nieruchomości z wniosku. Strony miały również udzielić informacji, czy koszty nabycia nieruchomości zostały ujęte w kosztach działalności gospodarczej, czy nieruchomości ujęto w ewidencji środków trwałych, czy nieruchomości były/są przedmiotem najmu, użyczenia oraz wskazać inne dowody. W wydanej w wyniku przeprowadzenia postępowania wznowieniowego decyzji Prezydenta z 10 lutego 2022 r. odmówiono uchylenia decyzji ostatecznej z 25 stycznia 2019 r. z konkluzją, że wszystkie wskazane we wniosku o wznowienie postepowania nieruchomości związane są z prowadzeniem działalności gospodarczej przez Przedsiębiorstwo U.
Strony wniosły odwołanie od decyzji Prezydenta zarzucając w szczególności naruszenie przepisów: art. 120, art. 121 § 1, art. 122, art. 124 o.p.: przez pominięcie ustalenia okoliczności istotnych dla sprawy, w tym niedokonanie oględzin nieruchomości; przez wydanie decyzji, bez wskazania której nieruchomości dotyczy; przez brak wyjaśnienia podstawy faktycznej i prawnej; przez nie wyjaśnienie podstawy prawnej.
W wyniku rozpatrzenia odwołania SKO utrzymało decyzję Organu I instancji w mocy podnosząc w szczególności, że wyrok Trybunału Konstytucyjnego stanowiący podstawę wznowienia postępowania jest wyrokiem interpretacyjnym, a dokonana przez Prezydent wykładnia art. 1a ust. 1 pkt 3 ustawy z 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych tekst jedn. Dz. U. z 2017 r. poz. 1785 ze zm.) – dalej jako u.p.o.l. odpowiada stanowisku przedstawionemu przez Trybunał Konstytucyjny w wyroku z 24 lutego 2021 r. o sygn.. akt 39/19. Grunty, budynki i budowle chociaż pośrednio lub w ograniczonym zakresie służące działalności gospodarczej winne być uznane za związane z działalnością gospodarzą podatnika. Za przejawy związania z działalnością gospodarczą nieruchomości objętych wnioskiem o wznowienie postępowania SKO uznało: przedmiot działalności gospodarczej firmy R. Z. – m.in. wynajem i zarządzanie nieruchomościami własnymi lub dzierżawionymi, kupno sprzedaż nieruchomości, wprowadzenie części nieruchomości do ewidencji środków trwałych, nieruchomości stanowiły towar, w koszty działalności gospodarczej został zaliczony podatek od nieruchomości, odliczony został podatek naliczony z tytułu nabycia nieruchomości, przy zbyciu działek o nr [...]. [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] naliczony został podatek od towarów i usług – sprzedane jako towar handlowy.
Strony wniosły na decyzję SKO skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu formułując w niej zarzuty o naruszeniu:
– art. 198 § 1, w związku z art. 122 o.p. przez nieprzeprowadzenie dowodu z oględzin – nieprzeprowadzenie postępowania dowodowego w sposób umożliwiający wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy;
– art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. przez błędne zastosowanie i przyjęcie, że nieruchomości objęte decyzją były związane z działalnością gospodarczą R. Z., gdy stan nieruchomości, przeznaczenie w Miejscowym Planie Zagospodarowania Przestrzennego oraz brak wpisania do ewidencji środków trwałych przedsiębiorstwa wykluczał nawet potencjalne ich wykorzystanie w działalności gospodarczej.
W oparciu o zarzuty skargi Strona wniosła o uchylenie decyzji organów obu instancji i zasądzenie od SKO na rzecz Skarżących zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Zgodnie ze stanowiskiem zaprezentowanym w uzasadnieniu skargi oględziny miałyby się przyczynić się do stwierdzenia czy nieruchomości nadają się do działalności gospodarczej. Strony podniosły również, że wywodzenie przez organy związku nieruchomości: z uwzględniania w kosztach działalności gospodarczej podatku od nieruchomości i opłat z tytułu użytkowania wieczystego, ze wskazania w treści aktu notarialnego nazwy przedsiębiorstwa oraz z rozliczenia podatku od towarów i usług z tytułu sprzedaży niektórych nieruchomości są konsekwencją błędnej wykładni przepisu art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. którą zakwestionował Trybunał Konstytucyjny. Podniesiono, że nie dokonywano amortyzacji nieruchomości (bo są to nieruchomości gruntowe których się nie amortyzuje) i nie traktowano tych nieruchomości jako towaru handlowego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje.
Na podstawie art. 1 § 1 i § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2022, poz. 2492 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Przepis art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r., poz. 259 ze zm.) – dalej jako: p.p.s.a., ogranicza podstawy prawne uwzględnienia skargi do stwierdzenia naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd administracyjny w oparciu o art. 134 § 1 p.p.s.a. rozstrzyga w granicach sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a p.p.s.a., które to ograniczenie nie ma zastosowanie w rozpatrywanej sprawie.
Skarga zasługiwała na uwzględnienie.
W pierwszej kolejności należy podkreślić – co zostało już zasygnalizowanie powyżej, że kontrola sądowoadministracyjna w sprawach podatkowych sprawowana jest pod względem legalności, tj. oceny działań administracji podatkowej pod kątem przestrzegania przepisów postępowania i prawidłowości stosowanej wykładni przepisów prawa. Rola sądu administracyjnego sprowadza się do badania i ewentualnego korygowania działania lub zaniechania organów administracji publicznej, a nie zastępowania ich w załatwianiu spraw przez wydawanie końcowego rozstrzygnięcia w sprawie. Sąd administracyjny ocenia zgodność z prawem zaskarżonego aktu organu administracji publicznej, lecz nie zastępuje go w czynnościach. Przejęcie przez sąd administracyjny kompetencji organu administracji do końcowego załatwienia sprawy stanowiłoby wykroczenie poza konstytucyjnie określone granice kontroli działalności administracji publicznej (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 23 października 2019 r. o sygn. akt II FSK 1556/19; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 16 maja 2017 r., o sygn. akt1565/15; wyrok Naczelnego Sadu Administracyjnego z 21 lutego 2012 r., o sygn. akt II OSK 2320/10 – CBOSA). W oparciu natomiast o art. 141 § 4 p.p.s.a. sąd administracyjny w uzasadnieniu wyroku winien zawrzeć zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Jeżeli w wyniku uwzględnienia skargi sprawa ma być ponownie rozpatrzona przez organ administracji, uzasadnienie powinno ponadto zawierać wskazania, co do dalszego postępowania. Sąd nie może, jednakże za organy poszukiwać dowodów w aktach administracyjnych dla potwierdzenia stawianych przez nie w uzasadnieniu decyzji też – to rolą wydającego rozstrzygniecie organu jest wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, którym dał wiarę oraz przyczyn, dla których innym dowodom odmówił wiarygodności.
Sąd na kanwie rozpatrywanej sprawy wskazuje na treść art. 210 § 1 pkt 6 i § 4 o.p., z którego wynika, że elementami niezbędnymi decyzji jest jej uzasadnienie faktyczne i prawne. Uzasadnienie faktyczne decyzji zawiera w szczególności wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, którym dał wiarę oraz przyczyn, dla których innym dowodom odmówił wiarygodności, uzasadnienie prawne zaś zawiera wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji z przytoczeniem przepisów prawa. Proces rozumowania organu, wnioski dotyczące oceny dowodów oraz argumenty przemawiające za przyjęciem określonej opinii, wskazywanie, że podniesione przez stronę argumenty zostały wzięte pod uwagę lub też nie zostały, winny znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji tak by adresat, a nadto sąd dokonujący kontroli legalności aktu, miał możliwość zapoznania się nie tylko ze stwierdzeniem organu, ale również z analizą, jaką organ przeprowadził w stosunku do każdego z dowodów i przyczyn, dla których niektóre dowody zostały uznane za wiarygodne, a innym odmówiono wiarygodności. Niezbędne jest też wykazanie jakie znaczenie dla potrzeb rozstrzyganej sprawy mają dowody wskazane przez organ w uzasadnieniu decyzji. Tylko decyzja spełniająca te kryteria może w pełni realizować zasady ogólne postępowania podatkowego wyrażające się w prowadzeniu postępowania podatkowego w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych (art. 121 § 1 o.p.) oraz przekonywaniu polegającym na wyjaśnieniu stronie zasadności przesłanek, którymi kierowano się przy załatwianiu sprawy (art. 124 o.p.). Zamieszczenie w decyzji wyczerpującego uzasadnienia stanowi element prawa jednostki do prawidłowego zaskarżania decyzji, a także warunek prawidłowego sprawowania kontroli instancyjnej w ramach zasady dwuinstancyjności postępowania czy kontroli sądowej. Powyższe stanowi element standardu sprawiedliwości proceduralnej, którego obowiązek poszanowania we wszystkich postepowaniach mających na celu rozstrzygnięcie spraw indywidualnych wynika z zasady demokratycznego państwa prawnego wyrażonej w treści art. 2 Konstytucji RP (wyrok TK z dnia 16 stycznia 2006r., sygn. akt SK 30/05). Sąd podziela również w całości stanowisko wyrażone w wyroku Naczelnego Sadu Administracyjnego z 1 sierpnia 2018 r. o sygn. akt II FSK 2083/16 (dostępny w LEX nr 2547592):
"Prawidłowo sporządzone uzasadnienie powinno zawierać nie tylko opis stanu faktycznego, ustalonego przez organ, ale także wskazanie, w jakim stopniu został on przyjęty przez organ i dlaczego. Uzasadnienie o treści odpowiadającej wymogom art. 210 § 1 pkt 6 i § 4 o.p. obejmuje nie tylko przytoczenie ustaleń faktycznych zmierzających do wykazania stanu faktycznego, przyjętego przez organ do swoich rozważań, ale musi obejmować także ocenę poczynionych ustaleń z punktu widzenia przepisów regulujących postępowanie przed tym organem. Jeżeli ocena zawarta w uzasadnieniu decyzji jest niespójna, a przedstawiony stan faktyczny nieczytelny, uzasadnienie nie może spełnić wskazanych wcześniej funkcji, co również musi skutkować uchyleniem takiej decyzji."
W opinii Sądu decyzje organów obu instancji nie spełniają standardów, o których mowa w art. 210 § 1 pkt 6 i § 4 o.p. i z uwagi na zawarty w nich chaos obejmujący zarówno elementy stanu faktycznego jak i argumentację merytoryczną muszą zostać wyeliminowane z obrotu prawnego.
Zaskarżona decyzja SKO wraz poprzedzającą ją decyzją Prezydenta zostały wydane w postepowaniu wznowieniowym. Postępowanie to jako tryb szczególny nie dotyczy pełnej kontroli decyzji merytorycznej, a winno skupić się na istnieniu przesłanek powołanych w podstawie wznowienia, na ich wykazaniu i na uzasadnieniu wpływu na wymiar zobowiązania. Tym samym zarówno Prezydent jak i SKO winni ograniczyć się w swych rozważaniach wyłącznie do wskazanych przez Skarżących przedmiotów opodatkowania podatkiem od nieruchomości. Tymczasem organy w swych rozstrzygnięciach posługują się oznaczeniami bardzo wielu nieruchomości np.:
"Zauważyć należy, iż z każdej umowy zbycia działek położonych przy ul. [...] wynika, iż cena zbycia obejmuje podatek od towarów i usług VAT, a od powyższych aktów nie pobrano podatku od czynności cywilnoprawnych. Dotyczy to zbycia następujących działek: [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...]."
(str.7 decyzji Prezydenta)
i co zostało powielone na str. 27 decyzji Organu odwoławczego, podczas gdy decyzja ostateczna objęta wnioskiem o wznowienie w przypadku ul. [...] miała obejmować:
"działki nr [...], [...], [...], [...]"
(str. 1 decyzji Prezydenta)
"- ul. [...] działki nr od [...] – [...], [...] – [...], [...] – [....]"
(str. 2 decyzji Prezydenta)
W decyzji pojawia się również działka z przedmiotowej ulicy:
"- ul. [...], obręb nr [...] P.: (...)"
(str. 5 decyzji Prezydenta)
Natomiast wniosek o wznowienie postępowania dotyczył w przypadku ul. [...] działek nr [...] – [...].
Podobna sytuacja dotyczy zakresu wniosku o wznowienie w przypadku ul. [...] – działki [...], [...], [...], a decyzja ostateczna w tym przypadku miała odnosić się do nieruchomości przy:
"... ul. [...] [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] (...)
- ul. [...]: (...)"
(str. 1- 2 decyzji Prezydenta)
Zdaniem Sądu decyzje obu instancji są nieczytelne i nie pozwalają na weryfikację poprawności ustaleń organów w zakresie konkretnych przedmiotów opodatkowania objętych wnioskiem o wznowienie. Zamiast uporządkowanego stanowiska organów odnoszącego się osobno do poszczególnych nieruchomości Prezydent jak i SKO blokowo wyrazili swoje stanowisko:
"Każda z wskazanych we wniosku o wznowienie postępowania podatkowego przez pełnomocnika strony nieruchomości związana jest z prowadzeniem działalności gospodarczej przez Przedsiębiorstwo U. Część nieruchomości stanowi majątek prowadzonego przez Stronę przedsiębiorstwa, koszty związane z utrzymaniem nieruchomości tj. podatek od nieruchomości i opłata za wieczyste użytkowanie terenu zaliczana są do kosztów prowadzonej przez stronę działalności. Przy nabywaniu i zbywaniu nieruchomości naliczany i odliczany jest podatek od towarów i usług."
(str. 7 decyzji Prezydenta)
"Część nieruchomości, na które powołuje się pełnomocnik strony we wniosku o wznowienie postępowania podatkowego została wpisana do ewidencji środków trwałych i stanowią majątek przedsiębiorstwa, a są to: działki [...] i [...]. Kolejne nieruchomości będące przedmiotem niniejszego postępowania związane są działalnością przedsiębiorstwa prowadzonego przez Pana R. Z. ponieważ zostały ujęte w księdze handlowej w/w przedsiębiorstwa. Strona zaliczała w ciężar kosztów uzyskania przychodów prowadzonej działalności gospodarczej takie wydatki jak opłata za użytkowanie wieczyste terenu czy też podatek od nieruchomości. Ponadto Pan R. Z. odliczał podatek VAT naliczony z tytułu nabycia działki gruntu nr [...] i przy ul. [...]."
(str. 28 decyzji SKO)
Zauważyć również należy, że SKO posługuje się w treści swojej decyzji domniemaniami:
"- w przypadku wszystkich nieruchomości wskazanych we wniosku o wznowienie postępowania podatkowego pełnomocnik wyjaśnił, że wartość nabycia tych nieruchomości w księdze handlowej nie została zaewidencjonowana w kosztach działalności gospodarczej. Oznacza to, że nabycie w/w nieruchomości zostało zaewidencjonowane w księdze rachunkowej Pana R. Z. jako towar handlowy ..."
(str. 27 decyzji SKO)
W aktach znajduje się również zupełnie nieczytelny dokument (k. 17 - druga strona), mający stanowić ewidencję środków trwałych przedsiębiorstwa prowadzonego przez R. Z., który w kontekście powołanego przez Skarżących w podstawie wznowieniowej wyroku Trybunału Konstytucyjnego mógłby stanowić istotny dowód w sprawie powiązania nieruchomości Skarżących z działalnością gospodarczą.
Zdaniem Sądu zaskarżona decyzja z uwagi na zawarty w niej chaos w zakresie zarówno identyfikacji przedmiotów opodatkowania objętych wnioskiem o wznowienie postępowania względem oznaczeń nieruchomości z decyzji ostatecznej jak i kwestii merytorycznych nie poddaje się kontroli Sądu. Przyporządkowanie działek objętych wnioskiem o wznowienie postepowania do działek których dotyczy decyzja ostateczna, a następnie - odrębnie wobec każdej z działek osobno dokonanie analizy ich związku z działalnością gospodarczą w kontekście wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 24 lutego 2021 r. o sygn. akt SK 39/19 to zadanie organu podatkowego, a nie sądu administracyjnego. Objęcie jednym wnioskiem kilku okresów wymiaru podatku od nieruchomości nie zwalnia organów podatkowych z indywidualnego rozpatrzenia sprawy – identyfikacji konkretnych nieruchomości, których dotyczy wniosek o wznowienie postępowania i indywidualnego podejścia do każdej z nich. Dodatkowo zauważyć należy, że SKO zapewniając Stronie czynny udział w postępowaniu miało obowiązek, w oparciu o art. 200 § 1 o.p. wyznaczyć Stronie termin na zapoznanie się z aktami sprawy – obowiązkowi temu jednak SKO nie podołało, a w treści zaskarżonej decyzji podstawy braku wyznaczenia terminu na zapoznanie z aktami sprawy nie zawarto.
Rezultatem stwierdzonych naruszeń przepisów postępowania jest uchylenie w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w związku z art. 135 p.p.s.a. nie tylko zaskarżonej decyzji, ale i poprzedzającej ją decyzji Prezydenta mając na uwadze, że stwierdzone wady (z wyłączeniem art. 200 o.p.) dotyczą w równym stopniu postępowania Organu odwoławczego jak i Organu I instancji. W ponownie przeprowadzonym postępowaniu organy w sposób uporządkowany odnieść się do każdej z nieruchomości objętej wnioskiem o wznowienie indywidualnie wskazując ewentualne cechy świadczące o związaniu konkretnego przedmiotu opodatkowania z działalności gospodarczą. O kosztach postępowania sądowoadministracyjnego Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. uwzględniając wartość uiszczonego wpisu od skargi, wynagrodzenie profesjonalnego pełnomocnika i opłatę od pełnomocnictwa.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI