I SA/WR 553/23

I SA/Wr 553/23 - Wyrok WSA we Wrocławiu
Data orzeczenia
2024-05-29
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2023-06-29
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Sędziowie
Anna Kuczyńska-Szczytkowska /sprawozdawca/
Piotr Kieres
Tadeusz Haberka /przewodniczący/
Symbol z opisem
6117 Odpowiedzialność podatkowa osób trzecich, ulgi płatnicze (umorzenie, odroczenie, rozłożenie na raty itp.)
Hasła tematyczne
Zawieszenie/podjęcie postępowania
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
*Oddalono skargę w całości
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 2651
art. 201 par. 1 pkt 2
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r.  Ordynacja podatkowa (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tadeusz Haberka Sędziowie Sędzia WSA Piotr Kieres Asesor WSA Anna Kuczyńska - Szczytkowska (sprawozdawca) po rozpoznaniu w Wydziale I w dniu 29 maja 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi A. S. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu z dnia 27 kwietnia 2023 r., nr 0201-IEW1.4128.2.2023.DT w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania oddala skargę w całości.
Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem z dnia 27 kwietnia 2023 r. (nr 0201-IEW1.4128.2.2023.DT) Dyrektor Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu (dalej: DIAS, Organ II instancji), po rozpatrzeniu zażalenia A. S. (dalej: Skarżąca, Strona), utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego Wrocław-Śródmieście (dalej: NUS, Organ I instancji) z 25 stycznia 2023 r. (nr 0228-SEW.4125.2.2022) o odmowie zawieszenia postępowania w przedmiocie orzeczenia o odpowiedzialności podatkowej Skarżącej, jako członka zarządu, za zaległości R. sp. z o.o. z siedzibą we W. (dalej: Spółka).
Z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia oraz z akt sprawy wynika, że Naczelnik Dolnośląskiego Urzędu Celno- Skarbowego we Wrocławiu decyzjami z 14 lutego 2020 r. (nr 458000-COP-2.4246.24.2020) i z 30 listopada 2020 r. (nr 458000-COC-2.4246.87.2020), działając na podstawie art. 89 ust. 1 pkt 2, ust. 2 pkt 2 i art. 90 ust. 2 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (Dz. U. z 2019 r., poz. 847 ze zm.), wymierzył R. sp. z o.o. karę pieniężną w wysokości – odpowiednio: 36.000 zł i 48.000 zł. Decyzja z 30 listopada 2020 r. została utrzymana w mocy przez DIAS decyzją z 15 marca 2021 r. (nr 0201-IOA.4246.4.2021). Na to rozstrzygnięcie Spółka wniosła skargę do WSA we Wrocławiu, która została zarejestrowana pod sygn. akt III SA/Wr 268/21.
Postanowieniem z 4 listopada 2022 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego Wrocław-Śródmieście wszczął wobec Skarżącej – jako osoby trzeciej, członka zarządu Spółki – postępowanie podatkowe w zakresie orzeczenia o odpowiedzialności podatkowej za zaległości Spółki z tytułu wymierzonych jej kar pieniężnych.
Pismem z 13 grudnia 2022 r. Skarżąca złożyła wniosek o zawieszenie, na podstawie art. 201 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2022 r., poz. 2651 ze zm., dalej: O.p.), wszczętego wobec niej postępowania do czasu prawomocnego zakończenia: 1) postępowania sądowoadministarcyjnego dotyczącego decyzji DIAS z 15 marca 2021 r. w sprawie o sygn. akt III SA/Wr 268/21; 2) postępowania podatkowego z wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji Naczelnika Dolnośląskiego Urzędu Celno-Skarbowego we Wrocławiu z 14 lutego 2020 r. Skarżąca wskazała przy tym, że wniosek o stwierdzenie nieważności tej decyzji Spółka złoży niezwłocznie.
NUS postanowieniem z 25 stycznia 2023 r. odmówił zawieszenia postępowania w sprawie orzeczenia o odpowiedzialności podatkowej Skarżącej. W uzasadnieniu wskazał, że nie ma przepisu, który uzależniałby możliwość wszczęcia i prowadzenia postępowania w sprawie odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej od zakończenia postępowania sądowoadministracyjnego i tym samym od prawomocności objętej skargą decyzji wymiarowej.
W zażaleniu na ww. wskazane postanowienie, Skarżąca wskazała na konieczność rozstrzygnięcia zagadnień wstępnych tj. skargi przed WSA we Wrocławiu oraz wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji Naczelnika Dolnośląskiego Urzędu Celno-Skarbowego we Wrocławiu z 14 lutego 2020 r.
W zaskarżonym postanowieniu DIAS wskazał, że w sprawie nie wystąpiły przesłanki do zawieszenia postępowania w związku ze złożeniem skargi do WSA we Wrocławiu oraz wnioskiem do DIAS o stwierdzenie nieważności decyzji z 14 lutego 2020 r. Zagadnienie wstępne występuje, jeżeli w toku postępowania zaistnieje taka sytuacja, w której bez orzeczenia wydanego w innej sprawie, nie jest możliwe rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji. Podkreślił, że zarówno decyzja objęta skargą do WSA we Wrocławiu, jak i decyzja, której dotyczy wniosek o stwierdzenie nieważności są ostateczne. Nie służą już na nie odwołania, a zatem nie ma podstaw do zawieszenia postępowania. Dodatkowo podkreślił, że WSA we Wrocławiu wyrokiem z dnia 13 kwietnia 2023 r. w sprawie o sygn. akt III SA/Wr 268/21, oddalił wniesioną skargę.
W skardze do WSA we Wrocławiu, Skarżąca zarzuciła obrazę art. 201 § 1 pkt 2 O.p., poprzez jego niezastosowanie i tym samym dowolne przyjęcie, że w przedmiotowej sprawie nie zachodzi przesłanka do zawieszenia postępowania podatkowego, podczas gdy zgodnie z art. 201 § 1 pkt 2 O.p. organ podatkowy zawiesza postępowanie, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd.
Mając powyższe na względzie, wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz postanowienia wydanego w I instancji i zawieszenie postępowanie w przedmiotowej sprawie, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz postanowienia wydanego w I instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Ponadto Skarżąca wniosła o zasądzenie od DIAS na jej rzecz kosztów postępowania sądowego, w tym kosztów zastępstwa prawnego, według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi Skarżąca podkreśliła, że wydanie decyzji w przedmiotowej sprawie jest uzależnione od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez Naczelny Sąd Administracyjny w sprawie o sygn. akt III SA/Wr 268/21 oraz przez DIAS w sprawie o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia 14 lutego 2020 r.
W odpowiedzi na skargę DIAS wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.
W piśmie procesowym z 4 sierpnia 2023 r., Skarżąca podkreśliła, że DIAS w przedostatnim akapicie na stronie 5 odpowiedzi na skargę podał nieprawdziwe informacje, jakoby decyzją z dnia 19 czerwca 2023 r. (nr 0201-IEW1.4128.3.2023.DT) utrzymał w mocy decyzję NUS z dnia 15 marca 2023 r. (nr 0228-SEW.4125.2.2022) o orzeczeniu solidarnej odpowiedzialności podatkowej Skarżącej wraz ze Spółką za jej zaległości, gdy tymczasem DIAS decyzją z dnia 19 czerwca 2023 r. uchylił w całości decyzję NUS z dnia 15 marca 2023 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez ten organ. Obecnie sprawa oczekuje na rozpoznanie. Skarżąca dołączyła decyzję z 19 czerwca 2023 r. oraz wniosła o dopuszczenie i przeprowadzenie z niej dowodu, na okoliczność jej treści i podania nieprawdy przez DIAS.
Ustosunkowując się do ww. pisma, DIAS potwierdził, że w odpowiedzi na skargę błędnie podano, że postępowanie odwoławcze w przedmiocie orzeczenia o odpowiedzialności Skarżącej za zaległości Spółki zakończyło się utrzymaniem w mocy decyzji Organu I instancji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje:
Na mocy art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r., poz. 1634, ze zm., dalej jako: p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola ta obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty (art. 3 § 2 pkt 2 p.p.s.a.). Wskutek takiej kontroli postanowienie może zostać uchylone w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego, które to naruszenie miało wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, ewentualnie w razie naruszenia prawa w sposób dający podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.). W przypadku kwalifikowanego naruszenia prawa sąd stwierdza nieważność rozstrzygnięcia (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a, które to ograniczenie nie ma zastosowania w rozpatrywanej sprawie.
Sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 3 p.p.s.a.
Stosownie do treści art. 201 § 1 pkt 2 O.p. organ podatkowy zawiesza postępowanie, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji jest uzależnione od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. W powołanym przepisie, który reguluje przesłanki obligatoryjnego zawieszenia postępowania podatkowego, chodzi więc o zagadnienie prejudycjalne, z którym mamy do czynienia, gdy rozstrzygnięcie sprawy podatkowej jest uzależnione od rozstrzygnięcia zagadnienia prawnego, a nie faktycznego, w drodze orzeczenia, tj. wyroku, postanowienia, decyzji czy ugody sądowej. Podkreślić należy, że zagadnienie wstępne musi poprzedzać rozpatrzenie sprawy, musi istnieć zależność między rozstrzygnięciem zagadnienia wstępnego a rozpatrzeniem sprawy i wydaniem decyzji, a związek ten musi mieć charakter bezpośredni, to znaczy, że bez jego rozstrzygnięcia nie jest możliwe rozpoznanie sprawy i wydanie decyzji, a nie decyzji o określonej treści.
W orzecznictwie sądów administracyjnych ukształtował się pogląd, który Sąd w niniejszej sprawie podziela, że przez pojęcie zagadnienia wstępnego należy rozumieć sytuację, w której wydanie orzeczenia merytorycznego w sprawie będącej przedmiotem postępowania uwarunkowane jest rozstrzygnięciem zagadnienia prawnego, które ze względu na jego przedmiot należy do kompetencji innego organu państwowego niż ten, przed którym toczy się postępowanie w sprawie głównej lub sądu. Chodzi tu o związek bezpośredni, a więc o bezwzględne uzależnienie rozpatrzenia sprawy i wydania decyzji od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Uzależnienie rozstrzygnięcia od zagadnienia wstępnego oznacza, że rozstrzygnięcie tego zagadnienia jest warunkiem rozstrzygnięcia sprawy podatkowej w ogóle, a nie warunkiem wydania decyzji o określonej treści (por. np. wyroki NSA z dnia: 20 sierpnia 2014 r., II FSK 2011/13; 24 czerwca 2015 r., II GSK 2699/14, CBOSA). Istota kwestii prejudycjalnej wyraża się więc w tym, że brak jej uprzedniego rozstrzygnięcia wyklucza każde, to jest zarówno pozytywne, jak i negatywne dla strony zakończenie postępowania podatkowego (por. np. wyroki NSA z dnia: 20 grudnia 2012 r., II OSK 1570/11; 24 czerwca 2015 r., II GSK 2699/14, CBOSA). Na interpretację zagadnienia wstępnego, jako przesłanki zawieszenia postępowania, nie mogą więc mieć wpływu względy natury celowościowej i ekonomika postępowania. W konstrukcji zagadnienia wstępnego elementem najważniejszym, którego brak eliminuje możliwość zawieszenia postępowania, jest zależność między uprzednim rozstrzygnięciem zagadnienia wstępnego, a rozpatrzeniem sprawy i wydaniem decyzji (wyrok NSA z dnia 9 czerwca 2016 r., I OSK 2508/15, CBOSA).
Mając na uwadze takie pojęcie "zagadnienia wstępnego" w rozumieniu art. 201 § 1 pkt 2 O.p., uznać należy, że stanowisko Organów podatkowych, nie narusza tego przepisu.
Dla rozstrzygnięcia sprawy o odpowiedzialności Skarżącej, będącej członkiem zarządu w Spółce, za zaległości tej Spółki, wynikające z decyzji nakładających kary pieniężne z tytułu urządzania gier na automatach poza kasynem gry, nie jest konieczne prawomocne zakończenie postępowania przed sądem administracyjnym sprawy ze skargi na decyzję z 15 marca 2021 r. (sygn. akt III SA/Wr 268/21), jak też postępowania w sprawie wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji z 14 lutego 2020 r. Wydanie przez Sąd, czy przez Organ orzeczeń w tych sprawach nie ma charakteru zagadnień wstępnych, bowiem bez ich rozstrzygnięcia możliwe jest rozpoznanie sprawy o solidarnej odpowiedzialności członka zarządu za zaległości podatkowe Spółki. Nie istnieje bowiem zależność o charakterze zagadnienia wstępnego pomiędzy sprawami dotyczącymi nałożenia kar pieniężnych na Spółkę, a sprawą odpowiedzialności członka zarządu za zaległości podatkowe tej Spółki. Sąd dostrzega, że decyzja w sprawie odpowiedzialności członka zarządu za zaległości Spółki z o.o. jest wydana na podstawie innej decyzji w rozumieniu art. 240 § 1 pkt 7 O.p. Samo jednak stwierdzenie, że wynik innego postępowania może mieć wpływ na losy sprawy dotyczącej odpowiedzialności osoby trzeciej, nie daje jeszcze podstaw do zawieszenia postępowania podatkowego. Nie ma bowiem przeszkód, aby organ podatkowy rozpatrzył sprawę i wydał decyzję o odpowiedzialności Skarżącej, jako osoby trzeciej, za zaległości Spółki. Dopiero ewentualne prawomocne wyeliminowanie z obrotu prawego decyzji nakładających kary pieniężne, może stanowić przesłankę wznowienia postępowania w sprawie odpowiedzialności członka zarządu za zaległości podatkowe Spółki z o.o.
Sąd postanowił, na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a. dopuścić dowód z decyzji z dnia 19 czerwca 2023 r., którą DIAS uchylił decyzję Organu I instancji w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności podatkowej Skarżącej wraz ze Spółką. Rozstrzygnięcie to oznacza, że postępowanie w sprawie, której dotyczył wniosek Skarżącej o zawieszenie, jest nadal w toku.
Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 151 p.p.s.a., skarga podlegała oddaleniu.