I SA/WR 575/98

I SA/Łd 7/04 - Wyrok WSA w Łodzi
Data orzeczenia
2004-03-18
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2004-01-30
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Sędziowie
Bogusław Klimowicz
Marek Zirk-Sadowski /sprawozdawca/
Teresa Porczyńska /przewodniczący/
Symbol z opisem
6110 Podatek od towarów i usług
Sygn. powiązane
FSK 1667/04 - Wyrok NSA z 2005-03-04
Skarżony organ
Izba Skarbowa
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję w części
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA T. Porczyńska, Sędziowie NSA M. Zirk-Sadowski (spr.), B. Klimowicz, Protokolant K. Brykalska-Stępień, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 marca 2004 roku sprawy ze skargi J.S. i A.S. na decyzję Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za styczeń, maj, lipiec, sierpień i listopad 1997 r. 1) uchyla w całości zaskarżoną decyzje za miesiąc sierpień 1997 r. oraz za styczeń, maj, lipiec, i listopad 1997 r. w części dotyczącej dodatkowego zobowiązania w podatku od towarów i usług; 2) oddala skargę w pozostałej części; 3) zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. na rzecz skarżących kwotę 2.875,90 (dwa tysiące osiemset siedemdziesiąt pięć 90/100) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] nr [...] Izba Skarbowa w Ł. utrzymała w mocy decyzję Inspektora Urzędu Kontroli Skarbowej w S., w której organ pierwszej instancji określił Przedsiębiorstwu Handlowemu A, A.S. i Spółka jawna zaległość w podatku od towarów i usług za miesiące styczeń, maj, lipiec, sierpień i listopad 1997 r. w łącznej wysokości 10.814 zł. oraz ustalił dodatkowe zobowiązanie podatkowe w wys. 30% kwoty zaniżenia zobowiązania podatkowego. W uzasadnieniu Izba przypomniała, że, jak wynika z przeprowadzonej kontroli skarbowej, Spółka w ewidencji zakupów jako datę otrzymania poszczególnych faktur wpisywała datę ich wystawienia, a następnie tak sporządzona ewidencja służyła do sporządzania deklaracji VAT-7. Na podstawie dowodów w postaci oświadczeń wystawców faktur, w których podano m.in. datę wysłania faktury do nabywcy oraz numer listu poleconego, stwierdzono, że faktyczna data otrzymania faktur jest inna (późniejsza) niż wynikająca z ewidencji zakupów. Zdaniem Izby, nie można utożsamiać fizycznego otrzymania faktury z otrzymaniem informacji (telefonicznej) ojej treści.
Fakt kompletności zebranego materiału dowodowego został potwierdzony w postępowaniu przed organem II-ej instancji. W dniu 7 stycznia 1999 r. zapoznano pana A.S. z aktami sprawy oraz umożliwiono wypowiedzenie się, co do zebranego materiału dowodowego. Podatnik nie skorzystał z tego prawa.
Izba podniosła, że zgodnie z art. 19 ust. 3 ustawy z 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz.U. Nr 11, poz. 50 z 1993 r, z późn. zm.), który stanowił materialnoprawną podstawę do wydania zaskarżonej decyzji sformułowany został jednoznacznie, a mianowicie, że obniżenie kwoty podatku należnego następuje w rozliczeniu za miesiąc, w którym podatnik o trzymał fakturę, albo w miesiącu następnym.
Podatnik odliczając podatek naliczony w rozliczeniu za miesiąc poprzedzający miesiąc otrzymania faktury naruszył wspomniany wyżej art. 19 ust. 3 ustawy o podatku od towarów i usług. Spowodowało to zawyżenie podatku naliczonego w poszczególnych okresach rozliczeniowych i jednocześnie zaniżenie zobowiązania podatkowego.
W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego, skarżący wspólnicy Spółki, wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu podniesiono, że w trakcie postępowania podatkowego naruszono przepisy natury proceduralnej przede wszystkim poprzez pominięcie w trakcie postępowania podatkowego stanowiska zawartego w wyjaśnieniach skarżących.
Ponadto, zdaniem Skarżących przyjęta przez organy podatkowe interpretacja przepisu art. 19 ust. 2 ustawy o VAT jest błędna, gdyż prawo do odliczenia podatku naliczonego nabyli w miesiącu w którym otrzymali informację telefoniczną o treści faktury nie zaś w miesiącu, w którym otrzymali materialny dokument - oryginał faktury. W piśmie procesowym dołączonym do skargi w dniu 10 marca 2004 r., czyli po podjęciu przez Sąd zawieszonego postępowania, pełnomocnik strony skarżącej, podniósł zarzuty oparte na orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego. W piśmie odwołano się do treści uchwały NSA z dnia 29.10.2001 r. (sygn.. akt FPS 10/01), zarzucając organom podatkowym nieuwzględnienie podatku naliczonego wykazanego z wyprzedzeniem w deklaracji za miesiąc poprzedzający otrzymanie faktury.
W odpowiedzi na skargę Izba Skarbowa w Ł. wniosła o jej oddalenie. W uzasadnieniu Izba podtrzymała swoje stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji i przytoczyła podane w niej argumenty.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga w części zasługuje na uwzględnienie.
Zdaniem Sądu stan faktyczny sprawy nie budzi wątpliwości. Strona skarżąca potwierdziła wielokrotnie w czasie prowadzonego postępowania, że prowadząc ewidencję dla potrzeb podatku od towarów i usług kierowała się datą otrzymania wiadomości o wystawieniu faktury, a nie datą faktycznego otrzymania faktury. Wynika to również z treści odwołania (k. 81 akt podatkowych) i skargi. Tym samym, co słusznie zauważył organ odwoławczy, naruszyła art. 19 ust. 3 ustawy z 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz.U. Nr 11, póz. 50 z 1993 r, z późn. zm.).
Wyliczając wysokość zobowiązania podatkowego za sierpień 1997 r., organy podatkowe powinny były uwzględnić podatek naliczony wykazany w niewłaściwej deklaracji za lipiec 1997 r. Pogląd ten - podzielany przez skład orzekający w rozpatrywanej sprawie z przyczyn podanych w uzasadnieniach przytoczonych niżej orzeczeń - został wyrażony w wyrokach Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 lutego 2000 r., I SA/Wr 575/98 (niepublikowany), z dnia 4 maja 2000 r., I SA/Łd 144/98, i z dnia 8 czerwca 2000 r., I SA/Łd 461/98 (ONSA 2001 r., nr 3, poz. 125 i 134), a następnie w uchwałach składu siedmiu sędziów tego Sądu z dnia 29 października 2001 r., FPS 10/01 (ONSA, 2002 r., nr 2, póz. 54) i z dnia 19 listopada 2001 r., FPS 12/01 (ONSA, 2002 r., nr 3, póz. 98). W powołanych orzeczeniach Sąd zajął stanowisko, że organ podatkowy, wydają na gruncie stanu prawnego obowiązującego przed dniem l stycznia 2000 r. decyzję określającą zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług (lub kwotę zwrotu różnicy podatku) za dany miesiąc, był obowiązany uwzględnić podatek naliczony z faktury podlegającej rozliczeniu w tym okresie, a ujęty przez podatnika wadliwie w rozliczeniu za okres wcześniejszy. W uzasadnieniach powołanych uchwał w szczególności stwierdzono, że jeżeli podatnik wadliwie zastosował adresowaną do niego normę art. 19 ust. 3 ustawy o podatku od towarów i usług przez to, że z przysługującego mu prawa do odliczenia podatku naliczonego skorzystał przedwcześnie, to jakkolwiek uzasadnia to niekorzystne dla niego konsekwencje wynikające z weryfikacji jego samoobliczenia przez wydanie decyzji podatkowej określającej zobowiązanie podatkowe za dany miesiąc z pominięciem przedwcześnie odliczonego podatku, bynajmniej nie oznacza to utraty przezeń prawa do uwzględnienia tego podatku w rozliczeniu za miesiąc, w którym podatek naliczony z danego dokumentu powinien być prawidłowo odliczony. W takim przypadku nie mamy do czynienia z niekorzystaniem przez podatnika z przysługującego mu prawa do odliczenia podatku naliczonego, a jedynie z wadliwym realizowaniem tego uprawnienia.
Przedmiotem sprawy rozpoznawanej przez Sąd nie są natomiast decyzje dotyczące lutego, czerwca, września i grudnia 1997 r., w których zdaniem pełnomocnika strony skarżącej organy podatkowe powinny uwzględnić rozliczenia za miesiące poprzedzające. Natomiast same decyzje za styczeń, maj, lipiec, listopad 1997 r. nie naruszają prawa ze względów błędnie określony przez Spółkę moment otrzymania faktur.
Z tego względu Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § l ust. l lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270), uchylił w całości decyzję w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiąc sierpień.
Jeżeli chodzi o ustalenie dodatkowego zobowiązania podatkowego, to należy przede wszystkim mieć na uwadze wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 29 kwietnia 1998 r., K. 17/97 (Orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego. Zbiór Urzędowy 1998, nr 3, poz. 30), w którym przepisy art. 27 ust. 5, 6 i 8 ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym zostały uznane za niezgodne z art. 2 Konstytucji w zakresie, w jakim dopuszczają stosowanie wobec tej samej osoby, za ten sam czyn sankcji administracyjnej określonej przez powołaną ustawę jako "dodatkowe zobowiązanie podatkowe" i odpowiedzialność za wykroczenia skarbowe. Następstwem tego wyroku Trybunału była utrata we wskazanym zakresie mocy obowiązującej przez wymienione przepisy, co stwierdzono w obwieszczeniu Prezesa Trybunału Konstytucyjnego z dnia 9 listopada 1998 r. (Dz.U nr 139, poz. 905). Wymieniony wyrok trybunału odnosi się także do spółek jawnych w stanie prawnym w roku 1997, co wynika z poglądu Sądu Najwyższy zawartego wyrokach z dnia 18 stycznia 2002 r., III RN 182/00 i z dnia 21 maja 2002 r., III RN 64/01. Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § l ust. l lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dz.u. Nr 153, poz. 1270), uchylił zaskarżone decyzje w części dotyczącej dodatkowego zobowiązania w podatku od towarów i usług.
W pozostałej części Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dz.u. Nr 153, poz. 1270), skargę oddalił.
O kosztach postępowania rozstrzygnięto na podstawie art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, natomiast zastosowanie w sprawie art. 152 tej ustawy Sąd uznał za bezprzedmiotowe.