I SA/WR 562/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny we WrocławiuWrocław2023-01-26
NSApodatkoweŚredniawsa
podatek VATzaległości podatkowezaliczenie wpłatyOrdynacja podatkowapostępowanie podatkowetermin płatnościodsetki za zwłokęsąd administracyjny

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił skargę podatnika na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej dotyczące zaliczenia wpłaty na poczet zaległości w podatku od towarów i usług, uznając prawidłowość zastosowania art. 62 Ordynacji podatkowej.

Skarżący kwestionował sposób zaliczenia przez organy podatkowe wpłaty w wysokości 2.180,00 zł na poczet zaległości w podatku od towarów i usług za maj i czerwiec 2020 r. Zarzucał naruszenie art. 62 Ordynacji podatkowej oraz przepisów dotyczących terminowości postępowania. Sąd administracyjny uznał jednak, że organy prawidłowo zastosowały art. 62 § 1 Ordynacji podatkowej, zaliczając wpłatę na najstarsze zaległości podatkowe, zgodnie z zasadą pierwszeństwa terminu płatności, nawet jeśli podatnik wskazał inny okres. Sąd stwierdził, że choć postępowanie było prowadzone ze znacznym opóźnieniem, nie miało to istotnego wpływu na wynik sprawy.

Przedmiotem skargi D. Ż. było postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu utrzymujące w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w przedmiocie zaliczenia wpłaty w wysokości 2.180,00 zł na poczet zaległości w podatku od towarów i usług za maj i czerwiec 2020 r. Skarżący zarzucał organom naruszenie art. 62 Ordynacji podatkowej (o.p.) poprzez błędną wykładnię i zastosowanie, twierdząc, że wpłata powinna zostać zaliczona zgodnie z jego dyspozycją, a ponadto nie posiadał zaległości za wskazane okresy. Podnosił również zarzuty dotyczące naruszenia przepisów o terminowości postępowania (art. 121, 122, 124, 125 o.p.) oraz kwestionował prawidłowość wszczęcia i prowadzenia postępowania egzekucyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił skargę. Sąd podkreślił, że postanowienie o zaliczeniu wpłaty ma charakter deklaratoryjny i opiera się na danych organu. Zgodnie z art. 62 § 1 o.p., w przypadku istnienia zaległości podatkowych o najwcześniejszym terminie płatności, wpłata podatnika, nawet wskazująca inny okres, jest zaliczana na poczet najstarszych zaległości. Sąd stwierdził, że skarżący posiadał zaległości z lat 2014 i 2017, co uzasadniało sposób ich zaliczenia przez organy. Choć sąd przyznał, że postępowanie było prowadzone ze znacznym opóźnieniem, uznał, że ta wada proceduralna nie miała istotnego wpływu na wynik sprawy, a tym samym nie stanowiła podstawy do uchylenia zaskarżonego postanowienia na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. Sąd oddalił skargę jako nieuzasadnioną.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Wpłata podatnika powinna zostać zaliczona na poczet najstarszej zaległości podatkowej, zgodnie z art. 62 § 1 Ordynacji podatkowej, nawet jeśli podatnik wskazał inny okres rozliczeniowy, o ile posiada zaległości z wcześniejszych terminów płatności.

Uzasadnienie

Sąd powołał się na art. 62 § 1 Ordynacji podatkowej, który stanowi, że w przypadku istnienia zaległości podatkowych, których termin płatności upłynął, wpłata zaliczana jest na poczet zaległości o najwcześniejszym terminie płatności, niezależnie od wskazania podatnika co do okresu rozliczeniowego, wiążąc dyspozycję podatnika jedynie co do rodzaju podatku.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (7)

Główne

o.p. art. 62 § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

W przypadku istnienia zaległości podatkowych, których termin płatności upłynął, dokonaną wpłatę zalicza się na poczet zaległości podatkowej o najwcześniejszym terminie płatności we wskazanym przez podatnika podatku, a w przypadku braku takiego wskazania lub braku zaległości podatkowej we wskazanym podatku - na poczet zaległości podatkowej o najwcześniejszym terminie płatności spośród wszystkich zaległości podatkowych podatnika. Dyspozycja podatnika wiąże organ jedynie co do rodzaju podatku.

Pomocnicze

o.p. art. 53

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

Od niezapłaconego w terminie zobowiązania naliczane są odsetki do dnia zapłaty.

o.p. art. 55 § 2

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

Jeżeli dokonana wpłata nie pokrywa kwoty zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę, wpłatę tę zalicza się proporcjonalnie na poczet kwoty zaległości podatkowej oraz kwoty odsetek za zwłokę w stosunku, w jakim, w dniu wpłaty, pozostaje kwota zaległości podatkowej do kwoty odsetek za zwłokę.

p.p.s.a. art. 145 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawy prawne uwzględnienia skargi ograniczają się do stwierdzenia naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

p.p.s.a. art. 134 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd rozstrzyga w granicach sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1 § 1

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1 § 2

Argumenty

Skuteczne argumenty

Prawidłowe zastosowanie art. 62 § 1 Ordynacji podatkowej przez organy, polegające na zaliczeniu wpłaty na najstarszą zaległość podatkową.

Odrzucone argumenty

Naruszenie art. 62 § 1 o.p. przez błędną wykładnię i wadliwe zastosowanie, gdy wpłata powinna zostać zaliczona zgodnie z dyspozycją podatnika. Naruszenie przepisów o terminowości postępowania (art. 121, 122, 124, 125 o.p.) przez wydanie postanowień ze znacznym opóźnieniem. Kwestionowanie prawidłowości wszczęcia i prowadzenia postępowania egzekucyjnego oraz istnienia zaległości podatkowych.

Godne uwagi sformułowania

postanowienie o zaliczeniu wpłaty na poczet zaległości podatkowej jest aktem formalnym, nieprzesądzającym o istnieniu zaległości, lecz informującym o sposobie zaliczenia dokonanej wpłaty. dyspozycja podatnika wiąże organ podatkowy z uwzględnieniem ograniczenia przewidzianego w art. 55 § 2 o.p. zasady wskazanej w art. 55 § 2 o.p. nie mogą zmienić ani organ podatkowy, ani podatnik.

Skład orzekający

Piotr Kieres

przewodniczący sprawozdawca

Marta Semiczek

sędzia

Iwona Solatycka

asesor

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja i stosowanie art. 62 Ordynacji podatkowej w kontekście zaliczania wpłat na poczet zaległości podatkowych, zwłaszcza w sytuacji, gdy podatnik posiada zaległości z różnych okresów. Potwierdzenie, że zasada zaliczania na najstarszą zaległość jest nadrzędna wobec dyspozycji podatnika."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej i interpretacji przepisów Ordynacji podatkowej. Nie stanowi przełomu, lecz utrwala ugruntowaną linię orzeczniczą w zakresie zaliczania wpłat.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy powszechnego problemu podatników – sposobu zaliczania wpłat na poczet zaległości podatkowych. Choć nie zawiera nietypowych faktów, jej rozstrzygnięcie ma praktyczne znaczenie dla wielu podatników i wyjaśnia kluczowe zasady Ordynacji podatkowej.

Czy Twoja wpłata trafi tam, gdzie chcesz? Sąd wyjaśnia, jak organy zaliczają pieniądze na poczet zaległości podatkowych.

Dane finansowe

WPS: 2180 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Wr 562/22 - Wyrok WSA we Wrocławiu
Data orzeczenia
2023-01-26
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2022-08-19
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Sędziowie
Iwona Solatycka
Marta Semiczek
Piotr Kieres /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne
Podatkowe postępowanie
Skarżony organ
Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku
*Oddalono skargę w całości
Powołane przepisy
Dz.U. 2021 poz 1540
art. 62
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Piotr Kieres (sprawozdawca),, Sędziowie Sędzia WSA Marta Semiczek,, Asesor WSA Iwona Solatycka, , po rozpoznaniu w Wydziale I - na posiedzeniu niejawnym, w trybie uproszczonym w dniu 26 stycznia 2023 r. sprawy ze skargi: D. Ż. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu z 15 czerwca 2022 r., nr 0201-IER.7010.41.2022.AKU w przedmiocie zaliczenia wpłaty na poczet zaległości w podatku od towarów i usług za maj, czerwiec 2020 r.: oddala skargę w całości.
Uzasadnienie
Przedmiotem skargi D. Ż. (dalej jako: Strona, Skarżący) jest postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu (dalej jako: DIAS, Organ odwoławczy) z 15 czerwca 2022 r. nr 0201-IER.7010.41.2022.AKU utrzymujące w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego Wrocław Krzyki (dalej jako: NUS, Organ I instancji) z 1 kwietnia 2022 r. nr 0225-SER.7010.14.2022 w przedmiocie zaliczenia dokonanej przez Stronę wpłaty w wysokości 2.180,00 zł, na poczet zaległości w podatku od towarów i usług za V i VI 2020 r. Z akt sprawy wynika, że Strona złożyła deklarację za wskazane okresy rozliczeniowe z wykazanym do wpłaty podatkiem od towarów i usług:
– deklaracja V – do wpłaty 1.847,00 zł;
– deklaracja VI – do wpłaty 2.558,00 zł.
Na ww. kwoty:
– zostały wystawione tytuły wykonawcze z 9 sierpnia 2021 r. za maj 2020 r. na 1.847,00 zł kwoty głównej + odsetki + koszt upomnienia; za czerwiec 2020 r. na 2.558,00 zł kwoty głównej + odsetki (doręczone Stronie),
– zawiadomienie o zajęciu wierzytelności wynikających z tytułów wykonawczych obejmujących ww. zaległości zostały przekazane dłużnikowi zajętych wierzytelności (Banku Milenium)
Powołanym postanowieniem NUS dokonał zaliczenia wpłaty Strony z 20 sierpnia 2021 r. (z dniem wpłaty) na kwotę 2.180,00 zł na zaległości w podatku od towarów i usług w sposób następujący:
– 5/2020 na należność główna 1.358,30 zł i odsetki za zwłokę w kwocie 125,34 zł liczone od tej zaległości od dnia 26.06.2020 do dnia 20.08.2021
– 6/2020 na należność główna kwotę 641,65 zł + odsetki za zwłokę w kwocie 54,71 zł liczone od te zaległości od 28.07.2020 do dnia 20.08.2021
W rozliczeniu wpłaty wskazano, że na należności:
– V 2020 – zaliczona została już wpłata z dnia 25.06.2021 r. w wysokości 1.950,00 zł – 408,07 zł na należność główną i 32,65 zł odsetki; z dniem 18.08.2021 r. Została zaliczona wpłata z pobrania egzekucyjnego: 99,64 zł – na należność główna 80,63 zł + na odsetki 7,41 zł + 11,60 koszty upomnienia.
Pozostałe do zapłaty kwoty 1.358,30 zł należności głównej + 125,34 zł odsetek rozliczone zostały w postanowieniu NUS;
– VI 2020 – zaliczona została już wpłata z dnia 18.08.2021 z pobrania egzekucyjnego na kwotę 174,46 zł na należność główną: 160,82 zł + na odsetki 13,64 zł.
Zostało do zapłaty 2.397,18 zł z odsetkami, z czego postanowieniem NUS rozliczono 641,65 zł na należność główną oraz 54,71 zł na odsetki.
W konsekwencji zaliczenia zaległość za V/2020 r. wygasła w całości, a za VI/2020 r. pozostała do zapłaty kwota 1.755,54 zł oraz odsetki liczone od 28.07.2020 do dnia zapłaty. Organ I instancji wskazał na przepis art. 62 § 1 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacji podatkowej (tekst jedn. Dz. U z 2021 r., poz. 1540 ze zm.) – dalej jako o.p. zgodnie z którym, jeżeli na podatniku ciążą zobowiązania podatkowe z różnych tytułów wpłatę podatnika zalicza się na poczet zobowiązania, podatku, który wskaże podatnik, a w przypadku braku takiego wskazania - na poczet zobowiązania o najwcześniejszym terminie płatności spośród wszystkich zobowiązań. Gdy na podatniku ciążą zobowiązania, których termin płatności już minął wpłatę zalicza się na poczet zaległości podatkowej o najwcześniejszym terminie płatności, we wskazanym przez podatnika podatku, a gdy takiego wskazania brak lub brak zaległości we wskazanym rodzaju podatku, to zaliczenia dokonuje się na poczet zaległości podatkowej o jak najwcześniejszym terminie płatności. Podkreślono, że w przypadku istnienia zaległości dyspozycja podatnika, co do zaliczenia dokonanej wpłaty wiąże wyłącznie, co do rodzaju podatku, a nie okresu rozliczeniowego – obowiązuje zasada zaliczenia na zaległość o jak najwcześniejszym terminie płatności.
Strona złożyła odwołanie od postanowienia NUS podnosząc naruszenie przez Organ I instancji przepisów:
– art. 62 § 1 o.p. przez błędną wykładnia i wadliwe zastosowanie, gdy obowiązkiem organu jest zaliczenie wpłaty na poczet podatku i okresu, który wskazuje podatnik;
– art. 121 o.p. przez wydanie postanowienia ze znacznym opóźnieniem od daty zapłaty – sztucznie wykreowana zaległości, mimo że podatnik na bieżąco i w terminie dokonywał wpłat;
– art. 122 o.p. przez brak podjęcia wszelkich działań niezbędnych w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego;
– art. 124 o.p. przez brak wyjaśnienia przyczyn wydania postanowienia z tak znacznym opóźnieniem oraz brak odniesienia się do całości decyzji wydanych przez DIAS powołanych w treściach postanowienia;
– art. 125 o.p. przez wydanie postanowień po znacznym upływie czasu i pomimo dokonywania wpłat w terminie, we właściwej wysokości oraz ze wskazaniem tytułu i okresu którego wplata dotyczy;
– błędne przyjęcie, że Skarżący miał zaległości za VI, VII i VIII 2014 i za V, VI, VII 2020 r. w sytuacji, gdy należności z tych tytułów uiszczono w pełnej wysokości i w terminie.
W uzasadnieniu zażalenia (obejmującego w sumie 13 postanowień NUS) podniesiono w szczególności błędne zaliczenie wpłat z dnia 29.06.2020 r. i z dnia 20.07.2020 na zaległości przedawnione (III, IV i V 2014 r. – dotyczy wpłaty z dnia 29.06.2020 oraz V-X 2014 i XII 2014 – dotyczy wpłaty z dnia 20.07.2020 r.). Podatek od towarów i usług za VI, VII i VIII 2014 r. miał zostać uiszczony w dniu 14.04.2015 r. i nie powinien być przedmiotem egzekucji w 2018 (brak zajęcia w MBanku) oraz zaliczenia wpłaty z 20.07.2020 – dołączył potwierdzenie zapłaty. Strona kwestionuje zaliczenia z uwagi na nieistnienie zaległości, a wpłata dokonana 28 sierpnia 2020 r. zawiera jednoznaczne wskazanie tytuł, na który została wpłacona – podatek od towarów i usług za lipiec 2020 r. Strona kwestionuje prawidłowość wszczęcia i prowadzenia postępowania egzekucyjnego – zostały wydane bezprawne tytuły wykonawcze, a zajęcie wierzytelności w Mbanku w 2018 r. nie miało miejsca z uwago na fikcja doręczenia. Strona podkreśliła, że postanowienie NUS w przedmiocie oddalenia zarzutów dotyczące egzekucji za sierpień i wrzesień 2020 r. zostało uchylone przez DIAS do ponownego rozpoznania.
Postanowieniem z 15 czerwca 2022 r., w wyniku rozpatrzenia sprawy w II instancji SKO utrzymało w mocy postanowienie NUS - wskazano na brak uregulowania zobowiązań, upomnienie, tytuły wykonawczy, zajęcia wierzytelności i zawiadomienie Strony o zajęciu.
Nie zgadzając się z rozstrzygnięciem Organu odwoławczego Strona złożyła na nie skargę, do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu podnosząc naruszenie:
– art. 62 § 1 o.p. przez błędną wykładnię i wadliwe zastosowanie poprzez wydanie postanowień w I i II instancji o zaliczeniu dokonanych przez Stronę wpłat w sposób wskazany w postanowieniach, gdy wpłaty należało zaliczyć zgodnie z dyspozycją Strony, a ponadto Strona nie miała zaległości w podatku od towarów i usług za okresy od maja do lipca 2020 r., albowiem należności te zostały zapłacone przez Stronę w ustawowym terminie;
– art. 121 o.p. przez wydanie postanowienia ze znacznym opóźnieniem od daty zapłaty i tym samy sztuczne wykreowane zaległości, mimo że Strona na bieżąco i w terminie dokonywał wpłat;
– art. 122 o.p. przez brak podjęcia wszelkich działań niezbędnych w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy,
– art. 125 o.p. przez wydanie postanowień po znacznym upływie czasu od dokonanych wpłat i pomimo dokonywania wpłat w terminie, we właściwej wysokości oraz ze wskazaniem tytułu i okresu którego wpłaty dotyczą.
W oparciu o zarzuty wniesiono o uchylenie zaskarżonego postanowienia i zasądzenie od SKO na rzecz Strony kosztów postępowania. Strona powołał się na uregulowanie w terminie zobowiązań za okres V-IX 2020 r., natomiast wpłata dokonana w dniu 20.08.2021 r. zawierała jednoznaczne wskazanie, że dotyczy podatku od towarów i usług za czerwiec i lipiec 2021 r. W uzasadnieniu skargi wskazano również na powiadomienie NUS po otrzymaniu upomnień w zakresie podatku VAT za V-VII 2020 r. o nieistnieniu zobowiązań (pismo z dnia 2.10.2020 r. z dowodami na uiszczenie podatku), a Organ nie udzielił żadnej informacji na nie przez 2 lata. Wystąpiło następcze i twórcze wydawanie postanowień o zaliczeniu celem legalizacji nielegalnych tytułów wykonawczych. Według Strony miała zostać również wszczęta w sposób bezprawny egzekucja. Skarga obejmowała oprócz przedmiotowego postanowienia również postanowienia dotyczące zaliczenia wpłat dokonanych przez Stronę 25 sierpnia 2021 r, 25 stycznia 2022 r, 25 listopada 2021 r.
W odpowiedzi na skargę DIAS podtrzymał swoją argumentację. Organ odwoławczy wskazał w szczególności, że podstawa wydania postanowień została wywiedziona z art. 62 o.p. Podniósł, że Strona nie przedstawiła dowodów na zapłatę zaległych zobowiązań począwszy od marca 2014 r., to powodowało zaś, że kolejne wpłaty deklarowane na bieżące zobowiązania, były zaliczane na zaległości o jak najwcześniejszym terminie płatności. Wskazano również, że wpłaty Strony:
– z 29 czerwca 2020 r. opisana jako dotycząca VAT za okres V/2020 r. została zaliczona na zaległość tytułem podatku VAT za okresy III – V 2014 r. postanowieniem NUS z 1 kwietnia 2022 r. o nr 0205-SER.7010.1.2022 utrzymanym postanowieniem DIAS z dnia 14.06.2022 r. nr 0201-IER.7010.43.2022.DW,
– z 20 lipca 2020 r. opisana jako dotycząca VAT za okres VI/2020 r. została zaliczona na zaległość tytułem podatku VAT za okresy V – X, XII 2014 r. oraz VIII 2017 r. postanowieniem NUS z 1 kwietnia 2022 r. o nr 0225-SER.7010.2.2022 utrzymanym postanowieniem DIAS z dnia 14.06.2022 r. nr 0201-IER.7010.44.2022.DW, na które nie została wniesiona skarga do sądu administracyjnego,
– z 28 sierpnia 2020 r. opisana jako dotycząca VAT za okres VII/2020 r. została zaliczona na zaległość tytułem podatku VAT za okresy VIII, X, XI, XII 2017 r. postanowieniem NUS z 1 kwietnia 2022 r. o nr 0225-SER.7010.3.2022 utrzymanym postanowieniem DIAS z dnia 14.06.2022 r. nr 0201-IER.7010.45.2022.DW
Na ww. akty DIAS o zaliczeniu nie zostały wniesione skargi do sądu administracyjnego. Zdaniem DIAS nie można zgodzić się ze Stroną, że nie posiadała zaległości podatkowych w podatku od towarów i usług, a organy niejako sztucznie wykreowały istnienie zaległości podatkowych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje.
Na podstawie art. 1 § 1 i § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2022, poz. 2492 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Przepis art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm.) – dalej jako: p.p.s.a., ogranicza podstawy prawne uwzględnienia skargi do stwierdzenia naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd administracyjny w oparciu o art. 134 § 1 p.p.s.a. rozstrzyga w granicach sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a p.p.s.a., które to ograniczenie nie ma zastosowanie w rozpatrywanej sprawie. Niniejszą sprawę Sąd procedował w oparciu o przepis art. 119 pkt 3 p.p.s.a. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, w składzie trzech sędziów stosownie do treści art. 120 p.p.s.a.
Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.
Postanowienie o zaliczeniu wpłaty na poczet zaległości podatkowej jest aktem formalnym, nieprzesądzającym o istnieniu zaległości, lecz informującym o sposobie zaliczenia dokonanej wpłaty. Postanowienie to zawiera rozliczenie wpłaty, ma charakter deklaratoryjny, formalny i opiera się na danych znajdujących się w dyspozycji organu:
"... postanowienie wydane na podstawie art. 62 § 4 i § 5 O.p. ma charakter deklaratoryjny. To zaś oznacza, że dokonana wpłata podlega zaliczeniu na poczet zaległości podatkowej z dniem jej dokonania, a wydane postanowienie jedynie odzwierciedla i potwierdza dokonanie czynności materialno-technicznej polegającej na rozliczeniu dokonanej przez podatnika wpłaty na poczet zaległości podatkowych, według zasad określonych w O.p. Wynika z tego, że zaliczenie następuje z mocy prawa. Tym samym treść postanowienia była jedynie pochodną danych wynikających z innych aktów podejmowanych w odrębnym trybie."
(wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13.01.2021 r., II FSK 2452/18, LEX nr 3129680.).
Sposób zaliczenia wpłat podatników uregulowany został w art. 62 § 1 o.p. zgodnie z którym to przepisem:
"Jeżeli na podatniku ciążą zobowiązania podatkowe z różnych tytułów, dokonaną wpłatę zalicza się na poczet podatku zgodnie ze wskazaniem podatnika, a w przypadku braku takiego wskazania - na poczet zobowiązania podatkowego o najwcześniejszym terminie płatności spośród wszystkich zobowiązań podatkowych podatnika. W przypadku gdy na podatniku ciążą zobowiązania podatkowe, których termin płatności upłynął, dokonaną wpłatę zalicza się na poczet zaległości podatkowej o najwcześniejszym terminie płatności we wskazanym przez podatnika podatku, a w przypadku braku takiego wskazania lub braku zaległości podatkowej we wskazanym podatku - na poczet zaległości podatkowej o najwcześniejszym terminie płatności spośród wszystkich zaległości podatkowych podatnika."
Przepis ten zdaniem Sądu został w sposób prawidłowo wyłożony i zastosowany w postanowieniach organów obu instancji. Dla stanu faktycznego niniejszej sprawy istotna jest następująca część zacytowanego przepisu:
"W przypadku gdy na podatniku ciążą zobowiązania podatkowe, których termin płatności upłynął, dokonaną wpłatę zalicza się na poczet zaległości podatkowej o najwcześniejszym terminie płatności we wskazanym przez podatnika podatku, ..."
Wbrew twierdzeniom Skarżącego z akt sprawy wynika, że posiadał On zaległości w podatku od towarów i usług za okresy wcześniejsze, niż te które zostały wskazane w tytule wpłaty z 20 sierpnia 2021 r. Stąd też zgodnie z zacytowanym fragmentem art. 62 § 1 o.p. wskazany tytuł wpłaty z dnia 20.08.2021 r. wiązał NUS jedynie w zakresie rodzaju podatku – podatek od towarów i usług, natomiast wobec posiadanych zaległości za wskazane w postanowieniu okresy (V i VI 2020 r.) Organ I instancji nie mógł dokonać zaliczenia zgodnie z wolą Strony na poczet zobowiązania w podatku od towarów i usług za czerwiec 2021 r. Z akt wynika, że przyczyną wydania postanowienia NUS i utrzymującego je w mocy postanowienia DIAS są zaległości powstałe za okresy rozliczeniowe roku 2014 r., a nie opłacenie ich w terminie spowodowało efekt kaskadowy – mimo że Strona mogła w terminie regulować późniejsze zobowiązania to w oparciu o przepis art. 61 § 1 o.p. NUS nie mógł uwzględniać wpłat na bieżące zobowiązania, lecz miał obowiązek zaspokajania najstarszych zaległości wraz z odsetkami i ewentualnymi kosztami upomnienia.
Ponownie wskazując na formalny charakter postanowienia o zaliczeniu z art. 61 o.p. i podkreślając, że w toku jego wydawania nie jest weryfikowana wysokość zaległości Sąd po analizie akt administracyjnych uznaje, że są one wystarczającą podstawą do weryfikacji treści zaskarżonego postanowienia DIAS wraz z poprzedzającym je postanowieniem NUS. W szczególności w aktach administracyjnych oprócz zaskarżonego postanowienia znajdują się również postanowienia DIAS dotyczące zaliczeń wpłat na zaległości poprzednich okresów rozliczeniowych m.in. roku 2014 r., a także tytuły wykonawcze, dowody doręczeń, zajęcia wierzytelności. Nie przytaczając treści postanowień nieobjętych skargą, albowiem jest ona niewątpliwie znana Skarżącemu stwierdzić jedynie należy, że wskazują one na rozliczanie przez NUS istniejących zaległości w podatku od towarów i usług za okresy rozliczeniowe m.in. marzec – październik i grudzień 2014 r., a także 2017 r. Do nieregulowania zobowiązań w terminie przyznał się również sam Skarżący w zażaleniu na str. 3 twierdząc:
"Istotne także jest że podatek VAT za czerwiec, lipiec i sierpień 2014 r. został uiszczony przez Skarżącego podatnika w dniu 14.04.2015 r. (...)". - gdy termin płatności podatku od towarów i usług za okresy VI-VIII 2014 r, niewątpliwie przypadał jeszcze na 2014 r., a nie w datach realny, spóźnionych płatności Skarżącego. Co nie mogło uiść uwadze Sądu istotne jest również to, że ze znajdującego się w aktach zwrotnego potwierdzenia odbioru wynika przesłanie postanowień dotyczących zaliczenia wpłat Skarżącego na poczet zaległości okresów rozliczeniowych lat 2014 – 2017. Z urzędu sądowi wiadomo, że skargi na niżej wymienione postanowienia nie wpłynęły do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu - obejmujące zaliczenia na zaległości okresów:
– III – V 2014 r. – wpłata z 29 czerwca 2020 r. opisana jako dotycząca VAT za okres V/2020 r. - postanowienie DIAS z dnia 14.06.2022 r. nr 0201-IER.7010.43.2022.DW,
– V – X, XII 2014 r., VIII 2017 r. – wpłata z 20 lipca 2020 r. opisana jako dotycząca VAT za okres VI/2020 r. - postanowienie DIAS z dnia 14.06.2022 r. nr 0201-IER.7010.44.2022.DW,
– VIII, X, XI, XII 2017 r. – wpłata z 28 sierpnia 2020 r. opisana jako dotycząca VAT za okres VII/2020 r. - postanowienie DIAS z dnia 14.06.2022 r. nr 0201-IER.7010.45.2022.DW.
Mając powyższe na uwadze oraz akta Sąd uznał, że zaskarżone postanowienie prawidłowo odnosi się do zaliczenia wpłaty Strony w wysokości 2.180,00 zł na poczet istniejących w dacie dokonania wpłaty zaległości w podatku od towarów i usług za V i VI 2020 r. w kwotach wskazanych w tym postanowieniu.
Zaliczenie z zaskarżonego postanowienia uwzględnia również kwotę odsetek za zwłokę. Stosownie bowiem do treści art. 53 o.p. od niezapłaconego w terminie zobowiązania naliczane są odsetki do dnia zapłaty, przy czym zapłata musi odpowiadać kwocie zaległości i naliczonych na dzień wpłaty odsetek. Istotne jest również i to, że to po stronie zobowiązanego do zapłaty zaległości ciąży obowiązek naliczania odsetek zgodnie z art. 53 § 3 o.p.:
"Na podatniku i innych podmiotach do tego zobowiązanych ciąży obowiązek uiszczenia odsetek za zwłokę bez wezwania organu podatkowego. W ich interesie leży jak najszybsze zapłacenie zaległości i obciążających ją odsetek, które są z mocy prawa naliczane za każdy dzień zwłoki."
(L. Etel [w:] R. Dowgier, G. Liszewski, B. Pahl, P. Pietrasz, M. Popławski, S. Presnarowicz, W. Stachurski, K. Teszner, L. Etel, Ordynacja podatkowa. Komentarz aktualizowany, LEX/el. 2021, art. 55."
W przypadku zatem dokonania wpłaty organ dokonujący jej rozliczenia (w niniejszej sprawie NUS/DIAS) musi zweryfikować wysokość wpłaty z wysokością zaległości i naliczonych na dzień dokonania wpłaty odsetek od tej zaległości. Do przypadku dokonania wpłaty w wysokości mniejszej od kwoty zaległości i odsetek (łącznie) odnosi się wprost przepis art. 55 § 2 o.p.:
"Jeżeli dokonana wpłata nie pokrywa kwoty zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę, wpłatę tę zalicza się proporcjonalnie na poczet kwoty zaległości podatkowej oraz kwoty odsetek za zwłokę w stosunku, w jakim, w dniu wpłaty, pozostaje kwota zaległości podatkowej do kwoty odsetek za zwłokę."
Wskazana w tym przepisie zasadę proporcjonalnego rozliczenia wpłaty niepokrywającej całości zaległości i naliczonych od niej odsetek obowiązuje z mocy prawa i ani zobowiązany, ani organ nie mają możliwości jej modyfikowania, co podkreśla doktryna:
"Zarówno zobowiązany do zapłacenia zaległości wraz z odsetkami, jak i organ podatkowy nie mogą zmieniać "proporcji" określonych w tym przepisie. W szczególności nie jest możliwe zaliczenie dokonanej przez podatnika wpłaty jedynie na poczet zaległości głównej albo też na poczet odsetek."
(L. Etel [w:] R. Dowgier, G. Liszewski, B. Pahl, P. Pietrasz, M. Popławski, S. Presnarowicz, W. Stachurski, K. Teszner, L. Etel, Ordynacja podatkowa. Komentarz aktualizowany, LEX/el. 2021, art. 55.)
"Zaliczenie wpłaty na odsetki zamiast zaliczenia proporcjonalnego na poczet kwoty zaległości podatkowej narusza art. 55 § 2 o.p. i jest podstawą do stwierdzenia nieważności decyzji na podstawie art. 247 § 1 pkt 3 o.p. (wyrok NSA z 14.10.1999 r., I SA/Kr 1676/98, LEX nr 350220). Z zestawienia zakresów regulacji przepisów art. 62 § 4 i art. 62 § 1 o.p. wynika, że w razie wpłaty na poczet zaległości podatkowej dyspozycja podatnika wiąże organ podatkowy z uwzględnieniem ograniczenia przewidzianego w art. 55 § 2 o.p. (wyrok WSA w Bydgoszczy z 26.02.2008 r., I SA/Bd 6/08, LEX nr 500991).
Oznacza to, że zasady wskazanej w art. 55 § 2 o.p. nie mogą zmienić ani organ podatkowy, ani podatnik, płatnik, inkasent, następca prawny czy osoba trzecia odpowiedzialna za zaległość podatkową."
(S. Babiarz [w:] B. Dauter, R. Hauser, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, J. Rudowski, S. Babiarz, Ordynacja podatkowa. Komentarz, wyd. XI, Warszawa 2019, art. 55.)
W niniejszej sprawie NUS dokonał rozliczenia wpłaty Strony z 20 sierpnia 2021 r. zgodnie z brzmieniem wskazanych wyżej przepisów. Postanowienie to zawiera rozliczenie wpłaty - i o czym wspomniano już wcześniej, ma charakter deklaratoryjny, formalny i opiera się na danych znajdujących się w dyspozycji organu, a w niniejszej sprawie: wysokości zaległości, dokonanych wpłatach poprzedzających tą której dotyczy postanowienie i kwocie odsetek należnych. Mając powyższe na uwadze Sąd nie dopatrzył się wskazywanych w skardze naruszeń przepisów prawa.
Ponadto stosownie do treści art. 134 p.p.s.a. Sąd ograniczony był do oceny legalności postępowania zakończonego zaskarżonym postanowieniem DIAS z 15 czerwca 2022 r. o nr 0201-IER.7010.41.2022.AKU. Biorąc pod uwagę, datę wpłaty – 20 sierpnia 2021 r. oraz daty wydania przez organ I instancji postanowień o jej zaliczeniu – 1 kwietnia 2022 r., w kontekście zawartej w art. 125 o.p. zasady szybkości i prostoty postępowania Sąd przyznaje, że postanowienia o zaliczeniu wpłat winny być wydawane bez zbędnej zwłoki i jak sam przyznał DIAS w zaskarżonym postanowieniu:
"W niniejszej sprawie postanowienie wydane zostało ze znacznym opóźnieniem."
Stwierdzona jednak wada nie ma wpływu na poprawność dokonanego przez NUS, a zaakceptowanego przez DIAS rozliczenia wpłaty Skarżącego z dnia 20.08.2021 r. Stosownie zaś do przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. wyłącznie naruszenie przepisów postepowania mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy zobowiązuje sąd administracyjny do uchylenia zaskarżonego aktu. W niniejszej sprawie naruszenie przepisu art. 125 o.p. nie ma wskazanego charakteru. W konsekwencji z uwagi na brak naruszenia przepisów, o którym mowa w art. 145 p.p.s.a. Sąd obowiązany był w oparciu o art. 151 p.p.s.a. oddalić skargę jako nieuzasadnioną.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI