I SA/WR 507/23

I SA/Wr 507/23 - Wyrok WSA we Wrocławiu
Data orzeczenia
2024-03-14
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-06-20
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Sędziowie
Marta Semiczek /przewodniczący/
Piotr Kieres
Tomasz Trybuszewski /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6272 Wizy, zezwolenie na zamieszkanie na czas oznaczony, na osiedlenie się, wydalenie z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej
644  Środki zapewniające wykonanie orzeczeń Sądu
Hasła tematyczne
Cudzoziemcy
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
*Wymierzono organowi grzywnę z art. 154 p.p.s.a.
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 154
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Marta Semiczek Sędziowie: Sędzia WSA Piotr Kieres Asesor WSA Tomasz Trybuszewski (sprawozdawca) , Protokolant: Starszy specjalista Katarzyna Motyl, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 14 marca 2024r. sprawy ze skargi M. D. w przedmiocie niewykonania wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 25.05.2022r. w sprawie o sygnaturze akt I SAB/Wr 2947/21 I. wymierza Wojewodzie Dolnośląskiemu grzywnę w wysokości 300 (trzysta) złotych; II. stwierdza, że bezczynność Wojewody Dolnośląskiego w wykonaniu wyroku miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; III. dalej idącą skargę oddala; IV. zasądza od Wojewody Dolnośląskiego na rzecz strony skarżącej kwotę 697 (sześćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Przedmiotem skargi M. D. (dalej: Skarżący, Strona) jest niewykonanie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 25.05.2022r. w sprawie o sygnaturze akt I SAB/Wr 2947/21. W wyroku tym Sąd:
- stwierdził, że Wojewoda Dolnośląski (dalej: organ, Wojewoda) dopuścił się bezczynności w prowadzonym postępowanie z wniosku Skarżącego w przedmiocie zezwolenia na pobyt czasowy i pracę;
- stwierdził że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa;
- zobowiązał organ do załatwienia sprawy w terminie 60 dni od doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy;
- przyznał od Wojewody Dolnośląskiego na rzecz strony skarżącej sumę pieniężną w kwocie 5000 złotych;
zasądził od Wojewody na rzecz strony skarżącej kwotę 597 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Akta sprawy administracyjnej wraz z odpisem wyroku ze stwierdzoną prawomocnością zostały doręczone organowi w dniu 26 sierpnia 2022r.
Pismem z dnia 24 marca 2023r. Skarżący zwrócił się do organu o wykonanie ww. wyroku i do załatwienie sprawy.
W skardze z dnia 8 maja 2023r. do tutejszego Sądu na niewykonanie przez organ prawomocnego wyroku WSA we Wrocławiu z dnia 25.05.2022r. o sygnaturze akt I SAB/Wr 2947/21 uwzględniającego skargę na bezczynność Skarżący wniósł o :
1. nałożenie na organ grzywny w wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w gospodarce narodowej,
2. zasądzenie od organu na rzecz Skarżącego sumy pieniężnej w wysokości pięciokrotnego przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w gospodarce narodowej,
3. orzeczenie o udzieleniu zezwolenia na pobyt czasowy zgodnie z wnioskiem oraz stwierdzenie, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa,
4. wydanie przez Sąd postanowienia w którym poinformuje właściwe organy o istotnych naruszeniach prawa i uchybieniach Wojewody w postępowaniu,
5. zasądzenie kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego oraz opłaty skarbowej od pełnomocnictwa w wysokości 17 zł według norm przepisanych.
W uzasadnieniu Skarżący wskazał, że do dnia złożenia skargi organ nie wykonał zobowiązania nałożonego przez Sąd i nie załatwił sprawy.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie wywodząc, że na obecny moment nie jest w stanie wydać rozstrzygnięcia w sprawie w związku z potrzebą wezwania Strony o uzupełnienie akt sprawy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje.
Skarga jest zasadna.
Zgodnie z art. 154 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 259 z późn. zm., dalej jako: p.p.s.a.) w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie, żądając wymierzenia temu organowi grzywny. Zgodnie z § 2 powołanego artykułu sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa.
W niniejszej sprawie Skarżący spełnił wskazany w art. 154 § 1 p.p.s.a. warunek dopuszczalności wniesienia przedmiotowej skargi na niewykonanie wyroku w postaci pisemnego wezwania organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy.
Stan bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania, o którym mowa w art. 154 § 2 p.p.s.a., ma miejsce wówczas, gdy organ w dalszym ciągu, mimo upływu terminu wyznaczonego w wyroku zobowiązującym do załatwienia sprawy, nie wydaje rozstrzygnięcia. Wymierzenie grzywny następuje zatem, gdy mimo wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania, organ administracji pozostaje w dalszym ciągu w bezczynności lub przewlekle prowadzi postępowanie z przyczyn zależnych od tego organu. Zdaniem Sądu nie może być wątpliwości, że w przypadku wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania termin wykonania takiego orzeczenia poprzez wydanie aktu/dokonanie czynności jest jednoznacznie oznaczany przez sąd stosownie do treści art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Tak wyznaczony przez sąd termin jest terminem dodatkowym wobec terminu, w jakim sprawa powinna być załatwiona i nie może ulec przedłużeniu w trybie art. 37 § 2 k.p.a. (por. prawomocny wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z 19 sierpnia 2020 r., o sygn. akt III SA/Wr 571/19).
Jak wskazano przykładowo w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 czerwca 2020 r. (sygn. akt I OSK 2269/19, LEX nr 3056273): "O rażącym naruszeniu prawa można więc mówić, gdy zwłoka w załatwieniu sprawy jest znaczna i jest efektem działań (zaniechań) organów, które można zinterpretować jako unikanie podejmowania rozstrzygnięcia, bądź lekceważenie praw stron domagających się czynności organu, które to czynności organ prowadzi w sposób nieefektywny przez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu bądź wykonywanie czynności pozornych, powodujących, że formalnie organ nie jest bezczynny. Ocena, czy doszło do rażącego naruszenia prawa, musi być zatem zawsze dokonana w powiązaniu z okolicznościami danej sprawy jako rozpatrywanej indywidualnie."
Z akt niniejszej sprawy wynika, że Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu prawomocnym wyrokiem z dnia z dnia 25.05.2022r. w sprawie o sygnaturze akt I SAB/Wr 2947/21, wyznaczył organowi termin 60 dni na załatwienie sprawy od otrzymania odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. Akta administracyjne sprawy z odpisem prawomocnego wyroku zostały doręczone organowi w dniu 26 sierpnia 2022r., a zatem organ zobligowany był rozstrzygnąć sprawę najpóźniej z dniem 24 października 2022r. W zakreślonym przez Sąd terminie organ wyroku nie wykonał. Z akt administracyjnych przedłożonych wraz ze skargą nie wynika, aby decyzja w sprawie została wydana. W odpowiedzi na skargę organ oświadczył , że na obecny moment nie jest w stanie wydać rozstrzygnięcia w sprawie. Skoro zatem organ, w terminie wyznaczonym wyrokiem Sądu, sprawy nie załatwił, to wynikający ze skargi wniosek o wymierzenie grzywny jest niewątpliwie uzasadniony. Zdaniem Sądu stan po doręczeniu prawomocnego wyroku nie da się określić inaczej jak bezczynność organu. Dla merytorycznego załatwienia wniosku Strony organ nie uczynił, do dnia złożenia skargi, jakiejkolwiek czynności po wpływie prawomocnego orzeczenia do organu. Mając na uwadze okres bezczynności liczony w momencie wniesienia skargi na niewykonanie wyroku, tj. okres od 24 października 2022r. do dnia 16 maja 2023r. Sąd orzekł o grzywnie w wysokości 300,00 zł, która to kwota mieści się w wymiarze określonym w art. 154 § 6 p.p.s.a.
Biorąc zatem pod uwagę okoliczności dotyczące niniejszej sprawy, Sąd uznał, że grzywna w wysokości 300,00 zł będzie adekwatna do stopnia, w jakim organ naruszył termin załatwienia sprawy po przesłaniu mu prawomocnego wyroku, a jednocześnie spełni wystarczająco represyjną funkcję. W związku z tym Sąd orzekł jak w punkcie I wyroku na podstawie art. 154 § 1 i 6 p.p.s.a.
Sąd uznał również, że bezczynność organu miała charakter rażącego naruszenia prawa, o czym Sąd rozstrzygnął w punkcie II sentencji wyroku na podstawie art. 154 § 2 p.p.s.a. Za takim stanowiskiem Sądu przemawia w szczególności okoliczność, że organ po otrzymaniu prawomocnego wyroku wraz z aktami administracyjnymi sprawy - mimo stwierdzonej już bezczynności - nie podjął jakiejkolwiek czynności zmierzającej do wykonania wyroku, a zatem załatwienia sprawy administracyjnej. Takiego zaniechania organu nie sposób interpretować inaczej jak ignorowanie prawomocnego wyroku. Wskazanie przez sąd administracyjny w trybie art. 149 p.p.s.a. terminu załatwienia sprawy jest bowiem elementem wyroku. Żaden przepis k.p.a. czy p.p.s.a. nie nadaje organowi kompetencji do ingerowania i zmiany prawomocnego orzeczenia sądu administracyjnego przez przedłużenie terminu procedowania w sprawie. Ze względu na doniosłość skutków prawomocnego wyroku, w ocenie Sądu brak jest usprawiedliwienia dla niewykonania takiego wyroku przez organ w wyznaczonym terminie. Jednocześnie świadczy to o kwalifikowanym naruszeniu przez Wojewodę przepisów art. 153 i art. 170 p.p.s.a., a także art. 8 § 1 k.p.a. - zasady zaufania do organów administracji publicznej oraz szybkości postępowania z art. 12 § 1 k.p.a. Sedno sprawy dotyczyło bowiem rozpoznania wniosku strony o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy i pracę. Wydany w sprawie wyrok nie zmotywował organu. Okoliczności te przesądzają o tym, że bezczynność Wojewody miała charakter rażący. Zgodnie z art. 154 § 7 p.p.s.a. w przypadku wyroku uwzględniającego skargę na niewykonanie wyroku sąd może przyznać od organu na rzecz Skarżącej sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. Brzmienie przepisu wskazuje na fakultatywność działania Sądu uzależnioną od każdorazowej oceny danego przypadku. Jednakże Sąd nie znalazł wystarczająco uzasadnionych podstaw do uwzględnienia wniosku Skarżącej o przyznanie sumy pieniężnej. Sąd nie zdecydował się skorzystać z fakultatywnej kompetencji do przyznania Skarżącej od organu sumy pieniężnej zważywszy, że w prawomocnym wyroku Sądu przyznano już Skarżącej sumę pieniężną z tytułu gnuśności organu w wysokości 5000 zł. Nadto Sąd uznał, że jeżeli Skarżący poniósł wskutek niewykonania wyroku szkodę, to może skorzystać z instrumentów prawa cywilnego (art. 154 § 4 p.p.s.a.).
Sąd nie uwzględnił również wniosku Skarżącego o orzeczenie o udzieleniu zezwolenia na pobyt czasowy zgodnie z wnioskiem albowiem w sprawie . Zgodnie bowiem z art. 154 § 2 p.p.s.a. sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego. Jest to wyjątek od kasacyjnego charakteru kompetencji judykacyjnych sądów administracyjnych, więc powinien być ścisłe interpretowany. Ponadto wskazany przepis przewiduje uprawnienie dla sądu, nie zaś obowiązek, na co wskazuje posłużenie się przez ustawodawcę wyrazem "może". W przekonaniu składu orzekającego Sądu w okolicznościach przedmiotowej sprawy , nie zaistniały przesłanki określone w w/w przepisie uprawniające Sąd co do wydania wyroku merytorycznego zastępującego decyzję organu. W szczególności nie została spełniona przesłanka zastosowania przepisu art. 154 § 2 p.p.s.a., określona jako "niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego". Wynika to z faktu wskazanego w odpowiedzi na skargę w której organ wyjaśnił, że nie jest w stanie wydać rozstrzygnięcia w sprawie w związku z potrzebą wezwania Strony o uzupełnienie akt sprawy. Wojewoda wyjaśnił że rozstrzygnięcie zostanie wydane niezwłocznie po uzyskaniu wymaganych dokumentów.
Dlatego w tym zakresie skargę oddalono (punkt III sentencji wyroku).
Sąd nie dostrzegł również potrzeby wydania postanowienia o którym mowa w art.155 § 1 p.p.s.a. Sąd wyjaśnia, że orzeczenie sygnalizacyjne ma charakter fakultatywny. Skład orzekający sądu może poinformować właściwe organy, jeżeli uzna, że jest to uzasadnione okolicznościami sprawy. Fakt wydania lub niewydania postanowienia sygnalizacyjnego nie stanowi podstawy do czynienia zarzutu naruszenia przepisów postępowania. Przyjąć również należy, że postanowienie sygnalizacyjne nie może być kwestionowane w trybie art. 191 ppsa. W jednym i drugim przypadku wydanie lub niewydanie postanowienia sygnalizacyjnego pozostaje bez wpływu na treść rozstrzygnięcia (por. wyrok NSA z dnia 11 marca 2014r. I FSK 313/13 CBOSA).
O kosztach procesu zawartych w punkcie IV sentencji wyroku Sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a. i art. 205 § 2 p.p.s.a. oraz § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 265 z późn. zm.). Na zasądzone koszty składają się: kwota 200 zł uiszczona tytułem wpisu od skarg, kwota 480 zł tytułem wynagrodzenia pełnomocnika oraz kwota 17 zł uiszczona tytułem opłaty skarbowej od pełnomocnictwa.