I SA/WR 587/22

I SA/Wr 587/22 - Wyrok WSA we Wrocławiu
Data orzeczenia
2023-04-13
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-08-30
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Sędziowie
Andrzej Cichoń
Marta Semiczek /sprawozdawca/
Tadeusz Haberka /przewodniczący/
Symbol z opisem
6117 Odpowiedzialność podatkowa osób trzecich, ulgi płatnicze (umorzenie, odroczenie, rozłożenie na raty itp.)
Hasła tematyczne
Odpowiedzialność podatkowa osób trzecich
Sygn. powiązane
III FSK 976/23 - Wyrok NSA z 2025-02-20
Skarżony organ
Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku
*Oddalono skargę w całości
Powołane przepisy
Dz.U. 2021 poz 1540
art. 107, 115
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Tadeusz Haberka, Sędziowie: sędzia WSA Andrzej Cichoń, sędzia WSA Marta Semiczek (sprawozdawca), Protokolant: starszy specjalista Edyta Luniak, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 13 kwietnia 2023 r. sprawy ze skargi H. Sp. z o.o. z siedzibą w R. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu z dnia 3 czerwca 2022 r. nr 0201-IEW1.4121.4.2022.MW w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności podatkowej spółki za zaległości podatkowe z tyt. podatku od towarów i usług za IV kwartał 2016 r. i IV kwartał 2017 r. wraz z odsetkami za zwłokę i kosztami postępowania egzekucyjnego oddala skargę w całości.
Uzasadnienie
Przedmiotem skargi złożonej przez H. sp. z o.o. z siedzibą w R. (dalej Spółka, Strona, Skarżący) jest decyzja Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu (dalej jako: organ odwoławczy, DIAS) z dnia 3 czerwca 2022 r., nr 0201-IEW1.4123.4.2022.MW wydana w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności podatkowej Spółki za zaległości podatkowe H.(1) sp. z o. o. sp. komandytowa ( dalej Spółka komandytowa) w podatku od towarów i usług za IV kwartał 2016 r. w wysokości 9.255,00 zł oraz za IV kwartał 2017 r. w kwocie 29.065,63 zł, wraz z odsetkami za zwłokę w łącznej kwocie 12.684,00 zł oraz koszty postępowania egzekucyjnego w kwocie 2.154,73 zł,.
Z akt sprawy wynika, że decyzją z 17 grudnia 2021 r. Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego we Wrocławiu (dalej jako : organ, NUS) orzekł o solidarnej odpowiedzialności podatkowej Spółki jako komplementariusza Spółki komandytowej za zaległości podatkowe Spółki komandytowej podatku od towarów i usług za IV kwartał 2016 r. w wysokości 9.255,00 zł oraz za IV kwartał 2017 r. w kwocie 29.065,63 zł, wraz z odsetkami za zwłokę w łącznej kwocie 12.684,00 zł oraz koszty postępowania egzekucyjnego w kwocie 2.154,73 zł,. Następnie postanowieniem z 10 lutego 2022 r. NUS sprostował oczywistą omyłkę pisarską zawartą w tej decyzji, polegającą na poprawieniu nazwy Skarżącej z "H.(2) sp. z o.o." na "H. sp. z o.o." oraz nazwy podatnika, za którego długi Skarżąca ponosi odpowiedzialność z "H.(3) sp. z o.o. sp. komandytowa" na "H.(1) sp. z o.o. sp. komandytowa". Postanowienie to było przedmiotem kontroli instancyjnej i sądowoadministracyjnej i WSA we Wrocławiu wyrokiem z 9 marca 2023 r. sygn. akt I SA/Wr 451/22 oddalił skargę w tej sprawie. Wyrok ten nie jest prawomocny. W toku prowadzonego postępowania ustalono, że wspólnikami komandytowej w okresie objętym postępowaniem byli J. T. i K. G. jako komandytariusze i Spółka jako komplementariusz. Spółka komandytowa nie regulowała w terminie zobowiązań w podatku VAT dlatego na zaległość z tytułu podatku od towarów za IV kwartał 2016 r. wystawiono - 31.03.2017 r. tytuł wykonawczy [...], natomiast na zaległość z tytułu podatku od towarów za IV kwartał 2017 r. tytuł wykonawczy [...] wystawiono 12.04.2018 r. Należności te nie zostały uregulowane.
Zaskarżoną decyzją DIAS uchylił decyzję NUS w zakresie kosztów postępowania. W tym zakresie organ uznał, że decyzja organu pierwszej instancji wymaga uzupełnienia zarówno w zakresie materiału dowodowego jak i uzasadnienia faktycznego.
Utrzymując w mocy decyzję organu w pozostałej części DIAS wskazał, że poza sporem pozostają przesłanki formalne do wszczęcia postępowania i istnienie zaległych zobowiązań spółki komandytowej.
Dalej wskazał, że osoby trzecie odpowiadają za: zaległości podatnika, podatki niepobrane oraz pobrane, a niewpłacone przez płatników lub inkasentów, odsetki za zwłokę od zaległości podatkowych, niezwrócone w terminie zaliczki naliczonego podatku od towarów i usług oraz za oprocentowanie tych zaliczek, a także za koszty postępowania egzekucyjnego. Ponieważ Spółka komandytowa jest podmiotem funkcjonującym w obrocie prawnym, okoliczność, że podmiot ten zawiesił wykonywanie swojej działalności, bez przeprowadzenia procesu likwidacji nie wpływa na przerwanie naliczania odsetek za zwłokę. Zatem wobec podmiotu tego odsetki za zwłokę nadal są naliczane i w takim też zakresie Spółka odpowiada za nie solidarnie. Nie występuje zatem sytuacja, w której osoba trzecia - podmiot odpowiedzialny za długi podatnika odpowiadałby w większym zakresie od dłużnika.
Jednocześnie organ wskazał, że zaskarżona decyzja została wydana 17.12.2022 r. i nadana w urzędzie pocztowym PP PP-Wrocław [...] 27.12.2021 r. Bezspornie zatem została wydana i wyekspediowana przed upływem terminu do wydania decyzji o odpowiedzialności osoby trzeciej. Zatem okoliczność, że została ona doręczona po upływie 5 letniego okresu, o którym mowa w art. 118 O.p. nie ma znaczenia dla poprawności merytorycznej przyjętego stanowiska.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu wnosząc o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji, a także o zasądzenie kosztów postępowania, Skarżąca zarzuciła naruszenie:
I. art. 108 § 1 w związku z art. 210 § 1 pkt 3 w związku z art. 215 § 1 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2021, poz. 1540 ze zm., dalej jako Ordynacja podatkowa lub O.p.), które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy poprzez skierowanie decyzji do strony postpowania, której firma nie odpowiada danym adresowym oraz danym (firmie) podatnika będącego komplementariuszem podatnika, którego dotyczą pierwotne zobowiązania,
II. art. 107 § 1 w związku z art. 107 § 2 ustawy Ordynacja podatkowa oraz art. 371 K.c. w związku z art. 91 ustawy Ordynacja podatkowa poprzez przyjęcie, że komplementariusz odpowiada za odsetki za zwłokę naliczone wobec podatnika także w okresie sprzed wydania i doręczenia decyzji o jego solidarnej odpowiedzialności podatkowej, co przyczyniło się do wydania decyzji obejmującej odsetki za zwłokę od zobowiązania podatkowego za okres, w którym nie zaktualizowała się jeszcze odpowiedzialność podmiotu trzeciego,
IV. art. 120 w związku z art. 121 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa, polegające na wydaniu decyzji podatkowej, a następnie postanowienia o jej sprostowaniu, dotyczącego oznaczenia strony, obejmującego jej nazwę/ firmę, w sposób poddający w wątpliwość zaufanie do organów podatkowych. W oparciu o tak sformułowane zarzuty Strona wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji DIAS i zasądzenie kosztów postępowania.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t. j. Dz. U. z 2022 r. poz. 2492), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości w zakresie swojej właściwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym § 2 cytowanego przepisu stanowi, iż kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z brzmienia zaś art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2023 r., poz. 259 - dalej p.p.s.a.), wynika, że sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie, uchyla zaskarżoną decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Ponadto, stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach, albo stwierdza ich wydanie z naruszeniem prawa. Zgodnie natomiast z art. 151 p.p.s.a. w razie nieuwzględnienia skargi sąd ją oddala. Przy tym z mocy art. 134 § 1 p.p.s.a. tejże kontroli legalności dokonuje także z urzędu, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Zgodnie z art. 115 § 1 Ordynacji podatkowej wspólnik spółki cywilnej, jawnej, partnerskiej oraz komplementariusz spółki komandytowej albo komandytowo-akcyjnej odpowiada całym swoim majątkiem solidarnie ze spółką i z pozostałymi wspólnikami za zaległości podatkowe spółki. Art. 107 § 2 o.p wskazuje natomiast, że osoby trzecie odpowiadają również za podatki niepobrane oraz pobrane, a niewpłacone przez płatników lub inkasentów; odsetki za zwłokę od zaległości podatkowych; niezwrócone w terminie zaliczki naliczonego podatku od towarów i usług oraz za oprocentowanie tych zaliczek; koszty postępowania egzekucyjnego. Zatem przy orzekaniu o odpowiedzialności osoby trzeciej na podstawie regulacji art. 115 O.p. organ podatkowy zobowiązany jest jedynie wykazać okoliczności wskazujące na istnienie przesłanek wynikających z art. 115 § 1 lub § 2 O.p., tj. że wystąpiła zaległość podatkowa w danym okresie rozliczeniowym, której spółka nie uiściła w całości oraz że dana osoba była wspólnikiem spółki w tym okresie. Z akt sprawy wynika, że Spółka komandytowa nie odprowadziła w terminach pobranych zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych od wypłaconych wynagrodzeń. Wysokość poszczególnych zaliczek ustalono na podstawie deklaracji rocznej złożonej przez Spółkę w dn. 31.01.2017 r. Zaległości te objęte zostały postępowaniem egzekucyjnym. W dn. 18.03.2017 r. wystawiono 12 tytułów obejmujących zaległości za okres od stycznia do grudnia 2016 r. natomiast w dn. 18.05.2018 r. wystawiono tytuł wykonawczy obejmujący zaległość za styczeń 2017 r. Postępowanie w sprawie w sprawie orzeczenia odpowiedzialności zostało wszczęte 21.07.2021 r. (data doręczenia postanowienia). Ze znajdującego się w aktach odpisu KRS wynika, że komandytariuszami Spółki zostali: J. T. i K. G., a komplementariuszem Spółka. Okoliczność ta pozostaje poza sporem. Prawidłowo, zatem organy ustaliły materialnoprawne przesłanki odpowiedzialności. Z art. 118 O.p. wynika, że nie można wydać decyzji o odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej, jeżeli od końca roku kalendarzowego, w którym powstała zaległość podatkowa, upłynęło 5 lat. Strona podnosi zarzut naruszenia tego przepisu, ponieważ decyzja z 17 grudnia 2021 r. warunek ten został dochwany.
W zakresie zarzutów dotyczących możliwości orzekania w tym postępowaniu za odsetki za zwłokę za okres sprzed wydania i doręczenia decyzji o solidarnej odpowiedzialności wskazać należy, że z literalnego brzmienia art. 107 § 2 Ordynacja podatkowa wynika kompetencja organów do orzekania o odpowiedzialności za odsetki za zwłokę od zaległości podatkowych. Zakres odpowiedzialności osoby trzeciej obejmuje bowiem nie tylko należność główną, ale także należności uboczne (odsetki za zwłokę od zaległości podatkowej) oraz koszty egzekucyjne. Powołany przez Stronę art. 205 Dyrektywy Rady 2006/112/WE z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz.Urz. UE L 347/1 z 11 grudnia 2006 r.) oraz opinia Rzecznika Generalnego TSUE z dn. 14 stycznia 2021 nie mają znaczenia dla tej sprawy, gdyż dotyczą innego rodzaju odpowiedzialności. To jest solidarnej odpowiedzialności nabywcy towaru/usługi wynikającej z art. art. 193-200 oraz art. 202, 203 i 204 Dyrektywy. Odpowiedzialność Skarżącej nie wynika jednak z uczestniczenia w transakcji VAT, lecz z pełnienie w Spółce komandytowej funkcji zarządczej i bycia wspólnikiem. W tym zakresie art. 115 O.p. stanowi samodzielną odrębną od Dyrektywy 112 podstawę odpowiedzialności Strony za wszystkie zaległości podatkowe.
Marginalnie należy jedynie zwrócić uwagę że TSUE nie oddzieliło powoływanej przez Skarżącą opinii Rzecznika Generalnego. Wyrokiem z dnia z dnia 20 maja 2021 w sprawie C-4/20 (:EU:C:2021:397) orzekł, że "Artykuł 205 dyrektywy Rady 2006/112/WE z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej w związku z zasadą proporcjonalności należy interpretować w ten sposób, że nie stoi on na przeszkodzie uregulowaniu krajowemu, na podstawie którego osoba ponosząca odpowiedzialność solidarną w rozumieniu tego artykułu ma obowiązek zapłaty nie tylko kwoty podatku od wartości dodanej (VAT) nieuiszczonej przez osobę zobowiązaną do zapłaty tego podatku, ale również należnych od owej osoby zobowiązanej odsetek za zwłokę od tej kwoty, jeżeli zostało ustalone, że owa osoba ponosząca odpowiedzialność solidarną wiedziała lub powinna była wiedzieć, iż wspomniana osoba zobowiązana nie uiści tego podatku, a mimo to sama skorzystała z prawa do odliczenia." Trudno zakładać, że Skarżąca, jako komplementariusz, zgodnie z art. 39 § 1 w zw. z art. 103. §1 ustawy z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 1467 z późn. zm.) zobowiązana do prowadzenia spraw spółki nie miała świadomości nieodprowadzenia należnego podatku VAT.
Odnosząc się do zarzutów dotyczących skierowania decyzji do strony postępowania, której firma nie odpowiada danym adresowym oraz danym (firmie) podatnika będącego komplementariuszem podatnika, którego dotyczą pierwotna zobowiązania wskazać należy na ich bezzasadność. Organ podatkowy oznaczając stronę w decyzji zarówno jako adresata decyzji, jak i w jej sentencji posługiwał się prawidłowymi numerami NIP. Błąd organu polegał na dodaniu dwóch liter w nazwie obu podmiotów zamiast "[...]" napisane zostało "[...]". Błąd ten jest zatem oczywisty a niedokładność ta nie wpływa na treść rozstrzygnięcia. W tej sprawie zaistniała bowiem możliwość natychmiastowego i niepozostawiającego jakichkolwiek wątpliwości wykrycia przedmiotowych omyłek, czy to w drodze prostego porównania sentencji zaskarżonej decyzji z jej uzasadnieniem, czy też prostego jej zestawienia z zebranymi w sprawie dokumentami (por. wyroki NSA: z 20 grudnia 2011 r., sygn. akt II FSK 1158/10, z 13 czerwca 2014 r., sygn. akt I FSK 1046/13, czy też wyrok WSA w Lublinie z 12 marca 2020 r., sygn. akt III SA/Lu 379/19). W wyniku dokonanego przez organ sprostowania oczywistej omyłki nie zmienił się zakres rozstrzygnięcia, ani strona postępowania. Błędy organu zawarte w podjętym rozstrzygnięciu słusznie potraktowano jako oczywiste omyłki, które podlegały sprostowaniu w trybie art. 215 §1 O.p. Zostało to zaakceptowane w wyroku z WSA we Wrocławiu z 9 marca 2023 r. sygn. akt I SA/Wr 451/22 . Jeżeli bowiem z treści decyzji wynika w sposób niebudzący wątpliwości zamiar organu ustalenia sytuacji prawnej konkretnej osoby będącej stroną, to warunek z art. 210 § 1 pkt 3 O.p. został spełniony. W zakresie wywodów skargi dotyczących braku możliwości dokonania rektyfikacji w trakcie toczącego się postępowania odwoławczego również należy wskazać na ich niezasadność. Jak słusznie bowiem podniósł Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 23 kwietnia 2010 r. sygn. I FSK 668/09 postępowanie w przedmiocie sprostowania oczywistej omyłki nie dotyczy meritum sprawy, a więc ponownego rozpoznania sprawy co do istoty, co jest istotą postępowania odwoławczego i nie jest blokowane przez toczące się postępowanie odwoławcze.
Nie są też uzasadnione zarzuty dotyczące naruszenia art. 120 i art. 121 O.p. Postępowanie w tej sprawie prowadzone było na podstawie przepisów prawa, w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych, a Strona skarżąca miała możliwość udziału w tym postępowaniu. Prowadząc postępowanie organy podjęły wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i w konsekwencji zebrany przez nie materiał dowodowy był wystarczający do podjęcia zaskarżonego orzeczenia. Sąd podziela argumentację organu odwoławczego, która w świetle wszechstronnej oceny materiału dowodowego jest w pełni uzasadniona i nie wykracza poza ramy swobodnej oceny dowodów. Zasadność ocen i wniosków poczynionych przez organy w tej sprawie, na podstawie zebranego materiału dowodowego, w świetle zasad logicznego rozumowania i doświadczenia życiowego, nie budzi zdaniem Sądu wątpliwości. Organy podatkowe przeprowadziły postępowanie w niniejszej sprawie w sposób wyczerpujący. Zaskarżona decyzja została również prawidłowo uzasadniona, zawiera pełne uzasadnienie faktyczne i prawne spełniając tym samym wymogi art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej.
Sąd nie dopatrzył się też w tej sprawie innych okoliczności naruszających prawo, w tym mogących być podstawą wznowienia postępowania czy też uzasadniających stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji w całości lub w części.
Mając na względzie wszystkie przedstawione powyżej okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił, nie znajdując podstaw do jej uwzględnienia.