I SA/Wr 568/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny we WrocławiuWrocław2023-02-21
NSApodatkoweŚredniawsa
podatek rolnyzaliczanie wpłatpostępowanie podatkoweOrdynacja podatkowapostanowienie kasacyjnepostępowanie dowodowezasada dwuinstancyjnościkontrola sądowa

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił skargę podatniczki na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego, które uchyliło postanowienie Wójta Gminy w sprawie zaliczenia wpłaty na podatek rolny, uznając potrzebę ponownego rozpatrzenia sprawy przez organ pierwszej instancji.

Sprawa dotyczyła zaliczenia wpłaty dokonanej przez M. M. na poczet podatku rolnego. Wójt Gminy B. zaliczył wpłatę na zaległości z 2021 r., co zostało zakwestionowane przez podatniczkę. Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło postanowienie Wójta, przekazując sprawę do ponownego rozpoznania z powodu braków w postępowaniu. WSA we Wrocławiu oddalił skargę podatniczki, uznając, że postanowienie SKO było zasadne ze względu na konieczność przeprowadzenia postępowania dowodowego w znacznej części.

Sprawa wywodzi się z postanowienia Wójta Gminy B. z dnia 19 kwietnia 2022 r., które zaliczyło wpłatę dokonaną przez M. M. w wysokości 1 176,00 zł na poczet zaległości w podatku rolnym za 2021 r. Podatniczka zarzuciła organom naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej, w tym art. 55 i 62, twierdząc, że nie posiada zaległości, a wpłata dotyczyła podatku za 2022 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze (SKO) uchyliło postanowienie Wójta, przekazując sprawę do ponownego rozpoznania, wskazując na brak uzasadnienia faktycznego i konieczność analizy stanu konta podatkowego. WSA we Wrocławiu oddalił skargę podatniczki na postanowienie SKO. Sąd uznał, że SKO prawidłowo zastosowało art. 233 § 2 Ordynacji podatkowej, uchylając postanowienie organu pierwszej instancji i przekazując sprawę do ponownego rozpoznania. Sąd podkreślił, że zasada dwuinstancyjności wymaga ponownego rozpatrzenia sprawy przez organ odwoławczy, a wydanie postanowienia kasacyjnego jest dopuszczalne, gdy rozstrzygnięcie wymaga przeprowadzenia postępowania dowodowego w znacznej części. W ocenie Sądu, braki w aktach sprawy, w tym brak dokumentacji wpłat i rozliczeń, uzasadniały potrzebę przeprowadzenia postępowania dowodowego, zwłaszcza w kontekście wcześniejszych orzeczeń uchylających podobne postanowienia dotyczące zaliczania wpłat na podatek rolny.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, organ odwoławczy prawidłowo zastosował art. 233 § 2 O.p., ponieważ rozstrzygnięcie sprawy wymagało uprzedniego przeprowadzenia postępowania dowodowego w znacznej części, co uzasadniało uchylenie postanowienia organu pierwszej instancji.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że braki w aktach sprawy, w tym brak dokumentacji wpłat i rozliczeń, a także konieczność kompleksowych ustaleń dotyczących rozliczeń podatkowych za okres obejmujący potencjalne przedawnienie, uzasadniały potrzebę przeprowadzenia postępowania dowodowego w znacznej części. W związku z tym, uchylenie postanowienia organu pierwszej instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania było zasadne.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (14)

Główne

o.p. art. 233 § § 2

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

Organ odwoławczy może uchylić w całości decyzję organu pierwszej instancji i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia przez ten organ, jeżeli rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania dowodowego w całości lub znacznej części.

p.p.s.a. art. 134 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zakres kontroli sądu administracyjnego.

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Oddalenie skargi.

Pomocnicze

o.p. art. 121

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

Naruszenie zasady prowadzenia postępowania podatkowego w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych.

o.p. art. 122

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

Naruszenie zasady podejmowania wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego.

o.p. art. 187 § § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

Naruszenie zasady prawdy obiektywnej poprzez zebranie i rozpatrzenie materiału dowodowego w sposób wybiórczy.

o.p. art. 210 § § 1 pkt 6

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

Wymogi formalne uzasadnienia postanowienia.

o.p. art. 210 § § 4

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

Wymogi formalne uzasadnienia postanowienia.

o.p. art. 219

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

Uzasadnienie postanowienia.

o.p. art. 55

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

Zaliczenie wpłat na poczet zaległości podatkowych.

o.p. art. 62 § § 1, § 1 a, § 3 i § 4

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

Zaliczenie wpłat na poczet zaległości podatkowych.

Konstytucja RP art. 78

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Zasada dwuinstancyjności postępowania.

o.p. art. 127

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

Zasada dwuinstancyjności postępowania podatkowego.

o.p. art. 229

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

Organ odwoławczy może przeprowadzić dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organ odwoławczy prawidłowo zastosował art. 233 § 2 O.p. ze względu na konieczność przeprowadzenia postępowania dowodowego w znacznej części. Braki w aktach sprawy uzasadniały potrzebę przeprowadzenia postępowania dowodowego. Zasada dwuinstancyjności wymaga ponownego rozpatrzenia sprawy przez organ odwoławczy.

Odrzucone argumenty

SKO naruszyło art. 122 i 187 § 1 O.p. poprzez niepodjęcie działań wyjaśniających i pominięcie dowodów. SKO naruszyło art. 125 § 1 O.p. poprzez "rozwlekanie" postępowania. SKO naruszyło art. 123 § 1 O.p. poprzez niezapewnienie czynnego udziału strony. SKO naruszyło art. 121 i 124 O.p. poprzez naruszenie zasady zaufania i brak wyjaśnienia przyczyn wydania postanowienia kasacyjnego. SKO naruszyło art. 233 § 2 O.p. poprzez nieprawidłowe zastosowanie i odstąpienie od merytorycznego rozstrzygnięcia. SKO naruszyło art. 229 O.p. poprzez niezastosowanie i ograniczenie się do oceny części ustaleń. SKO naruszyło art. 210 § 1 pkt 6 i § 4 O.p. poprzez błędne zastosowanie przepisu dotyczącego decyzji podatkowej do postanowienia. SKO naruszyło art. 210 § 4 w zw. z art. 219 O.p. poprzez sporządzenie wadliwego uzasadnienia. SKO naruszyło art. 120, 122, 121 § 1 i 124 O.p. poprzez odmienne interpretacje przepisów. SKO naruszyło art. 55 i 62 O.p. poprzez niewłaściwą interpretację i pominięcie dowodów.

Godne uwagi sformułowania

Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Konsekwencją sprawowanej przez Sąd funkcji kontrolnej jest brak uprawnienia do wydawania wyroków merytorycznie załatwiających sprawę w zastępstwie właściwych organów administracji publicznej. Wydanie postanowienia kasacyjnego na podstawie art. 233 § 2 O.p. możliwe jest wyłącznie wtedy, kiedy nie istnieją podstawy do merytorycznego rozpatrzenia sprawy. Konieczność uprzedniego przeprowadzenia postępowania dowodowego w całości lub w znacznej części, niezbędna dla rozstrzygnięcia sprawy, powinna zostać szczegółowo uzasadniona w postanowienia organu odwoławczego.

Skład orzekający

Marta Semiczek

przewodniczący sprawozdawca

Daria Gawlak-Nowakowska

sędzia

Iwona Solatycka

asesor

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uzasadnienie stosowania art. 233 § 2 Ordynacji podatkowej przez organ odwoławczy, gdy rozstrzygnięcie sprawy wymaga przeprowadzenia postępowania dowodowego w znacznej części."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji zaliczania wpłat na podatek rolny i braków w dokumentacji księgowej organów.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy procedury podatkowej i zaliczania wpłat, co jest istotne dla prawników specjalizujących się w prawie podatkowym. Brak nietypowych faktów czy zaskakującego rozstrzygnięcia obniża jej atrakcyjność dla szerszej publiczności.

Kiedy organ odwoławczy może uchylić decyzję organu pierwszej instancji? Kluczowe znaczenie postępowania dowodowego.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Wr 568/22 - Wyrok WSA we Wrocławiu
Data orzeczenia
2023-02-21
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-08-25
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Sędziowie
Daria Gawlak-Nowakowska
Iwona Solatycka
Marta Semiczek /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6116 Podatek od czynności cywilnoprawnych, opłata skarbowa oraz inne podatki i opłaty
Hasła tematyczne
Podatkowe postępowanie
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
*Oddalono skargę w całości
Powołane przepisy
Dz.U. 2021 poz 1540
art. 233  par. 2
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Marta Semiczek (sprawozdawca), Sędziowie sędzia WSA Daria Gawlak-Nowakowska, asesor WSA Iwona Solatycka, , po rozpoznaniu w Wydziale I w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 21 lutego 2023 r. sprawy ze skargi M. M. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego we Wrocławiu z dnia 06 czerwca 2022 r. nr SKO 4011/427/22 w przedmiocie zaliczenia wpłaty na podatek rolny oddalono skargę w całości.
Uzasadnienie
Postępowanie przed organami administracji
Zaskarżonym postanowieniem Samorządowe Kolegium Odwoławcze we Wrocławiu ( dalej SKO) uchyliło w całości postanowienie Wójta Gminy B., (dalej Wójt) z dnia 19 kwietnia 2022 r. nr FB.3121.0045.2022; FB.KW-1248/22 w przedmiocie zaliczenia wpłaty na podatek rolny, i przekazało sprawę do ponownego rozpoznania.
Wskazanym na wstępie postanowieniem z dnia 19 kwietnia 2022 r. Wójt Gminy B. zaliczył wpłatę dokonaną przez M. M. (dalej Strona, Skarżąca) w dniu 14 marca 2022 r. w wysokości 1 176,00 zł na poczet zaległości podatkowych w podatku rolnym w następujący sposób:
- kwotę 242,39 zł na II ratę podatku rolnego za 2021 r.,
- kwotę 16,00 zł na poczet odsetek od II raty podatku rolnego za 2021 r.,
- kwotę 882,18 zł na III ratę podatku rolnego za 2021 r.,
- kwotę 35,43 zł na poczet odsetek od III raty podatku rolnego za 2021 r.
W zażaleniu na wskazane w osnowie postanowienie Podatniczka zarzuciła organowi podatkowemu naruszenie:
- art. 55 i art. 62 § 1, § 1 a, § 3 i § 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2021 r. poz. 1540 z późń. zm., dalej jako "o.p."), polegające na niewłaściwym zastosowaniu powyższych przepisów i zaliczeniu wpłaty z dnia 14 marca 2022 r. w kwocie 2 340,00 zł uiszczonej tytułem zapłaty II raty podatku rolnego za 2022 r. zgodnie z decyzją nr 865 z dnia 17 lutego 2022 r. oraz tytułem III raty podatku rolnego za 2022 r. na poczet rzekomych zaległości za 2021 r. i 2022 r., podczas gdy Podatniczka nie posiada żadnych zaległości podatkowych, a podatek rolny (w tym III i IV rata za 2021 r. oraz I rata za 2022 r.) zostały przez nią zapłacone; poprzez niewskazanie, którego konta podatkowego dotyczą zarachowania; poprzez brak wskazania, w jaki sposób organ naliczył odsetki; poprzez brak jakiegokolwiek wyjaśnienia, z jakiego powodu organa uznał, że na koncie Podatniczki są jakiekolwiek zaległości;
- art. 121 o.p. poprzez naruszenie zasady prowadzenia postępowania podatkowego w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych; poprzez niewskazanie, którego konta podatkowego dotyczą zarachowania; poprzez brak wskazania, w jaki sposób organ naliczył odsetki; poprzez brak jakiegokolwiek wyjaśnienia, z jakiego powodu organa uznał, że na koncie Podatniczki są jakiekolwiek zaległości;
- art. 122 o.p. poprzez niepodjęcie wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego;
- art. 187 § 1 o.p. poprzez zebranie i rozpatrzenie materiału dowodowego w sposób wybiórczy, niewyczerpujący, dokonanie arbitralnej oceny zgromadzonego materiału dowodowego wbrew zasadzie prawdy obiektywnej.
W oparciu o te zarzuty Podatniczka wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości, umorzenie postępowania oraz zaliczenie dokonanej przez nią wpłaty zgodnie ze wskazaniem w tytule przelewu.
Przekazując rzeczone zażalenie organ podatkowy pierwszej instancji wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy temu organowi do ponownego rozpatrzenia, wskazując, że sprawa została załatwiona przez pracownika Urzędu Gminy B. bez uwzględnienia istotnych dla sprawy okoliczności, w tym uwzględnieniu całości materiału dowodowego, którym dysponuje organ. Organ podatkowy wyjaśnił, że uzupełnienie pełnego materiału dowodowego na obecnym etapie postępowania byłoby sprzeczne z zasadą dwuinstancyjności postępowania.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało, że organ podatkowy pierwszej instancji mógł zarachować dokonaną przez Podatniczkę w dniu 14 marca 2022 r. wpłatę w sposób określony w zaskarżonym postanowieniu jedynie w sytuacji przesądzenia, że Podatniczka ta w rzeczywistości posiada zaległość podatkową w podatku rolnym dotyczącą II i III raty za rok 2021.
W tej sytuacji prawidłowe zarachowanie dokonanych w dniu 14 marca 2022 r. wpłaty Podatniczki wymaga w pierwszej kolejności analizy stanu jej konta podatkowego i na tej podstawie ustalenie, na jakie zobowiązanie (zaległość podatkową) należy te wpłaty zarachować. Rozwinięcia powyższych okoliczności na próżno szukać w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.
Kolegium znane są z urzędu szczególne okoliczności towarzyszące przedmiotowej sprawie, dotyczące dokonywania w pewnym okresie wpłat na poczet zobowiązań podatkowych bezpośrednio do rąk pracownika Urzędu Gminy B., który wpłat tych nie odprowadził następnie na rachunek gminy, jednakże wiedza w tym zakresie w żaden sposób nie może sanować braków postępowania, w tym w szczególności braku uzasadnienia faktycznego postanowienia koniecznego w myśl art. 210 § 1 pkt 6 oraz § 4 o.p. Powoduje to, że zaskarżone postanowienie, także wobec braku jakiejkolwiek dokumentacji w sprawie zgromadzonej w aktach podatkowych, wymyka się kontroli instancyjnej organu odwoławczego.
Biorąc pod uwagę, że Kolegium nie dysponuje jakimikolwiek informacjami w zakresie stanu wpłat i należności Podatniczki, zasadne było uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy organowi podatkowemu do ponownego rozpatrzenia w trybie art. 233 § 2 o.p.
Postępowanie przed sądem administracyjnym:
W skardze na powyższe postanowienie Skarżąca zarzuciła:
- naruszenie art. 122 w związku z art. 187 § 1 o.p., które miało istotny wpływ na wynik sprawy, polegające na niepodjęciu przez organ II instancji wszelkich działań niezbędnych do wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w postępowaniu podatkowym, pominięciu dokumentów przedłożonych przez Stronę, braku przeprowadzenia oceny dowodów znajdujących się w aktach postępowania podatkowego, nieuwzględnieniu dokumentów znajdujących się posiadaniu SKO w związku z licznymi postępowaniami podatkowymi prowadzonymi przez organ II instancji, o których SKO ma wiedzę z urzędu (jak sam wskazuje w treści zaskarżonego Postanowienia), wynikającymi ze założenia zażaleń przez Skarżącą, dotyczących nieuzasadnionych przeksięgowań jej wpłat z tytułu podatku rolnego,
- naruszenie art. 125 § 1 O.p., które miało istotny wpływ na wynik sprawy, polegające na "rozwlekaniu" toczącego się postępowania podatkowego poprzez wydanie rozstrzygnięcia kasatoryjnego, w sytuacji, gdy organ II instancji dysponuje odpowiednim materiałem dowodowym do wydania postanowienia merytorycznej, nieprzestrzeganiu zasad szybkości i ekonomiczności postępowania podatkowego;
- naruszenie art. 123 § 1 O.p., które miało istotny wpływ na wynik sprawy, polegające na niezapewnieniu Stronie czynnego udziału w każdym stadium postępowania, uniemożliwienie Skarżącej wypowiedzenia się co do znajdujących się w sprawie dokumentów i zgłoszonych przez organ I instancji żądań;
- naruszenie art. 121 i art. 124 O.p., które miało istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez naruszenie zasady prowadzenia postępowania podatkowego w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych, niezastosowanie w toczącym się postępowaniu zasady przekonywania, brak wyjaśnienia przyczyn, dla których SKO wydało kasatoryjne rozstrzygnięcie zamiast merytorycznie rozpoznać sprawę, w tym brak wyjaśnienia przestanek którymi kierował się organ II instancji wydając zaskarżone Postanowienie, brak odniesienia się do konkretnych dowodów i okoliczności sprawy, przeprowadzenie przez SKO ogólnych i bardzo lakonicznych wywodów bez powoływania się na konkretne fakty i dokumenty, niezachowanie warunków formalnych uzasadnienia rozstrzygnięcia, obciążenie Skarżącej konsekwencjami własnych zaniechań, wynikających m. in. w naruszenia wyżej opisanych przepisów oraz wadliwych działań organu I instancji;
- naruszenie art. 233 § 2 O.p., które miało istotny wpływ na wynik sprawy, polegające na nieprawidłowym zastosowaniu tego przepisu, wydaniu przez organ II instancji rozstrzygnięcia kasatoryjnego oraz bezzasadnego odstąpienia od reguły merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy w sytuacji gdy sprawa nie wymagała przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części, a dodatkowo organ II instancji nie wyjaśnił także czy a jeśli tak, to dlaczego sprawa wymagałaby przeprowadzenia takiego postępowania w całości lub znacznej części;
- naruszenie art. 229 O.p., które miało istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez jego niezastosowanie przez organ II instancji i ograniczenie się do oceny jedynie części ustaleń dokonanych przez Wójta Gminy B. bez rozpoznania sprawy w pełnym zakresie, z pominięciem dowodów złożonych przez Skarżącą wraz z zażaleniem na postanowienie organu I instancji, jak również poprzez pominięcie dokumentacji, znajdującej się w innych postępowaniach prowadzonych przez SKO, wszczętych zażaleniami Skarżącej, znanej organowi II instancji z urzędu, bezzasadne przekazanie swoich kompetencji do przeprowadzenia ewentualnego dodatkowego postępowania dowodowego organowi I instancji (niepodjęcie takich czynności przez SKO - w przypadku uznania, że zachodzi potrzeba przeprowadzenia dodatkowego postępowania dowodowego);
- naruszenie art. 210 § 1 pkt 6 i § 4 O.p., które miało istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez uznanie, że organ I instancji wydał decyzję podatkową podczas gdy przedmiotem zaskarżenia opisanym w zażaleniu do SKO było postanowienie Wójta Gminy B., do którego nie ma zastosowania wskazany przez organ II instancji przepis art. 210 § 1 pkt 6 Ordynacji podatkowe (kwestię postanowień reguluje Rozdział 14 O.p.);
- naruszenie art. 210 § 4 w zw. z art. 219 O.p., które miało istotny wpływ na wynik sprawy, polegające na sporządzeniu przez organ II instancji uzasadnienia zaskarżonego Postanowienia w sposób niespełniający ustawowych wymogów, w tym niewskazanie faktów, które SKO uznało za udowodnione, błędne wskazanie przez organ I instancji, że w aktach sprawy podatkowej brak było jakiejkolwiek dokumentacji, podczas gdy Skarżąca załączyła do zażalenia dowody w postaci potwierdzeń wpłat podatku rolnego za 2021 r. i potwierdzenia wpłaty podatku rolnego za 2022 r., powołując się na posiadane przez organ I instancji pokwitowanie wpłaty podatku rolnego za 2015 r., a dodatkowo organ II instancji dysponuje pozostałymi potwierdzeniami wpłat Skarżącej z tytułu podatku rolnego w okresie 2015, 2020-2022 r.;
- naruszenie art. 120 w zw. z 122 w zw. z art. 121 § 1 i art. 124 O.p., które miało istotny wpływ na wynik sprawy poprzez dokonanie odmiennych interpretacji przepisów prawa i innych ustaleń przez SKO niż te wywiedzione przez Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, a dotyczących tego samego stanu faktycznego, związanego z zapłatą podatku rolnego za 2015 r.
- naruszenie art. 55 i art. 62 § 1, la, 3, 4 O.p., mające istotny wpływ na wynik sprawy, polegające na niewłaściwej interpretacji powyższych przepisów w okolicznościach przedmiotowej sprawy, pominięciu przez Organ II instancji przedłożonych dowodów.
W uzasadnieniu skargi, powołując się na okoliczności ustalone w innych postępowaniach Skarżąca wywodziła, że SKO przez cały czas uchyla się od obowiązku zakończenia sprawy, ograniczając się do wydawania orzeczeń kasatoryjnych pomimo tego, że w opinii Strony może rozstrzygnąć sprawę merytorycznie. W przypadkach, kiedy organ II instancji uchylał postanowienia Wójta Gminy B. i przekazywał je do ponownego rozpatrzenia, wskazując, że doszło do zapłaty podatku, organ I instancji pozostawał przy swoim stanowisku i ponownie przeksięgowywał moje wpłaty i wytaczał postępowania egzekucyjne w administracji. Podejście Wójta Gminy B. nie zmieniło również w żaden sposób orzecznictwo sądu administracyjnego - organ I instancji permanentnie przeksięgowuje jej wpłaty, wysyła upomnienia, wytacza postępowania egzekucyjne w administracji wypierając fakt, że mógłby być w jakikolwiek sposób odpowiedzialny za działanie swoich pracowników.
W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżone postanowienie odpowiada prawu.
Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r., poz. 329 ze zm., dalej: p.p.s.a.) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Konsekwencją sprawowanej przez Sąd funkcji kontrolnej jest brak uprawnienia do wydawania wyroków merytorycznie załatwiających sprawę w zastępstwie właściwych organów administracji publicznej.
Istotą sporu w niniejszej sprawie jest legalność wydanego przez organ odwoławczy postanowienia o charakterze kasacyjnym.
Zgodnie z art. 239 O.p. "W sprawach nieuregulowanych w niniejszym rozdziale do zażaleń mają odpowiednie zastosowanie przepisy dotyczące odwołań". Dotyczy to także możliwych rozstrzygnięć w postępowaniu zażaleniowym. Zgodnie z art. 233 § 2 O.p. "organ odwoławczy może uchylić w całości decyzję organu pierwszej instancji i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia przez ten organ, jeżeli rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania dowodowego w całości lub znacznej części". Analizując przesłanki zastosowania art. 233 § 2 O.p., należy mieć na względzie konstytucyjną (art. 78 Konstytucji RP) zasadę dwuinstancyjności postępowania, obowiązującą również w postępowaniu podatkowym (art. 127 O.p.). W myśl tej zasady, w razie wniesienia zażalenia od postanowienia wydanego przez organ pierwszej instancji, organ odwoławczy obowiązany jest ponownie rozpoznać i rozstrzygnąć sprawę co oznacza, że nie może ograniczyć się jedynie do kontroli zaskarżonego postanowienia, ale obowiązany jest ponownie rozstrzygnąć sprawę merytorycznie. Innymi słowy, zainicjowanie postępowania zażaleniowego powoduje konieczność powtórnego rozstrzygnięcia tej samej sprawy, a nie jedynie kontrolę zasadności argumentów podnoszonych przeciwko orzeczeniu organu pierwszej instancji.
Wydanie postanowienia kasacyjnego na podstawie art. 233 § 2 O.p. możliwe jest wyłącznie wtedy, kiedy nie istnieją podstawy do merytorycznego rozpatrzenia sprawy. Przewidziana w powyższym przepisie możliwość uchylenia przez organ odwoławczy zaskarżonego postanowienia i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji stanowi odstępstwo od zasady szybkiego rozpatrzenia sprawy co do jej istoty przez organy podatkowe obu instancji (art. 125 i 127 O.p.) i może być stosowana jedynie wyjątkowo, gdy zaistnieją okoliczności, o których mowa w powołanym przepisie (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 maja 1983 r., sygn. akt II SA 403/83, ONSA z 1983 r., nr 1, poz. 38). Konieczność uprzedniego przeprowadzenia postępowania dowodowego w całości lub w znacznej części, niezbędna dla rozstrzygnięcia sprawy, powinna zostać szczegółowo uzasadniona w postanowienia organu odwoławczego, który powinien także wskazać, jakie konkretne okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. W orzecznictwie wskazuje się, że zwrot "w znacznej części" użyty w art. 233 § 2 O.p. jest niedookreślony, ustalenie zatem tej przesłanki jest możliwe jedynie na tle okoliczności konkretnego wypadku (wyrok NSA w Katowicach z dnia 19 września 2002 r., I SA/Ka 1410/01, LEX nr 523999). Natomiast art. 229 O.p. upoważnia organ odwoławczy do przeprowadzenia dodatkowego postępowania w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie. Oznacza to, że kiedy zachodzi potrzeba przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub znacznej części, organ odwoławczy powinien uchylić decyzję organu pierwszej instancji i przekazać sprawę temu organowi do ponownego rozpatrzenia.
W postanowienia, o którym mowa w art. 233 § 2 O.p., organ odwoławczy ocenia przede wszystkim zastosowanie przez organ pierwszej instancji prawa procesowego, a w szczególności przepisów regulujących postępowanie dowodowe, w celu uzyskania uzasadnionej oceny: czy postępowanie to nie zostało bezpodstawnie zaniechane w określonej całości albo też znacznej części, w konsekwencji – czy ewentualne braki postępowania dowodowego będą mogły zostać w postępowaniu odwoławczym naprawione w trybie art. 229 O.p. Ocena stosowania przez organ pierwszej instancji prawa materialnego ma w tym aspekcie charakter pomocniczy, organ odwoławczy bada bowiem: czy zakres przeprowadzonego przez organ pierwszej instancji postępowania dowodowego jest adekwatny do przedstawionego w postanowienia pierwszoinstancyjnego zastosowania prawa materialnego.
Z powyższego wynika, że w przypadku zaskarżenia postanowienia kasacyjnego do sądu administracyjnego zasadniczy spór prawny dotyczy spełnienia i uzasadnienia przez podatkowy organ odwoławczy przesłanek wynikających z art. 233 § 2 O.p., nie zaś zastosowania prawa materialnego i związanych z tym, skonkretyzowanych jako określone należności pieniężne, obowiązków podatkowych strony. Postanowienie o charakterze kasacyjnym, uchylające rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji i przekazujące sprawę do ponownego rozpatrzenia - w oparciu o art. 233 § 2 O.p., nie jest sprawą z zakresu określania lub ustalania wysokości zobowiązania podatkowego (postanowienie NSA z dnia 26 lipca 2010 r., II FSK 1436/10, Lex nr 663261).
Odnosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy Sąd stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie narusza art. 233 § 2 O.p. Kolegium wskazało na takie okoliczności, które uzasadniają uchylenie postanowienia organu pierwszej instancji i przekazanie sprawy temu organowi do ponownego rozpatrzenia.
Wskazać w tym miejscu należy, że postanowienie Wójta w istocie nie zawiera uzasadnienia- poza przytoczeniem przepisów będących podstawą jego wydania. Już choćby z tego powodu z trudem poddaje się kontroli instancyjnej.
Ponadto przekazując zażalenie organ podatkowy pierwszej instancji wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy temu organowi do ponownego rozpatrzenia, wskazując, że sprawa została załatwiona przez pracownika Urzędu Gminy B. bez uwzględnienia istotnych dla sprawy okoliczności, w tym uwzględnieniu całości materiału dowodowego, którym dysponuje organ. Już choćby z tego oświadczenia wynika, że w sprawie konieczne jest przeprowadzenie postępowania dowodowego w znacznej części.
Także analiza akt administracyjnych organu I instancji wskazuje, że ograniczają się one wyłącznie do samego postanowienia wraz z dowodem doręczenia. Brak w nich nawet dowodu spornej wpłaty. Z akt tych nie wynika ani wysokość zobowiązań, na które wpłata została zaliczona ani terminy ich płatności. Nie ma także żadnych danych o rozrachunkach skarżącej z tytułu podatku rolnego- w tym informacji o sposobie zarachowania wcześniejszych wpłat. Także akta organu I instancji załączone do sprawy sygn. I SA/Wr 569/22 nie zawierają żadnej dokumentacji.
Sądowi – tak jak SKO- z urzędu znana jest okoliczność, że dokonywane przez Skarżącą we wcześniejszych okresach wpłaty były zarachowywane w sposób nieprawidłowy. Wyrokami z dnia 10 lutego 2022 r sygn. akt I SA/Wr 939/21 do 942/21 i z 18 sierpnia 2022 sygn. akt I SA/Wr 1402/21, I SA/Wr 78/22 I SA/Wr 168/22 i I SA/Wr 283/22. Uchylono o postanowienia organu I i II instancji w przedmiocie zaliczenia wpłat na podatek rolny. Skutkuje to zmianą salda rozliczeń. Jednakże wobec braku w aktach odpowiedniej dokumentacji księgowej Kolegium- jak odrębny od Wójta organ- nie miało możliwości dokonania oceny, czy na Skarżącej rzeczywiście nie ciążą zaległości podatkowe.
Nie są w tej sytuacji zasadne zarzuty i twierdzenia Skarżącej, że Kolegium dysponowało znanymi z urzędu i przedłożonymi dowodami umożliwiającymi rozstrzygnięcie sprawy, co do istoty. Wskazać, bowiem należy, że powołane wyroki uchyliły zarówno postanowienia SKO jak i postanowienia Wójta, nie umorzyły jednak postępowania. Oznacza to, że akta administracyjne dotyczące całości tych spraw powinny być obecnie przekazane Wójtowi i nie znajdują się w posiadaniu Kolegium. Wbrew twierdzeniom skarżącej nie załączyła ona do zażalenia dowodów pozwalających ustalić pełny stan jej rozliczeń z tytułu podatku rolnego, a jedynie dowody wpłat dokonanych w 2021 r.
Co więcej z powołanych wyroków wynika, że spór pomiędzy Wójtem a skarżącą dotyczy zaliczania na podatek wpłat dokonywanych począwszy od 2015 r, a więc na należności, które mogły już ulec przedawnieniu. Dodatkowo wskazuje to na konieczność dokonania kompleksowych ustaleń, co do rozliczeń Skarżącej za cały okres objęty sporem.
W ocenie Sądu, ustalenia stanu faktycznego w takim zakresie wymaga przeprowadzenia postępowania dowodowego w znacznej części. Uzasadniało to uchylenie postanowienia organu I instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.
Z powyższych względów, uznając zarzuty skargi za nieuzasadnione Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI