I SA/WR 593/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny uchylił postanowienia organów podatkowych o zaliczeniu nadpłaty na poczet przedawnionej zaległości VAT, uznając, że organy nie wykazały skutecznego przerwania biegu terminu przedawnienia.
Sprawa dotyczyła zaliczenia z urzędu nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2018 r. na poczet zaległości w podatku od towarów i usług za sierpień 2008 r. Organy podatkowe utrzymywały, że zaległość nie uległa przedawnieniu, powołując się na szereg przerwanych i zawieszonych terminów przedawnienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu uchylił zaskarżone postanowienia, stwierdzając, że organy nie wykazały skuteczności większości czynności mających na celu przerwanie lub zawieszenie biegu terminu przedawnienia, a w konsekwencji zaległość była przedawniona.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu rozpoznał skargę A. D. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, które utrzymało w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego o zaliczeniu nadpłaty w PIT za 2018 r. na poczet zaległości w VAT za sierpień 2008 r. Organy podatkowe argumentowały, że zaległość nie uległa przedawnieniu, wskazując na przerwanie biegu terminu przedawnienia przez zajęcie rachunku bankowego (zawiadomienie z 30.04.2009 r.), zawieszenie biegu terminu przez decyzję o rozłożeniu na raty (od 21.09.2009 r. do 21.04.2010 r.), kolejne przerwanie przez pobranie należności przez poborcę (13.04.2011 r.), zawieszenie przez postępowanie karnoskarbowe (wszczęte 18.04.2013 r.) oraz kolejne zajęcie rachunku bankowego (zawiadomienie z 21.07.2014 r.). Sąd uchylił zaskarżone postanowienie, uznając, że organy nie wykazały skuteczności większości tych czynności. W szczególności, Sąd zakwestionował przerwanie biegu terminu przez pobranie należności przez poborcę z powodu braku dowodu zawiadomienia strony i niepodpisanych dokumentów. Podobnie, Sąd uznał za nieprawidłowe zawiadomienie o zawieszeniu biegu terminu przedawnienia w związku z postępowaniem karnoskarbowym, które nastąpiło z dużym opóźnieniem (10.12.2014 r.), ponad rok po zakończeniu postępowania. Sąd stwierdził również brak dowodu prawidłowego doręczenia zawiadomienia o kolejnym zajęciu rachunku bankowego z 21.07.2014 r. W konsekwencji, Sąd uznał, że pięcioletni termin przedawnienia zobowiązania w VAT za sierpień 2008 r. upłynął w 2014 r., co czyniło zaległość przedawnioną i niemożliwym dokonanie zaliczenia nadpłaty. Sąd zasądził od organu na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, organy podatkowe dokonały zaliczenia nadpłaty na poczet przedawnionej zaległości.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że organy podatkowe nie wykazały skuteczności większości czynności mających na celu przerwanie lub zawieszenie biegu terminu przedawnienia zaległości w VAT za sierpień 2008 r. Brak dowodów na skuteczne zastosowanie niektórych środków egzekucyjnych oraz opóźnione zawiadomienia o zawieszeniu biegu terminu przedawnienia spowodowały, że pięcioletni termin przedawnienia upłynął w 2014 r.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (17)
Główne
O.p. art. 70 § § 1
Ordynacja podatkowa
O.p. art. 70 § § 4
Ordynacja podatkowa
O.p. art. 70 § § 6 pkt 1
Ordynacja podatkowa
O.p. art. 70 § § 2 pkt 1
Ordynacja podatkowa
Pomocnicze
O.p. art. 67a § § 1 pkt 1 lub 2
Ordynacja podatkowa
p.p.s.a. art. 133 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 54 § § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a) i c)
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 135
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 200
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
O.p. art. 219
Ordynacja podatkowa
O.p. art. 208 § § 1
Ordynacja podatkowa
O.p. art. 120
Ordynacja podatkowa
O.p. art. 121
Ordynacja podatkowa
O.p. art. 124
Ordynacja podatkowa
O.p. art. 150 § § 1a
Ordynacja podatkowa
O.p. art. 59 § § 1 pkt 9
Ordynacja podatkowa
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organy podatkowe nie wykazały skuteczności większości czynności mających na celu przerwanie lub zawieszenie biegu terminu przedawnienia zaległości w VAT. Zastosowanie środka egzekucyjnego w postaci pobrania należności przez poborcę skarbowego nie przerwało biegu terminu przedawnienia z powodu braku dowodu zawiadomienia strony. Zawiadomienie o zawieszeniu biegu terminu przedawnienia z powodu postępowania karnoskarbowego, dokonane z dużym opóźnieniem, było nieskuteczne. Brak dowodu prawidłowego doręczenia zawiadomienia o kolejnym zajęciu rachunku bankowego. Zaległość w VAT za sierpień 2008 r. uległa przedawnieniu w 2014 r.
Odrzucone argumenty
Argumentacja organów podatkowych dotycząca przerwania biegu terminu przedawnienia przez zajęcie rachunku bankowego w dniu 30.04.2009 r. Argumentacja organów podatkowych dotycząca zawieszenia biegu terminu przedawnienia na skutek decyzji o rozłożeniu na raty. Argumentacja organów podatkowych dotycząca przerwania biegu terminu przedawnienia przez pobranie należności przez poborcę skarbowego. Argumentacja organów podatkowych dotycząca zawieszenia biegu terminu przedawnienia na skutek postępowania karnoskarbowego. Argumentacja organów podatkowych dotycząca kolejnego przerwania biegu terminu przedawnienia przez zajęcie rachunku bankowego w dniu 21.07.2014 r.
Godne uwagi sformułowania
organy podatkowe dokonały zaliczenia nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych PIT-37 za 2018 r. w wysokości 380 zł, powstałej w dniu 19 marca 2019 r. na poczet przedawnionej zaległości z tytułu podatku od towarów i usług za sierpień 2008 r. brak jest dowodu prawidłowego doręczenia tego pisma. nie sposób przyjąć, że doszło do skutku w postaci przerwania biegu terminu przedawnienia. Poinformowanie Strony o tym fakcie dopiero w grudniu 2014 r., należy uznać za nieprawidłowe, godzące w podstawowe zasady postępowania Instytucja przedawnienia zobowiązania podatkowego ma to do siebie, że stanowi tzw. nieefektywne wygaśnięcie zobowiązania podatkowego
Skład orzekający
Jarosław Horobiowski
przewodniczący sprawozdawca
Dagmara Dominik-Ogińska
sędzia
Daria Gawlak-Nowakowska
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów Ordynacji podatkowej dotyczących przedawnienia, przerwania i zawieszenia biegu terminu przedawnienia, a także skutków prawnych zastosowania środków egzekucyjnych i postępowania karnoskarbowego."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznych okoliczności faktycznych związanych z datami i sposobem doręczania pism oraz stosowania środków egzekucyjnych. Kluczowe jest dokładne ustalenie chronologii zdarzeń i dowodów.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak skomplikowane mogą być przepisy dotyczące przedawnienia podatkowego i jak ważne jest prawidłowe udokumentowanie każdej czynności przez organy podatkowe. Pokazuje też, że nawet pozornie rutynowe zaliczenie nadpłaty może być przedmiotem sporu, jeśli zaległość jest przedawniona.
“Czy Twoja zaległość podatkowa jest przedawniona? Sąd wyjaśnia, jak organy muszą udowodnić przerwanie biegu terminu.”
Sektor
finanse
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI SA/Wr 593/21 - Wyrok WSA we Wrocławiu Data orzeczenia 2022-01-20 orzeczenie nieprawomocne Data wpływu 2021-06-07 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu Sędziowie Dagmara Dominik-Ogińska Daria Gawlak-Nowakowska Jarosław Horobiowski /przewodniczący sprawozdawca/ Symbol z opisem 6110 Podatek od towarów i usług Hasła tematyczne Podatkowe postępowanie Sygn. powiązane I FSK 1307/22 - Wyrok NSA z 2025-09-30 Skarżony organ Dyrektor Izby Administracji Skarbowej Treść wyniku *Uchylono postanowienie I i II instancji Powołane przepisy Dz.U. 2020 poz 1325 art. 70 par. 4, art. 70 par. 6 pkt 1 Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - t.j. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Jarosław Horobiowski (sprawozdawca),, Sędziowie: sędzia WSA Dagmara Dominik-Ogińska,, sędzia WSA Daria Gawlak-Nowakowska,, po rozpoznaniu w Wydziale I, w trybie uproszczonym, na posiedzeniu niejawnym, w dniu 20 stycznia 2022 r., sprawy ze skargi A. D. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu z dnia 19 marca 2021 r. nr 0201-IER.7010.3.2021.DW w przedmiocie zaliczenia z urzędu nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2018 r. na poczet zaległości w podatku od towarów i usług za VIII 2008 r., I.uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego Wrocław-[...] z dnia 21 grudnia 2020 r. nr 0224-SER.7010.2212.2020; II. zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu na rzecz skarżącej kwotę 100 zł (słownie: sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Uzasadnienie 1. Postępowanie przed organami podatkowymi. 1.1. Zaskarżonym w niniejszej sprawie postanowieniem z dnia 19 marca 2021 r. nr 0201-IER.7010.3.2021.DW Dyrektor Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu (dalej jako: DIAS, organ II instancji) utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego Wrocław-[...] (dalej jako: organ I instancji) z dnia 21 grudnia 2020 r. nr 0224-SER.7010.2212.2020, wydane wobec A. D. (dalej jako: Strona, Skarżąca) w sprawie zaliczenia z urzędu nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych PIT-37 za 2018 r. na poczet zaległości z tytułu podatku od towarów i usług za sierpień 2008 r. 1.2. Jak wynika z akt sprawy, w dniu 19 marca 2019 r. Strona złożyła zeznanie o wysokości uzyskanego dochodu (poniesionej straty) PIT-37 za rok 2018 z wykazaną kwotą nadpłaty w wysokości 380 zł. Następnie, postanowieniem z dnia 10 października 2019 r. organ I instancji zaliczył powyższą nadpłatę na poczet podatku od towarów i usług za 2008 r. Powyższe postanowienie zostało jednak uchylone przez DIAS. Rozpatrując sprawę ponownie, organ I instancji wskazał, że w dniu 30 września 2008 r. (data stempla pocztowego 25 września 2008 r.) wpłynęła deklaracja Strony dla podatku od towarów i usług za sierpień 2008 r. z wykazaną kwotą w wysokości 14.127,00 zł do zapłaty. Termin płatności przypadał na dzień 25 września 2008 r., jednakże Strona powyższego zobowiązania nie uregulowała, jak też powstałej zaległości. W związku z tym, wszczęto wobec niej postępowanie egzekucyjne na podstawie tytułu wykonawczego nr [...]. Organ I instancji wskazał, że termin płatności podatku od towarów i usług za sierpień 2008 r. upływał 25 września 2008 r. Zatem początek pięcioletniego terminu przedawnienia przypadał na koniec 2008 r. Tym samym, powołując się na przepisy art. 70 § 1 i § 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2020 r., poz. 1325 ze zmianami – dalej jako O.p.), organ I instancji wskazał, że przedawnienie ww. zobowiązania nastąpiłoby z dniem 31 grudnia 2013 r., gdyby nie fakt, iż wobec Strony zastosowano środek egzekucyjny, który przerwał bieg ww. terminu przedawnienia. Strona została zawiadomiona o zastosowaniu wobec niej środka egzekucyjnego (zajęcie rachunku bankowego) w dniu 30 kwietnia 2009 r. Z tego powodu, zdaniem organu I instancji nie ulegało wątpliwości, że właśnie 30 kwietnia 2009 r. bieg terminu przedawnienia został przerwany na podstawie art. 70 § 4 O.p. Dalej organ I instancji wywodził, ze przerwanie biegu terminu przedawnienia może nastąpić wielokrotnie i wskazał, że w dniu 13 kwietnia 2011 r. wobec Strony zastosowano kolejny środek egzekucyjny (pobranie należności przez poborcę skarbowego na poczet kosztów egzekucyjnych), czego dowodem miało być pokwitowanie odbioru pieniędzy nr [...]. Zatem w dniu 13 kwietnia 2011 r. bieg terminu przedawnienia został przerwany po raz kolejny. Trzecią sytuacją, która w ocenie organu I instancji przerywała bieg ww. terminu, było zastosowanie wobec Strony kolejnego zajęcia rachunku bankowego. O zastosowaniu ww. środka egzekucyjnego Strona została zawiadomiona w dniu 21 lipca 2014 r. Zatem od tego dnia, pięcioletni termin przedawnienia rozpoczął swój bieg na nowo. Następnie, powołując się na art. 70 § 2 O.p., organ I instancji wskazał, że bieg terminu przedawnienia nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu od dnia wydania decyzji, o których mowa w art. 67a § 1 pkt 1 lub 2 do dnia terminu płatności odroczonego podatku lub zaległości podatkowej, ostatniej raty podatku lub ostatniej raty zaległości podatkowej. Z uwagi na wydanie wobec Strony w dniu 21 września 2009 r. decyzji o rozłożeniu na raty zaległości w podatku od towarów i usług za sierpień 2008 r. i wyznaczenie na dzień 21 kwietnia 2010 r. terminu płatności ostatniej z rat, zdaniem organu I instancji bieg terminu przedawnienia uległ zawieszeniu od dnia 21 września 2009 r. do dnia 21 kwietnia 2010 r. Organ podniósł także, że termin przedawnienia uległ zawieszeniu z dniem 18 kwietnia 2013 r. z uwagi na wszczęcie wobec Skarżącej postępowania w sprawie o wykroczenie skarbowe. Zawiadomienie o zawieszeniu biegu terminu przedawnienia na podstawie art. 70 § 6 pkt 1 O.p. doręczono Stronie w dniu 10 grudnia 2014 r. W tym samym piśmie organ I instancji poinformował Stronę, że wobec prawomocnego zakończenia postępowania w sprawie o wykroczenie skarbowe, termin przedawnienia zaczął biec na nowo po dniu 8 października 2013 r. Organ I instancji stwierdził, że na dzień dokonania zaliczenia, zobowiązanie w podatku od towarów i usług za sierpień 2008 r. było wymagalne. Dlatego organ I instancji z urzędu z dniem 19 marca 2019 r. (data powstania nadpłaty) dokonał zaliczenia nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych PIT-37 za 2018 r. w wysokości 380 zł na poczet podatku od towarów i usług za sierpień 2008 r. 1.3. Na powyższe postanowienie Strona wniosła zażalenie, zarzucając organowi I instancji błąd w ustaleniach faktycznych, polegający na zaliczeniu nadpłaty na zaległość, która uległa przedawnieniu. Strona zakwestionowała prawidłowość ustaleń dokonanych przez organ, dotyczących przyczyn przerwania biegu terminu przedawnienia zobowiązania w podatku od towarów i usług za sierpień 2008 r. 1.4. Po rozpoznaniu zażalenia DIAS utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji. Po przytoczeniu mających zastosowanie w sprawie przepisów O.p., DIAS wskazał, że termin przedawnienia został przerwany wskutek zajęcia rachunku bankowego, o którym Strona została zawiadomiona w dniu 30 kwietnia 2009 r. Zatem pięcioletni termin przedawnienia rozpoczął na nowo swój bieg kolejnego dnia. Wprawdzie zajęcie wierzytelności nr [...] nie odniosło skutku w postaci efektywnego wygaśnięcia zobowiązania podatkowego, lecz pozostało skuteczne dla przerwania biegu przedawnienia. Dalej DIAS odniósł się do kwestii wydania wobec Strony decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego Wrocław-[...] z dnia 21 września 2009 r. nr PB/4405-102/09/DEC/1 o rozłożeniu na raty zaległości podatkowych w podatku od towarów i usług za sierpień 2008 r., którą doręczono Stronie w dniu 29 września 2009 r. Termin ostatniej raty wyznaczono na dzień 21 września 2009 r. Zatem bieg terminu przedawnienia uległ zawieszeniu od dnia wydania decyzji do dnia terminu płatności ostatniej z rat (od 21 września 2009 r. do 21 kwietnia 2010 r. tj. na 213 dni). Dalej DIAS wskazał, że na podstawie tytułu wykonawczego z 27 marca 2009 r. nr [...] wobec Strony zastosowano kolejny środek egzekucyjny, tj. pobranie należności przez poborcę skarbowego, którego potwierdzeniem jest pokwitowanie odbioru pieniędzy. Zatem bieg terminu przedawnienia został po raz kolejny przerwany 13 kwietnia 2011 r. i na nowo rozpoczął swój bieg. Organ odwoławczy odniósł się następnie do zawieszenia biegu terminu przedawnienia wskutek wszczęcia wobec Strony postępowania w sprawie o wykroczenie skarbowe. W tym zakresie ustalił, że postępowanie w sprawie o wykroczenie skarbowe zostało wszczęte przez Urząd Skarbowy Wrocław [...] w dniu 18 kwietnia 2013 r. postanowieniem [...] r. i zakończone w dniu 8 października 2013 r. prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego dla W.-[...] [...] Wydział Karny z dnia 6 września 2013 r. sygn. [...]. DIAS wskazał, że jednocześnie Strona została zawiadomiona przez Naczelnika Urzędu Skarbowego Wrocław-[...] pismem z dnia 3 grudnia 2014 r. nr [...] zatytułowanym "Informacja o zawieszeniu biegu terminu przedawnienia", iż w związku z wszczęciem postępowania w sprawie o wykroczenie skarbowe w dniu 18 kwietnia 2013 r. doszło do zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za sierpień 2008 r. W tym samym piśmie wskazano, że w związku z prawomocnym orzeczeniem sądu karnego, termin przedawnienia biegnie dalej od dnia następującego po dniu uprawomocnienia się wyroku Sądu Rejonowego dla W. – [...] [...] Wydział Karny z dnia 6 września 2013 r. sygn. [...] . Powyższe pismo doręczono Stronie w dniu 10 grudnia 2014 r., zatem – zdaniem DIAS – przed upływem terminu przedawnienia zobowiązania Strony w podatku od towarów i usług za sierpień 2008 r. Następnie, Strona została poinformowana o kolejnym przerwaniu biegu terminu przedawnienia wskutek zajęcia rachunku bankowego. Zawiadomienie o zastosowaniu środka egzekucyjnego doręczono Stronie w dniu 21 lipca 2014 r. Zdaniem DIAS termin przedawnienia został wskutek powyższego przerwany 21 lipca 2014 r. i biegł na nowo. Na koniec skonstatował, że skoro nadpłatę zaliczono Stronie na poczet nieprzedawnionej w dniu 19 marca 2019 r. zaległości w VAT za sierpień 2008 r., to rozstrzygnięcie organu I instancji było prawidłowe. 2. Postępowanie przed Sądem I instancji. 2.1. Od powyższego postanowienia DIAS Skarżąca wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, podnosząc, że organy podatkowe w sposób nieprawidłowy zaliczyły nadpłatę na poczet zaległości, która uległa przedawnieniu. Strona wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. 2.2. W odpowiedzi na skargę DIAS wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując dotychczasową argumentację. 3. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje. 3.1. Zaskarżone w niniejszej sprawie postanowienie DIAS i poprzedzające je postanowienie organu I instancji podlegały uchyleniu z uwagi na stwierdzenie przez Sąd, że organy podatkowe dokonały zaliczenia nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych PIT-37 za 2018 r. w wysokości 380 zł, powstałej w dniu 19 marca 2019 r. na poczet przedawnionej zaległości z tytułu podatku od towarów i usług za sierpień 2008 r. 3.2. Zdaniem organów, zobowiązanie Strony w podatku od towarów i usług za sierpień 2008 r. na dzień dokonania zaliczenia, tj. 19 marca 2019 r. nie uległo przedawnieniu. Przeciwne stanowisko w sprawie zajęła Skarżąca. 3.3.1. Przede wszystkim, w pierwszej kolejności weryfikacji należało poddać ustalenia, których organy podatkowe dokonały w odniesieniu do przyczyn zawieszenia lub przerwania pięcioletniego biegu terminu przedawnienia. Jak słusznie podnosiły organy, początek biegu terminu przedawnienia w myśl art. 70 § 1 O.p., przypadał na koniec 2008 r. Zgodnie z tym przepisem, zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku. Termin płatności podatku od towarów i usług za sierpień 2008 r. przypadał na dzień 25 sierpnia 2008 r., zatem to koniec 2008 r. był miarodajny dla rozpoczęcia biegu ww. terminu. 3.3.2. Jak wynika z akt sprawy, wskutek zajęcia rachunku bankowego, o którym Strona została zawiadomiona w dniu 30 kwietnia 2009 r. (vide: k. 50-51 akt administracyjnych), termin został przerwany i na nowo rozpoczął swój bieg w dniu 1 maja 2009 r. Sąd nie ma wątpliwości co do skuteczności ww. czynności, bowiem zgodnie z art. 70 § 4 O.p. bieg terminu przedawnienia zostaje przerwany wskutek zastosowania środka egzekucyjnego, o którym podatnik został zawiadomiony. Po przerwaniu biegu terminu przedawnienia biegnie on na nowo od dnia następującego po dniu, w którym zastosowano środek egzekucyjny. Z akt sprawy wprost wynika, że o zastosowaniu powyższego środka Strona została zawiadomiona w dniu 30 kwietnia 2009 r., co wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru doręczenia Stronie zawiadomienia z dnia 23 kwietnia 2009 r. o zajęciu rachunku bankowego (jak wynika z ww. dokumentu - podpisanego przez pełnoletniego domownika, tj. matkę Strony – H. D.). 3.3.3. Następnie organy podatkowe powołały się na okoliczność wydania przez Naczelnika Urzędu Skarbowego Wrocław-[...] decyzji z dnia 21 września 2009 r. nr PB/4405-102/09/DEC/1 o rozłożeniu Stronie na raty zaległości podatkowej w podatku od towarów i usług za sierpień 2008 r. Powyższą decyzję doręczono Stronie w dniu 29 września 2009 r. Termin ostatniej raty wynikającej z ww. decyzji wyznaczono zaś na dzień 21 kwietnia 2010 r. Zatem zdaniem organów bieg terminu przedawnienia uległ zawieszeniu od dnia wydania decyzji do dnia terminu płatności ostatniej z rat (tj. od 21 września 2009 r. do 21 kwietnia 2010 r. tj. na 213 dni). W aktach sprawy znajduje się zarówno decyzja z dnia 21 września 2009 r., jak i zwrotne potwierdzenie odbioru, które potwierdza fakt doręczenia jej Stronie (vide: k. 62-69 akt administracyjnych). Konstatacja organów w kwestii zawieszenia biegu terminu przedawnienia wskutek ww. decyzji była prawidłowa, w związku z brzmieniem art. 70 § 2 pkt 1 O.p., zgodnie z którym bieg terminu przedawnienia nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu od dnia wydania decyzji, o których mowa w art. 67a § 1 pkt 1 lub 2, do dnia terminu płatności odroczonego podatku lub zaległości podatkowej, ostatniej raty podatku lub ostatniej raty zaległości podatkowej. W tym miejscu należy podkreślić, iż od ww. czynności przerwania biegu terminu przedawnienia wskutek zajęcia rachunku bankowego do dnia wydania decyzji z dnia 21 września 2009 r., upłynęły 144 dni. Następnie, termin ten został zawieszony i biegł dalej od dnia 22 kwietnia 2010 r. 3.3.4. Jako kolejną przyczynę przerwania biegu terminu przedawnienia DIAS podał zastosowanie kolejnego środka egzekucyjnego, tj. pobrania należności przez poborcę skarbowego, czego potwierdzeniem miało być pokwitowanie odbioru pieniędzy. Zdaniem organów podatkowych bieg terminu przedawnienia został po raz kolejny przerwany z dniem 13 kwietnia 2011 r. i rozpoczął swój bieg na nowo. Należy jednak zauważyć, iż zgodnie z dyspozycją art. 70 § 4 O.p. bieg terminu przedawnienia zostaje przerwany wskutek zastosowania środka egzekucyjnego, o którym podatnik został zawiadomiony. Po przerwaniu biegu terminu przedawnienia biegnie on na nowo od dnia następującego po dniu, w którym zastosowano środek egzekucyjny. W aktach sprawy tymczasem znajduje się jedynie niepodpisany dokument z dnia 8 stycznia 2020 r. – zestawienie rozliczenia uzyskanych kwot w okresie od 12 kwietnia 2011 r. do 5 maja 2011 r. (k. 115-118 akt administracyjnych), który wskazuje na dokonanie pokwitowania. W ocenie Sądu nie potwierdza on jednak faktu zastosowania wobec Strony ww. środka egzekucyjnego. Ponadto, brak jest w aktach administracyjnych sprawy dowodu zawiadomienia Strony o zastosowaniu ww. środka, co powoduje, że nie sposób przyjąć, że doszło do skutku w postaci przerwania biegu terminu przedawnienia. Brak jest ku temu stosownych dowodów, co argumentację organów podatkowych w tej kwestii czyni bezpodstawną. Uznać zatem należało, że organy podatkowe nie wykazały, by termin biegu terminu przedawnienia został przerwany z dniem 13 kwietnia 2011 r., zatem termin ten biegł nadal od dnia 22 kwietnia 2010 r. (tj. od dnia następującego po dniu płatności ostatniej raty wynikającej z ww. decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego Wrocław-[...] z dnia 21 września 2009 r. nr PB/4405-102/09/DEC/1). 3.3.5. Następnie organy podatkowe powołały się na przesłankę zawieszenia biegu terminu przedawnienia wskutek wszczęcia wobec Strony postępowania w sprawie o wykroczenie skarbowe, tj. na przesłankę wskazaną w art. 70 § 6 pkt 1 O.p. Jak wywodziły organy, postępowanie to zostało wszczęte postanowieniem z dnia 18 kwietnia 2013 r. i zakończyło się prawomocnie w dniu 8 października 2013 r. tj. wraz z uprawomocnieniem się wyroku Sądu Rejonowego dla W.-[...] [...] Wydział Karny z dnia 6 września 2013 r. sygn. [...]. O zawieszeniu biegu terminu przedawnienia Strona została zawiadomiona jednak dopiero pismem z dnia 3 grudnia 2014 r. (nota bene zatytułowanym: "Informacja o zawieszeniu biegu terminu przedawnienia"), doręczonym jej w dniu 10 grudnia 2014 r. Zdaniem organów, w dniu 18 kwietnia 2013 r. doszło do zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za sierpień 2008 r., zaś termin przedawnienia biegł dalej od dnia następującego po dniu uprawomocnienia się ww. wyroku sądu karnego, tj. od dnia 8 października 2013 r. Powyższe stanowisko organów jest całkowicie nie do zaakceptowania. Zgodnie z art. 70 § 6 pkt 1 O.p. w brzmieniu obowiązującym od dnia 15 października 2013 r. (zmiana O.p. dokonana przez art. 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2013 r. – Dz.U. z 2013 r., poz. 1149) bieg terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu, z dniem wszczęcia postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe, o którym podatnik został zawiadomiony, jeżeli podejrzenie popełnienia przestępstwa lub wykroczenia wiąże się z niewykonaniem tego zobowiązania. W niniejszej sprawie zawiadomienie o skutku zawieszenia nie zostało dokonane niezwłocznie po wydaniu postanowienia i w tym akurat nie było uchybienia organu I instancji, skoro wymóg taki nie wynikał z ówczesnego brzmienia omawianego przepisu. Po wejściu w życie omawianej zmiany legislacyjnej z dniem 15 października 2013 r. organ I instancji powinien był już jednak niezwłocznie powiadomić Stronę o skutku zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego związanego z wszczętym wobec niej postępowaniem karnoskarbowym. Takie powiadomienie z kolei nastąpiło dopiero w dniu 10 grudnia 2014 r., zatem już po ponad rok po zakończeniu postępowania karnoskarbowego prawomocnym wyrokiem i prawie 14 miesięcy po wprowadzeniu omawianej zmiany. Poinformowanie Strony o tym fakcie dopiero w grudniu 2014 r., należy uznać za nieprawidłowe, godzące w podstawowe zasady postępowania, tj. – między innymi – zasadę legalizmu (art. 120 O.p.), zasadę prowadzenia postępowania podatkowego w sposób budzący zaufanie (art. 121 O.p.), czy też zasadę przekonywania strony w postępowaniu podatkowym (art. 124 O.p.) ale także – co najważniejsze – za próbę instrumentalnego wykorzystania instytucji, o której mowa w art. 70 § 6 pkt 1 O.p. Innymi słowy, Strona o zawieszeniu biegu terminu przedawnienia wskutek trwającego w 2013 r. postępowania karnoskarbowego dowiedziała się dopiero w grudniu 2014 r., zatem do tego dnia nie miała wiedzy w zakresie ewentualnych skutków postępowania karnoskarbowego. Z tego powodu, zdaniem Sądu, wobec niepoinformowania Strony o skutku zawieszenia biegu terminu przedawnienia przez ponad rok od momentu ustania przyczyny tego zawieszenia, nie należy przyjmować, aby do tego zawieszenia w ogóle doszło. 3.3.6. Następnie, zdaniem DIAS Strona została poinformowana o kolejnym przerwaniu biegu terminu przedawnienia wskutek zajęcia rachunku bankowego. Zawiadomienie o zastosowaniu środka egzekucyjnego – jak wywodziły organy podatkowe - doręczono Stronie 21 lipca 2014 r. Zdaniem DIAS termin przedawnienia został wskutek powyższego przerwany 21 lipca 2014 r. i biegł na nowo. Z powyższą konstatacją nie sposób się zgodzić, gdyż w aktach sprawy, na podstawie których – zgodnie z dyspozycją art. 133 § 1 w związku z art. 54 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325; dalej jako: p.p.s.a.) – Sąd ma orzekać, brak jest dowodu prawidłowego doręczenia tego pisma. Wprawdzie znajduje się w nich kserokopia zwrotnego potwierdzenia odbioru przez awizo przesyłki adresowanej do Strony, związana z zawiadomieniem o zajęciu rachunku bankowego (k. 59), jednakże w treści tego potwierdzenia nie ma zawartej adnotacji o dokonaniu wymaganego powtórnego zawiadomienia o pozostawieniu pisma w oddawczej placówce pocztowej w związku z niepodjęciem go przez Stronę w terminie 7 dni. Wymóg taki wynikał z ówczesnego brzmienia art. 150 § 1a O.p. (por. Dz.U. z 2012 r., poz. 749 ze zmianami). W ocenie Sądu takiego dokumentu nie sposób przyjąć za dowód doręczenia Stronie ww. zawiadomienia, co powoduje, że należało je uznać za bezskuteczne. 3.3.7. W sprawie oceny biegu terminu przedawnienia istotna jest chronologia zdarzeń i ich skutki. Jak już wyżej podkreślono, od czynności przerwania biegu terminu przedawnienia wskutek zajęcia rachunku bankowego (tj. pierwszej czynności egzekucyjnej podjętej wobec Strony) do dnia wydania decyzji z dnia 21 września 2009 r., upłynęły 144 dni. Następnie, termin ten uległ zawieszeniu, biegnąc dalej od dnia 22 kwietnia 2010 r. Sąd w tym miejscu podkreśla, że zastosowanie środka egzekucyjnego w postaci pobrania należności przez poborcę skarbowego uznał za bezskuteczną z przyczyn, o których mowa powyżej. 3.3.8. Odnosząc wszystkie poczynione powyżej rozważania do meritum sprawy, należało przyjąć, że pięcioletni termin przedawnienia zobowiązania Strony w podatku od towarów i usług upłynął w 2014 r. Zatem błędną była konstatacja organów podatkowych, że na dzień 19 marca 2019 r. (dzień powstania nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2018 r.) zaległość Strony z tytułu podatku od towarów i usług za sierpień 2008 r. nie wygasła wskutek przedawnienia. Instytucja przedawnienia zobowiązania podatkowego ma to do siebie, że stanowi tzw. nieefektywne wygaśnięcie zobowiązania podatkowego w rozumieniu art. 59 § 1 pkt 9 O.p. W związku z tym po upływie tego terminu nie ma możliwości prowadzenia postępowania. Zważywszy, że do postanowień, na mocy art. 219 O.p., stosuje się odpowiednio przepis art. 208 O.p., to w myśl tego przepisu (zwłaszcza jego § 1) niemożliwym jest dokonanie zaliczenia nadpłaty, jak w przedmiotowej sprawie, na poczet przedawnionej zaległości albowiem postępowanie stało się bezprzedmiotowe. 3.4. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) w zw. z art. 135 p.p.s.a., Sąd uchylił zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu I instancji, o czym orzeczono w punkcie I sentencji. 3.5. O kosztach postępowania orzeczono jak w punkcie II sentencji na podstawie art. 200 p.p.s.a., uwzględniając wysokość wpisu uiszczonego przez Skarżącą w wysokości 100 zł, poza którym nie wystąpiły inne poniesione przez nią koszty celowego dochodzenia jej praw w niniejszej sprawie.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI