I SA/Wr 548/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny we WrocławiuWrocław2024-11-28
NSApodatkoweŚredniawsa
podatek u źródłainterpretacja podatkowaegzekucja komorniczanabycie patentupłatnik podatkupodatek dochodowy od osób prawnychWSADKIS

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił interpretację indywidualną Dyrektora KIS, uznając, że organ nie uzasadnił prawidłowo swojego stanowiska w sprawie obowiązku poboru podatku u źródła przy nabyciu patentu w drodze egzekucji komorniczej.

Spółka P. S.A. zaskarżyła interpretację indywidualną Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej (DKIS) dotyczącą obowiązku poboru podatku u źródła przy nabyciu patentu w drodze egzekucji komorniczej. Spółka argumentowała, że nie jest płatnikiem podatku u źródła, ponieważ nabycie nastąpiło w specyficznym trybie egzekucyjnym, a nie w drodze typowej transakcji. DKIS uznał stanowisko spółki za nieprawidłowe, jednak Sąd administracyjny uchylił interpretację, stwierdzając, że organ nie przedstawił wystarczającego uzasadnienia prawnego, nie odniósł się do specyfiki stanu faktycznego i nie wyjaśnił znaczenia powołanych przepisów w kontekście przedstawionej sytuacji.

Przedmiotem sprawy była skarga Spółki P. S.A. na interpretację indywidualną Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej (DKIS) dotyczącą podatku od osób prawnych. Spółka, posiadająca siedzibę w Polsce i korzystająca ze zwolnienia podatkowego w SSE, nabyła w drodze egzekucji komorniczej patent od zagranicznego podmiotu H. z USA. Nabycie nastąpiło w ramach postępowania egzekucyjnego, gdzie spółka jako wierzyciel zaliczyła swoją wierzytelność na poczet ceny nabycia, nie dokonując faktycznej płatności. Spółka zadała pytanie, czy w tej sytuacji jest płatnikiem podatku u źródła. Zdaniem spółki, nie jest, ponieważ transakcja nie ma typowego charakteru gospodarczego, a nabycie nastąpiło w specyficznym trybie egzekucyjnym, gdzie komornik sądowy wykonuje zobowiązanie za dłużnika, a nie dochodzi do faktycznego przekazania środków pieniężnych na rzecz zagranicznego podmiotu. DKIS uznał to stanowisko za nieprawidłowe, powołując się na szerokie rozumienie pojęcia 'wypłaty' w przepisach o podatku u źródła, co oznaczałoby, że spółka jest płatnikiem. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu uchylił zaskarżoną interpretację. Sąd uznał, że zarzuty naruszenia przepisów postępowania przez organ interpretacyjny są uzasadnione. W szczególności, DKIS nie przedstawił prawidłowego uzasadnienia prawnego swojej oceny, nie wyjaśnił znaczenia powołanych przepisów w kontekście specyficznego stanu faktycznego (nabycie patentu w trybie egzekucji) i nie odniósł się należycie do argumentacji spółki. Sąd podkreślił, że interpretacja musi zawierać wyczerpujące wyjaśnienie stanowiska organu, uwzględniające wszystkie istotne okoliczności przedstawione przez wnioskodawcę. Wobec stwierdzonych uchybień proceduralnych, sąd uchylił interpretację, nakazując DKIS ponowne rozpatrzenie wniosku z uwzględnieniem wskazówek sądu, w tym analizy przepisów o egzekucji sądowej i umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Sąd uchylił interpretację organu, uznając, że organ nie uzasadnił prawidłowo swojego stanowiska w kontekście specyficznego stanu faktycznego.

Uzasadnienie

Sąd stwierdził, że organ interpretacyjny nie przedstawił wystarczającego uzasadnienia prawnego, nie odniósł się do specyfiki nabycia patentu w trybie egzekucji komorniczej i nie wyjaśnił znaczenia powołanych przepisów w kontekście przedstawionej sytuacji, co uniemożliwiło kontrolę sądową.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (21)

Główne

u.p.d.o.p. art. 21 § 1

Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych

u.p.d.o.p. art. 26 § 1

Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych

u.p.d.o.p. art. 26 § 7

Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych

Pomocnicze

Dz.U. 2023 poz 185 art. 21 § 1

Ustawa o zmianie ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa oraz niektórych innych ustaw

Dz.U. 2023 poz 185 art. 26 § 1

Ustawa o zmianie ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa oraz niektórych innych ustaw

Dz.U. 2023 poz 185 art. 26 § 7

Ustawa o zmianie ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa oraz niektórych innych ustaw

u.p.d.o.p. art. 3 § 1

Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych

u.p.d.o.p. art. 17 § 1

Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych

KPC art. 876

Kodeks postępowania cywilnego

O.p. art. 14c § 1

Ordynacja podatkowa

O.p. art. 14c § 2

Ordynacja podatkowa

O.p. art. 121 § 1

Ordynacja podatkowa

O.p. art. 14h

Ordynacja podatkowa

p.p.s.a. art. 57a

Prawo postępowaniu przed sądami administracyjnymi

t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 1637 art. 1 § 1

Prawo o ustroju sądów administracyjnych

t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 1637 art. 1 § 2

Prawo o ustroju sądów administracyjnych

p.p.s.a. art. 3 § 2

Prawo postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 146 § 1

Prawo postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § 1

Prawo postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 200

Prawo postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 205 § 2

Prawo postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organ interpretacyjny nie przedstawił wystarczającego uzasadnienia prawnego w obliczu negatywnej oceny stanowiska Spółki. Organ nie wyjaśnił znaczenia powołanych przepisów prawnych w kontekście opisanego przez Skarżącą stanu faktycznego (nabycie patentu w trybie egzekucji komorniczej). Organ zaniechał należytego odniesienia się do przedstawionej przez Skarżącą argumentacji. Wydana interpretacja nie spełnia swojej podstawowej funkcji wyjaśnienia podatnikowi jego wątpliwości prawnych.

Godne uwagi sformułowania

Sąd uznał, że zarzuty postawione zaskarżonej interpretacji indywidualnej – w części dotyczącej naruszenia przez organ interpretacyjny przepisów prawa postępowania – okazały się uzasadnione, stąd skarga zasługuje na uwzględnienie. Organ podatkowy nie przeprowadza w tego rodzaju sprawach interpretacyjnych postępowania dowodowego, a jedynie ogranicza się do analizy okoliczności podanych we wniosku w zakresie sformułowanego pytania. Naruszeniem tego przepisu jest nie tylko brak konkretnego odniesienia się organu interpretacyjnego do stanowiska wnioskodawcy, ale także lapidarne, zbyt skrótowe, niewyczerpujące przedstawienie uzasadnienia prawnego adekwatnie do przedstawionego we wniosku stanu faktycznego, w sytuacji gdy zdaniem organu interpretacyjnego stanowisko wnioskodawcy jest nieprawidłowe. Uzasadnienie swego stanowiska przez organ interpretacyjny musi być na tyle wyczerpujące, aby wynikało z niego, że organ ocenił wszystkie istotne dla sprawy argumenty wnioskodawcy w stanie faktycznym czy zdarzeniu przyszłym przez niego przedstawionym. Brak pełnego odniesienia się przez organ do zajętego we wniosku stanowiska podmiotu występującego o wydanie interpretacji indywidualnej w kontekście wszystkich okoliczności faktycznych przedstawionych we wniosku, uniemożliwia realizację celu wydania tej interpretacji, czyli uzyskania przez podatnika rzetelnej i pełnej informacji o jego sytuacji prawnopodatkowej w konkretnym stanie faktycznym.

Skład orzekający

Jarosław Horobiowski

przewodniczący

Marta Semiczek

członek

Iwona Solatycka

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Naruszenie przepisów postępowania przez organ interpretacyjny w przypadku braku wyczerpującego uzasadnienia prawnego, zwłaszcza gdy stan faktyczny jest nietypowy."

Ograniczenia: Dotyczy głównie procedury wydawania interpretacji podatkowych i wymogów formalnych uzasadnienia.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy nietypowej sytuacji nabycia własności intelektualnej w drodze egzekucji komorniczej i jej wpływu na obowiązki podatkowe, co jest interesujące dla prawników specjalizujących się w prawie podatkowym i procedurze cywilnej.

Egzekucja komornicza patentu a podatek u źródła – czy sąd administracyjny uchylił interpretację organu?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Wr 548/24 - Wyrok WSA we Wrocławiu
Data orzeczenia
2024-11-28
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-07-02
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Sędziowie
Iwona Solatycka /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6113 Podatek dochodowy od osób prawnych
6560
Hasła tematyczne
Interpretacje podatkowe
Podatek dochodowy od osób prawnych
Skarżony organ
Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej
Treść wyniku
*Uchylono interpretację przepisów prawa podatkowego
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 185
art. 21 ust. 1,  art. 26 ust. 1 w związku z  art. 26 ust. 7
Ustawa z dnia 13 stycznia 2023 r. o zmianie ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa  oraz niektórych innych ustaw (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jarosław Horobiowski, Sędziowie sędzia WSA Marta Semiczek, asesor WSA Iwona Solatycka (sprawozdawca), Protokolant: starszy specjalista Anna Terlecka, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 19 listopada 2024 r. sprawy ze skargi P. S.A. z siedzibą w B. na interpretację indywidualną Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia 25 kwietnia 2024 r. nr 0111-KDIB1-2.4010.122.2024.1.DP w przedmiocie podatku od osób prawnych, I. uchyla zaskarżoną interpretację indywidualną w całości; II. zasądza od Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej na rzecz strony skarżącej kwotę 697,00 zł (sześćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Przedmiotem skargi jest interpretacja indywidulana Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej (dalej: Organ, Dyrektor, DKIS) z dnia 25 kwietnia 2024 r., wydana na wniosek P. S.A. (dalej: Skarżący, Wnioskodawca, Spółka), dotycząca podatku od osób prawnych.
Z wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej wynika, że Spółka posiada siedzibę na terytorium Polski i na podstawie przepisu art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz. U. z 2023 r. poz. 185 ze zm.; dalej: u.p.d.o.p.) podlega nieograniczonemu obowiązkowi podatkowemu w Polsce. Spółka prowadzi działalność gospodarczą na terenie [...] Specjalnej Strefy Ekonomicznej [...] (dalej: [...]SSE) na podstawie wydanych zezwoleń na prowadzenie działalności gospodarczej na terenie specjalnej strefy ekonomicznej. W związku z tym Spółka jest uprawniona do korzystania ze zwolnienia podatkowego z art. 17 ust. 1 pkt 34 u.p.d.o.p. w zakresie działalności gospodarczej spełniającej warunki określone w zezwoleniu.
W 2005 roku Wnioskodawca zawarł z zagranicznym podmiotem H. z siedzibą w USA (dalej jako: Kontrahent bądź H.) umowę na wykonanie projektu dla rozbudowy instalacji [...]. W trakcie trwających prac Spółka zapłaciła Kontrahentowi wynagrodzenie w wysokości 1.016.500 USD.
Współpraca z Kontrahentem była trudna, a przygotowany projekt nie spełniał w pełni oczekiwań Spółki. Ze względu na brak możliwości porozumienia się z Kontrahentem, Wnioskodawca zdecydował się na dochodzenie swoich roszczeń na drodze sądowej. Spór pomiędzy stronami został rozstrzygnięty w 2010 roku wyrokiem Sądu Okręgowego we W., w którym zasądzono dla Spółki zapłaconą przez nią kwotę na rzecz Kontrahenta oraz odszkodowanie stanowiące równowartość utraconych korzyści (dalej jako: Wyrok 2010), w łącznej kwocie przekraczającej 40 mln zł. W kwietniu 2023 roku Wnioskodawca na podstawie Wyroku 2010 zainicjował postępowanie egzekucyjne wobec H. z zamiarem przejęcia Patentu H. z uwagi na to, że jest to jedyny majątek Kontrahenta na terenie Polski. Komornik sądowy przeprowadził licytację publiczną Patentu H. Spółka nabyła w ramach egzekucji z prawa majątkowego powyższy Patent H. za cenę wywoławczą przekraczającą 2,7 mln zł. Zgodnie z art. 876 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 2023 r. poz. 1550 ze zm.; dalej jako: KPC) Spółka będąc wierzycielem inicjującym tę egzekucję mogła zaliczyć na poczet ceny nabycia Patentu H. całą swoją wierzytelność dochodzoną w ramach postępowania wynikającego z przepisów. Wobec powyższego, Spółka nie dokonała faktycznej płatności za Patent H. Ze względów ostrożnościowych Spółka uiściła podatek u źródła z własnych środków, ubruttawiając kwotę roszczenia zaliczoną przez komornika sądowego na poczet ceny sprzedaży patentu, w oparciu o art. 26 ust. 1 u.p.d.o.p. Ponieważ forma prawna H. to spółka kapitałowa (Corporation), Wnioskodawca w oparciu o publicznie dostępne dane, przyjął, iż Kontrahent podlega opodatkowaniu od całości swoich dochodów w Stanach Zjednoczonych jako osoba prawna.
W związku z tym Spółka zadała pytanie, czy w opisanym stanie faktycznym Spółka jest płatnikiem podatku u źródła obowiązanym do jego pobrania w związku z nabyciem Patentu H., zgodnie z dyspozycją art. 21 ust. 1 i art. 26 ust. 1 w związku z art. 26 ust. 7 u.p.d.o.p.?
Zdaniem Wnioskodawcy, w opisanym stanie faktycznym Spółka nie jest płatnikiem podatku u źródła obowiązanym do jego pobrania w związku z nabyciem Patentu H. Spółka wskazuje, że transakcja nie ma typowego charakteru gospodarczego.
W analizowanym stanie faktycznym mamy do czynienia ze specyficznym przypadkiem nabycia w ramach licytacji komorniczej, gdzie komornik sądowy prowadzi egzekucję, przy zastosowaniu określonych środków przymusu, w której dąży do wyegzekwowania z majątku dłużnika (H.) należności dla wierzyciela (Spółki). Spółka nabywa zatem owo prawo ze swojej wierzytelności wobec Kontrahenta. Zdaniem Spółki przeniesienie Patentu H. na Wnioskodawcę jako wierzyciela można traktować jako surogat wykonania zobowiązania H. (jako dłużnika wobec Spółki). Świadczenie to zmierza bowiem do wykonania zobowiązania H. względem Spółki. Z tej perspektywy przepisy dotyczące poboru podatku u źródła w ogóle nie powinny mieć zastosowania, gdyż to nie Spółka wykonuje swoje zobowiązanie, lecz komornik sądowy wykonuje zobowiązanie za zagraniczny podmiot - dłużnika. Spółka wskazała też, że dla powstania obowiązku poboru podatku u źródła koniecznym jest spełnienie przesłanki "wypłaty", o której mowa w art. 21 ust. 1 u.p.d.o.p. Wnioskodawca podnosi, że w przedstawionym stanie faktycznym nie dochodzi do sytuacji faktycznego przekazania środków pieniężnych na rzecz zagranicznego podmiotu. Spółka podkreśla, że co prawda ponosi ciężar ekonomiczny, ale faktycznie nie dokonuje wpłaty należności na rzecz dłużnika.
Ponadto, Wnioskodawca uważa, iż nawet zapłata (w rozumieniu art. 26 ust. 1 lub ust. 7 u.p.d.o.p.) dokonana na rzecz komornika sądowego a nie zagranicznego kontrahenta nie powoduje konieczności poboru podatku u źródła.
Jednocześnie w ocenie Wnioskodawcy, za brakiem powinności poboru podatku u źródła przemawia także wykładnia celowościowa przepisów u.p.d.o.p. w związku z przepisami dotyczącymi postępowania egzekucyjnego.
Spółka wskazała też, że w jej ocenie dochód ze sprzedaży patentu nie stanowi należności licencyjnych w rozumieniu ww. regulacji i tym samym nie podlega opodatkowaniu w Polsce. Konkludując, w omawianym przypadku przeniesienia własności majątku przychód uzyskany z tego tytułu przez H. podlega opodatkowaniu jedynie w kraju jego siedziby. Mając na względzie wszystkie powyższe argumenty Spółka jest zdania, iż nabywając w omawianym trybie licytacji komorniczej prawo w postaci patentu nie występuje w roli płatnika i nie była zobligowana do poboru podatku u źródła.
DIKS uznał stanowisko Wnioskodawcy za nieprawidłowe, wskazując na treść art. 21 ust. 1 pkt 1 u.p.d.o.p., zgodnie z którym należności z praw do projektów wynalazczych, w tym również ze sprzedaży tych praw opodatkowane są stawką w wysokości 20% przychodów, a w związku z tym podlegają opodatkowaniu podatkiem u źródła zgodnie z art. 26 ust. 1 u.p.d.o.p. DIKS wyjaśnił, że w zakresie ustalenia czy Spółka jest płatnikiem podatku u źródła w związku z nabyciem Patentu H. wskazać należy na postanowienia art. 26 ust. 7 u.p.d.o.p. W świetle bowiem tego przepisu, wypłata, o której mowa m.in. w art. 26 ust. 7 u.p.d.o.p., oznacza wykonanie zobowiązania w jakiejkolwiek formie.
Na gruncie przepisów o podatku dochodowym od osób prawnych pojęcie "wypłata należności o których mowa m.in. w art. 21 ust. 1 pkt 1 u.p.d.o.p. jest rozumiana szeroko (na co wskazuje cytowany wyżej art. 26 ust. 7 ww. ustawy), nawet w przypadku braku przepływu środków pieniężnych.
W związku z powyższym, w przedmiotowej sytuacji, Wnioskodawca będzie występował w roli płatnika, o którym mowa w art. 26 ust. 1 w związku z art. 21 ust. 1 pkt 1 u.p.d.o.p. i zobowiązany będzie do pobrania podatku w związku z nabyciem Patentu H. Jednocześnie DIKS wskazał, że jeśli Wnioskodawca będzie w posiadaniu certyfikatu rezydencji, będzie mógł skorzystać z preferencji podatkowych wynikających z właściwej umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania przy spełnieniu pozostałych przesłanek wynikających z art. 26 ust. 1 u.p.d.o.p.
Strona wniosła skargę do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego we Wrocławiu na podstawie art. 57a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935, ze zm., dalej: p.p.s.a.) Skarżąca zarzuciła:
1. naruszenie przepisów postępowania, tj. przepisu art. 14c § 1 i 2 oraz art. 121 § 1 w zw. z art. 14h ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2023 r. poz. 2383 ze zm.; dalej: Ordynacja podatkowa) poprzez brak przedstawienia w prawidłowy sposób wymaganego uzasadnienia prawnego w obliczu negatywnej oceny stanowiska Spółki wyrażonego we wniosku o udzielenie interpretacji indywidualnej, co wynika z faktu, iż organ podatkowy nie wyjaśnił znaczenia powołanych przez siebie przepisów prawnych w kontekście opisanego przez Skarżącą stanu faktycznego oraz poprzez zaniechanie należytego odniesienia się do przedstawionej przez Skarżącą argumentacji. Strona też zarzuciła wydanie Interpretacji, która nie spełnia swojej podstawowej funkcji, jaką jest wyjaśnienie podatnikowi przez organ podatkowy jego konkretnych wątpliwości prawnych, które pojawiły się w związku z zaistniałą sytuacją faktyczną.
2. naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez niewłaściwe zastosowanie przepisu art. 21 ust. 1 pkt 1 oraz 26 ust. 1 w zw. z art. 26 ust. 7 u.pd.o.p. wobec uznania, że w niniejszej sprawie Spółka wypłaca wynagrodzenie na rzecz podmiotu zagranicznego i występuje w roli płatnika podatku u źródła.
Mając na uwadze powyższe, Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej Interpretacji w całości i zasądzenie na rzecz Skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm prawem przepisanych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje:
W ocenie Sądu, zarzuty postawione zaskarżonej interpretacji indywidualnej – w części dotyczącej naruszenia przez organ interpretacyjny przepisów prawa postępowania – okazały się uzasadnione, stąd skarga zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 1637), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Z kolei przepis art. 3 § 2 pkt 4a p.p.s.a., stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na pisemne interpretacje przepisów prawa wydawane w indywidualnych sprawach.
Stosownie do art. 57a p.p.s.a., skarga na pisemną interpretację przepisów prawa podatkowego wydaną w indywidualnej sprawie może być oparta wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Przepis ten wyznacza granice rozpoznania skargi na interpretację przepisów prawa podatkowego wydaną w indywidualnej sprawie i stanowi, że sąd administracyjny jest związany granicami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
W poddanym sądowej kontroli sporze interpretacyjnym, skarżący sformułował zarówno zarzuty naruszenia przez organ interpretacyjny przepisu prawa materialnego, jak i przepisów postępowania. Wobec tego, w pierwszej kolejności należy odnieść się do zarzutu co do naruszenia przepisów postępowania jako najdalej idącego w skutkach prawnych, gdyż stwierdzenie ich naruszenia przesądza, że bezprzedmiotowe staje się rozpoznanie zarzutów skargi co do naruszenia przepisów prawa materialnego.
Podkreślić przy tym należy, że specyfika postępowania w sprawie wydania pisemnej interpretacji polega m.in. na tym, że organ podatkowy rozpatruje sprawę tylko i wyłącznie w ramach stanu faktycznego przedstawionego przez podatnika oraz pytania sformułowanego na jego tle, a także wyrażonej przez podatnika oceny prawnej (stanowisko podatnika). Innymi słowy organ wydający interpretację "porusza się" tylko i wyłącznie w ramach stanu faktycznego przedstawionego przez wnioskodawcę oraz wyrażonej na gruncie tego stanu faktycznego oceny prawnej. Organ podatkowy nie przeprowadza w tego rodzaju sprawach interpretacyjnych postępowania dowodowego, a jedynie ogranicza się do analizy okoliczności podanych we wniosku w zakresie sformułowanego pytania. W stosunku tylko do tych okoliczności wyraża następnie swoje stanowisko, które winno być ustosunkowaniem się do stanowiska zaprezentowanego w sprawie przez wnioskodawcę, a w przypadku negatywnej oceny stanowiska wnioskodawcy wyrażonego we wniosku, organ interpretacyjny zobowiązany jest do wskazania prawidłowego stanowiska wraz z uzasadnieniem prawnym – stosownie do art. 14c § 1 i § 2 O.p. Naruszeniem tego przepisu jest nie tylko brak konkretnego odniesienia się organu interpretacyjnego do stanowiska wnioskodawcy (por. wyrok NSA z dnia 23 kwietnia 2013 r. sygn. akt I FSK 660/12, LEX nr 1336016), ale także lapidarne, zbyt skrótowe, niewyczerpujące przedstawienie uzasadnienia prawnego adekwatnie do przedstawionego we wniosku stanu faktycznego, w sytuacji gdy zdaniem organu interpretacyjnego stanowisko wnioskodawcy jest nieprawidłowe (por. wyroki NSA: z dnia 15 listopada 2012 r. sygn. akt I GSK 36/12, LEX nr 1291291; czy z dnia 17 lipca 2012 r. sygn. akt II FSK 333/11, LEX nr 1244307). Uzasadnienie swego stanowiska przez organ interpretacyjny musi być na tyle wyczerpujące, aby wynikało z niego, że organ ocenił wszystkie istotne dla sprawy argumenty wnioskodawcy w stanie faktycznym czy zdarzeniu przyszłym przez niego przedstawionym. Powinno więc ono przedstawiać taką argumentację prawną, z której jednoznacznie będzie wynikać, dlaczego stanowisko i argumenty wnioskodawcy organ uznał za nietrafne i jakie argumenty przemawiały za stanowiskiem organu. Oznacza to, że organ zobowiązany jest przedstawić cały swój proces myślowy w taki sposób by wykazać zasadność zajętego stanowiska, odmiennego od wnioskodawcy. W tym też celu uzasadnienie prawne musi zawierać wykładnię znajdujących zastosowanie w sprawie przepisów prawa, adekwatnie do opisanego we wniosku stanu faktycznego/zdarzenia przyszłego. Dopiero takie uzasadnienie realizuje cel określony w art. 121 O.p., mający zastosowanie w postępowaniu interpretacyjnym na podstawie art. 14h tej ustawy, a którym jest pogłębianie zaufania do organów podatkowych.
Należy także wskazać, że skoro interpretacja ma stanowić rzetelną informację dla wnioskodawcy, organ interpretacyjny obowiązany jest dokonać wykładni przepisów, które w jego i wnioskodawcy ocenie mogą mieć zastosowanie w stanie faktycznym opisanym we wniosku, po czym powinien wyczerpująco wyjaśnić, jakie argumenty przesądzają o tym, że ten właśnie przepis ma (lub nie ma) zastosowania do tego stanu faktycznego. Dopiero taka interpretacja spełnia swoją rolę i poddaje się kontroli sądowej, tj. pozwala sądowi administracyjnemu na ocenę jej zgodności z przepisami prawa materialnego (por. wyroki NSA: z dnia 6 stycznia 2010 r. sygn. akt I FSK 1216/09, LEX nr 593549; z dnia 17 maja 2011 r. sygn. akt II FSK 74/10, LEX nr 1081410; czy z dnia 23 czerwca 2015 r. sygn. akt II FSK 1580/13, LEX nr 1774200).
Jak wynika z treści uzasadnienia skargi, skarżący kwestionuje odpowiedź DKIS na zadane przez stronę pytanie czy jest płatnikiem podatku u źródła obowiązanym do jego pobrania w związku z nabyciem Patentu H., zgodnie z dyspozycją art. 21 ust. 1 i art. 26 ust. 1 w związku z art. 26 ust. 7 u.p.d.o.p.
Zdaniem skarżącego, organ interpretacyjny nie uzasadnił odpowiedzi na zadane pytanie, stwierdził bowiem jedynie, iż stanowisko skarżącego w którym twierdząco odpowiada na tak postawione pytanie jest nieprawidłowe, bez analizy szczególnego stanu faktycznego sprawy tj. nabycia patentu w trybie egzekucji komorniczej.
A zatem, w pierwszej kolejności istota sporu sprowadza się do ustalenia, czy stanowisko DKIS spełnia wymogi przewidziane w art. 14c § 2 O.p.
W myśl art. 14c § 1 i § 2 O.p., interpretacja indywidualna zawiera wyczerpujący opis przedstawionego we wniosku stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego oraz ocenę stanowiska wnioskodawcy wraz z uzasadnieniem prawnym tej oceny. Można odstąpić od uzasadnienia prawnego, jeżeli stanowisko wnioskodawcy jest prawidłowe w pełnym zakresie (§ 1). W razie negatywnej oceny stanowiska wnioskodawcy interpretacja indywidualna zawiera wskazanie prawidłowego stanowiska wraz z uzasadnieniem prawnym (§ 2).
Jak wynika z uzasadnienia zaskarżonej interpretacji, organ interpretacyjny uznał stanowisko skarżącego za nieprawidłowe, jednak nie sposób doszukać się uzasadnienia stanowiska tego organu w zakresie oceny stanowiska skarżącego co do sformułowanego we wniosku pytania i szczególnego stanu faktycznego.
Jak już wyżej wskazano, w art. 14c § 2 O.p. ustawodawca wprost wymaga od organu interpretacyjnego, że w razie negatywnej oceny stanowiska wnioskodawcy, interpretacja indywidualna ma zawierać wskazanie prawidłowego stanowiska wraz z uzasadnieniem prawnym. Co więcej, organ interpretacyjny winien wyczerpująco i kompleksowo odnieść się do stanowiska wnioskodawcy, a przedstawiając własny pogląd w sprawie, zobowiązany jest go rzetelnie i konkretnie uzasadnić, odnosząc się do konkretnie wskazanego stanu faktycznego. Przy czym argumentacja ta nie może ograniczać się wyłącznie do powołania przepisów prawnych mających zastosowanie w sprawie i ich wykładni, musi ona bowiem przekładać się na przedstawiony we wniosku stan faktyczny/zdarzenie przyszłe sprawy. Pominięcie w wydanym rozstrzygnięciu elementów istotnych z punktu widzenia stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego opisanego we wniosku, tj. nabycia patentu w trybie egzekucji sadowej, świadczy o wadliwym działaniu organu w sprawie i stanowi istotne naruszenie procedury, w wyniku którego to uchybienia strona nie dostaje wystarczającej informacji prawnej o przysługującej jej prawach lub ciążących na niej obowiązkach. Brak pełnego odniesienia się przez organ do zajętego we wniosku stanowiska podmiotu występującego o wydanie interpretacji indywidualnej w kontekście wszystkich okoliczności faktycznych przedstawionych we wniosku, uniemożliwia realizację celu wydania tej interpretacji, czyli uzyskania przez podatnika rzetelnej i pełnej informacji o jego sytuacji prawnopodatkowej w konkretnym stanie faktycznym.
Sumując, uzasadnienie stanowiska organu interpretacyjnego zawartego w zaskarżonej interpretacji indywidualnej nie spełnia wymogów przewidzianych w art. 14c § 1 i § 2 O.p., co uniemożliwiło poddanie sądowej kontroli tego stanowiska w spornym zakresie, a w konsekwencji stanowiło podstawę uchylenia zaskarżonego aktu.
Sąd uznał też za zasadny zarzut naruszenia przepisów postępowania, tj. przepisu art. 14c § 1 i 2 oraz art. 121 § 1 w zw. z art. 14h O.p. Zasadny jest zarzut strony co do braku przedstawienia w prawidłowy sposób wymaganego uzasadnienia prawnego w obliczu negatywnej oceny stanowiska Spółki wyrażonego we Wniosku o udzielenie interpretacji indywidualnej, co wynika z faktu, iż organ podatkowy nie wyjaśnił znaczenia powołanych przez siebie przepisów prawnych w kontekście opisanego przez Skarżącą stanu faktycznego, tj. zakupu patentu w postępowaniu egzekucyjnym, oraz poprzez zaniechanie należytego odniesienia się do przedstawionej przez Skarżącą argumentacji; Wydana interpretacja, nie spełnia swojej podstawowej funkcji, jaką jest wyjaśnienie podatnikowi przez organ podatkowy jego konkretnych wątpliwości prawnych, które pojawiły się w związku z zaistniałą sytuacją faktyczną. Przy ponownym rozpatrzeniu wniosku o udzielenie interpretacji DKIS będzie zobowiązany, na podstawie art. 153 p.p.s.a., precyzyjnie odnieść się do nakreślonego we wniosku stanu faktycznego i wskazać prawidłowe stanowisko wraz z uzasadnieniem prawnym. W szczególności, DIKS oceniając stan faktyczny i prawny powinien przeanalizować treść regulacji dotyczących egzekucji sadowej, w tym skutków nabycia w toku tej egzekucji, zawartych w ustawie z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (Dz.U. z 2023 r., poz. 1550 ze zm.), jak i przeanalizować treść stosownej umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania. DIKS powinien rozważyć też na czyją rzecz, w istocie, strona dokonała. zapłaty należności i przeanalizować skutki prawne tego zdarzenia.
Skoro organ interpretacyjny uznał, że stanowisko skarżącego nie zasługuje na aprobatę, winien w sposób rzetelny i wyczerpujący wyrazić swój pogląd w spornej materii w ramach wszystkich okoliczności stanu faktycznego i racji prawnych przedstawionych we wniosku, w szczególności zaś precyzyjnie wyjaśnić, dlaczego stanowisko skarżącego jest w jego ocenie nieprawidłowe. W dalszej kolejności zaś, DKIS winien odnieść się do stanowiska skarżącego, w świetle którego przepis art. 21 ust. 1 i art. 26 ust. 1 w związku z art. 26 ust. 7 u.p.d.o.p. nie może znaleźć zastosowania do przedstawionego we wniosku stanu faktycznego z uwagi, to iż w sprawie patent został nabyty w trybie egzekucji sądowej.
Wobec ujawnionych uchybień procesowych (naruszenia przepisów art. 14c § 1 i 2 O.p), brak było podstaw do rozważenia przez Sąd podniesionego w skardze zarzutu naruszenia przepisów prawa materialnego.
W tym stanie sprawy Sąd, działając na podstawie art. 146 § 1 w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., orzekł o uchyleniu zaskarżonej interpretacji indywidualnej wobec stwierdzenia, że narusza ona przepisy postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy.
O kosztach postępowania orzeczono w oparciu o przepisy art. 200 oraz art. 205 § 2 p.p.s.a.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI