I SA/WR 516/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny we WrocławiuWrocław2025-11-14
NSApodatkoweŚredniawsa
odpowiedzialność podatkowakomplementariuszzaległości podatkoweVATspółka komandytowaOrdynacja podatkowanieznajomość językabłądprzekształcenie spółki

Podsumowanie

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił skargę komplementariusza na decyzję o jego odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki, uznając, że nieznajomość języka polskiego ani powstanie zaległości przed objęciem funkcji nie zwalnia z odpowiedzialności.

Skarżący, O. K., kwestionował decyzję o swojej odpowiedzialności jako komplementariusza za zaległości podatkowe spółki K. sp.k. w VAT. Argumentował, że został wprowadzony w błąd przy obejmowaniu funkcji, nie znał języka polskiego i przepisów, a zaległości powstały przed jego zaangażowaniem w spółkę. Sąd uznał te argumenty za bezzasadne, wskazując na liczne dokumenty podpisane przez skarżącego w języku polskim oraz na fakt, że odpowiedzialność komplementariusza nie jest ograniczona do okresu jego zaangażowania ani nie wymaga udowodnienia winy.

Przedmiotem sprawy była skarga O. K. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu, która utrzymała w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego o orzeczeniu odpowiedzialności podatkowej skarżącego jako komplementariusza za zaległości podatkowe spółki K. sp.k. w podatku VAT. Skarżący podnosił, że objął funkcję komplementariusza pod wpływem błędu i oszustwa, nie znał języka polskiego ani przepisów, a zaległości powstały przed jego zaangażowaniem. Sąd administracyjny oddalił skargę, uznając argumenty skarżącego za niezasadne. Sąd podkreślił, że art. 115 § 1 Ordynacji podatkowej nie ogranicza odpowiedzialności komplementariusza do okresu, w którym był wspólnikiem, ani nie wymaga wykazania winy. Sąd wskazał na liczne dowody, w tym akty notarialne i dokumenty finansowe podpisane przez skarżącego w języku polskim, które świadczyły o jego świadomości podejmowanych działań. Ponadto, sąd wyjaśnił, że odpowiedzialność komplementariusza wynika z jego aktualnego statusu w spółce, a nie z jego wcześniejszych funkcji w spółce przekształcanej, a sama spółka komandytowa wstąpiła w prawa i obowiązki spółki przekształcanej.

Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.

Sprawdź

Zagadnienia prawne (4)

Odpowiedź sądu

Tak, odpowiedzialność komplementariusza na podstawie art. 115 § 1 Ordynacji podatkowej nie jest ograniczona do okresu, w którym był wspólnikiem, ani nie wymaga udowodnienia winy.

Uzasadnienie

Przepis art. 115 § 1 o.p. nie zawiera ograniczeń odpowiedzialności komplementariusza do okresu jego wspólnictwa, w przeciwieństwie do np. byłego wspólnika czy członka zarządu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (25)

Główne

o.p. art. 115 § 1

Ordynacja podatkowa

Komplementariusz spółki komandytowej odpowiada całym swoim majątkiem solidarnie ze spółką i z pozostałymi wspólnikami za zaległości podatkowe spółki. Przepis ten nie ogranicza odpowiedzialności do okresu, gdy był wspólnikiem, ani nie przewiduje możliwości uwolnienia się od odpowiedzialności przez wykazanie braku winy.

o.p. art. 107 § 1

Ordynacja podatkowa

Osoby trzecie odpowiadają całym swoim majątkiem solidarnie z podatnikiem za zaległości podatkowe.

Dz.U. 2025 poz 111 art. 115 § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

Pomocnicze

o.p. art. 107 § 2

Ordynacja podatkowa

Zakresem odpowiedzialności objęte są również odsetki za zwłokę i koszty postępowania egzekucyjnego.

o.p. art. 108 § 2

Ordynacja podatkowa

Postępowanie w sprawie odpowiedzialności osoby trzeciej nie może zostać wszczęte przed dniem wszczęcia postępowania egzekucyjnego, z zastrzeżeniem § 3.

o.p. art. 108 § 3

Ordynacja podatkowa

W przypadku wystawienia tytułu wykonawczego na podstawie deklaracji, przed orzeczeniem o odpowiedzialności osoby trzeciej nie wymaga się uprzedniego wydania decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego.

o.p. art. 118 § 1

Ordynacja podatkowa

Decyzja o odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej nie może zostać wydana, jeżeli od końca roku kalendarzowego, w którym powstała zaległość podatkowa, upłynęło 5 lat.

k.c. art. 58 § 1

Kodeks cywilny

Czynność prawna sprzeczna z ustawą albo mająca na celu obejście ustawy jest nieważna, chyba że właściwy przepis przewiduje inny skutek, w szczególności nieważność czynności.

k.c. art. 58 § 2

Kodeks cywilny

Czynność prawna sprzeczna z zasadami współżycia społecznego jest nieważna.

k.p.a. art. 10 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Organy obowiązane są zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania.

k.p.a. art. 77 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Organ jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy.

o.p. art. 200 § 1

Ordynacja podatkowa

Przed wydaniem decyzji organ podatkowy wyznacza stronie termin do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego.

o.p. art. 187 § 1

Ordynacja podatkowa

Organ podatkowy jest obowiązany zebrać i w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy.

P.u.s.a. art. 1 § 1

Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych

P.u.s.a. art. 1 § 2

Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych

p.p.s.a. art. 3 § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 3 § 2

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Kontrola działalności administracji publicznej obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne.

p.p.s.a. art. 145 § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Decyzja może zostać uchylona w razie naruszenia przepisów prawa materialnego lub procesowego mającego wpływ na wynik sprawy.

p.p.s.a. art. 134 § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

p.p.s.a. art. 151

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

W przypadku braku podstaw do uwzględnienia skargi, sąd ją oddala.

o.p. art. 93a § 2

Ordynacja podatkowa

Spółka przekształcona wstępuje w prawa i obowiązki spółki przekształcanej.

o.p. art. 51 § 1

Ordynacja podatkowa

Niezapłacony w terminie podatek stanowi zaległość podatkową.

o.p. art. 51 § 2

Ordynacja podatkowa

Niezapłacony w terminie podatek stanowi zaległość podatkową.

o.p. art. 59 § 1

Ordynacja podatkowa

Zobowiązania podatkowe wygasają m.in. przez zapłatę.

o.p. art. 70 § 1

Ordynacja podatkowa

Zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności zobowiązania.

Argumenty

Odrzucone argumenty

Skarżący argumentował, że nie powinien ponosić odpowiedzialności za zaległości powstałe przed objęciem funkcji komplementariusza. Skarżący podnosił, że nie znał języka polskiego i przepisów, a jego zgoda na objęcie funkcji była wynikiem błędu i oszustwa. Skarżący twierdził, że czynność przenosząca na niego prawa i obowiązki komplementariusza była zawarta dla pozoru, w celu obejścia prawa i sprzeczna z zasadami współżycia społecznego, co czyni ją nieważną. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów postępowania poprzez oparcie decyzji na błędnych ustaleniach faktycznych, w tym dotyczących jego wiedzy o sytuacji finansowej spółki. Skarżący argumentował, że zakres odpowiedzialności jako komplementariusza jest szerszy niż jego wcześniejsza odpowiedzialność jako członka zarządu lub wspólnika.

Godne uwagi sformułowania

Odpowiedzialność komplementariusza nie jest ograniczona do odpowiedzialności podatkowej za zaległości podatkowe z tytułu zobowiązań, których termin płatności upływał w czasie, gdy był on wspólnikiem. Przepis art. 115 § 1 o.p. nie przewiduje możliwości uwolnienia się od odpowiedzialności przez pryzmat wykazania "braku winy". W aktach sprawy znajdują liczne dowody dotyczące obu spółek (przekształcanej i przekształconej) sporządzone w języku polskim, które zostały podpisane przez skarżącego. Wpis do rejestru przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego potwierdza status skarżącego jako komplementariusza.

Skład orzekający

Tadeusz Haberka

przewodniczący sprawozdawca

Jarosław Horobiowski

sędzia

Iwona Solatycka

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Potwierdzenie odpowiedzialności komplementariusza za zaległości podatkowe spółki, nawet te powstałe przed objęciem funkcji, oraz brak możliwości uwolnienia się od tej odpowiedzialności z powodu nieznajomości języka czy błędu przy objęciu funkcji, jeśli nie zostanie skutecznie podważona ważność czynności prawnej."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej komplementariusza spółki komandytowej i jego odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki. Kluczowe jest udowodnienie nieważności czynności prawnej lub braku wpisu do KRS, aby uniknąć odpowiedzialności.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy odpowiedzialności podatkowej osób trzecich, co jest istotne dla przedsiębiorców. Podnosi ciekawe kwestie związane z nieznajomością języka i potencjalnym oszustwem przy zakładaniu spółki, które jednak nie okazały się decydujące dla rozstrzygnięcia.

Czy nieznajomość języka polskiego i błąd przy zakładaniu spółki chronią przed odpowiedzialnością za długi podatkowe?

Agent AI dla prawników

Masz pytanie dotyczące tej sprawy?

Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.

Wyszukiwanie w 1,4 mln orzeczeń SN, NSA i sądów powszechnych
Dogłębna analiza z powołaniem na źródła
Zadawaj pytania uzupełniające — jak rozmowa z ekspertem

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

I SA/Wr 516/25 - Wyrok WSA we Wrocławiu
Data orzeczenia
2025-11-14
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2025-07-23
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Sędziowie
Iwona Solatycka
Jarosław Horobiowski
Tadeusz Haberka /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6117 Odpowiedzialność podatkowa osób trzecich, ulgi płatnicze (umorzenie, odroczenie, rozłożenie na raty itp.)
Hasła tematyczne
Odpowiedzialność podatkowa osób trzecich
Skarżony organ
Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku
*Oddalono skargę w całości
Powołane przepisy
Dz.U. 2025 poz 111
art. 115 par. 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tadeusz Haberka (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Jarosław Horobiowski, Sędzia WSA Iwona Solatycka, Protokolant: Referent Izabela Kremza, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie 14 listopada 2025 r. sprawy ze skargi O. K. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu z 22 maja 2025 r. znak 0201-IEW2.4123.30.2024.11 w przedmiocie orzeczenia odpowiedzialności podatkowej komplementariusza za zaległości podatkowe spółki w podatku od towarów i usług za luty, marzec, lipiec, sierpień, wrzesień i październik 2020 r. wraz odsetkami za zwłokę oddala skargę w całości.
Uzasadnienie
Przedmiotem skargi O. K. (dalej: strona, skarżący) jest decyzja Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu (dalej: DIAS, organ odwoławczy) z 22 maja 2025 r. znak 0201-IEW2.4123.30.2024.11, którą utrzymano w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego Wrocław-Fabryczna (dalej: NUS, organ podatkowy pierwszej instancji) z 13 listopada 2024 r. znak 0224-SEW-1.4123.13.2024 orzekającą o odpowiedzialności podatkowej strony jako komplementariusza za zaległości podatkowe spółki K. sp.k. (dalej również: spółka) w podatku od towarów i usług za luty, marzec, lipiec, sierpień, wrzesień i październik 2020 r. wraz odsetkami za zwłokę.
Postępowanie przed organami.
W związku z niewykonaniem przez spółkę zobowiązań podatkowych w podatku od towarów i usług za luty, marzec, lipiec, sierpień, wrzesień i październik 2020 r., postanowieniem z 13 czerwca 2024 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego Wrocław-Fabryczna wszczął postępowanie podatkowe w sprawie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności strony jako komplementariusza spółki.
W toku postępowania strona stwierdziła, że 14 grudnia 2021 r. pod wpływem błędu, zgodziła się na pełnienie funkcji komplementariusza w spółce K. sp.k. Jako obywatel U., w czasie podpisywania umowy nie znał języka polskiego, nawet na poziomie podstawowym, a nie tylko przepisów kodeksu spółek handlowych. Tym samym nie rozumiał różnicy pomiędzy statusem prawnym komplementariusza a komandytariusza. Stwierdził, że osoba pierwotnie odpowiedzialna za powstanie zobowiązań podatkowych stanowiących przedmiot postępowania (ówczesny prezes zarządu G. sp. z o.o. – Ł. G.) na etapie przekształcenia spółki G. sp. z o.o. w K. sp.k. wystąpił z niej nie tylko jako osoba zarządzająca, lecz także jako wspólnik. Wyjaśnił, że nigdy nie zajmował się dokumentacją finansową G. sp. z o.o. ani K. sp.k. Nie składał żadnych sprawozdań finansowych ani deklaracji, a także nie poznał księgowej. Wyjaśnił ponadto, że 5 sierpnia 2024 r. złożył zawiadomienie do Prokuratury Okręgowej we W. o możliwości popełnienia przestępstwa przez Ł. G. z art. 286 § 1 Kodeksu karnego, tj. wprowadzenia w błąd w celu uzyskania korzyści majątkowej. Ponadto do Sądu Okręgowego we W. zostało skierowane powództwo o uchylenie oświadczenia woli złożonego pod wpływem istotnego błędu.
Decyzją 13 listopada 2024 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego Wrocław-Fabryczna orzekł wobec O. K. solidarną odpowiedzialność jako komplementariusza K. sp.k., za jej zaległości podatkowe.
Pismem z 6 grudnia 2024 r. strona wniosła odwołanie od decyzji organu pierwszej instancji.
W toku postępowania odwoławczego strona ponowiła argumentację dotyczącą kwestii związanych z przekształceniem G. sp. z o.o. w K. sp.k. oraz objęciem przez niego funkcji komplementariusza.
Pismem z 9 kwietnia 2025 r. DIAS wystąpił do strony o udzielenie informacji na jakim etapie są sprawy prowadzone:
– przed Sądem Okręgowym we W. pod sygn. akt [...] o stwierdzenie nieważności czynności prawnej,
– przez Prokuraturę Okręgową we W. z zawiadomienia strony z 5 sierpnia 2024 r.
Pismem z 30 kwietnia 2025 r. strona poinformowała DIAS, że:
– postanowieniem Sądu Okręgowego we W. sprawę o ustalenie nieważności czynności prawnych prowadzących do przekształcenia spółki z 27 marca 2025 r. przekazano do Sądu Rejonowego dla W.-F. Postanowienie to nie jest prawomocne;
– w postępowaniu karnym z zawiadomienia skarżącego, wyznaczono na 7 maja 2025 r. w Sądzie Rejonowym dla W.-F. we W. posiedzenie w przedmiocie rozpoznania zażalenia na postanowienie kończące postępowanie organów ścigania.
Decyzją z 22 maja 2025 r. DIAS utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
Organ odwoławczy ocenił, że zgromadzone dowody potwierdzają istnienie zaległości podatkowej. DIAS przyjął, że od 2 listopada 2021 r., gdy doszło do przekształcenia spółki G. sp. z o.o. w spółkę komandytową K., strona została komplementariuszem K. sp.k. Na tej podstawie przyjął, że strona odpowiada za zaległości spółki z tytułu podatku od towarów i usług za ww. okresy.
DIAS wyjaśnił, że orzeczenie o odpowiedzialności, nie wymagało uprzedniego wydania decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego, o której mowa w art. 108 § 2 pkt 2 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2025 r., poz. 111; dalej: o.p.), bowiem wcześniej na podstawie deklaracji został wystawione tytuły wykonawcze. Organ wyjaśnił również, że nie upłynął 5 letni termin do wydania decyzji o odpowiedzialności osoby trzeciej. Wskazał, że dla objętych postępowaniem zaległości termin, o którym mowa w art. 118 § 1 o.p., upływa z 31 grudnia 2025 r., a decyzja organu I instancji została wydana 13 listopada 2024 r., zatem przed upływem ww. terminu. DIAS ocenił również, że zobowiązania nie uległy przedawnieniu. Wskazał, że ustawowy termin przedawnienia zobowiązań podatkowych objętych postępowaniem upływa 31 grudnia 2025 r.
DIAS ustalił, że K. sp.k. powstała w wyniku przekształcenia 14 grudnia 2021 r. ze spółki G. sp. z o.o., z której działalności wynikały objęte postępowaniem zaległości podatkowe. Wspólnikami spółki komandytowej zostali strona jako komplementariusz oraz L. M. jako komandytariusz. Odnosząc się do zarzutów strony, że nie powinna ponosić odpowiedzialności za zaległości, które powstały przed objęciem funkcji komplementariusza, DIAS wyjaśnił, że określona w art. 115 § 1 o.p. zasada odpowiedzialności odwołuje się do wszystkich (aktualnych) komplementariuszy w dacie ustalania odpowiedzialności za określone zobowiązania spółki. Organ odwoławczy wyjaśnił, że ten przepis nie zwiera sformułowania ograniczającego odpowiedzialność do określonego czasu.
W odniesieniu do argumentu strony, że nie powinna ponosić odpowiedzialności za zobowiązania K. sp.k., ponieważ w dacie podpisywania umowy spółki strona nie znała dostatecznie języka polskiego, a w konsekwencji sytuacji finansowej spółki, DIAS wskazał, że przed przekształceniem 14 grudnia 2021 r. G. sp. z o.o. w K., od 21 października 2020 r. pełniła funkcję prezesa zarządu G. sp. z o.o. Zatem od momentu powołania strony na prezesa zarządu G. sp. z o.o. miała obowiązek zapoznania ze stanem finansowym spółki i analizowania go na bieżąco. DIAS wskazał, że zaległości będące przedmiotem postępowania wynikają z korekt deklaracji złożonych już po objęciu przez stronę funkcji prezesa zarządu G. sp. z o.o. DIAS wskazał, że podpis strony widnieje pod rachunkiem zysków i strat spółki za okres od 1 stycznia 2021 r. do 30 listopada 2021 r.. Wskazał również, że na sprawozdaniu finansowym za 2021 r. widnieje parafka (A.) – co może świadczyć, że jest to skrót od imienia i nazwiska strony. Na dokumencie dotyczącym ustalenia wartości majątku spółki przekształcanej według stanu na 30 listopada 2021 r. oraz na planie przekształcenia spółki G. sp. z o.o. w spółkę K. sp.k. oraz na zawiadomieniu o planowanym podjęciu uchwały o przekształceniu również widnieją podpisy strony. Organ wskazał, że strona nie tylko podpisała umowę spółki, lecz także szereg innych dokumentów z nią związanych. W aktach sprawy znajduje się również pismo strony do Sądu Rejonowego dla W.-F. we W. dotyczące przekształcenia G. sp. z o.o., w którym strona wskazała, że przesyła swoje oświadczenie o wyrażeniu zgody na przyjęcie praw i obowiązków komplementariusza spółki przekształconej. Fakt ten w ocenie DKIS świadczy o tym, że strona była świadoma podejmowanych działań
DIAS wskazał nadto, że w akcie notarialnym z 14 grudnia 2021 r., Rep. [...] numer [...], dot. przekształcenia G. sp. z o. o. w K. sp. k., notariusz stwierdziła, że strona posługuje się językiem polskim.
DIAS wyjaśnił, że odpowiedzialność strony jako komplementariusza nie jest szersza niż odpowiedzialność dłużnika pierwotnego, tj. spółki. Odpowiedzialność ta ma charakter solidarny z podatnikiem, czyli spółką i nie doznaje ograniczenia ze względu na wysokość kapitału spółki czy udziałów w spółce, ale granicę dochodzenia wyznacza wysokość zaległości podatkowych.
Postępowanie przed Sądem.
W skargach z 7 lipca 2025 r. skierowanych do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skarżący – reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika (adwokata) – zarzucił:
1. naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
a. niewłaściwe zastosowanie art. 107 § 1 i § 2 pkt 2 o.p. poprzez przyjęcie, że skarżący jest solidarnie odpowiedzialny za zaległości podatkowe spółki K. sp.k., mimo iż nie miał on pełnej wiedzy o swoich obowiązkach jako komplementariusz, a jego zgoda na wstąpienie do spółki komandytowej była wynikiem błędu i oszustwa. Ponadto zdaniem skarżącego czynność przenosząca na niego ogół praw i obowiązków komplementariusza została zawarta dla pozoru i w celu obejścia prawa przez Ł. G. Czynność tę skarżący uznał za sprzeczną z zasadami współżycia społecznego, co czyni ją nieważną, a zatem niewywołującą skutków prawnych, co z kolei winno prowadzić do stwierdzenia, że nie może być podmiotem, wobec którego zastosowanie ma zbiór desygnatów norm prawnych opisujących odpowiedzialność majątkową komplementariusza, bowiem skarżący nie wstąpił nigdy skutecznie w rolę komplementariusza, a nadto przyjęcie odpowiedzialności skarżącego w wymiarze szerszym niż wymiar odpowiedzialności skarżącego w czasie ich powstania;
b. naruszenie art. 10 § 1 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. poprzez oparcie decyzji na błędnych ustaleniach faktycznych, w tym zwłaszcza opierających się o twierdzenie, że skarżący był odpowiednio informowany o sytuacji finansowej spółki, podczas gdy dokumenty były mu przedstawiane w języku, którego nie znał dostatecznie dobrze, tj. nie rozumiał, a wstąpienie skarżącego do spółki stanowiło czynność dotkniętą wadami czyniącymi ją nieważną ex lege, a organ zaniechał czynności weryfikujących wyjaśnienia skarżącego i nie dążył do zweryfikowania, czy czynność prawna przekształcenia spółki i wstąpienie do niej skarżącego pozostaje czynnością ważną w rozumieniu art. 58 k.c., w tym zwłaszcza wysłuchania skarżącego i przesłuchania świadków, co legło u podstaw wydania decyzji opartej o błędne ustalenia stanu faktycznego i prawnego sprawy;
2. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.
a. niewłaściwe zastosowanie art. 115 § 1 o.p. i art. 58 § 1 i § 2 k.c., który nakłada odpowiedzialność na komplementariuszy, podczas gdy w tej sytuacji, zdaniem skarżącego, brak było wystarczających dowodów na to, że skarżący był świadomy zobowiązań podatkowych spółki w czasie, gdy były one generowane, a przy tym, wobec tego, że czynność wstąpienia skarżącego do spółki komandytowej dokonana była w sprzeczności z obowiązującymi przepisami, dla pozoru, pozostając przy tym sprzeczną z zasadami współżycia społecznego, będąc tym samym czynnością bezwzględnie nieważną, a zatem niewywołującą skutków prawnych i niemogącą przełożyć się na przypisanie skarżącemu odpowiedzialności majątkowej, co winno, zdaniem skarżącego, prowadzić do stwierdzenia, że przepisy mające zastosowanie do komplementariusza nie odnoszą się do jego osoby i nie mają zastosowania, a w istocie rzeczy skarżący nie pozostaje stroną postępowania, a przy tym odpowiedzialność majątkowa za zobowiązania nie może być szersza niż ta, która istniała w momencie powstania zobowiązania podatkowego;
b. niewłaściwe zastosowanie art. 115 § 2 o.p. poprzez jego niezastosowanie wynikające z przyjęcia, że odpowiedzialność za zobowiązania podatkowe po stronie skarżącego miałaby odnosić się także do okresów działalności spółki, w których nie był komplementariuszem i o których nie miał żadnej wiedzy. Skarżący uważa, że prawidłowa wykładnia owego przepisu prowadzić musi a contrario do wniosku, że skoro odpowiedzialność byłego wspólnika odnosi się jedynie do tych zaległości podatkowych, których termin płatności upływał w czasie, gdy był on wspólnikiem, to odpowiedzialność przyszłego wspólnika nie odnosi się do zaległości podatkowych, których termin płatności upływał w czasie, gdy nie był on wspólnikiem.
3. błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia (error facti), polegający na:
a. błędnym ustaleniu, że skarżący pozostaje komplementariuszem spółki komandytowej,
b. błędnym ustaleniu, że czynności dokonane z udziałem skarżącego, ale w wyniku wykorzystania jego zaufania, w celu obejścia przepisów prawa i dla pozoru, a pozostające przy tym w sprzeczności z zasadami współżycia społecznego, pozostają ważne i generują skutki w obrocie prawnym,
c. błędnym ustaleniu, że skarżący odpowiada solidarnie za zobowiązania spółki powstałe i wymagalne przed datą nieważnej czynności prawnej w postaci wstąpienia do spółki i jej przekształcenia.
Skarżący zarzucił również, że w sprawie, przyjęto, że istniejąca w momencie powstania zobowiązań podatkowych odpowiedzialność majątkowa po stronie spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, ograniczona do kapitału zakładowego owej spółki i samego majątku spółki, uległa wobec skarżącego rozszerzeniu do nieograniczonej odpowiedzialności całym jego majątkiem.
Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonych decyzji w całości i umorzenie postępowania ewentualnie o uchylenie zaskarżonych decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.
W odpowiedzi na skargę DIAS wniósł o jej oddalenie.
Na rozprawie, w odpowiedzi na pytanie Sądu, na jakim etapie jest postępowanie w Sądzie Rejonowym dla W.-F. (o ustalenie nieważności czynności prawnych prowadzących do przekształcenia spółki), pełnomocnik strony skarżącej poinformował, że według jego wiedzy w sprawie nie podjęto do tej pory żadnej czynności.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje.
Skarga nie jest zasadna.
Na wstępie należy wskazać, że – zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2024 r., poz. 1267, ze zm.) – sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Na mocy art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935, ze zm.; dalej: p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne (art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a.). Wskutek takiej kontroli decyzja może zostać uchylona, w całości albo w części, w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, ewentualnie w razie naruszenia prawa w sposób dający podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.). W przypadku kwalifikowanego naruszenia prawa sąd stwierdza nieważność decyzji (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a, które to ograniczenie nie ma zastosowania w rozpatrywanej sprawie.
Wskazując ramy prawne sprawy, wyjaśnić należy, że granice odpowiedzialności osób trzecich za zaległości podatkowe spółki kapitałowej określają przepisy rozdziału 15 działu III o.p. W myśl art. 107 § 1 o.p., w przypadkach i w zakresie przewidzianym w tym rozdziale za zaległości podatkowe podatnika odpowiadają całym swoim majątkiem solidarnie z podatnikiem również osoby trzecie. Zakresem tej odpowiedzialności objęte zostały również odsetki za zwłokę od zaległości podatkowych, a także koszty postępowania egzekucyjnego, chyba że przepisy odnoszące się do odpowiedzialności osób trzecich stanowią inaczej (art. 107 § 2 pkt 2 i 4 o.p.). Stosownie do art. 108 § 2 pkt 3) lit. a) i lit. b) o.p., postępowanie w sprawie odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej nie może zostać wszczęte przed dniem wszczęcia postępowania egzekucyjnego - w przypadku, o którym mowa w § 3. Jak stanowi art. 108 § 3 o.p. w razie wystawienia tytułu wykonawczego na podstawie deklaracji, na zasadach przewidzianych w przepisach o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, przed orzeczeniem o odpowiedzialności osoby trzeciej nie wymaga się uprzedniego wydania decyzji, o której mowa w § 2 pkt 2.
Jak stanowi art. 118 § 1 o.p. - co do zasady - nie można wydać decyzji o odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej, jeżeli od końca roku kalendarzowego, w którym powstała zaległość podatkowa, upłynęło 5 lat.
Mając na uwadze treść zarzutów skargi, w sprawie nie było sporne to, że:
1. skarżący był komplementariuszem spółki (jako taki figuruje w rejestrze przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego KRS), w tym od dnia wszczęcia postępowania w sprawie orzeczenia jego odpowiedzialności do dnia wydania decyzji przez organ II instancji (art. 115 § 1 o.p.);
2. zobowiązania nie zostały w całości zapłacone, a podatek niezapłacony w terminie płatności jest zaległością podatkową (art. 51 § 1 i § 2 o.p.),
3. zobowiązania nie wygasły przez zapłatę ani w inny sposób niż zapłata, w szczególności nie upłynął termin ich przedawnienia (art. 59 § 1 o.p., art. 70 § 1 o.p.),
4. nie upłynął termin przedawnienia prawa do wydania decyzji o odpowiedzialności komplementariusza (art. 118 o.p. § 1 o.p.),
5. postępowanie podatkowe wszczęto po wszczęciu postępowania egzekucyjnego (art. 108 § 2 pkt 3 o.p.).
W świetle zarzutów skargi w sprawie zasadniczo spornymi były wyłącznie dwa zagadnienia prawne:
1. czy skarżący powinien ponosić odpowiedzialności za zaległości, które powstały przed objęciem przez niego funkcji komplementariusza, a sam skarżący nie miał wiedzy o zobowiązaniach podatkowych spółki,
2. czy skarżący powinien ponosić odpowiedzialności za zobowiązania, mimo że w dacie podpisywania umowy spółki nie znał dostatecznie języka polskiego, nie miał więc pełnej wiedzy o swoich obowiązkach jako komplementariusz, a fakt ten wykorzystał poprzedni udziałowiec i prezes spółki G. sp. z o.o.,
Otóż jak stanowi art. 115 § 1 o.p. (...) komplementariusz spółki komandytowej odpowiada całym swoim majątkiem solidarnie ze spółką i z pozostałymi wspólnikami za zaległości podatkowe spółki. Z powyższego wynika, że przepis ten nie ogranicza – jak to ma miejsce w przypadku byłego wspólnika (art. 115 § 2 o.p.), czy członka zarządu spółki kapitałowej (art. 116 § 2 o.p.) – odpowiedzialności komplementariusza do odpowiedzialności podatkowej za zaległości podatkowe z tytułu zobowiązań, których termin płatności upływał w czasie, gdy był on wspólnikiem. Nadto przepis art. 115 § 1 o.p. nie przewiduje możliwości uwolnienia się od odpowiedzialności przez pryzmat wykazania "braku winy", jak ma to miejsce w przypadku członków zarządu spółek kapitałowych (art. 116 § 1 pkt 1 lit. b o.p.). Z tych względów wszelkie argumenty skargi dotyczące tego, że objęte skarżonymi decyzjami zaległości powstały przed objęciem funkcji komplementariusza spółki, a strona nie miała wiedzy o ich istnieniu, nie mogły wpłynąć na ocenę legalności decyzji wydanej przez DIAS. Nadto, w ocenie Sądu, organ wykazał, że strona - najpierw jako członek zarządu G. sp. z o. o., a następnie komplementariusz w K. sp.k. - znał, a przynajmniej powinien był znać, sytuację finansową spółki, w tym stan jej zaległości podatkowych.
Również zarzuty wywodzone z argumentów dotyczących nieznajomości przez skarżącego języka polskiego, w kontekście skuteczności podejmowanych przez niego czynności prawnych, nie mogły zostać uznane przez Sąd jako zasadne. Słusznie DIAS powołał się na to, że w aktach sprawy znajdują liczne dowody dotyczące obu spółek (przekształcanej i przekształconej) sporządzone w języku polskim, które zostały podpisane przez skarżącego. Z protokołu zgromadzenia spółki G. sp. z o.o. z 14 grudnia 2021 r., sporządzonego w formie aktu notarialnego, na którym to zgromadzaniu doszło do przekształcenia spółki z o.o. w spółkę komandytową wynika, że strona posługiwała się wtedy językiem polskim (co notariusz zapisał wprost w treści aktu notarialnego). To strona – opatrując swoim podpisem – skierowała do Sądu Rejestrowego pismo z 28 stycznia 2022 r. w związku z wnioskiem o rejestrację K. sp.k., do którego dołączyła również podpisane przez siebie oświadczenie o wyrażeniu zgody na występowanie w roli komplementariusza spółki przekształconej. Wszystkie ww. dokumenty zostały sporządzone w języku polskim.
W odniesieniu do zarzutu, że zakres odpowiedzialności strony jako komplementariusza jest szerszy, niż zakres jego odpowiedzialności jako członka zarządu oraz wspólnika w dniu przekształcenia spółki z o.o. w spółkę komandytową (bowiem jako członek zarządu nie odpowiadał za zaległości podatkowe, z tytułu zobowiązań, których termin płatności upływał w czasie, gdy nie pełnił obowiązków członka zarządu, a jako wspólnik odpowiadał majątkowo do wartości udziałów, a nie całym majątkiem), wyjaśnić trzeba, że w sprawie nie mamy do czynienia z sukcesją odpowiedzialności osoby zarządzającej spółką ani jej udziałowca. To nie jest tak, że z uwagi na przekształcenie spółki doszło do sukcesji odpowiedzialności członka zarządu lub wspólnika, który teraz odpowiada jako komplementariusz i ta odpowiedzialność powinna być tożsama (mieć taki sam albo zbliżony zakres), z odpowiedzialnością członka zarządu lub wspólnika, natomiast organy błędnie przyjęły, że jest szersza. Wyjaśnić trzeba, że w sprawie doszło na mocy art. 93a § 2 pkt 1 lit. b o.p. do wstąpienia spółki komandytowej w prawa i obowiązki spółki z o.o. Jak wynika z tej regulacji, K. sp.k. (spółkę powstałą w wyniku przekształcenia) obciążają zaległości G. sp. z o. o. (spółki przekształconej). Skarżący nie odpowiada więc za zaległości podatkowe jako były członek zarządu G. sp. z o. o., tylko ponosi odpowiedzialność podatkową jako aktualny (na dzień wydania decyzji) komplementariusz K. sp.k. Dlatego jego orzeczona skarżoną decyzją odpowiedzialność (oraz jej zakres) pozostaje bez jakiegokolwiek związku z funkcją, jaką pełnił w przekształconej spółce. Wyjaśnić trzeba, że gdyby to nie skarżący, ale ktokolwiek inny, niezwiązany wcześniej w jakikolwiek sposób z przekształconą spółką G. sp. z o. o., pełnił aktualnie funkcję komplementariusza K. sp.k., to również odpowiadałby za jej zaległości podatkowe (w tym zaległości wynikające ze wstąpienia spółki komandytowej w prawa i obowiązku spółki z o.o.) na takich samych zasadach.
W odniesieniu do zarzutu, że organy błędnie przyjęły, że skarżący pełnił funkcję komplementariusza spółki komandytowej, z uwagi na nieważność czynności prawnych, Sąd uwzględnił, że prawomocnym postanowieniem z 8 marca 2022 r. Sąd Rejonowy dla W. F. we W., VI Wydział Gospodarczy Krajowego Rejestru Sądowego, na podstawie złożonego wniosku oraz załączonych do niego dokumentów, wpisał do rejestru przedsiębiorców KRS pod numerem [...] K. spółka komandytowa, wpisując jednocześnie O. K. jako jej komplementariusza. Z ustaleń organów, jak również argumentów podnoszonych przez skarżącego w zarzutach skargi, nie wynika, aby w rejestrze przedsiębiorców KRS dokonano kolejnego wpisu (jakichkolwiek zmian), który podważałby ustalenia organów w zakresie faktu i okresu sprawowania przez stronę funkcji komplementariusza spółki. Z akt sądowych wynika, że skarżący niezmiennie figuruje w rejestrze sądowym jako komplementariusz K. sp.k., na mocy wpisu dokonanego na podstawie ww. prawomocnego postanowienia sądu rejestrowego.
Zarzut naruszenia art. 10 § 1 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. był o tyle nietrafny, że w postępowaniu podatkowym organ nie stosował przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, dlatego nie mógł ich naruszyć. Sąd odczytał ten zarzut jako zarzut naruszenia odpowiednio art. 200 § 1 o.p. oraz art. 187 § 1 o.p. Jak stanowi bowiem art. 10 § 1 k.p.a., organy administracji publicznej obowiązane są zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Tymczasem stosownie do brzmienia art. 200 § 1 o.p., przed wydaniem decyzji organ podatkowy wyznacza stronie siedmiodniowy termin do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego. Z kolei zgodnie z brzmieniem art. 77 § 1 k.p.a., organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Natomiast art. 187 § 1 o.p. stanowi, że organ podatkowy jest obowiązany zebrać i w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Otóż, w ocenie Sądu, w sprawie nie doszło do naruszenia wyżej powołanych przepisów prawa procesowego. Z akt administracyjnych nie wynika, aby prawo skarżącego do czynnego udziału w postepowaniu zostało w jakikolwiek sposób ograniczone, w szczególności bowiem zapewniono stronie możliwość wypowiedzenia się co do zebranego materiału dowodowego. W ocenie Sądu zebrany przez organ i znajdujący się w aktach administracyjny materiał dowodowy, na podstawie którego organ podatkowy ustalił stan faktyczny, był wystarczający dla ustalenia okoliczności mających znaczenie dla sprawy, a uzasadnienie skarżonej decyzji nie wskazuje, aby ten materiał dowodowy nie został przez organ rozpatrzony w całości.
Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd nie dostrzegł, aby w zakresie pozostałych ustaleń i ich ocen, znajdujących odzwierciedlenie w skarżonej decyzji, a nieobjętych zarzutami skargi (w szczególności okoliczności, które nie były w skardze wskazane jako sporne, a zostały przywołane przez Sąd na s. 8 uzasadnienia wyroku), naruszała ona prawo.
Konkludując, w ocenie Sądu, w toku postępowania podatkowego organ wykazał wystąpienie przesłanek pozytywnych dających podstawę do orzeczenia odpowiedzialności strony za objęte procesem zaległości podatkowe spółki, wykluczył wystąpienie przesłanek negatywnych, a swoim ustaleniom dał wyraz w uzasadnieniu decyzji, która odpowiada standardom wynikającym z przepisów prawa procesowego.
W świetle powyższego, po rozpoznaniu skargi, Sąd nie dopatrzył się zarzucanego w niej naruszenia przepisów prawa materialnego, tj. art. 107 § 1 i § 2 pkt 2 i art. 115 1 o.p. Nie dopatrzył się również naruszenia przepisów prawa procesowego.
Mając powyższe na uwadze, Sąd uznał, że organ nie naruszył przy wydawaniu skarżonej decyzji przepisów prawa procesowego w stopniu mającym istotny wpływ na wynik postępowania. Nie naruszył również przepisów prawa materialnego w sposób, który miał wpływ na wynik sprawy. Dlatego - na podstawie art. 151 p.p.s.a. - oddalił skargę w całości.

Nie znalazłeś odpowiedzi?

Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.

Rozpocznij analizę