I SA/WR 565/21

I SA/Wr 565/21 - Wyrok WSA we Wrocławiu
Data orzeczenia
2022-03-16
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-05-24
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Sędziowie
Daria Gawlak-Nowakowska
Piotr Kieres
Tadeusz Haberka /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych
Hasła tematyczne
Egzekucyjne postępowanie
Sygn. powiązane
III FSK 1077/22 - Wyrok NSA z 2024-04-23
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
*Oddalono skargę w całości
Powołane przepisy
Dz.U. 2020 poz 1427
art. 33 par. 1 pkt 1,2,5
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Piotr Kieres, Sędziowie Sędzia WSA Daria Gawlak-Nowakowska, Sędzia WSA Tadeusz Haberka (sprawozdawca), po rozpoznaniu w Wydziale I na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym 16 marca 2022 r. skargi K. K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Wałbrzychu z 3 lutego 2021 r. znak SKO 4122/3/2021 w przedmiocie oddalenia zarzutów oddala skargę w całości.
Uzasadnienie
Przedmiotem skargi K. K. (dalej: strona, skarżący, zobowiązany) jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Wałbrzychu (dalej: SKO, organ II instancji) z 3 lutego 2021 r. znak SKO/4122/3/2021 utrzymujące w mocy postanowienie Burmistrza Miasta B. (dalej: organ podatkowy, wierzyciel) z dnia 4 stycznia 2021 r. znak FD.3161.3.99.2020 o oddaleniu zarzutów zobowiązanego.
Postępowanie przed organem.
Organ podatkowy ustalił stronie wysokość podatku od nieruchomości za rok 2017 decyzją z 26 stycznia 2017 r. znak 269, a za rok 2018 decyzją 29 stycznia 2018 r. znak 272.
W wyniku nieuregulowania należności powstały zaległości, w związku z którymi organ podatkowy wysłał do zobowiązanego upomnienie z 26 sierpnia 2020 r. znak [...] r. oraz z 9 października 2020 r. znak [...]
Następnie Naczelnik Urzędu Skarbowego w Dzierżoniowie (dalej: NUS, organ egzekucyjny) na podstawie wystawionego przez wierzyciela tytułu wykonawczego z 24 listopada 2020 r., znak [...] obejmującego należność z tytułu zaległości w podatku od nieruchomości za rok 2017 i rok 2018 wraz z odsetkami od zaległości oraz kosztami upomnienia, wszczął postępowanie egzekucyjne.
Pismem z 18 grudnia 2020 r. zobowiązany wniósł zarzuty w sprawie egzekucji administracyjnej.
Organ egzekucyjny pismem z 21 grudnia 2020 r. przekazał zarzuty zobowiązanego wierzycielowi.
Postanowieniem z 4 stycznia 2021 r. znak FD.3161.3.99.2020 wierzyciel oddalił zarzuty uznając je za niezasadne. W uzasadnieniu wierzyciel wyjaśnił, że w obrocie prawnym funkcjonują decyzje wymiarowe w podatku od nieruchomości za rok 2017 i za rok 2018, które są ostateczne i są podstawą do wystawienia tytułu wykonawczego i prowadzenia egzekucji administracyjnej.
Pismem z 8 stycznia 2021 r. zobowiązany wniósł zażalenie na postanowienie wierzyciela oddalające zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej.
Postanowieniem z 3 lutego 2021 r. znak SKO/4122/3/2021 SKO utrzymało w mocy postanowienie wierzyciela o oddaleniu zarzutów zobowiązanego.
Organ II instancji podtrzymał pogląd wierzyciela, że skarżący nie spełnia warunków do skorzystania ze zwolnienia od opodatkowania na podstawie uchwały z [...] maja 2016 r., nr [...] Rady Miejskiej B. w sprawie zwolnień od podatku od nieruchomości w ramach pomocy de minimis, gdyż nie złożył w terminie 30 dni od zakończenia realizacji nowej inwestycji dokumentu, o którym mowa w § 9 ust. 1 pkt 1 ww. uchwały, czyli oświadczenia o zakończeniu realizacji nowej inwestycji. Termin na złożenie powyższego oświadczenia upłynął 21 stycznia 2019 r, a zobowiązany złożył je 22 stycznia 2019 roku r. Organ wskazał ponadto, że stosownie do § 9 ust. 3 ww. uchwały, strona zobowiązana była do 15 stycznia każdego roku, od dnia następującego po dniu zakończenia realizacji nowej inwestycji, tj. do 15 stycznia 2019 r. do przedłożenia oświadczenia o utrzymaniu nowej inwestycji według wzoru stanowiącego załącznik Nr 8 do uchwały. Zobowiązany złożył powyższe oświadczenie niedochowując terminu, tj. 17 grudnia 2019 r. Organ wskazał, że skarżący nie wypełnił pola w pkt 3 "Dane o utrzymaniu inwestycji przez wymagany okres", co oznacza w ocenie organu, że nie utrzymał na dzień 15 stycznia 2019 r. inwestycji, czym nie spełnił przesłanki z § 9 ust. 3 załącznika nr 1 do uchwały. Tym samym podatek od nieruchomości ustalony określony w decyzjach organu podatkowego z 26 stycznia 2017 r, znak 269 i z 29 stycznia 2018 r. znak 272 objęty zwolnieniem w ramach pomocy de minimis (w wysokości 57 848 zł za 2017 r.) i 69 417 zł (za 2018 r.) nie wygasł i stał się zaległością podatkową (zgodnie z treścią § 12 ust. 10 załącznika nr 1 do uchwały).
Postępowanie przed Sądem.
Na postanowienie SKO strona wniosła pismem z 19 kwietnia 2021 r. skargę do Sądu zarzucając naruszenie:
1. art. 34 § 2 pkt 1 w zw. z art. 33 § 2 pkt 5) ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. 2020 r., poz. 1427, ze zm.; dalej: u.p.e.a.) poprzez oddalenie zarzutu jako nieuzasadniony, podczas gdy obowiązek będący podstawą prowadzenia egzekucji wygasł w całości w związku z objęciem zobowiązań skarżącego w podatku od nieruchomości zwolnieniem na podstawie uchwały nr [...] rady miejskiej z [...] maja 2016 r. w sprawie zwolnień od podatku od nieruchomości w ramach pomocy de minimis,
2. naruszenie art. 34 § 2 pkt 1 w zw. z art. 33 § 2 pkt 5) u.p.e.a. poprzez oddalenie zarzutu jako nieuzasadniony, podczas gdy obowiązek będący podstawą prowadzenia egzekucji wygasł w całości - obowiązek zapłaty podatku od nieruchomości organ podatkowy nałożył na skarżącego za rok 2017 decyzją z 26 stycznia 2017 r. znak 269 (FD.3120.2.269.2017), następnie zaś skarżący został zwolniony z podatku od nieruchomości w ramach pomocy de minimis (o czym organ poinformował skarżącego pismem z 4 marca 2017 r. ([...] ), natomiast za rok 2018 obowiązek zapłaty podatku od nieruchomości organ podatkowy nałożył na skarżącego decyzją z 29 stycznia 2018 r. znak 272 (FD.3120.2.272.2018), aby następnie poinformować o zwolnieniu z podatku od nieruchomości w ramach pomocy de minimis pismem z 5 marca 2018 r. ([...] ) na podstawie uchwały nr [...] rady miejskiej z [...] maja 2016 r. w sprawie zwolnień od podatku od nieruchomości w ramach pomocy de minimis, w związku z czym obowiązek będący podstawą prowadzenia egzekucji wygasł w całości,
3. naruszenie art. 11 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2020 r., poz. 256, ze zm.; dalej: k.p.a.) w zw. z art 124 § 2 k.p.a. i art 107 § 3 k.p.a. w zw. art. 126 k.p.a. oraz w zw. z art. 18 u.p.e.a. poprzez brak odniesienia się do zarzutów i uzasadnienia, dlaczego (zwłaszcza mając na względzie treść uzasadnienia postanowienia WSA we Wrocławiu z 4 czerwca 2020 r. w sprawie o sygn. akt I SA/Wr 222/20 dotyczącego odrzucenia skargi na pismo wierzyciela z 19 grudnia 2019 r. w sprawie o znaku [...] ) w sprawie nie było konieczne wydanie decyzji wymiarowej w zakresie utraty prawa do zwolnienia w podatku od nieruchomości za rok 2017 i 2018,
4. naruszenie art. 8 § 1 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a,, poprzez zaaprobowanie rozstrzygnięcia wierzyciela przez SKO, w konsekwencji czego błędnie uznano, iż powstała zaległość podatkowa po stronie skarżącego w łącznej kwocie 127 265,00 zł, z powodu jednodniowego opóźnienia w przekazaniu dokumentów (co nie było warunkiem uzyskania zwolnienia), co zdaniem skarżącego rażąco narusza art. 8 § 1 k,p.a. nakazujący organom wprowadzić postępowanie kierując się m.in. zasadą proporcjonalności,
5. naruszenie art. 34 § 2 pkt 1 w zw. z 33 § 2 pkt 1) u.p.e.a. poprzez oddalenie zarzutu jako nieuzasadniony, podczas gdy obowiązek będący podstawą prowadzenia egzekucji nie istnieje, z uwagi na to, iż obowiązek taki nigdy nie powstał. Tytuł wykonawczy znak [...] z 24 listopada 2020 r. wskazuje jako podstawę prawną obowiązku pisma znak [...] oraz znak [...] , które nie istnieją, w konsekwencji pisma te nie weszły do obrotu prawnego i nie wywołują skutków prawnych. Z uwagi na charakter podatku od nieruchomości warunkiem nałożenia takiego obowiązku jest wydanie w tym zakresie decyzji określającej przez uprawniony organ administracji, podczas gdy w przedmiotowej sprawie taka decyzja w zakresie należności dochodzonych w przedmiotowym postępowaniu egzekucyjnym nigdy nie weszła do obrotu prawnego,
6. naruszenie art. 34 § 2 pkt 1 w zw. z art. 33 § 2 pkt 1) u.p.e.a. poprzez oddalenie zarzutu jako nieuzasadniony, podczas gdy obowiązek będący podstawą prowadzenia egzekucji nie istnieje, z uwagi na niewydanie decyzji nakładającej obowiązek podlegający wykonaniu w drodze egzekucji. Tytuł wykonawczy znak [...] z 24 listopada 2020 r. wskazuje jako podstawę prawną obowiązku pisma znak [...] oraz znak [...] , które nie istnieją, w konsekwencji pisma te nie weszły do obrotu prawnego i nie wywołują skutków prawnych. Z uwagi na charakter podatku od nieruchomości warunkiem nałożenia takiego obowiązku jest wydanie w tym zakresie decyzji określającej przez uprawniony organ administracji, podczas gdy w przedmiotowej sprawie taka decyzja w zakresie należności dochodzonych w przedmiotowym postępowaniu egzekucyjnym nigdy nie weszła do obrotu prawnego,
7. naruszenie art. 34 § 2 pkt 1 w zw. z art. 33 § 2 pkt 2) u.p.e.a. poprzez oddalenie zarzutu jako nieuzasadniony, podczas gdy obowiązek będący podstawą prowadzenia egzekucji został określony niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia, o którym mowa w art, 3 u.p.e.a. tj. decyzji organu podatkowego z 26 stycznia 2017 r. znak 269 (FD.3120.2.269.2017) w związku z pismem z 14 marca 2017 r. dot. zwolnienia z podatku od nieruchomości w ramach pomocy de minimis (FD.3120.4,3.2017) oraz decyzji organu podatkowego z 29 stycznia 2018 r. znak 272 (FD.3120.2.272.2018), w związku z pismem z 5 marca 2018 r. dot. zwolnienia z podatku od nieruchomości w ramach pomocy de minimis ([...] ), i jednoczesnym braku decyzji określającej wysokość zobowiązania powstałego wskutek rzekomej utraty prawa do zwolnienia podatkowego,
8. naruszenie art. 34 § 2 pkt 1 w zw. z art. 33 § 2 pkt 2) u.p.e.a. poprzez oddalenie zarzutu jako nieuzasadniony, podczas gdy obowiązek będący podstawą prowadzenia egzekucji został określony niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia, o którym mowa w art. 3 u.p.e.a., z uwagi na wskazanie jako podstawy prawnej obowiązku dokumenty wierzyciela z 19 grudnia 2019 r. znak [...] i znak [...] , których forma nie została wskazana w treści art. 3 u.p.e.a. jako podstawa do zastosowania egzekucji administracyjnej, w konsekwencji czego postępowanie egzekucyjne zostało wszczęte bezpodstawnie,
9. naruszenie art, 138 § 1 pkt 1) k.p.a. w zw. z art. 144 k.p.a. oraz w zw, z art. 18 u.p.e.a. poprzez utrzymanie przez SKO w mocy postanowienia z 4 stycznia 2021 r. znak FD.3161.3.99.2020, które zostało wydane z naruszeniem przepisów prawa.
Skarżący wniósł o uchylenie skarżonego postanowienia SKO oraz poprzedzającego go postanowienia wierzyciela oraz zasądzenia kosztów postępowania wg. norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę SKO podtrzymało stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Na wstępie należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2021 r., poz. 137, ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Na mocy art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r., poz. 329, ze zm.; dalej: p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty (art. 3 § 2 pkt 2 p.p.s.a.). Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a, które to ograniczenie nie ma zastosowania w rozpatrywanej sprawie.
Stosownie do art. 119 pkt 3 p.p.s.a., sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów (art. 120 p.p.s.a.). Na tej podstawie Sąd rozpoznał niniejszą sprawę w ww. trybie.
Skarga nie jest zasadna.
Spór między skarżącą a organem dotyczy zasadności i prawidłowości prowadzenia postępowania egzekucyjnego.
Wskazując ramy prawne sprawy należy powołać art. 33 § 1 u.p.e.a. stosownie do którego, zobowiązanemu przysługuje prawo wniesienia do wierzyciela, za pośrednictwem organu egzekucyjnego, zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej.
Jak stanowi § 2 ww. artykułu podstawą zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej jest w szczególności:
– nieistnienie obowiązku (pkt 1),
– określenie obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku (pkt 2) wynikającego z orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i 4 (lit. a),
– wygaśnięcie obowiązku w całości albo w części (pkt 5).
W myśl art. 34 § 1 u.p.e.a. organ egzekucyjny niezwłocznie przekazuje wierzycielowi zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej. Stosownie do § 2 wierzyciel wydaje postanowienie, w którym: (1) oddala zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej; (2) uznaje zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej (w całości albo części i w pozostałym zakresie oddala ten zarzut); (3) stwierdza niedopuszczalność zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej. Na mocy § 3 na postanowienie w sprawie zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej przysługuje zażalenie.
Jak wynika z art. 21 § 1 pkt 2 o.p. zobowiązanie podatkowe powstaje z dniem doręczenia decyzji organu podatkowego, ustalającej wysokość tego zobowiązania.
Przedmiotem zarzutów skarżącego w sprawie egzekucji administracyjnej oddalonych przez wierzyciela, które to stanowisko następnie zostało podtrzymane przez organ II instancji były:
– zarzut nieistnienia obowiązku,
– zarzut określenie obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia,
– wygaśnięcia obowiązku w całości albo części.
Zasadność zarówno zarzutu nieistnienia obowiązku jak i zarzutu wygaśnięcia obowiązku w całości lub w części skarżący wywodzi z tego, że w jego ocenie spełnił przesłanki do zwolnienia od podatku od nieruchomości, o którym stanowi w § 2 ust. 1 uchwały z [...] maja 2016 r. nr [...] , a w obrocie prawnym nie istnieje decyzja nakładająca na stronę obowiązek podlegający wykonaniu w drodze egzekucji administracyjnej, w szczególności taki obowiązek nie wynika z pism informacyjnych, które organ kierował do skarżącego.
Wierzyciel uznał, powołując się na treść uchwały oraz akta administracyjne sprawy, że zobowiązanie wynika z decyzji ustalających, a zobowiązany nie dopełnił warunków do utrzymania zwolnienia, bowiem z uchybieniem terminu złożył oświadczenie o zakończeniu realizacji nowej inwestycji, oraz z uchybieniem terminu złożył oświadczenie o utrzymaniu nowej inwestycji według ustalonego wzoru. Oświadczenie o utrzymaniu nowej inwestycji złożył ponadto z brakami, które świadczą o tym, że nowej inwestycji nie utrzymał.
Organ powołał się przy tym na brzmienie § 12 ust. 3 ww. uchwały zgodnie z którym podatnik, który nie dopełni obowiązków określonych w § 9 ust. 1 i ust. 3 traci prawo do zwolnienia począwszy od dnia przyznania pomocy, a niezapłacony podatek staje się zaległością podatkową.
Skarżący nie podważał stanowiska organów co do niespełnienia przez siebie wskazanych w skarżonym postanowieniu warunków do utrzymania zwolnienia.
Bezsporną okolicznością jest również to, że zobowiązanie podatkowe z tytułu podatku od nieruchomości za rok 2017 i za rok 2018 zostało ustalone stosownymi decyzjami, które są ostateczne.
Skarżący nie powołał się również na wygaśnięcie zobowiązań przez ich zapłatę albo inna formę wygaśnięcia zobowiązań ujętych w art. 59 § 1 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2020 r., poz. 1325, ze zm.).
Rację ma skarżący, że pismo informacyjne wierzyciela z 19 grudnia 2019 r. znak [...] nie może kreować podlegającego egzekucji administracyjnej obowiązku do zapłaty podatku od nieruchomości. Tak samo jak pismo informacyjne z 4 marca 2017 r. znak [...] nie skutkuje zniesieniem tego obowiązku. Jak prawomocnie orzekł Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w postanowieniu z 4 czerwca 2020 r. sygn. akt I SA/Wr 222/20 - na które powołuje się skarżący - pisemne stanowisko organu podatkowego w sprawie przysługiwania skarżącemu ulgi podatkowej, które nie jest decyzją podatkową, nie znajduje się w katalogu aktów z art. 3 § 2 p.p.s.a., które podatnik może zaskarżyć do sądu administracyjnego. Pisemna informacja organu w sprawie jego oceny prawnej, nie dotyczy też "uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa" – w rozumieniu art. 3 § 2 p.p.s.a.
Skarżący nie powołuje się przy tym na istnienie innego aktu administracyjnego (decyzji), który by znosił albo zmieniał w całości albo części zobowiązania podatkowe objęte przedmiotowym tytułem wykonawczym.
Podsumowując, skoro w obrocie prawnym znajdują się decyzje ustalające wysokość podatku od nieruchomości za rok 2017 i za rok 2018, okolicznością bezsporną jest to, że skarżący nie spełnił warunków do utrzymania zwolnienia i bezspornym jest, że zobowiązanie nie wygasło w przewidziany ustawą sposób, to zobowiązanie istnieje (art. 33 § 2 pkt 1 u.p.e.a.) i nie wygasło (art. 33 par. 2 pkt 5 u.p.e.a.). Zatem zgodnie z prawem organ II instancji utrzymał w mocy postanowienie wierzyciela w części dotyczącej zarzutów wskazanych w art. 33 § 2 pkt 1 i pkt 5 u.p.e.a.
Skarżący podniósł również zarzut określenia obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia. Wywodzi to z faktu wskazania w tytule wykonawczym jako podstawy prawnej obowiązku dokumentów wierzyciela z 19 grudnia 2019 r. znak [...] i znak [...] , w konsekwencji czego postępowanie egzekucyjne zostało wszczęte bezpodstawnie.
Rację ma skarżący, że wierzyciel wystawiając tytuł wykonawczy identyfikując podstawę prawną obowiązku oraz datę orzeczenia wskazał dane pism, które nie stanowią podstawy dochodzonego obowiązku. Okoliczność ta jest bezsporna, nie kwestionuje jej bowiem wierzyciel ani organ II instancji. Pomimo tego podniesiony zarzut nie jest zasadny. Zauważyć bowiem należy, że mimo błędnego wypełnienia tytułu wykonawczego w części identyfikującej podstawę obowiązku (zamiast wskazania daty i znaku decyzji ustalającej) podlegający egzekucji administracyjnej obowiązek został określony zgodnie z decyzjami ustalającymi zobowiązania z tytułu podatku od nieruchomości za 2017 r. i 2018 r. Tego faktu nie kwestionuje skarżący w złożonej skardze.
Podsumowując, skoro w tytule wykonawczym obowiązek został określony zgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczeń, tj. decyzji ustalających wysokość podatku od nieruchomości za rok 2017 i za rok 2018, to Sąd uznał, że organ II instancji nie naruszył prawa utrzymując w mocy postanowienie wierzyciela o oddaleniu zarzutów zobowiązanego w części dotyczącej zarzutu wskazanego w art. 33 § 2 pkt 2 u.p.e.a.
Konkludując, Sąd nie stwierdził naruszenia prawa dającego podstawy do uchylenia zaskarżonego postanowienia.
Mając na uwadze powyższe, Sąd oddalił skargę w całości na podstawie art. 151 p.p.s.a.