I SA/Wr 569/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny we WrocławiuWrocław2011-06-30
NSApodatkoweŚredniawsa
podatek akcyzowyolej opałowypreferencyjna stawkacele opałoweobowiązki formalnenieudokumentowany obrótubytki paliwawykładnia przepisówkontrola podatkowa

WSA we Wrocławiu oddalił skargę podatnika w sprawie dotyczącej nieprawidłowego rozliczenia podatku akcyzowego od oleju opałowego, uznając zasadność zastosowania wyższej stawki podatkowej z powodu niedopełnienia obowiązków formalnych i wykorzystania paliwa niezgodnie z przeznaczeniem.

Skarżący, zajmujący się obrotem olejem opałowym, kwestionował decyzję Dyrektora Izby Celnej dotyczącą określenia wyższej kwoty zobowiązania w podatku akcyzowym za październik 2009 r. Organy podatkowe stwierdziły, że podatnik nie dopełnił obowiązku składania miesięcznych zestawień oświadczeń nabywców oleju opałowego, co skutkowało koniecznością zastosowania wyższej stawki podatkowej. Ponadto, organy ustaliły nieudokumentowany rozchód oleju oraz jego wykorzystanie do celów niezgodnych z preferencyjnym przeznaczeniem (np. do myjki ciśnieniowej), co również wykluczało zastosowanie niższej stawki. Sąd administracyjny uznał te ustalenia i argumentację organów za prawidłowe, oddalając skargę.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu rozpoznał skargę L. Z. na decyzję Dyrektora Izby Celnej, która utrzymała w mocy orzeczenie Naczelnika Urzędu Celnego określające kwotę zobowiązania w podatku akcyzowym za październik 2009 r. Spór dotyczył zasadności zastosowania wyższej stawki podatku akcyzowego na olej opałowy. Organy podatkowe ustaliły, że skarżący, mimo sprzedaży oleju na cele opałowe i posiadania oświadczeń nabywców, nie złożył wymaganych miesięcznych zestawień tych oświadczeń, co zgodnie z art. 89 ust. 16 ustawy o podatku akcyzowym skutkowało koniecznością zastosowania wyższej stawki. Ponadto, organy stwierdziły nieudokumentowany rozchód 2.000 litrów oleju opałowego, którego przeznaczenie było nieznane, oraz zakwestionowały kwalifikację oleju zużytego do eksploatacji myjki ciśnieniowej jako przeznaczonego na cele opałowe, opierając się na wykładni językowej pojęcia "cele opałowe". Sąd podzielił stanowisko organów, podkreślając, że preferencje podatkowe wymagają ścisłej interpretacji przepisów. Stwierdzono również, że przedłożone przez skarżącego "protokoły ubytków" oleju opałowego (2.828 l) były niewiarygodne ze względu na ich rozmiar (do 38% w jednym miesiącu) i sposób sporządzenia, a także nie odpowiadały definicji ubytków w rozumieniu ustawy. Sąd uznał, że niedopełnienie obowiązku złożenia zestawienia oświadczeń nabywców było wyłączną przyczyną zastosowania wyższej stawki podatkowej, czyniąc bezprzedmiotowymi argumenty dotyczące wiarygodności samych oświadczeń. Zarzuty dotyczące naruszenia przepisów Ordynacji podatkowej oraz rozporządzeń wykonawczych uznano za nieuzasadnione, częściowo z uwagi na błędne odniesienie do nieobowiązujących przepisów lub niezastosowanie do stanu faktycznego. W konsekwencji, sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (4)

Odpowiedź sądu

Nie, wykorzystanie oleju opałowego do eksploatacji myjki ciśnieniowej nie mieści się w pojęciu "celów opałowych", które są realizowane poprzez zużywanie oleju do zasilania urządzeń przeznaczonych konkretnie do ogrzewania.

Uzasadnienie

Sąd oparł się na wykładni językowej pojęcia "cele opałowe", zgodnie z którą preferencyjna stawka podatkowa może być zastosowana jedynie do oleju wykorzystywanego do ogrzewania, a nie do innych celów, nawet jeśli urządzenie posiada elementy grzewcze. Interpretacja ta jest zgodna z orzecznictwem sądów administracyjnych.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (35)

Główne

u.p.a. art. 89 § ust. 14

Ustawa o podatku akcyzowym

Obowiązek złożenia miesięcznego zestawienia oświadczeń nabywców oleju opałowego.

u.p.a. art. 89 § ust. 16

Ustawa o podatku akcyzowym

Skutek niedopełnienia obowiązków formalnych - konieczność zastosowania wyższej stawki podatku.

u.p.a. art. 8 § ust. 2 pkt 1

Ustawa o podatku akcyzowym

Przedmiot opodatkowania - użycie wyrobów akcyzowych niezgodnie z przeznaczeniem.

u.p.a. art. 8 § ust. 2 pkt 3

Ustawa o podatku akcyzowym

Przedmiot opodatkowania - sprzedaż wyrobów akcyzowych bez zachowania warunków uprawniających do zastosowania preferencyjnej stawki.

u.p.a. art. 13 § ust. 1 pkt 1

Ustawa o podatku akcyzowym

Definicja podatnika akcyzy.

u.p.a. art. 89 § ust. 4 pkt 1

Ustawa o podatku akcyzowym

Wyższa stawka podatku akcyzowego.

u.p.a. art. 89 § ust. 5 pkt 1

Ustawa o podatku akcyzowym

Warunek zastosowania preferencyjnej stawki - pozyskanie oświadczeń nabywców.

u.p.a. art. 89 § ust. 10 lit. a

Ustawa o podatku akcyzowym

Preferencyjna stawka dla olejów opałowych.

u.p.a. art. 89 § ust. 1

Ustawa o podatku akcyzowym

Stawka akcyzy dla olejów opałowych.

u.p.a. art. 89 § ust. 5

Ustawa o podatku akcyzowym

Warunek zastosowania preferencyjnej stawki - pozyskanie oświadczeń nabywców.

u.p.a. art. 89 § ust. 15

Ustawa o podatku akcyzowym

Warunek zastosowania preferencyjnej stawki.

u.p.a. art. 89 § ust. 4

Ustawa o podatku akcyzowym

Wyższa stawka podatku akcyzowego.

Dz.U. 2009 nr 3 poz 11

Ustawa z dnia 6 grudnia 2008 r. o podatku akcyzowym

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. 151

Podstawa oddalenia skargi.

Pomocnicze

u.p.a. art. 2 § ust. 20

Ustawa o podatku akcyzowym

Definicja ubytków wyrobów akcyzowych.

Dz. U. Nr 29, poz. 257 ze. zm. art. 4 § ust. 1 pkt 3

Ustawa z dnia 23 stycznia 2004 r. o podatku akcyzowym

Zarzuty skarżącego dotyczące nieprawidłowego uznania za podatnika.

Dz. U. Nr 29, poz. 257 ze. zm. art. 6 § ust. 1

Ustawa z dnia 23 stycznia 2004 r. o podatku akcyzowym

Zarzuty skarżącego.

Dz. U. Nr 29, poz. 257 ze. zm. art. 8 § pkt 2

Ustawa z dnia 23 stycznia 2004 r. o podatku akcyzowym

Zarzuty skarżącego.

Dz. U. Nr 29, poz. 257 ze. zm. art. 10 § ust. 2

Ustawa z dnia 23 stycznia 2004 r. o podatku akcyzowym

Zarzuty skarżącego.

Dz. U. Nr 29, poz. 257 ze. zm. art. 11 § ust. 1

Ustawa z dnia 23 stycznia 2004 r. o podatku akcyzowym

Zarzuty skarżącego.

Dz. U. Nr 29, poz. 257 ze. zm. art. 14 § ust. 1

Ustawa z dnia 23 stycznia 2004 r. o podatku akcyzowym

Zarzuty skarżącego.

Dz. U. Nr 29, poz. 257 ze. zm. art. 18 § ust. 1

Ustawa z dnia 23 stycznia 2004 r. o podatku akcyzowym

Zarzuty skarżącego.

Dz. U. Nr 29, poz. 257 ze. zm. art. 19 § ust. 1

Ustawa z dnia 23 stycznia 2004 r. o podatku akcyzowym

Zarzuty skarżącego.

Dz. U. Nr 29, poz. 257 ze. zm. art. 62 § ust. 1 pkt 1

Ustawa z dnia 23 stycznia 2004 r. o podatku akcyzowym

Zarzuty skarżącego.

Dz. U. Nr 29, poz. 257 ze. zm. art. 64

Ustawa z dnia 23 stycznia 2004 r. o podatku akcyzowym

Zarzuty skarżącego.

Dz. U. Nr 87, poz. 825 ze zm. art. 4 § ust. 1 i 2

Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 22 kwietnia 2004 r. w sprawie obniżenia stawek podatku akcyzowego

Zarzuty skarżącego dotyczące braku dowodów na zużycie oleju dla celów grzewczych.

Dz. U. Nr 63, poz. 585 ze zm. art. 5 § ust. 1 pkt 5

Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 25 marca 2004 r. w sprawie wysokości maksymalnych norm dopuszczalnych ubytków niektórych wyrobów akcyzowych zharmonizowanych, a także szczegółowych zasad i terminów ogłaszania dopuszczalnych ubytków oraz norm zużycia takich wyrobów

Zarzuty skarżącego dotyczące niezastosowania norm ubytków.

Dz. U. Nr 63, poz. 585 ze zm. art. 7

Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 25 marca 2004 r. w sprawie wysokości maksymalnych norm dopuszczalnych ubytków niektórych wyrobów akcyzowych zharmonizowanych, a także szczegółowych zasad i terminów ogłaszania dopuszczalnych ubytków oraz norm zużycia takich wyrobów

Zarzuty skarżącego dotyczące niezastosowania norm ubytków.

O.p. art. 120

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Zarzuty procesowe skarżącego.

O.p. art. 121 § § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Zarzuty procesowe skarżącego.

O.p. art. 122

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Zarzuty procesowe skarżącego.

O.p. art. 180 § § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Zarzuty procesowe skarżącego.

O.p. art. 187 § § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Zarzuty procesowe skarżącego.

O.p. art. 191

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Zarzuty procesowe skarżącego.

O.p. art. 197 § § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Zarzuty skarżącego dotyczące naruszenia przepisów.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Niedopełnienie przez skarżącego obowiązku złożenia miesięcznego zestawienia oświadczeń nabywców oleju opałowego. Wykorzystanie oleju opałowego do celów niezgodnych z definicją "celów opałowych" (np. do myjki ciśnieniowej). Brak udokumentowania rozchodu części oleju opałowego. Niewiarygodność przedstawionych przez skarżącego dowodów na "naturalne ubytki" oleju.

Odrzucone argumenty

Kwalifikacja oleju zużytego do myjki ciśnieniowej jako przeznaczonego na cele opałowe. Zarzuty dotyczące naruszenia przepisów Ordynacji podatkowej w zakresie niewyjaśnienia stanu faktycznego i braku dowodów. Zarzuty dotyczące niezastosowania norm dopuszczalnych ubytków oleju. Argumentacja oparta na przepisach nieobowiązującej ustawy o podatku akcyzowym.

Godne uwagi sformułowania

preferencje podatkowe nakazuje literalne i dosłowne interpretowanie przepisów cele opałowe są realizowane poprzez zużywanie oleju do zasilania "urządzeń grzewczych". Urządzenia, które służą do innego celu niż ogrzewanie nie są urządzeniami grzewczymi. wielkość stwierdzonych ubytków - stanowiły około 8% całej ilości oleju sprzedanego i zużytego na własne cele w 2009 r., co sprzeczne jest z regułami działalności gospodarczej nastawionej na zysk. wyłączną przyczyną zastosowania wyższej stawki podatku (...) było niedopełnienie przez stronę warunku zapisanego w art. 89 ust. 14 u.p.a.

Skład orzekający

Henryka Łysikowska

przewodniczący

Katarzyna Radom

sprawozdawca

Marek Olejnik

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia \"celów opałowych\" w kontekście podatku akcyzowego, znaczenie dopełnienia obowiązków formalnych przy korzystaniu z preferencji podatkowych, ocena dowodów dotyczących ubytków paliwa."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy przepisów ustawy o podatku akcyzowym z 2008 r., które mogły ulec zmianie. Interpretacja pojęcia "celów opałowych" może być różnie stosowana w zależności od kontekstu i specyfiki urządzenia.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy powszechnego produktu (olej opałowy) i ważnych kwestii związanych z podatkami oraz interpretacją przepisów. Pokazuje, jak drobne zaniedbania formalne mogą prowadzić do znaczących konsekwencji finansowych.

Niedopełniłeś formalności? Zapłacisz wyższy podatek akcyzowy od oleju opałowego!

Sektor

energetyka

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Wr 569/11 - Wyrok WSA we Wrocławiu
Data orzeczenia
2011-06-30
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2011-03-31
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Sędziowie
Henryka Łysikowska /przewodniczący/
Katarzyna Radom /sprawozdawca/
Marek Olejnik
Symbol z opisem
6111 Podatek akcyzowy
Hasła tematyczne
Podatek akcyzowy
Skarżony organ
Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku
*Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2009 nr 3 poz 11
art. 8 ust.2, art. 13 ust. 1, art. 89
Ustawa z dnia 6 grudnia 2008 r. o podatku akcyzowym
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Henryka Łysikowska, Sędziowie Sędzia WSA Marek Olejnik, Sędzia WSA Katarzyna Radom (sprawozdawca), Protokolant Anna Terlecka, po rozpoznaniu w dniu 30 czerwca 2011 r. w Wydziale I na rozprawie sprawy ze skargi L. Z. na decyzję Dyrektora Izby Celnej we W. z dnia [...] lutego 2011 r. nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego za październik 2009 r. oddala skargę.
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją Dyrektor Izby Celnej we W. utrzymał w mocy orzeczenie Naczelnika Urzędu Celnego w W. z dnia [...] października 2010 r., określające L. Z. kwotę zobowiązania w podatku akcyzowym za październik 2009 r.
Wydanie opisanych decyzji było następstwem stwierdzenia, że skarżący zajmujący się m.in. obrotem olejem opałowym nie dochował ustawowych warunków umożliwiających skorzystanie z preferencyjnej stawki podatkowej oraz dokonał nieudokumentowanego obrotu tym produktem. Jak dowiodło przeprowadzone w tym względzie postępowanie podatkowe, dokonując sprzedaży oleju opałowego na cele opałowe, pomimo pozyskania oświadczeń nabywców w tym względzie nie składał właściwemu naczelnikowi urzędu celnego wymaganego przepisami art. 89 ust. 14 ustawy z dnia 6 grudnia 2008 r. o podatku akcyzowym (Dz.U. z 2009 r. Nr 3, poz. 11 ze zm.) – dalej powoływana jako u.p.a. miesięcznego zestawienia ww. oświadczeń. Niedopełnienie tego obowiązku, stosownie do brzmienia art. 89 ust. 16 u.p.a., skutkowało koniecznością zastosowania do sprzedaży objętej ww. oświadczeniami wyższej stawki podatku wskazanej w ust. 4 pkt 1 u.p.a.
Dokonując zestawienia dowodów źródłowych, spisów z natury oraz możliwości magazynowych strony organ podatkowy stwierdził także nieudokumentowany rozchód 2.000 l. oleju opałowego, który wobec braku oświadczeń o jego przeznaczeniu na cele opałowe winien podlegać opodatkowaniu wg wyższej stawki podatkowej.
Ujawniono ponadto, że skarżący przekazywał część oleju opałowego dla własnych celów – opałowych, w tym zakresie przyjęto wyjaśnienia strony, że cześć oleju była wykorzystana celem ogrzania warsztatu magazynowego (nagrzewnica [...]). Nie zgadzając się natomiast z dokonaną przez skarżącego kwalifikacją dla celów opałowych oleju wykorzystanego do eksploatacji myjki ciśnieniowej. W tym zakresie zanegowano charakter opałowy zużytego paliwa, powołując się na wykładnię językową pojęcia "cele opałowe’’.
Analiza dokumentów źródłowych ujawniła również braki znaczącej ilości oleju (2.828 l.), które podatnik w złożonych wyjaśnieniach uzasadniał naturalnymi ubytkami powstającymi podczas przelewania i zlewania paliwa. Organy podatkowe wskazały, że jedynym dowodem na potwierdzenie ww. ubytków były przekazane przez podatnika kserokopie "protokołów ubytków oleju opałowego w firmie A L. Z., ul. [...] [...], [...]-[...] K.", sporządzone oddzielnie dla każdego miesiąca rozliczeniowego 2009 r., zawierające tylko oznaczenie miesiąca, ilości litrów i podpis podatnika. Dowody te organ podatkowy ocenił jako niewiarygodne, z uwagi na rozmiar stwierdzonych ubytków - stanowiły one około 8% całej ilości oleju sprzedanego i zużytego na własne cele w 2009 r. Zwrócono uwagę, że w niektórych miesiącach (w czerwcu) ubytki wyniosły 38% sprzedaży w danym miesiącu, co sprzeczne jest z regułami działalności gospodarczej nastawionej na zysk.
W świetle zebranych dowodów organ I instancji, powołując się m.in. na przepisy art. 8 ust. 2 pkt 1 lit. b i pkt 3 oraz art. 89 ust. 4 pkt 1, ust. 5 pkt 1, ust. 6 ust. 7, ust. 14 i ust. 15 u.p.a., wskazał, że skarżący, zużywając oraz sprzedając olej opałowy bez zachowania warunków uprawniających do zastosowania preferencyjnej stawki podatkowej, zobowiązany był do uiszczenia podatku wg wyższej stawki tj. 1.822,00 zł/1.000 litrów, co winno znaleźć odzwierciedlenie w złożonej za badany okres deklaracji podatkowej. Wobec niedopełnienia tych czynności, organ podatkowy zobligowany był do wydania decyzji określającej skarżącemu wysokość należnego podatku akcyzowego za październik 2009 r.
W wyniku rozpoznania odwołania od decyzji wymiarowej, Dyrektor Izby Celnej we W., podzielił stanowisko organu I instancji.
W skardze strona, wnosząc o uchylenie decyzji organu II instancji, zarzuciła jej naruszenie przepisów prawa materialnego tj. art. 4 ust. 1 pkt 3, ust. 2 pkt 10, art. 6 ust. 1, art. 8 pkt 2, art. 10 ust. 2, art. 11 ust. 1, art. 14 ust. 1, art. 18 ust. 1, art. 19 ust. 1, art. 62 ust. 1 pkt 1, art. 64, art. 64 ustawy z dnia 23 stycznia 2004 r. o podatku akcyzowym (Dz. U. Nr 29, poz. 257 ze. zm.), poprzez błędne uznanie, że skarżący jest podatnikiem podatku akcyzowego, jak też, że nie służyło mu prawo do preferencyjnej stawki podatku, wobec zużycia oleju niezgodnie z jego przeznaczeniem. Zarzuciła też naruszenie § 4 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 kwietnia 2004 r. w sprawie obniżenia stawek podatku akcyzowego (Dz. U. Nr 87, poz. 825 ze zm.), poprzez przyjęcie, że skarżący nie posiada dowodów na poparcie zużycia oleju dla celów grzewczych oraz § 5 ust. 1 pkt 5 i § 7 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 25 marca 2004 r. w sprawie wysokości maksymalnych norm dopuszczalnych ubytków niektórych wyrobów akcyzowych zharmonizowanych, a także szczegółowych zasad i terminów ogłaszania dopuszczalnych ubytków oraz norm zużycia takich wyrobów (Dz. U. Nr 63, poz. 585 ze zm.), przez jego niezastosowanie i ustalenie wysokości ubytków w związku z magazynowaniem i dystrybucją oleju opałowego. W zakresie prawa procesowego skarżący podniósł zarzuty naruszenia art. 120, art. 121 § 1, art. 122, art. 180 § 1, art. 187 § 1 i art. 191 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 ze zm.) dalej powoływana jako O.p., poprzez niewyjaśnienie stanu faktycznego, zaniechanie przeprowadzenia dowodu ze świadków oraz sprzeczność ustaleń z treścią materiału dowodowego (oświadczeń nabywców).
W obszernym uzasadnieniu skargi podniesione zostało, że bez udziału biegłego i jakichkolwiek uprawnień arbitralnie przyjęto, że olej wykorzystywany do myjki ciśnieniowej nie był przeznaczony do celów grzewczych. Zwrócono uwagę, że urządzenie to w swej konstrukcji zawiera instalację grzewczą (do podgrzewania wody), co tłumaczy uznanie, że olej opałowy był w tym zakresie wykorzystywany do celów opałowych. Dalej podnoszono, iż błędnie i wbrew przepisom ustawy o podatku akcyzowym wyprowadzone zostało, że konsekwencje wadliwych oświadczeń ponosi skarżący jako sprzedawca oleju opałowego, a nie jego nabywcy. W ocenie skarżącego, dla weryfikacji rzetelności oświadczeń należało, przeprowadzić dowód z przesłuchania świadków oraz z opinii biegłego grafologa w przypadku wątpliwości co do prawdziwości złożonych na tych oświadczeniach podpisów. Końcowo wskazano, że wbrew obowiązującym regulacjom prawnym pominięta została możliwość powstawania ubytków, których wielkość i warunki opisują przepisy powołanego rozporządzenia Ministra Finansów z 25 marca 2004 r.
W odpowiedzi na skargę, Dyrektor Izby Celnej we W. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację, przedstawioną w treści zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje:
Zaskarżona decyzja odpowiada prawu, zaś podniesione w skardze zarzuty nie zasługiwały na uwzględnienie.
Jak wynika z zawartości materiału aktowego spór przedstawiony do rozstrzygnięcia Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu we Wrocławiu dotyczy zasadności określenia skarżącemu kwoty zobowiązania z tytułu podatku akcyzowego za listopad 2009 r. Skarżący przywołując regulacje ustawy z dnia 23 stycznia 2004 r. o podatku akcyzowym (Dz.U. Nr 29, poz. 257 ze zm.) wskazuje, że dopełnił wszystkich wymaganych prawem przesłanek uprawniających do korzystania ze zwolnienia od opodatkowania. Tezy przeciwne formułuje organ podatkowy, wskazując na przepisy ustawy z dnia 6 grudnia 2008 r. o podatku akcyzowym (Dz. U. z 2009 r. Nr 3, poz. 11 ze zm.), dalej powoływana jako u.p.a.
Odnosząc się do przedstawionych przez strony sporu faktów na wstępie zaznaczyć trzeba, że niewątpliwie podstawą orzekania, na której prawidłowo wsparły się organy podatkowe, są przepisy ustawy z dnia 6 grudnia 2008 r. o podatku akcyzowym i wg tych norm należy ocenić czynności podejmowane przez stronę w badanym okresie rozliczeniowym. Jak wynikało z niespornych ustaleń faktycznych, poczynionych w toku prowadzonego postępowania, skarżący w tym okresie zajmował się m.in. obrotem olejem opałowym, który wg oświadczeń samego skarżącego jak i nabywców tego towaru miał być przeznaczony wyłącznie na cele opałowe, co z kolei uchylało obowiązek podatkowy po stronie skarżącego. Poczynione przez organy podatkowe, a znajdujące odzwierciedlenie w materiale aktowym, ustalenia wskazują jednak, że część oleju opałowego została wykorzystana niegodnie z przeznaczeniem, zaś w pozostałym zakresie skarżący nie dopełnił ustawowych obowiązków gwarantujących możliwość skorzystania z preferencji podatkowej.
W odniesieniu do pierwszej grupy stwierdzonych nieprawidłowości tj. wykorzystania oleju opałowego niezgodnie z przeznaczeniem, niespornym (nie kwestionowanym przez stronę na żadnym etapie postępowania) jest opodatkowanie przez organy podatkowe 2.000 l. oleju, którego rozchodu skarżący nie udokumentował. Wartości te organ podatkowy ustalił dokonując zestawienia ilości zakupów i sprzedaży, spisów z natury i możliwości magazynowych skarżącego. W świetle przedstawionych dowodów, zasadnie i zgodnie z przepisami ustawy o podatku akcyzowym organy podatkowe przyjęły, że przeznaczenie tego towaru jest nieznane, co tym samym wyklucza możliwość uznania, że został on wykorzystany na cele opałowe. W konsekwencji skutkowało to powstaniem obowiązku podatkowego po stronie skarżącego. Stosownie bowiem do treści art. 13 ust. 1 pkt 1 u.p.a. podatnikiem akcyzy jest osoba fizyczna, osoba prawna oraz jednostka organizacyjna niemająca osobowości prawnej, która dokonuje czynności podlegających opodatkowaniu akcyzą lub wobec której zaistniał stan faktyczny podlegający opodatkowaniu akcyzą, w tym podmiot nabywający lub posiadający wyroby akcyzowe znajdujące się poza procedurą zawieszenia poboru akcyzy, jeżeli od wyrobów tych nie została zapłacona akcyza w należnej wysokości a w wyniku kontroli podatkowej, postępowania kontrolnego albo postępowania podatkowego nie ustalono, że podatek został zapłacony. Przepis art. 8 u.p.a. określa, co jest przedmiotem opodatkowania wymieniając m.in.: użycie wyrobów akcyzowych objętych zwolnieniem od akcyzy ze względu na ich przeznaczenie albo określoną stawkę akcyzy związaną z ich przeznaczeniem, jeżeli ich użycie było niezgodne z przeznaczeniem uprawniającym do zwolnienia od akcyzy albo zastosowania tej stawki akcyzy lub nastąpiło bez zachowania warunków uprawniających do zastosowania tej stawki akcyzy (art. 8 ust. 2 pkt 1 u.p.a.), sprzedaż wyrobów akcyzowych znajdujących się poza procedurą zawieszenia poboru akcyzy, objętych określoną stawką akcyzy związaną z ich przeznaczeniem, jeżeli ich sprzedaż odbyła się bez zachowania warunków uprawniających do zastosowania tej stawki akcyzy (art. 8 ust.2 pkt 3 u.p.a.). Poza sporem w niniejszej sprawie jest to, że olej opałowy, który nabył skarżący w celu wykorzystania lub sprzedaży na cele opałowe jest wyrobem akcyzowym, o którym mowa w art. 2 pkt 1 u.p.a.
W świetle opisanych na wstępie okoliczności faktycznych nie może budzić wątpliwości poprawność zastosowania ww. przepisów na gruncie niespornego - w tym przypadku - stanu faktycznego, w którym skarżący nie potrafił wskazać sposobu zadysponowania nabytym uprzednio olejem, a tym bardziej jego przeznaczenia na cele opałowe. Konsekwencją braku udokumentowania przeznaczenia oleju opałowego na cele opałowe jest konieczność opodatkowania jego rozchodu wg wyższej stawki podatkowej, tak jak to przyjęły organy podatkowe w rozpoznawanej sprawie.
Nie sposób także zakwestionować prawidłowości dalszych ustaleń poczynionych w tej sprawie i wyprowadzonych z nich skutków prawnych. Dotyczy to m.in. wykorzystania przez stronę oleju opalowego na własne cele (związane z działalnością gospodarczą) tj. do eksploatacji myjki ciśnieniowej [...]. Skarżący w toku postępowania, jak i w skardze wywodził, że zużycie oleju do tych celów mieści się w pojęciu "celu grzewczego". Elementem niezbędnym do prawidłowego funkcjonowania ww. urządzenia jest bowiem podgrzanie wody, do czego służy olej opałowy pełniąc właśnie funkcje opałowe. Innego zdania był organ podatkowy posiłkując się wykładnią językową pojęcia "celów opałowych". Ważąc argumentację przywołaną przez obie strony rację trzeba przyznać organom podatkowym, wyprowadzającym interpretację spornych przepisów z ich językowego brzmienia. Po pierwsze niższa stawka podatku (tu uzależniona od przeznaczenia towaru) jest preferencją podatkową (ulgą), co nakazuje literalne i dosłowne interpretowanie przepisów, które ją nakładają lub warunkują. Słuszne jest tym samym szukanie odpowiedzi w dosłownym brzmieniu przepisu, co uczyniły i to sposób poprawny organy podatkowe. Rezultaty wykładni językowej nie budzą wątpliwości, stawką preferencyjną może być objęte jedynie takie przeznaczenie oleju, które zapewni otrzymanie energii cieplnej służącej do ogrzewania, a nie innych do celów. Przedstawiona wykładnia tego pojęcia znajduje potwierdzenie w orzecznictwie sądów administracyjnych, poza orzeczeniami, na które wskazał organ podatkowy w odpowiedzi na skargę warto odesłać do wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 grudnia 2010 r. sygn. I GSK 751/09 (dostępny w bazie orzeczeń CBOiS na stronach internetowych Naczelnego Sądu Administracyjnego). W uzasadnieniu Sąd ten wskazał, że "cele opałowe" są realizowane poprzez zużywanie oleju do zasilania "urządzeń grzewczych". Urządzenia, które służą do innego celu niż ogrzewanie nie są urządzeniami grzewczymi. W świetle dokonanej przez organy podatkowe wykładni językowej pojęcia "celów opałowych", popartej tezami orzeczeń sądów administracyjnych nie może budzić wątpliwości, że zużycie oleju opałowego w celu uruchomienia i użytkowania myjki ciśnieniowej nie mieści się w tym zakresie. Konsekwencją tych ustaleń jest wykluczenie możliwości opodatkowania ww. oleju wg obniżonej stawki przewidzianej w art. 89 ust. 1 pkt 10 lit a u.p.a.
Kolejnym elementem spornym, w grupie objętej kwalifikacją wykorzystania niezgodnie z przeznaczeniem, są tzw. "ubytki". W tym zakresie organy podatkowe ujawniły, że skarżący nie zadeklarował do opodatkowania w 2009 roku 2.828 l. oleju (w październiku było to 384 l.), który jak wyjaśniał w toku postępowania, został utracony w wyniku naturalnych ubytków powstałych w czasie przelewania i rozlewania oleju. Na dowód czego skarżący przedłożył kserokopie sporządzonych przez siebie dokumentów pod nazwą "protokoły ubytków oleju opałowego w firmie A L. Z., ul. [...] [...], [...]-[...] K." Dokument, sporządzany odrębnie dla każdego okresu rozliczeniowego zawierał oznaczenie miesiąca, ilość w litrach oraz podpis skarżącego.
W kontekście przedstawionych faktów rację ma organ podatkowy, twierdząc, że opisane w protokołach ilości paliwa podlegają opodatkowaniu, brak bowiem podstaw tak faktycznych jak i prawnych aby przyjąć inny punkt widzenia.
Koniecznym jest wskazanie, że na gruncie ustawy z dnia 6 grudnia 2008 r. o podatku akcyzowym pojęcie ubytków zostało w sposób istotny zmodyfikowane w odniesieniu do poprzednio obowiązującej regulacji. Obecna ustawa w art. 2 ust. 20 u.p.a. ubytki wyrobów akcyzowych definiuje jako wszelkie straty: a) wyrobów akcyzowych, określonych w załączniku nr 2 do ustawy, objętych stawką akcyzy inną niż stawka zerowa, powstałe podczas stosowania procedury zawieszenia poboru akcyzy, z wyłączeniem strat powstałych podczas produkcji wyrobów energetycznych lub wyrobów tytoniowych, b) objętych zwolnieniem od akcyzy ze względu na przeznaczenie: napojów alkoholowych; wyrobów energetycznych przemieszczanych, a w przypadku podmiotu pośredniczącego, również magazynowanych.
W odniesieniu do rozważanej sytuacji żadna z tych okoliczności nie występuje, stąd nie sposób mówić o ubytkach i wyprowadzaniu z tego jakichkolwiek skutków prawnych. Tym samym, zgodnie z treścią powołanych na wstępie przepisów zużycie oleju opałowego niezgodnie z jego przeznaczeniem musiało podlegać opodatkowaniu, co też uczyniono w treści zaskarżonej decyzji. Odnotowania wymaga, niezależnie od przedstawionej argumentacji, że stwierdzona u skarżącego wartość tzw. "ubytków" jest wyjątkowo rozległa, zgodnie z obliczeniami poczynionymi w postępowaniu podatkowym, stanowiła 8% całej ilości sprzedanego i wykorzystanego na własne cele oleju opałowego w 2009 r., zaś, przykładowo w czerwcu 2009 r. wielkość ta sięgała nawet 38% ogólnego rozchodu oleju opałowego. Do tego istotną rolę odgrywa brak wiarygodnych dowodów potwierdzających fakt utraty oleju, słusznie bowiem twierdzi organ podatkowy, że przedłożone przez stronę dowody nie mogą być uznane za wiarygodne. Sporządza je podmiot zainteresowany takim przebiegiem zdarzeń, bez jakiegokolwiek potwierdzenia ze strony podmiotów niezależnych, zaś ich wielkość sprzeczna jest z zasadami racjonalnego gospodarowania i prowadzenia działalności. W tych okolicznościach słuszna jest ocena dokonana przez organy podatkowe, podważająca wiarygodność twierdzeń strony, jako nieudokumentowanych, nieekonomicznych wskazujących na wręcz nielogiczny sposób prowadzenia działalności gospodarczej, z reguły nastawionej na zwiększanie zysku i minimalizację strat. Ponieważ skarżący nie przedstawił żadnych innych dowodów potwierdzających przeznaczenie ww. oleju na cele opałowe, wykluczona jest taka kwalifikacja ww. towaru jak i obniżona stawka podatkowa.
Prawidłowość postępowania i wnioskowania organów podatkowych nie budzi zastrzeżeń także w odniesieniu do drugiej z powołanych na wstępie kategorii nieprawidłowości wykluczających zastosowanie preferencyjnej stawki podatkowej –polegającej na niedopełnieniu ustawowych obowiązków gwarantujących możliwość skorzystania z ulgi. Z poczynionych w toku prowadzonego postępowania ustaleń wynikało, że skarżący w badanym okresie rozliczeniowym nie dopełnił obowiązku wynikającego z art. 89 ust. 14 u.p.a. tj. przekazania właściwemu naczelnikowi urzędu celnego miesięcznego zestawienia oświadczeń nabywców oleju opałowego.
Zgodnie z art. 89 ust. 1 pkt 10 lit. a, stawka akcyzy dla olejów opałowych o kodach CN od 2710 19 51 do 2710 19 69, z których 30 % lub więcej objętościowo destyluje przy 350°C lub których gęstość w temperaturze 15°C jest niższa niż 890 kilogramów/metr sześcienny, zabarwionych na czerwono i oznaczonych znacznikiem zgodnie z przepisami szczególnymi, wynosi 232,00 zł/1.000 litrów. Możliwość jej zastosowania uzależniona jest od spełnienia ustawowych warunków, ich brak skutkuje koniecznością zastosowania wyższej stawki akcyzy tj. 1.822,00 zł/1.000 litrów (art. 89 ust. 16 u.p.a.). Pośród przesłanek umożliwiających skorzystanie z preferencyjnej stawki podatkowej jest nałożony na sprzedającego oblig pozyskania od nabywców oleju opałowego oświadczeń o jego przeznaczeniu do celów opałowych (art. 89 ust. 5 u.p.a.) oraz sporządzania i przekazywania do właściwego naczelnika urzędu celnego, w terminie do 25-go dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym dokonano sprzedaży, miesięcznego zestawienia tych oświadczeń (art. 89 ust. 14 u.p.a). Niedopełnienie tych wymogów skutkuje wyższą stawką podatku akcyzowego.
Jak wynika z materiału aktowego nie jest sporne, że skarżący od stycznia do grudnia 2009 r. nie składał Naczelnikowi Urzędu Celnego w W. zestawień oświadczeń, o którym mowa w art. 89 ust. 14 u.p.a., tym samym zasadnie i zgodnie powołanym przepisem organy podatkowe przyjęły, że cała ww. sprzedaż oleju opałowego nie może korzystać z preferencyjnej stawki podatkowej. Bez znaczenia pozostaje zatem fakt, że skarżący posiadał wymagane prawem oświadczenia nabywców i przedstawił je w toku kontroli, jak również to, że w większości nie zostały one zakwestionowane. Przepis art. 89 ust. 16 u.p.a. nie budzi wątpliwości interpretacyjnych dla odtworzenia normy prawnej poza regułami wykładni językowej, niespełnienie każdego z warunków określonych w art. 89 ust. 5-15 u.p.a odbiera podatnikowi możliwość skorzystania z niższej stawki podatku. Trudno uznać, aby sporządzenie i przedłożenie zestawienia oświadczeń było obowiązkiem ciężkim do zrealizowania, obłożonym nadmiernym sformalizowaniem, skoro w tym samym czasie podatnik zobowiązany jest do złożenia deklaracji podatkowej. Należy zwrócić uwagę, że wszelkie przepisy konstruujące ulgi, zwolnienia i preferencje podatkowe należy wykładać ściśle. Interpretacja rozszerzająca jest w takim wypadku bezpodstawna. Ustawodawca w art. 89 u.p.a. jednoznacznie określił warunki równorzędnie istotne, które należy spełnić aby uzyskać prawo do preferencyjnej stawki akcyzy. W orzecznictwie sądowym funkcjonuje pogląd, że skoro preferencje podatkowe mają charakter warunkowy, to odpowiedzialność za ich spełnienie ponosi podatnik, który z tych preferencji korzysta (por. wyrok NSA z 19 marca 2008 r. sygn. akt I FSK 498/07, LEX nr 465799; wyrok WSA w Rzeszowie z 21 stycznia 2010 r. sygn. akt I SA/Rz 884/09, LEX nr 554050). Przepisy nakładające na sprzedawców, importerów i na podmioty dokonujące nabycia wewnątrzwspólnotowego olejów przeznaczonych do celów opałowych wprowadzono w celu zapewnienia właściwej kontroli w zakresie obrotu wyrobami, które korzystają z preferencyjnych stawek akcyzy ze względu na przeznaczenie do celów opałowych. Taka regulacja (nowelizacja przepisów od 1 stycznia 2010 r. wprowadziła dodatkowe warunki) miała zapobiegać powszechnie znanej fali oszustw polegających na używaniu olejów opałowych do celów napędowych.
W konsekwencji wobec niedopełnienia przez skarżącego wymogów uprawniających go do ulgi podatkowej zasadnie organ podatkowy dokonał wymiaru podatku akcyzowego w stosunku do ww. oleju opałowego sprzedanego w październiku 2009 r. z zastosowaniem stawki określonej w art. 89 ust. 4 u.p.a.
W świetle poczynionych rozważań jako nieuzasadnione ocenić trzeba zarzuty skargi, które wadliwie wsparto na przepisach ustawy z dnia 24 stycznia 2004 r. o podatku akcyzowym nieobowiązującej w stanie faktycznym rozpoznawanej sprawy. Pominąwszy ten błąd nie sposób przyjąć dokonanej przez stronę wykładni pojęcia "celów grzewczych", co odnosi się do opodatkowania oleju służącego do eksploatacji myjki ciśnieniowej. Po pierwsze ustawodawca takim pojęciem się nie posługuje – używając sformułowania "cele opałowe". Po drugie, przyjmując nawet, że argumenty strony odnoszą się do kategorii ustawowej, to sam fakt posiadania przez urządzenie instalacji grzewczej (służącej do podgrzania wody) oraz to, że dla prawidłowego wykorzystania wymaga oleju opałowego nie przesądza o jego kwalifikacji. Jak już wyjaśniano cele opałowe mogą być realizowane jedynie przez urządzenia przeznaczone konkretnie do tych funkcji, co słusznie wyprowadziły organy podatkowe z literalnej wykładni ww. ustawowego pojęcia. Przymiotu takiego nie ma opisywane urządzenie i fakt ten nie wymaga szczególnej wiedzy czy doświadczenia, co uchyla zarzut naruszenia art. 197 § 1 O.p. Nie sposób także przyjąć, że przy ocenie tego zagadnienia organy podatkowe naruszyły przepisy art. 120, art. 121, art. 187 oraz art. 191 O.p., zwłaszcza, że sama strona nie wskazuje na czym konkretnie miałoby ono polegać. Warte natomiast podkreślenia jest, to że całość rozważań strony wsparta jest na błędnej wykładni prawa materialnego (pojęcia celów opałowych), co wyklucza zarzuty procesowe.
Niezrozumiałe są zarzuty podnoszące niewyjaśnienie stanu faktycznego i nieprzeprowadzenie dowodu z zeznań świadków (nabywców oleju opałowego) oraz opinii biegłego grafologa, zmierzających do weryfikacji samych oświadczeń. Cała ta argumentacja świadczy o tym, że skarżący (a raczej jego pełnomocnik) zdaje się nie dostrzegać, iż wyłączną przyczyną zastosowania wyższej stawki podatku, co doprowadziło do objęcia strony obowiązkiem w zakresie podatku akcyzowego, było niedopełnienie przez stronę warunku zapisanego w art. 89 ust. 14 u.p.a. tj. wymogu złożenia właściwemu naczelnikowi urzędu celnego zestawienia oświadczeń. Tym samym wszelkie argumenty i racje odnoszące się do przesłanki posiadania i wiarygodności oświadczeń nabywców o przeznaczeniu oleju na cele opałowe są bezprzedmiotowe.
Podobnie jak zarzuty podnoszące naruszenie przepisów rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 25 marca 2004 r. w sprawie wysokości maksymalnych norm dopuszczalnych ubytków niektórych wyrobów akcyzowych zharmonizowanych, a także szczegółowych zasad i terminów ogłaszania norm dopuszczalnych ubytków oraz norm zużycia takich wyrobów (Dz.U. Nr 63, poz. 585 ze zm.), gdyż akt ten nie ma zastosowania do rozważanego stanu faktycznego – w okresie, którego dotyczy rozstrzygnięcie już nie obowiązywał. Nowe regulacje dotyczące ubytków, z opisanych już przyczyn również nie znajdą zastosowania.
Uznając, że organy podatkowe prawidłowo zastosowały przepisy prawa materialnego w oparciu o właściwie ustalony stan faktyczny sprawy, Sąd działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) skargę oddalił.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI