I SA/Wr 560/11
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWSA we Wrocławiu uchylił decyzję Dyrektora Izby Celnej dotyczącą podatku akcyzowego od oleju opałowego, wskazując na wadliwe postępowanie dowodowe organu.
Sprawa dotyczyła decyzji Dyrektora Izby Celnej utrzymującej w mocy decyzję o zobowiązaniu L.Z. do zapłaty podatku akcyzowego od oleju opałowego. Organ zakwestionował przeznaczenie części oleju, uznając go za zużyty niezgodnie z przeznaczeniem (myjka ciśnieniowa) oraz nieuznając zgłoszonych ubytków. Sąd uchylił decyzję, wskazując na naruszenie przepisów postępowania dowodowego, w szczególności brak przesłuchania świadków i niewłaściwą ocenę oświadczeń.
Przedmiotem skargi była decyzja Dyrektora Izby Celnej we W., która utrzymała w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w Wa. określającą L.Z. zobowiązanie w podatku akcyzowym za styczeń 2009 r. w wysokości 2.460,00 zł. Organ podatkowy ustalił, że podatnik nie udokumentował przeznaczenia 1.000 litrów oleju opałowego, ponieważ nabywca nie potwierdził zakupu, a także zakwestionował zgłoszone ubytki oleju w ilości 230 litrów. Zdaniem organu, zużycie oleju do podgrzewania wody w myjce ciśnieniowej typu Kärcher nie stanowiło celu opałowego, a ubytki były zbyt wysokie i nieudokumentowane. Podatnik zarzucał błędy w ustaleniu stanu faktycznego i naruszenie przepisów prawa procesowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu uchylił zaskarżoną decyzję, uznając, że organy podatkowe naruszyły zasady postępowania dowodowego, nie wyjaśniając stanu faktycznego w sposób wyczerpujący. Sąd wskazał na konieczność przesłuchania świadków w celu ustalenia rzeczywistego przebiegu transakcji i oceny wiarygodności oświadczeń nabywców. Sąd nie podzielił stanowiska organów co do interpretacji pojęcia "celów opałowych", ale uznał, że zużycie oleju w myjce ciśnieniowej nie spełnia definicji celu opałowego. Również kwestia ubytków została rozstrzygnięta na niekorzyść podatnika, uznając je za nieudokumentowany rozchód podlegający opodatkowaniu.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, zużycie oleju opałowego do podgrzewania wody w myjce ciśnieniowej, która służy do mycia samochodów, nie jest "celem opałowym" w rozumieniu przepisów ustawy.
Uzasadnienie
Sąd odwołał się do wykładni językowej pojęcia "cel opałowy", zgodnie ze Słownikiem języka polskiego, wskazując, że cel opałowy jest spełniony, gdy olej służy do ogrzewania wnętrz. Podgrzewanie wody do mycia nie spełnia tej definicji.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (49)
Główne
u.p.a. art. 65 § ust. 1
Ustawa o podatku akcyzowym
u.p.a. art. 65 § ust. 1a
Ustawa o podatku akcyzowym
u.p.a. art. 65 § ust. 1a
Ustawa z dnia 23 stycznia 2004 r. o podatku akcyzowym
u.p.a. art. 65 § ust. 1a
Ustawa z dnia 23 stycznia 2004 r. o podatku akcyzowym
u.p.a. art. 65 § ust. 1a
Ustawa z dnia 23 stycznia 2004 r. o podatku akcyzowym
u.p.a. art. 65 § ust. 1
Ustawa z dnia 23 stycznia 2004 r. o podatku akcyzowym
u.p.a. art. 65 § ust. 1a
Ustawa z dnia 23 stycznia 2004 r. o podatku akcyzowym
u.p.a. art. 65 § ust. 1 i 1a
Ustawa z dnia 23 stycznia 2004 r. o podatku akcyzowym
u.p.a. art. 65 § ust. 1
Ustawa z dnia 23 stycznia 2004 r. o podatku akcyzowym
u.p.a. art. 65 § ust. 1a
Ustawa z dnia 23 stycznia 2004 r. o podatku akcyzowym
u.p.a. art. 65 § ust. 1a
Ustawa z dnia 23 stycznia 2004 r. o podatku akcyzowym
u.p.a. art. 65 § ust. 1a
Ustawa z dnia 23 stycznia 2004 r. o podatku akcyzowym
u.p.a. art. 65 § ust. 1a
Ustawa z dnia 23 stycznia 2004 r. o podatku akcyzowym
Pomocnicze
u.p.a. art. 4 § ust. 1 pkt 3
Ustawa o podatku akcyzowym
O.p. art. 122
Ordynacja podatkowa
O.p. art. 180 § § 1
Ordynacja podatkowa
O.p. art. 187 § § 1
Ordynacja podatkowa
O.p. art. 191
Ordynacja podatkowa
u.p.a. art. 4 § ust. 2 pkt 10
Ustawa o podatku akcyzowym
u.p.a. art. 11 § ust. 1
Ustawa o podatku akcyzowym
Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 22 kwietnia 2004 r. w sprawie obniżenia stawek podatku akcyzowego art. 4 § ust. 1 i ust. 2
Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 25 marca 2004 r. w sprawie wysokości maksymalnych norm dopuszczalnych ubytków niektórych wyrobów akcyzowych zharmonizowanych, a także szczegółowych zasad i terminów ogłaszania dopuszczalnych ubytków oraz norm zużycia takich wyrobów art. 5 § ust. 1 i 2
Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 25 marca 2004 r. w sprawie wysokości maksymalnych norm dopuszczalnych ubytków niektórych wyrobów akcyzowych zharmonizowanych, a także szczegółowych zasad i terminów ogłaszania dopuszczalnych ubytków oraz norm zużycia takich wyrobów art. 7 § ust. 1
Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 26 kwietnia 2004 r. w sprawie zwolnień od podatku akcyzowego art. 23 § ust. 1
u.p.a. art. 4 § ust. 1 pkt 3
Ustawa z dnia 23 stycznia 2004 r. o podatku akcyzowym
u.p.a. art. 4 § ust. 2 pkt 10
Ustawa z dnia 23 stycznia 2004 r. o podatku akcyzowym
u.p.a. art. 11 § ust. 1
Ustawa z dnia 23 stycznia 2004 r. o podatku akcyzowym
u.p.a. art. 4 § ust. 1 pkt 3
Ustawa z dnia 23 stycznia 2004 r. o podatku akcyzowym
u.p.a. art. 4 § ust. 2 pkt 10
Ustawa z dnia 23 stycznia 2004 r. o podatku akcyzowym
u.p.a. art. 11 § ust. 1
Ustawa z dnia 23 stycznia 2004 r. o podatku akcyzowym
p.u.s.a. art. 1 § § 1
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c)
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 134 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c)
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 152
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 200
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
O.p. art. 122
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
O.p. art. 180 § § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
O.p. art. 187 § § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
O.p. art. 191
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
u.p.a. art. 4 § ust. 1 pkt 3
Ustawa z dnia 23 stycznia 2004 r. o podatku akcyzowym
u.p.a. art. 4 § ust. 2 pkt 10
Ustawa z dnia 23 stycznia 2004 r. o podatku akcyzowym
u.p.a. art. 11 § ust. 1
Ustawa z dnia 23 stycznia 2004 r. o podatku akcyzowym
u.p.a. art. 5 § ust. 1 i 2
Ustawa z dnia 23 stycznia 2004 r. o podatku akcyzowym
Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 25 marca 2004 r. w sprawie wysokości maksymalnych norm dopuszczalnych ubytków niektórych wyrobów akcyzowych zharmonizowanych, a także szczegółowych zasad i terminów ogłaszania dopuszczalnych ubytków oraz norm zużycia takich wyrobów art. 7 § ust. 1
Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 26 kwietnia 2004 r. w sprawie zwolnień od podatku akcyzowego art. 23 § ust. 1
u.p.a. art. 4 § ust. 1 pkt 3
Ustawa z dnia 23 stycznia 2004 r. o podatku akcyzowym
u.p.a. art. 4 § ust. 2 pkt 10
Ustawa z dnia 23 stycznia 2004 r. o podatku akcyzowym
u.p.a. art. 11 § ust. 1
Ustawa z dnia 23 stycznia 2004 r. o podatku akcyzowym
Argumenty
Skuteczne argumenty
Naruszenie przez organy podatkowe przepisów postępowania dowodowego, w szczególności art. 122, 180 § 1 i 187 § 1 Ordynacji podatkowej, poprzez niewyjaśnienie stanu faktycznego i brak przeprowadzenia dowodu z zeznań świadków. Niewłaściwa ocena wiarygodności oświadczenia nabywcy oleju opałowego bez przeprowadzenia dalszych czynności dowodowych.
Odrzucone argumenty
Argumentacja organów podatkowych dotycząca interpretacji pojęcia "celów opałowych" w odniesieniu do zużycia oleju w myjce ciśnieniowej. Argumentacja organów podatkowych dotycząca nieuznania zgłoszonych ubytków oleju opałowego jako nieudokumentowanego rozchodu podlegającego opodatkowaniu.
Godne uwagi sformułowania
naczelną zasadą postępowania podatkowego jest zasada prawdy obiektywnej organ podatkowy jest obowiązany zebrać i w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy w postępowaniu podatkowym obowiązuje otwarty system dowodów zasada swobodnej oceny dowodów wadliwe przeprowadzenie postępowania dowodowego rodzi wątpliwości co do prawidłowości ustalenia stanu faktycznego nie można się zgodzić ze stroną, że w sprawie wymagane były wiadomości specjalne i istniała konieczność powołania biegłego podstawowe znaczenie ma wykładnia językowa nie sposób uznać, że olej opałowy zużywany do podgrzewania wody w myjce ciśnieniowej Kärcher używany był w celach opałowych
Skład orzekający
Ewa Kamieniecka
sprawozdawca
Henryka Łysikowska
przewodniczący
Marek Olejnik
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia \"celów opałowych\" w podatku akcyzowym oraz znaczenie prawidłowego postępowania dowodowego w sprawach podatkowych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji związanej z olejem opałowym i jego zastosowaniem w myjce ciśnieniowej. Kluczowe jest naruszenie proceduralne, które może mieć szersze zastosowanie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa ilustruje ważne zasady postępowania dowodowego w sprawach podatkowych oraz pokazuje, jak kluczowa jest precyzyjna interpretacja przepisów, zwłaszcza w kontekście definicji ustawowych.
“Ważne orzeczenie WSA: Jak błędy proceduralne organów podatkowych mogą prowadzić do uchylenia decyzji.”
Dane finansowe
WPS: 2460 PLN
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI SA/Wr 560/11 - Wyrok WSA we Wrocławiu Data orzeczenia 2011-06-30 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2011-03-31 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu Sędziowie Ewa Kamieniecka /sprawozdawca/ Henryka Łysikowska /przewodniczący/ Marek Olejnik Symbol z opisem 6111 Podatek akcyzowy Hasła tematyczne Podatek akcyzowy Skarżony organ Dyrektor Izby Celnej Treść wyniku *Uchylono zaskarżoną decyzję Powołane przepisy Dz.U. 2004 nr 29 poz 257 art. 4 ust. 1 pkt 3 i art. 65 ust. 1 i 1a Ustawa z dnia 23 stycznia 2004 r. o podatku akcyzowym Dz.U. 2005 nr 8 poz 60 art. 122, 180 i 187 Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - tekst jedn. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Henryka Łysikowska, Sędziowie Sędzia WSA Marek Olejnik, Sędzia WSA Ewa Kamieniecka (sprawozdawca), Protokolant Anna Terlecka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 czerwca 2011 r. w Wydziale I sprawy ze skargi L.Z. na decyzję Dyrektora Izby Celnej we W. z dnia 7 lutego 2011 r. nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego za styczeń 2009 r. I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu; III. zasądza od Dyrektora Izby Celnej we W. na rzecz skarżącego kwotę 717,00 (siedemset siedemnaście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Uzasadnienie Przedmiotem skargi jest decyzja Dyrektora Izby Celnej we W. z dnia [...] r. nr [...], utrzymująca w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w Wa. z dnia [...] r. nr [...] określającą L. Z. zobowiązanie w podatku akcyzowym za styczeń 2009 r. w wysokości 2.460,00 zł. W 2009 r. L. Z. prowadził działalność gospodarczą, której przedmiotem była naprawa i konserwacja pojazdów samochodowych oraz handel olejem opałowym. W trakcie prowadzonego postępowania podatkowego organ pierwszej instancji dokonał weryfikacji oświadczeń o przeznaczeniu oleju opałowego pobieranych od jego nabywców przez podatnika. W wyniku przeprowadzonych czynności organ ustalił, że nie doszło do nabycia w styczniu 2009 r. 1.000 litrów oleju opałowego przez PPUH "A", ponieważ podmiot ten w pisemnym wyjaśnieniu skierowanym do organu podatkowego nie potwierdził zakupu oleju opałowego od podatnika. Organ pierwszej instancji stwierdził też brak oleju opałowego w łącznej ilości 2.828,00 litrów (w styczniu 230 litrów). Strona wezwana do złożenia wyjaśnień przedłożyła comiesięczne protokoły ubytków i wskazała, że są to ubytki powstałe w związku z przelewaniem oleju do mniejszych zbiorników oraz przy zamykaniu zaworów. Organ nie uznał tych wyjaśnień za wiarygodne argumentując, że ubytki oleju opałowego stanowią około 8 % całej ilości sprzedanego i zużytego na własne cele oleju w 2009 r., a w niektórych miesiącach ubytki te stanowiły aż 38 % sprzedaży w danym miesiącu. Według organu w przypadku rozchodu oleju opałowego na cele inne niż opałowe, w tym ubytki oleju, podmiot nie spełnia warunku do zastosowania preferencyjnej stawki podatku. W trakcie postępowania podatnik wskazał, że w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą zużywał olej opałowy, oprócz ogrzewania hali warsztatowej, również do podgrzewania wody w myjce ciśnieniowej typu Kärcher. Jednak zdaniem organu podatkowego na potwierdzenie tej okoliczności nie przedstawił żadnych dowodów. Wobec powyższego, organ podatkowy uznał, że podatnik nie opodatkował podatkiem akcyzowym w styczniu 2009 r. rozchodu oleju opałowego na inne cele niż opałowe w ilości 1.230,00 litrów (sprzedaż nie potwierdzona przez nabywcę – 1.000,00 litrów i ubytki – 230,00 litrów). Powołując się m. in. na art. 65 ust. 1a ustawy z dnia 23 stycznia 2004 r. o podatku akcyzowym (Dz. U. Nr 29, poz. 257 ze zm.), zwanej dalej u.p.a., organ podatkowy uznał, że podatnik sprzedając i zużywając olej opałowy bez zachowania warunków uprawniających do zastosowania preferencyjnej stawki podatku, zobowiązany był do uiszczenia podatku według wyższej stawki, tj. 2.000,00 zł/1.000 litrów. Wobec niedopełnienia tych czynności organ podatkowy zobowiązany był do wydania decyzji określającej wysokość należnego podatku akcyzowego. W odwołaniu od decyzji podatnik zarzucił, że w sposób wystarczający udokumentował fakt zużycia oleju opałowego do myjki ciśnieniowej typu Kärcher, przedstawiając dowód zakupu urządzenia, jego dane techniczne, zestawienie czasu pracy myjki i zużytego oleju opałowego. Ponadto kontrolujący nie wykazali, że którekolwiek z oświadczeń dotknięte jest wadą powodującą wątpliwości co do jego prawdziwości, a podatnik nie powinien być pociągnięty do odpowiedzialności za działania osób trzecich. Po rozpatrzeniu odwołania Dyrektor Izby Celnej stwierdził, że organ pierwszej instancji słusznie uznał, że u podatnika powstał obowiązek podatkowy w związku z nieudokumentowaniem sprzedaży 1.000 litrów oleju opałowego na cele opałowe, skoro nabywca oleju PPUH "A" nie potwierdziła zakupu oleju opałowego. Organ odwoławczy uznał również za nieprawidłowe niewykazanie przez stronę do opodatkowania oleju opałowego w wielkości wskazanej przez podatnika jako ubytki. Z uwagi na nieekonomiczny sposób prowadzenia działalności, argumenty podatnika nie mogą być wzięte pod uwagę. Poza tym przepisy prawa w tym przypadku nie uznają, że powstałe ubytki są zwolnione od podatku akcyzowego. Ewentualna ilość oleju opałowego, która stanowiła ubytki nie została też zużyta do celów opałowych. Zdaniem Dyrektora Izby Celnej również ewentualne zużycie oleju opałowego do myjki typu Kärcher nie może być uznane za zużycie do celów opałowych. Posługując się definicjami słów "opał" i "opałowy" zamieszczonymi w Słowniku języka polskiego, organ odwoławczy uznał, że "cel opałowy" spełniony zostanie w przypadku, gdy zużywany olej służyć będzie otrzymywaniu energii cieplnej służącej do ogrzewania lub opalania, np. ogrzewania pomieszczeń. Myjka ciśnieniowa typu Kärcher nie służyła w jakikolwiek sposób do ogrzewania. Woda podgrzana w myjce nie była bowiem rozprowadzana w celu uzyskania ciepła – ogrzania np. pomieszczeń, lecz służyła do mycia samochodów. W skardze strona wnosząc o uchylenie decyzji, zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego tj. art. 4 ust. 1 pkt 3, ust. 2 pkt 10, art. 6 ust. 1, art. 8 pkt 2, art. 10 ust. 2, art. 11 ust. 1, art. 14 ust. 1, art. 18 ust. 1, art. 19 ust. 1, art. 62 ust. 1 pkt 1, art. 64 i art. 65 u.p.a. poprzez błędne przyjęcie, że strona jest podatnikiem podatku akcyzowego, jak też, że nie służy jej prawo do preferencyjnej stawki podatku wobec zużycia oleju niezgodnie z jego przeznaczeniem. Zarzuciła także naruszenie § 4 ust. 1 i ust. 2 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 kwietnia 2004 r. w sprawie obniżenia stawek podatku akcyzowego (Dz. U. Nr 87, poz. 825 ze zm.) poprzez przyjcie, że strona nie posiada dowodów na poparcie zużycia oleju dla celów grzewczych oraz § 5 ust. 1 pkt 5 i § 7 rozporządzenia z dnia 25 marca 2004 r. w sprawie wysokości maksymalnych norm dopuszczalnych ubytków niektórych wyrobów akcyzowych zharmonizowanych, a także szczegółowych zasad i terminów ogłaszania dopuszczalnych ubytków oraz norm zużycia takich wyrobów (Dz. U. Nr 63, poz. 585 z późn. zm.) poprzez jego niezastosowanie i nieustalenie wysokości ubytków w związku z magazynowaniem i dystrybucją oleju opałowego. W zakresie prawa procesowego strona podniosła zarzuty naruszenia art. 120, art. 121 § 1, art. 122, art. 180 § 1, art. 187 § 1, art. 191 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.), poprzez niewyjaśnienie stanu faktycznego, zaniechanie przeprowadzenia dowodu ze świadków oraz sprzeczność ustaleń z treścią materiału dowodowego (oświadczeń nabywców). Skarżący w uzasadnieniu zarzucał bezprawność i dowolność ustaleń organu podatkowego co do kwalifikacji myjki ciśnieniowej jako urządzenia nie służącego celom grzewczym. Bez udziału biegłego i jakichkolwiek uprawnień arbitralnie przyjęto, że paliwo uruchamiające urządzenie nie było przeznaczone do celów grzewczych, pomimo jego cech technicznych, które dla prawidłowej eksploatacji urządzenia wymagają podgrzania wody. Pominięto przy tym treść dokumentów dostarczonych przez stronę, a obrazujących sposób funkcjonowania urządzenia. Powołując się na konstytucyjne zasady stanowienia i interpretowania norm prawa podatkowego strona wskazała, że użyte w przepisie pojęcie "grzewczy" nie może być interpretowane rozszerzająco, tak jak to uczynił organ podatkowy w treści decyzji. Ponadto błędnie i wbrew przepisom ustawy o podatku akcyzowym wyprowadzono konsekwencje nieprawidłowości oświadczeń w odniesieniu do strony, podczas gdy skutki wadliwych oświadczeń winny obarczać nabywców, co potwierdza orzecznictwo sądów administracyjnych. Nie przeprowadzono dowodu z przesłuchania świadków na okoliczność rzeczywistego przebiegu transakcji (nabycia oleju dla celów opałowych), co ograniczyło prawa strony do obrony swych praw. Nadto strona nie była wyposażona w uprawnienia do weryfikacji czy nabywca posiada urządzenia grzewcze. Informacja o tym stanowi jedynie element oświadczenia nabywcy, który składając je bierze na siebie odpowiedzialność za jego rzetelność i dalsze przeznaczenie oleju. Przyjęcie odmiennego rozwiązania prowadziłoby do niedopuszczalnej w państwie prawa odpowiedzialności za działanie osób trzecich. Analizując przepisy prawne dotyczące podatku akcyzowego strona wywodziła, że poprawne oświadczenie wyklucza możliwość obciążania zbywcy konsekwencjami podatkowymi odmiennie niż oświadczenie nierzetelne, co wskazuje na konieczność powołania biegłego grafologa, celem ustalenia wiarygodności podpisu nabywcy na oświadczeniu. Przedstawione wady materiału dowodowego rzutują na ocenę prawidłowości całego prowadzonego postępowania, a w konsekwencji na wynik sprawy. Końcowo strona wskazywała, że wbrew obowiązującym regulacjom prawnym pominięto możliwość powstawania ubytków podczas magazynowania i używania oleju, których wielkość i warunki powstawania opisują powołane na wstępie przepisy. W odpowiedzi na skargę strona przeciwna wniosła o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację przedstawioną w treści zaskarżonego aktu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej (...). Kontrola, o której mowa w § 1, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2). Stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) uwzględnienie skargi następuje w przypadku: a) naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. Ponadto zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skarga w niniejszej sprawie zasługuje na uwzględnienie, chociaż Sąd nie podziela wszystkich zarzutów podniesionych w skardze. Przedmiotem sporu pomiędzy stronami są kwestie związane z nabyciem oleju opałowego przez PPUH "A", z ustaleniem, czy olej opałowy wykorzystywany przez podatnika do podgrzewania wody w myjce ciśnieniowej typu Kärcher przeznaczony jest na cele opałowe oraz z nieuwzględnieniem przez organ podatkowy ubytków oleju opałowego. Odnośnie pierwszej spornej kwestii należy przede wszystkim wyjaśnić, że naczelną zasadą postępowania podatkowego jest zasada prawdy obiektywnej, mająca wpływ na ukształtowanie całego postępowania oraz na rozłożenie ciężaru dowodu w postępowaniu podatkowym. Z zasady tej ustanowionej w art. 122 Ordynacji podatkowej wynika obowiązek organu podatkowego podejmowania w toku postępowania wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w postępowaniu podatkowym. Realizację zasady prawdy obiektywnej zapewniają przede wszystkim gwarancje zawarte w przepisach regulujących postępowanie dowodowe. Według art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej organ podatkowy jest obowiązany zebrać i w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy. W postępowaniu podatkowym obowiązuje otwarty system dowodów, a więc zgodnie z art. 180 § 1 Ordynacji podatkowej jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. Zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów, wyrażoną w art. 191 Ordynacji podatkowej, organ podatkowy ocenia na podstawie całego zebranego materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Należy zaznaczyć, że wadliwe przeprowadzenie postępowania dowodowego rodzi wątpliwości co do prawidłowości ustalenia stanu faktycznego, co w następstwie prowadzi do trudności w ocenie właściwego stosowania normy prawa materialnego. Naruszenie przepisów regulujących postępowanie dowodowe jest podstawą do uchylenia decyzji przez sąd administracyjny. W rozpatrywanej sprawie organy podatkowe stwierdziły, że nie doszło do nabycia od podatnika 1.000 litrów oleju opałowego przez PPUH "A", potwierdzonego fakturą z dnia 26 stycznia 2009 r. nr [...]/2009. Organ pierwszej instancji na podstawie art. 155 i art. 180 Ordynacji podatkowej skierował w dniu 5 sierpnia 2010 r. zapytanie do PPUH "A" m. in.: czy w 2009 r. firma ta dokonała u podatnika zakupu oleju opałowego oraz czy w 2009 r. firma ta posiadała urządzenia zasilane olejem opałowym, zastrzegając jednocześnie, że w przypadku nieudzielenia odpowiedzi właściciel firmy zostanie wezwany do stawienia się osobiście w charakterze świadka. W pisemnej odpowiedzi z dnia 10 sierpnia 2009 r. prezes zarządu PPUH "A" oświadczył, że PPUH "A" nie dokonywało w 2009 r. u podatnika zakupu oleju opałowego, a także że firma posiadała w 2009 r. urządzenie zasilane olejem opałowym. W ocenie Sądu przyjęcie przez organy podatkowe, że nie doszło do nabycia oleju opałowego u podatnika przez PPUH "A", jedynie na podstawie pisemnego, zwięzłego oświadczenia prezesa zarządu tej firmy, narusza zasady prowadzenia postępowania dowodowego i znacznie ogranicza stronie postępowania obronę swego słusznego interesu. Organ podatkowy nie poddał żadnej ocenie wiarygodność złożonego oświadczenia i nie wyjaśnił, dlaczego uznał je za zgodne ze stanem rzeczywistym. Rację należy przyznać stronie skarżącej, że nabywca oleju opałowego, który przeznaczył olej na inne cele niż opałowe zainteresowany jest w zaprzeczeniu faktu nabycia z uwagi na niekorzystne dla niego konsekwencje podatkowe. Niewątpliwe do ustalenia, czy istotnie miała miejsce transakcja nabycia oleju opałowego i czy zostało złożone przez nabywcę oświadczenie o przeznaczeniu oleju opałowego może się przyczynić przede wszystkim przeprowadzenie dowodu z zeznań świadków, umożliwiające stronie postępowania bieżącą weryfikację tych zeznań. Zgodnie bowiem z art. 190 Ordynacji podatkowej strona powinna być zawiadomiona o miejscu i terminie przeprowadzenia dowodu z zeznań świadków, opinii biegłych lub oględzin przynajmniej na 7 dni przed terminem. Strona ma prawo brać udział w przeprowadzaniu dowodu, może zadawać pytania świadkom i biegłym oraz składać wyjaśnienia. Artykuł 190 ustanawia gwarancje realizacji zasady czynnego udziału strony w postępowaniu podatkowym. W rozpatrywanej sprawie należy ustalić, kto z ramienia PPUH "A" podpisał przedłożone przez podatnika oświadczenie o przeznaczeniu nabywanego oleju opałowego, a więc i dokonał ewentualnego zakupu (w aktach sprawy brak jest powyższego oświadczenia). Z decyzji organu pierwszej instancji wynika, że przy sprzedaży oleju opałowego pobierane były oświadczenia nabywców o przeznaczeniu oleju opałowego, stanowiące odrębne dokumenty i w ramach czynności sprawdzających kontroli poddano wszystkie pobrane przez stronę w 2009 r. oświadczenia, złożone przez nabywców oleju, przesyłając w tym celu do wszystkich nabywców pisemne wezwania do udzielenia informacji. Wobec powyższego do wyjaśnienia kwestii nabycia oleju opałowego przez PPUH "A" niezbędne jest przesłuchanie w charakterze świadka osoby, która złożyła w imieniu PPUH "A" pisemne oświadczenie o przeznaczeniu oleju opałowego, jak również kwestionującego fakt zakupu prezesa zarządu tej firmy. W zależności od wyników przesłuchania tychże osób konieczne może się również okazać przesłuchanie w charakterze świadka również innych osób, posiadających wiedzę na okoliczność zakupów oleju opałowego przez PPUH "A". Dla wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy niezbędne jest także przeprowadzenie czynności sprawdzających w PPUH "A" na podstawie dokumentacji tej firmy, mających na celu ustalenie źródeł zaopatrzenia tej firmy w olej opałowy, z uwzględnieniem wielkości zapotrzebowania PPUH "A" na olej opałowy. Mając na uwadze opisane naruszenie przepisów prawa procesowego, tj. art. 122, 180 § 1 i 187 § 1 Ordynacji podatkowej Sąd uchylił zaskarżoną decyzję celem przeprowadzenia prawidłowego postępowania dowodowego we wskazanym powyżej zakresie. Odnośnie kolejnej spornej pomiędzy stronami kwestii, związanej z wykorzystywaniem oleju opałowego przez podatnika w myjce ciśnieniowej typu Kärcher należy przede wszystkim odnieść się do zarzutów naruszenia prawa procesowego. W rozpatrywanej sprawie organy podatkowe nie kwestionowały twierdzenia podatnika, że olej opałowy faktycznie używany był do podgrzewania wody w myjce ciśnieniowej. Natomiast sporna pomiędzy stronami była kwestia, czy olej opałowy wykorzystywany przez podatnika do podgrzewania wody w myjce ciśnieniowej typu Kärcher przeznaczony jest na cele opałowe, o których mowa w art. 65 u.p.a. Nie można się zgodzić ze stroną, że w sprawie wymagane były wiadomości specjalne i istniała konieczność powołania biegłego. Do interpretowania przepisów prawa podatkowego uprawnione są bowiem organy podatkowe. Organ podatkowy uprawniony był do interpretacji pojęcia "cele opałowe", o których mowa w art. 65 u.p.a. i do oceny, czy olej opałowy zużywany w myjce przeznaczony jest na "cele opałowe". Wobec powyższego nie można zarzucić organom podatkowym naruszenia wskazywanych w skardze przepisów prawa procesowego, tj. art. 120, 121 § 1, 122, 180 § 1, 187 § 1 oraz 191 Ordynacji podatkowej Ustalenie, czy olej opałowy wykorzystywany przez podatnika do podgrzewania wody w myjce ciśnieniowej przeznaczony jest na cele opałowe jest o tyle istotne, albowiem zgodnie z art. 65 ust. 1 u.p.a. stawka akcyzy na oleje opałowe przeznaczone na cele opałowe wynosi 233 zł od 1.000 litów gotowego wyrobu. Natomiast zgodnie z art. 65 ust. 1a tej ustawy w przypadku użycia olejów opałowych niezgodnie z przeznaczeniem stawka akcyzy wynosi dla olejów opałowych przeznaczonych na cele opałowe 2.000 zł od 1.000 litrów gotowego wyrobu. Należy przy tym zauważyć, że preferencyjna stawka opodatkowania przewidziana została przez ustawodawcę dla olejów opałowych przeznaczonych na cele opałowe. Dlatego też ustalenia wymaga, czy olej opałowy służący do podgrzewania wody w myjce ciśnieniowej przeznaczony jest, zgodnie z zapisem użytym przez ustawodawcę, na cele opałowe, a nie jak wskazuje strona, na cele grzewcze (podgrzewanie wody). Powszechnie przyjmuje się, że w prawie podatkowym podstawowe znaczenie ma wykładnia językowa, chyba że prowadzi ona do wyników niedających się pogodzić z racjonalnością ustawodawcy i celem danej regulacji. Punktem wyjścia wykładni jest zawsze tekst aktu normatywnego. Wykładnia systemowa i celowościowa mają znaczenie uzupełniające. Wykładnia językowa (gramatyczna, literalna) polega na ustaleniu znaczenia przepisu ze względu na język, w którym został on sformułowany. W tym celu niezbędne jest posłużenie się regułami związanymi ze słownictwem, składnią i konstrukcją tekstu. Najważniejszą dyrektywą wykładni językowej jest domniemanie języka potocznego, zgodnie z którą interpretowanym zwrotom nie można bez dostatecznych powodów przypisywać swoistego znaczenia prawnego, ale gdy ustali się, że takie znaczenie mają, wówczas należy się nim posługiwać bez względu na to, jakie znaczenie mają równokształtne zwroty w języku potocznym (por. L. Etel, R. Dowgier, G. Liszewski, M. Popławski, Sł. Presnarowicz, Prawo podatkowe, Difin, Warszawa 2005 oraz T. Stawecki, P. Winczorek, Wstęp do prawoznawstwa, C.H. Beck, Warszawa 2003). Ustawodawca w przepisach ustawy o podatku akcyzowym nie określił, co należy rozumieć pod pojęciem celów "opałowych", użytym w art. 65 ust. 1 i ust. 1a. Wobec braku legalnej definicji celów "opałowych" należy odnieść się do potocznego rozumienia określeń "opał", "opałowy", "opalać". Według Słownika języka polskiego PWN 2005 r. "opał" oznacza "to czym się pali, materiał do opalania", "opałowy" oznacza "nadający się na opał, służący do palenia", natomiast "opalić, opalać" oznacza "ogrzać wnętrze za pomocą spalania odpowiednich materiałów (jak drewno, węgiel, koks)". W związku z powyższym wyraz "opałowy" oznacza zgodnie ze słownikiem języka polskiego "nadający się do ogrzewania wnętrz za pomocą spalania odpowiednich materiałów". Spalanie oznacza proces fizykochemiczny, którego podstawą jest gwałtowne łączenie się paliwa z utleniaczem (np. tlenem) i któremu towarzyszy wydzielanie się dużych ilości energii cieplnej lub świecenie. Mając zatem na uwadze potoczne rozumienie wyrazu "opałowy" należy przyjąć, że "cel opałowy" spełniony zostanie w każdym przypadku, gdy olej opałowy używany będzie do otrzymywania energii cieplnej służącej do ogrzewania wnętrz za pomocą urządzeń grzewczych. Wobec powyższego nie sposób uznać, że olej opałowy zużywany do podgrzewania wody w myjce ciśnieniowej Kärcher używany był w celach opałowych, skoro podgrzana woda nie była rozprowadzana w celu ogrzewania pomieszczeń, lecz służyła do mycia samochodów i innych urządzeń. Wykorzystywanie oleju opałowego do podgrzewania wody w myjce ciśnieniowej nie oznacza użycia go do "celów opałowych" w rozumieniu art. 65 ust. 1 i ust. 1a u.p.a. Zasadnie więc organy podatkowe uznały, że olej opałowy zużywany w myjce ciśnieniowej nie podlega opodatkowaniu preferencyjną stawką podatku, nie naruszając wskazywanych w skardze przepisów dotyczących podatku akcyzowego. Ostatnią kwestią sporną było nieuwzględnienie przez organ podatkowy ubytków oleju opałowego, na które powoływał się podatnik. Rozważania tej kwestii należy rozpocząć od wskazania, że co do zasady zgodnie z przepisami ustawy o podatku akcyzowym ubytki lub niedobory wyrobów akcyzowych zharmonizowanych powstałe w czasie produkcji, magazynowania, przerobu, zużycia lub przewozu podlegają akcyzie. Ustawodawca zwolnił od akcyzy jedynie ubytki lub niedobory powstające podczas wykonywania powyższych czynności do wysokości ustalonej przez właściwego naczelnika urzędu celnego dla danego podatnika akcyzy (art. 5 ust. 1 i 2 u.p.a.). Także z § 7 ust. 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 25 marca 2004 r. w sprawie wysokości maksymalnych norm dopuszczalnych ubytków niektórych wyrobów akcyzowych zharmonizowanych, a także szczegółowych zasad i terminów ogłaszania norm dopuszczanych ubytków oraz norm zużycia takich wyrobów (Dz. U. Nr 63, poz. 585 z późn. zm.) wynika, że normy dopuszczalnych ubytków wyrobów akcyzowych ustalane są w decyzji naczelnika urzędu celnego. Ponadto stosownie do § 23 ust. 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 26 kwietnia 2004 r. w sprawie zwolnień od podatku akcyzowego (Dz. U. Nr 97, poz. 966 z późn. zm.) zwalnia się od akcyzy ubytki wyrobów akcyzowych zharmonizowanych powstałe w procedurze zawieszenia poboru akcyzy w czasie produkcji, magazynowania, przerobu, zużycia lub przewozu, wskutek zdarzenia losowego, siły wyższej lub innego zdarzenia wyłączającego bezprawność lub winę podatnika w rozumieniu przepisów prawa cywilnego. Tak więc zwolnieniu od akcyzy podlegały jedynie ubytki lub niedobory do wysokości wynikającej z decyzji uzyskanej przez podatnika od naczelnika urzędu celnego lub też ubytki powstałe w procedurze zawieszenia poboru akcyzy. Jednakże w rozpatrywanej sprawie żadna z wyżej opisanych sytuacji nie miała miejsca. Dodatkowo należy zauważyć, że podatnik nie przedstawił wiarygodnych dowodów pozwalających uznać, że braki oleju opałowego powstały w czasie magazynowania (według podatnika – przy przelewaniu do mniejszych zbiorników oraz przy zamykaniu zaworów). W szczególności dowodów takich nie stanowią przedłożone przez podatnika "protokoły" ubytków, zawierające jedynie oznaczenie miesiąca, ilości brakujących litrów oleju i podpis podatnika. Powyższe oświadczenia podatnika nie precyzują natomiast, w jakich okolicznościach, z jakich przyczyn oraz w wyniku działania jakich osób powstały te braki. Treść tych oświadczeń uniemożliwia jakąkolwiek weryfikację ich wiarygodności. Zgodnie z obliczeniami dokonanymi przez organ podatkowy, wykazane braki stanowiły 8% całej ilości sprzedanego i wykorzystanego na własne cele oleju opałowego w 2009 r., a przykładowo w czerwcu 2009 r. wielkość ta sięgała nawet 38%. W badanym okresie wielkość ta wynosiła 230 litrów oleju. Trafnie zatem oceniono, że dane z "protokołów" wskazywałyby na wyjątkowo nieekonomiczny, nie odpowiadający zasadom racjonalnej gospodarki sposób zużycia oleju opałowego. W konsekwencji organy podatkowe zasadnie uznały, że jest to nieudokumentowany rozchód oleju opałowego na inne cele niż opałowe, podlegający zgodnie z art. 65 ust. 1a u.p.a. opodatkowaniu według podstawowej stawki podatku akcyzowego. Organom podatkowym nie można postawić w tym zakresie zarzutu naruszenia wskazywanych w skardze przepisów dotyczących podatku akcyzowego. Nie ulega wątpliwości, że podatnik dokonywał czynności podlegającej opodatkowaniu podatkiem akcyzowym, wymienionej w art. 4 ust. 1 pkt 3 u.p.a., tj. sprzedaży wyrobów akcyzowych na terytorium kraju. Stosownie do art. 4 ust. 2 pkt 10 u.p.a. za sprzedaż wyrobów akcyzowych na terytorium kraju uważa się również zużycie wyrobów akcyzowych niezgodnie z ich przeznaczeniem, w przypadku gdy do wyrobów tych zastosowano zwolnienie lub obniżono stawki akcyzy. Dokonując czynności opodatkowanej, strona uzyskała przymiot podatnika akcyzy w myśl art. 11 ust. 1 u.p.a. Z omówionych wyżej względów Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu uchylił zaskarżoną decyzję na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. Orzeczenie o wstrzymaniu jej wykonania znalazło swoją podstawę prawną w treści art. 152 p.p.s.a., orzeczenie zaś o kosztach sądowych w treści art. 200 p.p.s.a. (wpis sądowy w wysokości 100,00 zł, opłata skarbowa od pełnomocnictwa w wysokości 17,00 zł oraz zwrot kosztów zastępstwa procesowego w wysokości 600,00 zł).
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI