I SA/Wr 547/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu rozpoznał skargę V sp. z o.o. na interpretację indywidualną Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej dotyczącą podatku od towarów i usług (VAT). Spór dotyczył momentu powstania obowiązku podatkowego oraz sposobu opodatkowania odsetek od umów pożyczek zawartych przed rezygnacją spółki ze zwolnienia przedmiotowego na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 38 ustawy o VAT. Spółka argumentowała, że usługa pożyczki nie jest usługą ciągłą, a obowiązek podatkowy powstaje z chwilą wykonania usługi lub otrzymania zapłaty, powołując się na art. 19a ust. 8 ustawy o VAT. Dyrektor KIS stał na stanowisku, że udzielanie pożyczek jest usługą o charakterze ciągłym, a obowiązek podatkowy powstaje zgodnie z art. 19a ust. 3 ustawy o VAT. Sąd uznał stanowiska obu stron za nieprawidłowe. Podkreślił, że prawo cywilne nie ma znaczenia dla wykładni przepisów VAT, a kluczowa jest wykładnia prounijna. Sąd, odwołując się do orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (TSUE), w szczególności do wyroku w sprawie C-324/20, stwierdził, że umowa pożyczki stanowi świadczenie jednorazowe, a przepisy dotyczące usług ciągłych (art. 19a ust. 3 ustawy o VAT, implementujący art. 64 ust. 1 dyrektywy 112) nie mają zastosowania. Sąd uznał, że w okolicznościach sprawy, w celu zapewnienia spójności systemowej i zgodności z dyrektywą 112 (art. 66 lit. b), właściwym przepisem jest art. 19a ust. 5 pkt 1 lit. e) ustawy o VAT, zgodnie z którym obowiązek podatkowy powstaje z chwilą otrzymania całości lub części zapłaty z tytułu świadczenia usług zwolnionych, takich jak usługi finansowe wymienione w art. 43 ust. 1 pkt 38 ustawy o VAT. W związku z tym, Sąd uchylił zaskarżoną interpretację, zasądził zwrot kosztów postępowania i zobowiązał organ do wydania nowej interpretacji z uwzględnieniem przedstawionej wykładni.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalenie momentu powstania obowiązku podatkowego w VAT dla usług finansowych (pożyczek) po rezygnacji ze zwolnienia, w kontekście wykładni prounijnej i orzecznictwa TSUE.
Dotyczy specyficznej sytuacji rezygnacji ze zwolnienia VAT dla usług finansowych i momentu powstania obowiązku podatkowego. Interpretacja momentu wykonania usługi pożyczki jako jednorazowej może być kwestionowana w innych kontekstach.
Zagadnienia prawne (3)
Jaki jest moment powstania obowiązku podatkowego w VAT z tytułu odsetek od umów pożyczek, gdy podatnik zrezygnował ze zwolnienia przedmiotowego na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 38 ustawy o VAT?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Obowiązek podatkowy powstaje z chwilą otrzymania całości lub części zapłaty z tytułu świadczenia usług finansowych, o których mowa w art. 43 ust. 1 pkt 38 ustawy o VAT, nawet jeśli umowa została zawarta przed rezygnacją ze zwolnienia, a odsetki dotyczą okresu przed rezygnacją.
Uzasadnienie
Sąd, dokonując wykładni prounijnej, uznał, że umowa pożyczki jest świadczeniem jednorazowym, a przepisy dotyczące usług ciągłych nie mają zastosowania. Kluczowe jest zastosowanie art. 19a ust. 5 pkt 1 lit. e) ustawy o VAT, który wiąże powstanie obowiązku podatkowego z momentem otrzymania zapłaty, zgodnie z art. 66 lit. b) dyrektywy 112.
Czy umowa pożyczki jest usługą o charakterze ciągłym w rozumieniu przepisów ustawy o VAT?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, umowa pożyczki stanowi świadczenie usług mające charakter jednorazowy, a jej wykonanie następuje w momencie udostępnienia kapitału.
Uzasadnienie
Sąd odrzucił stanowisko organu podatkowego o ciągłym charakterze usługi pożyczki, powołując się na wyrok TSUE w sprawie C-324/20, który wyklucza stosowanie art. 64 ust. 1 dyrektywy 112 do świadczeń jednorazowych.
Czy przepisy prawa cywilnego dotyczące umowy pożyczki mają znaczenie dla wykładni przepisów ustawy o VAT?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, krajowe prawo cywilne jest pozbawione znaczenia dla wykładni i stosowania przepisów dotyczących wspólnego systemu VAT.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że przepisy ustawy o VAT stanowią implementację dyrektywy 112, a wykładnia tych przepisów musi być dokonywana w świetle prawa unijnego, a nie prawa krajowego.
Przepisy (18)
Główne
u.p.t.u. art. 19a § ust. 5
Ustawa o podatku od towarów i usług
Obowiązek podatkowy powstaje z chwilą otrzymania całości lub części zapłaty z tytułu świadczenia usług zwolnionych od podatku zgodnie z art. 43 ust. 1 pkt 37-41.
u.p.t.u. art. 43 § ust. 1 pkt 38
Ustawa o podatku od towarów i usług
Zwalnia się od podatku usługi udzielania kredytów lub pożyczek pieniężnych oraz usługi pośrednictwa w świadczeniu usług udzielania kredytów lub pożyczek pieniężnych, a także zarządzanie kredytami lub pożyczkami pieniężnymi przez kredytodawcę lub pożyczkodawcę.
u.p.t.u. art. 43 § ust. 22
Ustawa o podatku od towarów i usług
Podatnik może zrezygnować ze zwolnienia od podatku usług, o których mowa w ust. 1 pkt 7, 12 i 38-41, świadczonych na rzecz podatników, i wybrać ich opodatkowanie, pod warunkiem że jest zarejestrowany jako podatnik VAT czynny i złoży pisemne zawiadomienie o wyborze opodatkowania przed początkiem okresu rozliczeniowego, od którego rezygnuje ze zwolnienia.
Pomocnicze
u.p.t.u. art. 19a § ust. 1
Ustawa o podatku od towarów i usług
Obowiązek podatkowy powstaje z chwilą dokonania dostawy towarów lub wykonania usługi.
u.p.t.u. art. 19a § ust. 3
Ustawa o podatku od towarów i usług
Usługę, dla której ustalane są następujące po sobie terminy płatności lub rozliczeń, uznaje się za wykonaną z upływem każdego okresu, do którego odnoszą się te płatności lub rozliczenia. Usługę świadczoną w sposób ciągły przez okres dłuższy niż rok, dla której nie upływają terminy płatności lub rozliczeń, uznaje się za wykonaną z upływem każdego roku podatkowego.
u.p.t.u. art. 19a § ust. 8
Ustawa o podatku od towarów i usług
Jeżeli przed dokonaniem dostawy towaru lub wykonaniem usługi otrzymano całość lub część zapłaty, obowiązek podatkowy powstaje z chwilą jej otrzymania w odniesieniu do otrzymanej kwoty.
u.p.t.u. art. 41 § ust. 14a
Ustawa o podatku od towarów i usług
W przypadku opodatkowania podatkiem czynności uprzednio zwolnionych od podatku - przepisy ust. 14a-14h stosuje się odpowiednio. W przypadku czynności podlegającej opodatkowaniu podatkiem, która została wykonana przed dniem zmiany stawki podatku, dla której obowiązek podatkowy powstaje w dniu zmiany stawki podatku lub po tym dniu, czynność ta podlega opodatkowaniu według stawek podatku obowiązujących dla tej czynności w momencie jej wykonania.
u.p.t.u. art. 41 § ust. 14c
Ustawa o podatku od towarów i usług
W przypadku czynności, dla której w związku z jej wykonywaniem ustalane są następujące po sobie terminy płatności lub rozliczeń, a okres, do którego odnoszą się te płatności lub rozliczenia, obejmuje dzień zmiany stawki podatku, czynność uznaje się za wykonaną: 1) w dniu poprzedzającym dzień zmiany stawki podatku - w zakresie jej części wykonywanej do dnia poprzedzającego dzień zmiany stawki podatku; 2) z upływem tego okresu - w zakresie jej części wykonywanej od dnia zmiany stawki podatku.
u.p.t.u. art. 41 § ust. 14h
Ustawa o podatku od towarów i usług
W przypadku opodatkowania podatkiem czynności uprzednio zwolnionych od podatku - przepisy ust. 14a-14g stosuje się odpowiednio.
k.c. art. 720 § § 1
Kodeks cywilny
TFUE art. 288
Traktat o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej
Dyrektywa 112 art. 135 § ust. 1 lit. b)
Dyrektywa Rady 2006/112/WE w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej
Dyrektywa 112 art. 137 § ust. 1 lit. a)
Dyrektywa Rady 2006/112/WE w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej
Dyrektywa 112 art. 63
Dyrektywa Rady 2006/112/WE w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej
Dyrektywa 112 art. 64 § ust. 1
Dyrektywa Rady 2006/112/WE w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej
Dyrektywa 112 art. 66
Dyrektywa Rady 2006/112/WE w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej
TUE art. 4 § ust. 3
Traktat o Unii Europejskiej
TUE art. 19 § ust. 1
Traktat o Unii Europejskiej
Argumenty
Skuteczne argumenty
Umowa pożyczki jest świadczeniem jednorazowym, a nie ciągłym. • Obowiązek podatkowy VAT powstaje z chwilą otrzymania zapłaty, zgodnie z art. 19a ust. 5 pkt 1 lit. e) ustawy o VAT i art. 66 lit. b) dyrektywy 112. • Wykładnia przepisów VAT musi być prounijna i uwzględniać orzecznictwo TSUE.
Odrzucone argumenty
Stanowisko spółki, że usługa pożyczki nie jest usługą ciągłą i zastosowanie ma art. 19a ust. 8 ustawy o VAT. • Stanowisko organu podatkowego, że usługa pożyczki jest usługą ciągłą i zastosowanie ma art. 19a ust. 3 ustawy o VAT.
Godne uwagi sformułowania
Sąd dokonując wykładni prounijnej art. 19a ust. 5 pkt 1 lit. e) ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (...) ab initio uznał, że brzmienie ww. przepisu krajowego powinno być następujące: „obowiązek podatkowy powstaje z chwilą otrzymania całości lub części zapłaty z tytułu świadczenia usług określonych w art. 43 ust. 1 pkt 37-41”. • Należy wyraźnie podkreślić, że krajowe prawo cywilne jest pozbawione znaczenia dla wykładni i stosowania przepisów dotyczących wspólnego systemu VAT. • W związku z tym podatek VAT należy się skarbowi państwa od dostawcy lub usługodawcy nawet wówczas, gdy nie otrzymał on jeszcze od swojego klienta zapłaty za dokonaną transakcję.
Skład orzekający
Dagmara Dominik-Ogińska
przewodniczący sprawozdawca
Tadeusz Haberka
sędzia
Iwona Solatycka
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie momentu powstania obowiązku podatkowego w VAT dla usług finansowych (pożyczek) po rezygnacji ze zwolnienia, w kontekście wykładni prounijnej i orzecznictwa TSUE."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji rezygnacji ze zwolnienia VAT dla usług finansowych i momentu powstania obowiązku podatkowego. Interpretacja momentu wykonania usługi pożyczki jako jednorazowej może być kwestionowana w innych kontekstach.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia podatkowego związanego z VAT na usługach finansowych, które jest często przedmiotem sporów i wymaga skomplikowanej wykładni przepisów unijnych. Jest to istotne dla wielu przedsiębiorców.
“VAT od odsetek z pożyczek: Sąd zmienia zasady gry dla firm!”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.