I SA/Wr 522/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny we WrocławiuWrocław2023-01-31
NSApodatkoweŚredniawsa
podatek dochodowyCITspółdzielnia mieszkaniowazasoby mieszkaniowezwolnienie podatkoweinterpretacja podatkowadeweloperrekompensatakoszty remontu

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił skargę spółdzielni mieszkaniowej, uznając, że środki otrzymane od dewelopera jako rekompensata za niedogodności związane z budową nie podlegają zwolnieniu z CIT jako dochód z gospodarki zasobami mieszkaniowymi.

Spółdzielnia Mieszkaniowa domagała się potwierdzenia, że kwota 1.000.000 zł otrzymana od dewelopera w zamian za zgodę na budowę w sąsiedztwie oraz niedogodności z tym związane, a przeznaczona na remont budynku, jest zwolniona z podatku dochodowego od osób prawnych na podstawie art. 17 ust. 1 pkt 44 u.p.d.o.p. Dyrektor KIS uznał, że środki te nie pochodzą z gospodarki zasobami mieszkaniowymi, lecz są rekompensatą za niedogodności. WSA we Wrocławiu podzielił stanowisko organu, oddalając skargę i podkreślając, że zwolnienie dotyczy dochodów bezpośrednio związanych z zarządzaniem zasobami mieszkaniowymi, a nie rekompensat od podmiotów zewnętrznych.

Spółdzielnia Mieszkaniowa zaskarżyła indywidualną interpretację Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej (DKIS), która uznała, że kwota 1.000.000 zł otrzymana od dewelopera w związku z realizacją inwestycji budowlanej w sąsiedztwie zasobów spółdzielni, nie podlega zwolnieniu z podatku dochodowego od osób prawnych (CIT) na podstawie art. 17 ust. 1 pkt 44 ustawy o CIT. Spółdzielnia argumentowała, że środki te, przeznaczone na remont budynku, stanowią dochód z gospodarki zasobami mieszkaniowymi. DKIS zakwestionował to stanowisko, wskazując, że dochód ten ma charakter rekompensaty za niedogodności, a nie wynika bezpośrednio z zarządzania zasobami mieszkaniowymi. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, rozpoznając skargę, podzielił argumentację DKIS. Sąd podkreślił, że zwolnienie z art. 17 ust. 1 pkt 44 u.p.d.o.p. dotyczy dochodów uzyskanych z gospodarki zasobami mieszkaniowymi, które są przeznaczone na utrzymanie tych zasobów, z wyłączeniem dochodów z innej działalności gospodarczej. Sąd uznał, że środki otrzymane od dewelopera nie pochodzą z gospodarki zasobami mieszkaniowymi spółdzielni, lecz z umowy cywilnoprawnej związanej z procesem budowlanym prowadzonym przez inny podmiot. Sąd odwołał się do orzecznictwa NSA, wskazując, że pojęcie "zasoby mieszkaniowe" obejmuje lokale, pomieszczenia i urządzenia niezbędne do prawidłowego korzystania z mieszkań, a "gospodarowanie" tymi zasobami oznacza zarządzanie nimi. W ocenie sądu, dochód z umowy z deweloperem nie wpisuje się w tę definicję, a jego źródło znajduje się poza zasobem mieszkaniowym spółdzielni. Sąd odrzucił również argumentację spółdzielni opartą na innym orzeczeniu NSA, wskazując na odmienne stany faktyczne obu spraw. W konsekwencji, sąd oddalił skargę jako nieuzasadnioną.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, dochód ten nie jest zwolniony z podatku dochodowego od osób prawnych.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że dochód uzyskany od dewelopera jako rekompensata za niedogodności nie pochodzi z gospodarki zasobami mieszkaniowymi spółdzielni, lecz z umowy cywilnoprawnej związanej z procesem budowlanym innego podmiotu. Zwolnienie z art. 17 ust. 1 pkt 44 u.p.d.o.p. dotyczy dochodów bezpośrednio związanych z zarządzaniem zasobami mieszkaniowymi, a nie rekompensat od podmiotów zewnętrznych.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (9)

Główne

u.p.d.o.p. art. 17 § 1

Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych

Zwolnienie dotyczy dochodów spółdzielni mieszkaniowych uzyskanych z gospodarki zasobami mieszkaniowymi - w części przeznaczonej na cele związane z utrzymaniem tych zasobów, z wyłączeniem dochodów uzyskanych z innej działalności gospodarczej niż gospodarka zasobami mieszkaniowymi. Kluczowe jest, aby dochód pochodził bezpośrednio z gospodarki zasobami mieszkaniowymi, a nie z innych źródeł, takich jak rekompensaty od podmiotów zewnętrznych.

Pomocnicze

u.s.m. art. 1 § 6

Ustawa o spółdzielniach mieszkaniowych

Przedmiot działalności spółdzielni, w tym zaspokajanie potrzeb mieszkaniowych członków, stanowi przejaw działalności gospodarczej, a samą spółdzielnię należy traktować jak przedsiębiorcę.

p.p.s.a. art. 141 § 4

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Obowiązek zwięzłego przedstawienia przez sąd stanu sprawy.

Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1 § 1

Sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej.

Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1 § 2

Kontrola działalności administracji publicznej sprawowana jest pod względem zgodności z prawem.

p.p.s.a. art. 134 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd rozstrzyga w granicach sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (z zastrzeżeniem art. 57a).

p.p.s.a. art. 57a

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Skarga na indywidualną interpretację przepisów prawa podatkowego może być oparta wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego, a sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

p.p.s.a. art. 145 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawy prawne uwzględnienia skargi.

p.p.s.a. art. 151

Prawo o postępowaniu przed sądamiami administracyjnymi

Oddalenie skargi.

Argumenty

Odrzucone argumenty

Dochód uzyskany od dewelopera jako rekompensata za niedogodności związanych z budową w sąsiedztwie jest dochodem z gospodarki zasobami mieszkaniowymi i podlega zwolnieniu z CIT.

Godne uwagi sformułowania

dochody spółdzielni mieszkaniowych (...) uzyskane z gospodarki zasobami mieszkaniowymi - w części przeznaczonej na cele związane z utrzymaniem tych zasobów, z wyłączeniem dochodów uzyskanych z innej działalności gospodarczej niż gospodarka zasobami mieszkaniowymi zasoby mieszkaniowe należy rozumieć nie tylko same lokale mieszkalne, ale także pozostałe pomieszczenia i urządzenia wchodzące w skład budynku mieszkalnego lub znajdujące się poza nim, których istnienie jest niezbędne dla prawidłowego korzystania z mieszkań dochody z gospodarki zasobami mieszkaniowymi to dochody związane z zarzadzaniem lokalami mieszkaniowymi i tymi częściami i urządzeniami budynku, które są niezbędne do prawidłowego korzystania z tych części budynku, jakie służą prawidłowemu korzystaniu z lokali mieszkalnych

Skład orzekający

Piotr Kieres

przewodniczący sprawozdawca

Andrzej Cichoń

sędzia

Dagmara Stankiewicz – Rajchman

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisu art. 17 ust. 1 pkt 44 u.p.d.o.p. w kontekście dochodów uzyskanych przez spółdzielnie mieszkaniowe od podmiotów zewnętrznych jako rekompensata za niedogodności związane z inwestycjami sąsiednimi."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego, gdzie dochód nie pochodzi bezpośrednio z zarządzania zasobami mieszkaniowymi, a stanowi rekompensatę od dewelopera. Może być mniej miarodajne w przypadkach, gdy dochód jest ściślej powiązany z działalnością spółdzielni w zakresie zasobów mieszkaniowych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia dla spółdzielni mieszkaniowych – możliwości korzystania ze zwolnienia podatkowego przy specyficznych dochodach. Pokazuje, jak sąd interpretuje granice "gospodarki zasobami mieszkaniowymi".

Czy pieniądze od dewelopera na remont to zwolniony z podatku dochód spółdzielni?

Dane finansowe

WPS: 1 000 000 PLN

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Wr 522/22 - Wyrok WSA we Wrocławiu
Data orzeczenia
2023-01-31
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2022-08-04
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Sędziowie
Piotr Kieres /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6113 Podatek dochodowy od osób prawnych
6560
Hasła tematyczne
Podatek dochodowy od osób prawnych
Skarżony organ
Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej
Treść wyniku
*Oddalono skargę w całości
Powołane przepisy
Dz.U. 2021 poz 1800
art. 17 ust. 1 pkt 44
Ustawa z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Piotr Kieres (sprawozdawca),, Sędziowie Sędzia WSA Andrzej Cichoń,, Sędzia WSA Dagmara Stankiewicz – Rajchman, Protokolant Specjalista Anna Terlecka, , po rozpoznaniu w Wydziale I, na rozprawie w dniu 10 stycznia 2023 r. sprawy ze skargi: Spółdzielni Mieszkaniowej N. na interpretację indywidualną Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia 10 czerwca 2022 r., nr 0111-KDIB2-1.4010.272.2022.1.DD w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych: oddala skargę w całości.
Uzasadnienie
Przedmiotem skargi Spółdzielni Mieszkaniowej A. we W. (dalej jako: Spółdzielnia, Wnioskodawca, Skarżąca) była interpretacja indywidualna Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej (dalej jako DKIS, Organ interpretujący) z 10 czerwca 2022 r., nr 0111-KDIB2-1.4010.272.2022.1.DD, w której uznano za nieprawidłowe Jej stanowisko, co od zakwalifikowania jako dochodu zwolnionego z art. 17 ust. 1 pkt 44 ustawy z 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (tekst jedn. Dz. U. z 2021 r., poz. 1800 ze zm.) – dalej jako u.p.d.o.p. uzyskanej już kwoty i kwot mających zostać otrzymane przez Spółdzielnię w przyszłości od Dewelopera/Inwestora. Mając na uwadze wskazany w przepisie art. 141 § 4 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm.) - dalej jako p.p.s.a. obowiązek zwięzłego przedstawienia przez sąd administracyjny stanu sprawy, a nie powielania całości akt, Sąd wskazuje jak poniżej. Ze złożonego przez Spółdzielnię wniosku wynikało, że Spółdzielnia zawarła umowę z Deweloperem realizującym swoją inwestycję na działce sąsiadującej z nieruchomością wchodzącą w skład zasobów Spółdzielni, w oparciu o którą ma otrzymać w transzach kwotę 1.000.000,00 zł. Wnioskodawca przeznaczył już pierwszą transzę i planuje przeznaczyć kolejne w przypadku ich uzyskania na remont budynku wchodzącego w skład zasobów mieszkaniowych Spółdzielni. Z treści wniosku wynika, że Wnioskodawca zawarła porozumienie ze spółką prawa handlowego (Deweloper). Przedmiotem porozumienia było uregulowanie zasad współpracy stron w związku z realizacją przez Dewelopera inwestycji budowlanej w bezpośrednim sąsiedztwie wchodzącej w skład zasobów mieszkaniowych Spółdzielni nieruchomości położonej w W. zabudowanej budynkiem mieszkalnym wielolokalowym. Strony zgodnie uznały, że realizacja inwestycji przez Dewelopera stworzy niedogodności i uciążliwości dla osób zamieszkujących nieruchomość Spółdzielni, wynikające z hałasu i zapylenia towarzyszących robotom, z wzmożonego ruch ciężkiego sprzętu i pojazdów ciężarowych. Spółdzielnia zaakceptowała zamierzenie inwestycyjne Dewelopera i zobowiązała się do niekorzystania z przysługujących Jej środków ochrony w toczącym się z Jej udziałem postępowaniu o zatwierdzenie projektu budowlanego i udzielenie pozwolenia na budową, natomiast Deweloper zobowiązał się do sfinansowania części kosztów remontu elewacji budynku mieszkalnego wielolokalowego posadowionego na nieruchomości Spółdzielni. Deweloper zobowiązał się do zapłaty na rzecz Spółdzielni kwoty 1.000 000 zł, przy czym kwota ta miała zostać wypłacona w siedmiu ratach. Pierwsza rata miała zostać wypłacona po uprawomocnieniu się decyzji o pozwoleniu na budowę, pięć kolejnych po do dokonaniu częściowych odbiorów wykonanych prac remontowych, a siódma po zakończeniu prac. W 2021 r. Spółdzielnia otrzymała pierwszą ratę wynikającą z porozumienia. Kolejne raty mają zostać wypłacone po dokonaniu odbiorów prac remontowych na Nieruchomości. Wobec powyżej wskazanego stanu faktycznego/zdarzenia przyszłego Spółdzielnia zadała dwa pytania:
1) Czy dochód Spółdzielni stanowiący świadczenie otrzymane na podstawie porozumienia zawartego z Deweloperem, który to dochód Spółdzielnia przeznaczyła na remont budynku wchodzącego w skład jej zasobów mieszkaniowych jest zwolniony z podatku dochodowego od osób prawnych na podstawie art. 17 ust. 1 pkt. 44 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych?
2) Czy dochód Spółdzielni uzyskany ewentualnie w przyszłości na podstawie porozumienia zawartego z Deweloperem i przeznaczony na remont budynku wchodzącego w skład jej zasobów mieszkaniowych będzie zwolniony z podatku dochodowego od osób prawnych na podstawie art. 17 ust. 1 pkt. 44 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych.
Zdaniem Spółdzielni na pytania należało odpowiedzieć twierdząco. Wnioskodawca argumentował, że czynności spółdzielni mieszkaniowej związane z zabezpieczeniem interesów mieszkańców nieruchomości w jej zasobach, w związku z prowadzeniem robót budowlanych - w bezpośrednim sąsiedztwie, stanowią przejaw gospodarowania zasobami mieszkaniowymi. Czynności te są jednym z przejawów licznych czynności o charakterze faktycznym, prawnym, procesowym (urzędowym) i finansowym, dotyczących zasobów mieszkaniowych w zakresie ich utrzymania, gospodarowania, rozporządzania.
DKIS w wydanej 10 czerwca 2022 r. interpretacji nie podzielił stanowiska Spółdzielni, uznając, że wskazany dochód nie może być uznany za dochód z gospodarki zasobami mieszkaniowymi, bowiem jego źródłem nie są zasoby mieszkaniowe, ale wpłata od Dewelopera prowadzącego inwestycję budowlaną na działce bezpośrednio sąsiadującej z budynkiem Spółdzielni - tytułem rekompensaty za obecne/przyszłe poniesione niedogodności w związku z budową budynku przez Dewelopera. Uzyskane przez Wnioskodawcę środki finansowe nie są dochodem związanym z lokalami, pomieszczeniami, obiektami, urządzeniami stanowiącymi zasoby mieszkaniowe – nie są dochodami uzyskanymi bezpośrednio z tytułu korzystania z zasobów mieszkaniowych (a więc nie należą do opłat, czynszu, wpłaty na fundusz remontowy, itd.). Kwoty z umowy zawartej z Deweloperem nie pozostają również w związku z podstawowym celem spółdzielni mieszkaniowych, którym jest zaspokajanie potrzeb mieszkaniowych i innych potrzeb członków oraz ich rodzin.
Spółdzielnia nie podzieliła stanowiska zawartego w interpretacji DKIS i w złożonej na nią skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu zarzuciła Organowi interpretującemu naruszenie:
– art. 17 ust. 1 pkt 44 u.p.d.o.p. przez błąd wykładni wyrażający się w przyjęciu, iż dochodem spółdzielni mieszkaniowej z gospodarki zasobami mieszkaniowymi są wyłącznie otrzymywane przez spółdzielnię opłaty, o jakich mowa w art. 4 ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych lub inne podobne świadczenia otrzymywane od użytkowników lokali mieszkalnych wchodzących w skład zasobów mieszkaniowych, podczas gdy prawidłowa wykładnia tego przepisu prowadzi do wniosku, iż do kategorii tej zaliczyć należy wszelkie przysporzenia majątkowe po stronie spółdzielni mieszkaniowej, które są wynikiem gospodarowania zasobami mieszkaniowymi w ujęciu funkcjonalnym, tj. nie będące przejawem prowadzenia innej działalności gospodarczej;
– art. 17 ust. 1 pkt 44 u.p.d.o.p. przez niewłaściwą ocenę, co do zastosowania przepisu prawa materialnego, wyrażającą się w uznaniu, że dochód uzyskany przez spółdzielnie mieszkaniową, z tytułu świadczenia mającego rekompensować negatywne skutki prowadzenia w sąsiedztwie robót budowlanych, uzyskany na podstawie porozumienia zawartego z inwestorem, prowadzącym roboty budowlane w bezpośrednim sąsiedztwie wchodzącej w skład zasobów mieszkaniowych spółdzielni nieruchomości, przeznaczony zgodnie z treścią tego porozumienia w całości na pokrycie kosztów remontu tej nieruchomości, nie jest objęty zwolnieniem z opodatkowania podatkiem dochodowym od osób prawnych na podstawie art. 17 ust. 1 pkt. 44 u.p.d.o.p.
W oparciu o zarzuty skargi Spółdzielnia wniosła o uchylenie zaskarżonej interpretacji i zasądzenie od DKIS na Jej rzecz zwrotu kosztów postępowania sądowego według norm przepisanych. DKIS w odpowiedzi na skargę zwrócił się o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej interpretacji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje.
Na podstawie art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2022, poz. 2492 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Przepis art. 145 § 1 p.p.s.a., ogranicza podstawy prawne uwzględnienia skargi do stwierdzenia naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd administracyjny w oparciu o art. 134 § 1 p.p.s.a. rozstrzyga w granicach sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a p.p.s.a., które to ograniczenie ma zastosowanie w rozpatrywanej sprawie (odnosi bowiem się do skarg dotyczących interpretacji indywidualnych). Stosownie zaś do brzmienia wspomnianego art. 57a p.p.s.a. skarga na pisemną, indywidualną interpretację przepisów prawa podatkowego może być oparta wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego, a sąd administracyjny rozpatrujący taką skargę jest związany jej zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Skarga jest nieuzasadniona.
Sąd nie dopatrzył się zakreślonych w skardze naruszeń. Zgodnie z przepisem art. 17 ust. 1 pkt 44 u.p.d.o.p. będącym przedmiotem wniosku Spółdzielni oraz rozważań DKIS zawartych w zaskarżonej interpretacji wolne od podatku są:
"dochody spółdzielni mieszkaniowych (...) uzyskane z gospodarki zasobami mieszkaniowymi - w części przeznaczonej na cele związane z utrzymaniem tych zasobów, z wyłączeniem dochodów uzyskanych z innej działalności gospodarczej niż gospodarka zasobami mieszkaniowymi"
W wyżej zacytowanym przepisie zawarte zostały dwie przesłanki zwolnienia:
1) ze zwolnienia korzystają wyłącznie te dochody, które przeznaczone są na cele związane z utrzymaniem zasobów mieszkaniowych spółdzielni,
2) a źródłem tych dochodów musi być wyłącznie gospodarka zasobami mieszkaniowymi spółdzielni.
Ponadto wspomniany przepis wyłącza z zakresu zwolnienia dochody uzyskane z innej działalności gospodarczej niż gospodarka zasobami mieszkaniowymi. Należy w tym miejscu odnieść się do przepisu art. 1 ustawy z 15 grudnia 2000 r. o spółdzielniach mieszkaniowych (tekst jedn. Dz. U. z 2000 r., poz. 1465) wskazującego na przedmiot działalności Spółdzielni i poczynić zastrzeżenie, w oparciu o ust. 6 powołanego przepisu, że przedmiot działalność spółdzielni: m.in. zaspokajanie potrzeb mieszkaniowych jej członków, stanowi przejaw działalności gospodarczej, a samą spółdzielnię należy traktować jak przedsiębiorcę. Sąd w pełni zgadza się ze stanowiskiem wyrażonym przez Sad Najwyższy w wyroku z 26 kwietnia 2017 r. o sygn. akt I CSK 386/17 (dostępny w LEX nr 2483336), zgodnie z którym:
"... choć działalność spółdzielni mieszkaniowych nie jest prowadzona w celu zarobkowym, to przez podporządkowanie zasadzie gospodarności, mieści się w pojęciu "działalność gospodarcza". Treść art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 16 września 1982 r. Prawo spółdzielcze (j.t. Dz. U. z 2017 r. poz. 1560; dalej "Prawo spółdzielcze") oraz ust. 1 pkt 1 i ust. 2 pkt 1 - 4 u.s.m. wskazuje, że szczególną cechą spółdzielni mieszkaniowej jest ex definitione prowadzenie działalności gospodarczej polegającej na zaspokojeniu potrzeb mieszkaniowych członków a wskazanie w art. 1 ust. 6 u.s.m., że spółdzielnia może prowadzić również inną działalność gospodarczą przesądza, iż chodzi o inną działalność, niż wynikająca z podstawowego przedmiotu działania. Prowadzenie działalności gospodarczej jest podstawowym przedmiotem jej działania, celem i racją bytu, a ustawodawca normując działalność spółdzielni jako gospodarczą nie rozróżnił działalności in foro externo i in foro interno."
Na gruncie zwolnienia zawartego w art. 17 ust. 1 pkt 44 u.p.d.o.p. formą działalności gospodarczej spółdzielni jest gospodarowanie zasobami mieszkaniowymi co wynika wprost z możliwości uzyskiwania przez spółdzielnię mieszkaniową dochodów:
"... z innej działalności gospodarczej niż gospodarka zasobami mieszkaniowymi."
Przechodząc dalej w analizie treści ww. przepisu u.p.d.o.p. skład orzekający podziela wykładnię pojęcia "zasoby mieszkaniowe" – niemającego definicji na gruncie u.p.d.o.p. - zgodnie z którą przez te zasoby należy rozumieć nie tylko same lokale mieszkalne, ale także pozostałe pomieszczenia i urządzenia wchodzące w skład budynku mieszkalnego lub znajdujące się poza nim, których istnienie jest niezbędne dla prawidłowego korzystania z mieszkań, jak również ułatwiające dostęp do budynku mieszkalnego oraz zapewniające sprawne jego funkcjonowanie i administrowanie:
"... stanowisko prezentowane w orzecznictwie NSA odnośnie rozumienia pojęcia "zasób mieszkaniowy" (zob. wyroki NSA: z dnia 6 grudnia 2018 r., sygn. akt II FSK 3428/16; z dnia 24 października 2018 r., sygn. akt II FSK 3029/16; z dnia 19 stycznia 2018 r., sygn. akt II FSK 129/16; z dnia 17 listopada 2017 r., sygn. akt II FSK 2943/15; z dnia 29 listopada 2016 r., sygn. akt II FSK 3067/14; z dnia 29 maja 2012 r., sygn. akt II FSK 2264/10; z dnia 2 marca 2012 r., II FSK 1593/11; z dnia 20 maja 2011 r., sygn. akt II FSK 80/10; z dnia 5 maja 2010 r., sygn. akt II FSK 26/09 a także powołane przez sąd pierwszej instancji wyroki NSA: z dnia 9 marca 2012 r., sygn. akt II FSK 1509/10, z dnia 2 lutego 2011 r., sygn. akt II FSK 1651/09, z dnia 26 czerwca 2009 r., sygn. akt II FSK 278/08). W powołanych orzeczeniach przyjęto, że zakres pojęcia "zasób mieszkaniowy" należy ustalać w oparciu o kryterium funkcjonalności. W orzeczeniach tych na podstawie wykładni językowej uznano, że pojęcie to obejmuje budynki i lokale mieszkalne, znajdujące się w nich urządzenia techniczne i pomieszczenia a także odrębne budynki i urządzenia służące zaspokajaniu potrzeb mieszkaniowych osób zamieszkujących w budynkach i lokalach mieszkalnych. Z orzeczeń tych wynika, że zasobem mieszkaniowym są budynki mieszkalne i lokale mieszkalne w takich budynkach oraz wszystko to co jest z nimi funkcjonalnie związane i w sposób bezpośredni umożliwia tym budynkom i lokalom spełnianie funkcji mieszkalnych."
(zgodnie z wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z 14 stycznia 2021 r. o sygn. akt II FSK 2405/18 - wyrok dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych)
Zasób mieszkaniowy winien więc obejmować:
– lokale mieszkalne w budynkach mieszkalnych wraz z przynależnymi do nich pomieszczeniami oraz wyposażeniem technicznym;
– pomieszczenia związane z administrowaniem i funkcjonowania lokali mieszkalnych;
– urządzenia i uzbrojenie terenów, na których znajdują się budynki mieszkalne i związane z ich administrowaniem oraz funkcjonowaniem;
– grunty, na których posadowione są budynki mieszkalne lub ww. infrastruktura.
Zwolnieniu zawartym w art. 17 ust. 1 pkt 44 u.p.d.o.p. podlegają dochody uzyskane z gospodarowania zasobem mieszkaniowym. Z kolei pojęcie gospodarowania zasobami mieszkaniowymi należy odczytywać w znaczeniu językowym jako zarzadzanie tymi zasobami. Z powołaniem się na orzeczenie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 18 grudnia 2018 r. o sygn. akt II FSK 2336/18 (wyrok dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych):
"W konsekwencji, dochody z gospodarki zasobami mieszkaniowymi to dochody związane z zarzadzaniem lokalami mieszkaniowymi i tymi częściami i urządzeniami budynku, które są niezbędne do prawidłowego korzystania z tych części budynku, jakie służą prawidłowemu korzystaniu z lokali mieszkalnych"
Sąd podzielił stanowisko DKIS, że zawartej przez Spółdzielnię umowy z Deweloperem generującej wskazane we wniosku o wydanie interpretacji indywidulanej dochody, nie można powiązać z gospodarowaniem zasobem mieszkaniowym Spółdzielni, albowiem dotyczy ona procesu budowlanego prowadzonym przez Developera (a nie Spółdzielnię) i realizowanym na działce nie stanowiącej zasobu mieszkaniowego Spółdzielni. Innymi słowy w stanie faktycznym/zdarzeniu przyszłym objętym wnioskiem źródło dochodu w oparciu o umowę z Deweloperem pozostaje poza gospodarowaniem zasobem mieszkaniowym. Ponadto mając na uwadze poczynione już wyżej uwagi dotyczące działalności gospodarczej spółdzielni mieszkaniowej, skoro już samo gospodarowanie zasobami mieszkaniowymi, o którym mowa w art. 17 ust. 1 pkt 44 u.p.d.o.p. jest formą działalności gospodarczej spółdzielni mieszkaniowej to dochód spoza zasobów mieszkaniowych nie może stać się dochodem z działalności gospodarczej opartej o te zasoby. Nie ma przy tym zdaniem Sądu znaczenia, czy ów dochód pochodzi z działalności gospodarczej Spółdzielni niezwiązanej z zasobami, czy też z innych źródeł (spoza działalności gospodarczej) Spółdzielni. Jak sama Spółdzielnia wskazuje umowa została zawarta w związku z Jej uczestnictwem w procesie pozyskania przez Dewelopera/Inwestora pozwolenia na budowę dotyczącego nieruchomości innego niż Spółdzielnia podmiotu. Wnioskodawca pozyskał i pozyska więc dochody wykorzystując sytuacje prawną wynikającą z przepisów prawa budowlanego, w której się znalazł, lecz nie w związku z działaniami dotyczącymi własnych zasobów mieszkaniowych, ale w oparciu o przepisy prawa budowlanego dotyczące inwestycji prowadzonej przez inny podmiot. Zwrócić przy tym należy uwagę, że brzmienie przepisu art. 17 ust. 1 pkt 44 u.p.d.o.p. objęte wnioskiem/zaskarżoną interpretacją zawęziło ramy obowiązującego do końca 2006 r. zwolnienia z art. 17 ust. 1 pkt 4f u.p.d.o.p. - uwalniającego od podatku "dochody spółdzielni mieszkaniowych uzyskane z gospodarki zasobami mieszkaniowymi i z innych źródeł przychodów - w części przeznaczonej na cele związane z utrzymaniem zasobów mieszkaniowych i inne cele statutowe, z wyjątkiem działalności gospodarczej". Celem ustawodawcy dokonującego nowelizacji u.p.d.o.p. z mocą obowiązującą od 1 stycznia 2007 r., było więc ograniczenie zwolnienia dochodów Spółdzielni wyłącznie do tych, które pochodzą wprost z gospodarowania zasobem mieszkaniowym, a nie jakichkolwiek dochodów "z innych źródeł" Spółdzielni. Uzyskiwane/mające zostać otrzymane w przyszłości przez Spółdzielnię dochody opisane we wniosku o interpretację, jako nie pochodzące z gospodarowania zasobami mieszkaniowymi Spółdzielni nie wchodzą w zakres zwolnienia, którego dotyczył wniosek Skarżącej.
Zdaniem Sądu elementy stanu faktycznego/zdarzenia przyszłego opisane we wniosku Spółdzielni diametralnie różnią się również od stanu faktycznego interpretacji, której dotyczy powołany przez Spółdzielnię wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 1 października 2020 r. o sygn. akt II FSK 189/19. Spółdzielnia cytując fragment tego orzeczenia w skardze zupełnie zignorowała okoliczności stanu faktycznego interpretacji, których on (poprzez orzeczenie WSA) dotyczył - źródła dochodu, które administracyjny sąd odwoławczy uznał za odpowiadające zwolnieniu z art. 17 ust. 1 pkt 44 u.p.d.o.p. Mianowicie spółdzielnia (z wyroku NSA powołanego przez Skarżącą) w pierwszej kolejności dokonała przedsięwzięcia, w wyniku którego nastąpiła poprawa efektywności energetycznej budynków mieszkalnych spółdzielni poprzez zmniejszenie zużycia energii cieplnej. Następnie korzystając z uregulowań ustawy z 20 maja 2016 r. o efektywności energetycznej spółdzielnia (z wyroku NSA) uzyskała świadectwa efektywności energetycznej, a wynikające z tych świadectw prawa materialne zamierzała zbyć na Towarowej Giełdzie Energii. Dopiero dochód ze zbycia wspomnianych świadectw efektywności energetycznej został zakwalifikowany jako pochodzący z gospodarowania zasobami mieszkaniowymi spółdzielni, albowiem pozyskanie świadectw poprzedzało podjęcie przez spółdzielnię działań na zasobie mieszkaniowym – budynkach mieszkalnych i polegało na doprowadzeniu do bardziej energooszczędnej eksploatacji tychże zasobów mieszkaniowych. Natomiast w rozpatrywanej sprawie mamy do czynienia z diametralnie odmienną sytuacją. Dochód spoza gospodarowania zasobami mieszkaniowymi - z umowy z deweloperem, Spółdzielnia dopiero ma przeznaczyć na remont budynku mieszkalnego wchodzącego w skład zasobów mieszkaniowych Spółdzielni.
Mając powyższe na uwadze Sąd doszedł do przekonania, że DKIS w zaskarżonej interpretacji indywidualnej w sposób prawidłowy dokonał wykładni przepisu prawa materialnego – art. 17 ust. 1 pkt 44 u.p.d.o.p., a następnie w sposób legalny odniósł wynik wykładni do stanu faktycznego/zdarzenia przyszłego zawartego we wniosku Spółdzielni o wydanie interpretacji indywidualnej. W konsekwencji wskazane w skardze zarzuty (którymi sąd administracyjny był związany w oparciu o przepis art. 57a p.p.s.a.) okazały się nieuzasadnione, czego konsekwencja było oddalenie skargi niniejszym wyrokiem w oparciu o art. 151 p.p.s.a.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI